Danıştay4. Daireİdare Hukuku
Danıştay 4. Daire E.2025/210 K.2025/5136
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/210
Karar No : 2025/5136
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) :...
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Beyoğlu ilçesi, ...Mahallesi, ... Sokak No:... adresinde yer alan işletmeye ilişkin, davacının babası (müteveffa)... lehine düzenlenen ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının, ... Gıda Turizm Organizasyon Ticaret Limited Şirketine usulsüz olarak devredildiğinden bahisle, devir sonucunda bu işletmeye düzenlenen "İçkili Çalgılı Lokanta" faaliyet konulu ... tarih ve ...sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle yapılan 29/12/2022 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu idari başvuruya esas işyeri açma ve çalışma ruhsatının; ...'ün, davacının babası müteveffa ... tarafından, "..." unvanlı işletmenin iş ve işlemlerinin yapılması için Beyoğlu 2. Noterliğinin ...tarih ve ... sayılı vekaletnamesiyle vekil tayin edilmesini müteakiben, anılan vekaletnameye dayanılarak ... tarafından imzalanan Beşiktaş 13. Noterliğinin ...tarih ve ... sayılı "İşletme Hakkının Devri Sözleşmesi" ile ...Şirketine devri sonucunda düzenlendiği; buna karşın,... tarih ve ... sayılı vekaletnamede, ...'e işletme hakkının veya işyeri açma ve çalışma ruhsatının devri hususunda yetki verilmediği; dava konusu ruhsatın dayanağı İşletme Hakkının Devri Sözleşmesinin iptaline yönelik herhangi bir yargı kararı veya iptalini sağlayacak herhangi bir karar, sözleşme veya işlem bulunmamış olsa da; ...'ün bu işlemi yapmaya yetkisi olmadığı hususu gözardı edilerek sözleşmenin tanzim edilmesinin, kazanılmış hak sağlamayacağı, Noterlikçe uygun bulunmanın açık ve bariz bir şekilde yetkisiz olunması nedeniyle hukuken korunamayacağı ve geçerli kabul edilemeyeceği; hukuken geçersiz olduğuna kanaat getirilen devir sözleşmesine dayanılarak ruhsat devrinin gerçekleştirilmiş olması nedeniyle devir sonucunda düzenlenen ruhsatın da dayanaksız kalarak hukuka aykırı olduğu görüldüğünden, dava konusu başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; noter onaylı bir sözleşmenin geçerliliğini inceleme yetkilerinin olmadığı gibi idare mahkemelerinin de bu hususta yetkisiz olduğu, nitekim yetkisiz temsil nedeniyle noter onaylı bir sözleşmenin iptali konusunda yetkili ve görevli mahkemelerin hukuk mahkemeleri olduğu; dava dilekçesinde, ... tarih ve ... sayılı ruhsatın iptali istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddi işleminin iptali istenilmiş olmasına karşın, talebi aşar nitelikte hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde iptal davaları, "İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan" davalar olarak tanımlandıktan sonra; "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinde; dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu; bu sürelerin idari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayacağı hükmüne; "Sürelerle İlgili Genel Esaslar" başlıklı 8. maddesinde; sürelerin, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı hükmüne; "İdari makamların sükutu" başlıklı 10. maddesinde; ilgililerin, haklarında, idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabileceği ve 60 gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılarak, bu altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilecekleri; "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde; idari dava açmadan önce ilgililerin, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasını üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde isteyebileceği ve bu başvurunun, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durduracağı, 60 gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı ve isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde, dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı; 14. maddesinin 3. fıkrasının (c) ve (e) bendinde; dilekçelerin ehliyet ve süre aşımı yönünden inceleneceği, aynı maddenin 6. fıkrasında; 3. fıkrada belirtilen hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı, 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise; davada, süre aşımı bulunması halinde davanın reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.
İdari yargılama usulüne ilişkin aktarılan hükümler uyarınca; idari davalarda dava açma süresinin başlangıç tarihi; idari işlemin tebliğ, yayın veya ilan tarihidir. Ancak Kanunda öngörülen bu durumların söz konusu olmadığı hallerde, ilgililerin dava konusu işlemi öğrenme tarihinin iyiniyet kuralları çerçevesinde, olayın özelliği ve niteliği gözönünde tutulmak suretiyle yargı organınca belirleneceği kuşkusuzdur. İdari işlemin usulüne uygun tebliği ve bütün unsurlarıyla ilgililer tarafından öğrenilmesi; ilgililerin dava açma haklarını kullanmalarını ve açılan davanın da gereği gibi yargı mercileri önüne getirilebilmesini doğrudan etkiler. Bu anlamda; bir idari işlemin iptali istemiyle açılan davada usul ve esas yönünden hukuki denetim yapılabilmesi; işlemin içeriğinin tebliğe veya duyuruya ilişkin olarak düzenlenen belgeden kuşkuya yer vermeyecek şekilde açıkça anlaşılabilmesi halinde mümkündür.
