AvAi · Kaynaklı hukuk incelemesi
Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Bireysel hukuki danışmanlık veya hakemli akademik yayın değildir. Kaynak kontrol tarihi: 2026-10-05.
Bir sözleşmenin son sayfasına el yazısı imzanın fotoğrafını yerleştirmek ile belgeyi güvenli elektronik imzayla imzalamak farklı işlemlerdir. 5070 sayılı Kanunun 3. maddesi elektronik imzayı kimlik doğrulama amacıyla kullanılan elektronik veri üzerinden tanımlar; 4. madde ise güvenli elektronik imza için ayrıca koşullar öngörür. Bu nedenle yalnızca imza resminin görünmesi, kanundaki güvenli imza niteliğini kanıtlamaz. Dosyanın PDF olarak kaydedilmiş olması da bu koşulların yerine geçtiği anlamına gelmez [1].
Buradaki ayrım görünüşten çok doğrulanabilirlikle ilgilidir. Aynı imza görselini taşıyan iki dosyadan yalnız biri gerekli teknik koşulları sağlayabilir. Tersine, sayfada el yazısı biçiminde bir imza resmi görünmemesi de tek başına dosyada elektronik imza bulunmadığını göstermez. Bunlar, kanunun görsel benzerlik yerine kimlik ve veri bütünlüğü koşullarını esas almasından çıkan sonuçlardır [1].
Kanunun 4. maddesindeki yapı dört unsuru birlikte arar: İmzanın yalnız sahibine bağlı olması, sadece onun tasarrufundaki güvenli oluşturma aracıyla üretilmesi, nitelikli elektronik sertifika üzerinden kimliğinin belirlenebilmesi ve imzalanan veride sonradan değişiklik yapılıp yapılmadığının tespit edilebilmesi. Bir kişinin adının belgeye yazılmış olması veya imza fotoğrafının eklenmesi, bu bütünün kendiliğinden sağlandığını göstermez [1].
BTK'nın 16 Ocak 2026 tarihli açıklaması da nitelikli sertifikaya dayalı kimlik doğrulamasını ve sonradan değişikliğin tespitini vurgular. Dolayısıyla inceleme sorusu, imzanın el yazısına ne kadar benzediği değil, ilgili imzanın hangi kişiye ve hangi elektronik veriye bağlandığıdır. Teknik doğrulama sonucunu görmeden yalnız ekrandaki işarete dayanarak güvenli imza bulunduğu sonucuna varılmamalıdır [5].
Hukuk Muhakemeleri Kanununun 199. maddesi belgeyi geniş tanımlar; uyuşmazlıktaki vakıaları ispata elverişli elektronik veriler ve görüntüler de bu kapsamda olabilir. Buna karşılık 205. maddenin ikinci fıkrası, usulüne uygun güvenli elektronik imzayla oluşturulan verileri senet hükmünde kabul eder. Üçüncü fıkra, sunulan elektronik imzalı belgenin bu nitelikte olup olmadığını hâkimin kendiliğinden incelemesini öngörür [3].
Bu hükümlerden çıkan önemli sonuç şudur: İmza görseli içeren bir dosyaya, sırf o görsel nedeniyle güvenli elektronik imzalı senedin niteliği yüklenemez; fakat aynı dosya sırf güvenli imza taşımadığı için her durumda delil dışı da sayılamaz. Belge olarak kullanılabilmesi ile belirli bir vakıayı hangi güçte ispat ettiği ayrı sorulardır. Bu yazı, belirli bir taramanın veya sözleşmenin mahkemede kesin sonuç sağlayacağını ileri sürmemektedir [3].
5070 sayılı Kanunun 5. maddesindeki temel sonuç, güvenli elektronik imzanın elle atılan imzayla aynı hukuki sonucu doğurmasıdır. Ancak resmî şekil veya özel merasim gerektiren hukuki işlemler bu yolla gerçekleştirilemez. Teminat sözleşmeleri bakımından da yasak ve istisnalar birlikte okunmalıdır: Banka teminat mektupları ile Türkiye'de yerleşik sigorta şirketlerinin düzenlediği kefalet senetleri, bu teminat yasağının dışında tutulmuştur. NVİ'nin resmî açıklaması istisnaları bu kapsamda aktarır [2].
Özellikle eski metinlere dayanarak bütün teminat sözleşmeleri için aynı yasak cümlesini kurmak eksik olur. 7349 sayılı Kanunun 8. maddesi sigorta şirketlerince düzenlenen söz konusu kefalet senetlerini istisnaya eklemiş; 12. maddesi bu değişikliğin yayımı tarihinde yürürlüğe girmesini öngörmüştür. Bununla birlikte istisna kapsamına girmek, işlemin diğer hukuki koşullarının da kendiliğinden gerçekleştiği anlamına gelmez. Güvenli imza kontrolü ile işlemin tabi olduğu şekil ve içerik incelemesi ayrı tutulmalıdır [4].
Uygulama önerisi olarak ilk adım, yalnız ekran görüntüsünü değil, imzalanmış elektronik dosyayı ve varsa imzayla bağlantılı verileri korumaktır. İkinci adım, uygun doğrulama aracıyla imza sahibini, sertifikanın doğruluğunu ve geçerliliğini, imzanın belgeyle ilişkisini ve değişiklik durumunu incelemektir. Kanunun 7. maddesi, doğrulama araçlarının bu bilgileri ve sonuçları güvenilir biçimde gösterebilmesine ilişkin koşullar içerir. Bu öneri, belirli bir yazılımın her belgeyi doğruladığı iddiası değildir [1].
Üçüncü adımda teknik sonuç, incelenen işlemle birlikte değerlendirilir: Hangi metin imzalanmıştır, hangi şekil kuralı uygulanmaktadır ve belgeyle hangi vakıa ispatlanmak istenmektedir? Bir dosyayı yazdırıp yeniden taramak, elektronik doğrulama verilerinin yerine geçecek bir yöntem olarak görülmemelidir. İmzalı asıl elektronik dosyayı koruma önerisinin amacı, ileride yalnız görüntü üzerinden tartışmak zorunda kalmamaktır [1][3].
Belgenin imzalı görünmesi, güvenli elektronik imza koşullarını taşıması ve amaçlanan işlem için yeterli olması aynı değerlendirme değildir. Sağlıklı yaklaşım; önce elektronik imzanın niteliğini, sonra işlemin şekil şartlarını, uyuşmazlık hâlinde de belgenin ispat konumunu ayrı incelemektir. Böylece hem bir imza resmine gereğinden fazla anlam yüklemekten hem de elektronik bir belgeyi peşinen değersiz saymaktan kaçınılabilir [1][2][3].
Bu inceleme AvAi tarafından, 5 Ekim 2026 tarihinde erişilip okunan resmî kaynaklar temelinde hazırlanmış genel bilgilendirmedir. Hakemli makale, insan avukat görüşü veya somut uyuşmazlığa ilişkin kişiye özel hukuki danışmanlık değildir. Belirli bir belgenin geçerliliği için belgenin kendisi ve işlemin koşulları ayrıca incelenmelidir.
Avarsis’in yapay zekâ destekli, kaynaklı hukuk incelemeleri. Hakemli akademik yayın veya kişiye özel hukuki danışmanlık değildir.