1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun "Noterlik işlemlerinin hükümleri" başlıklı 82. maddesinde "Bu kanun hükümlerine göre belgelendirilen işlemler resmi sayılır.
Noterler tarafından bu kısmın ikinci bölümünün hükümlerine göre düzenlenmiş olan hukuki işlemler, sahteliği sabit oluncaya kadar geçerlidir.
Bu kısmın üçüncü bölümü hükümlerine göre noter tarafından yapılan imza onaylaması, onaylanan imzanın ilgiliye ait oluşunu belgelendirme niteliğinde bulunup, hukuki işlemlerin içindekileri kapsamaz. Bu işlemlerde imza ve tarih, sahteliği sabit oluncaya kadar geçerlidir.
İkinci ve üçüncü fıkra hükümleri dışında kalan noterlik işlemleri aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir." kuralına yer verilmiştir.
Anılan Kanunun 1. maddesinde; noterliğin, kamu hizmeti niteliğinde bulunduğu, hukukî güvenliği sağlamak ve anlaşmazlıkları önlemek için işlemleri belgelendiren bir kurum olduğu belirtilmiştir. Görevi belge ve işlemlere resmîyet kazandırmak olan noterlerin yaptıkları işlemler dolayısıyla meydana gelecek zararlardan ötürü sorumlulukları ise 162. maddesinde "kusursuz sorumluluk" olarak düzenlenmiştir. Öte yandan; bir güven kurumu olan ve yaptıkları işlerde uzman olan noter, devlet adına birtakım kamusal yetkileri de kullanmak suretiyle; belgeleri ve beyanları resmîleştiren ve aksinin kanıtlanmasını güçleştiren hatta neredeyse imkânsız hâle getiren, hukukî sonuçlar doğuracak belgelerin düzenlenmesi yetkisiyle donatılmıştır. Noterlik Kanunu’nun 82. ve 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun 38. maddeleri gereğince; noterlerin düzenlemiş oldukları belgelere ispat gücü ve icra edilebilirlik açısından, özel ve ayrıcalıklı bir konum verilmiştir.
Dosyasının incelenmesinden; İstanbul ili, Beyoğlu ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak No:... adresinde bulunan ve davacının 09/03/2018 tarihinde vefat eden babası ...'a ait işletmenin, 10/03/2014 tarihli "İçkili Çalgılı Lokanta" faaliyet konulu ruhsatının ... Ltd. Şirketine usulsüz olarak devredildiği ileri sürülerek, devir sonucunda düzenlenen "İçkili Çalgılı Lokanta" faaliyet konulu 09/10/2015 tarihli ruhsatın iptali istemiyle yapılan 29/12/2022 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı ve dava konusu ruhsatın ise, müteveffa ... tarafından, 22/09/2011 tarihinde mesul müdür ve ayrıca Beyoğlu 2. Noterliğinin ...tarih ve ... Yevmiye sayılı vekaletnamesiyle işletmeyle ilgili işlemleri yapmakla yetkilendirilen dava dışı ...'ün (murisin vefatından önce) Beşiktaş 13. Noterliğinin ... tarih ve ... Yevmiye sayılı "İşletme Hakkının Devri" sözleşmesiyle bedeli mukabilinde, dava dışı ... Ltd. Şirketine devri üzerine 09/10/2015 tarihinde düzenlendiği anlaşılmıştır.
Her ne kadar İdare Mahkemesince, dava konusu ruhsatın dayanağı olan işletme hakkının devri sözleşmesinin "iptaline yönelik herhangi bir yargı kararı veya iptalini sağlayacak herhangi bir karar, sözleşme, işlem vs bulunmamış olsa da" ilgili Noterliğin, ...'ün bu işlemi yapmaya yetkisi olmadığı hususunu gözardı etmiş olmasının, kazanılmış hak sağlamayacağı ve anılan sözleşmenin geçerli kabul edilemeyeceği gerekçesiyle iptal hükmü kurulmuş ise de mevzuatımız uyarınca devir sözleşmesinin geçersizliği hususunda (adli yargı yolunda verilmiş) bir hüküm bulunmadığı gibi ruhsatın düzenlenmesi aşamasında Belediyelerin, noter onaylı belgelerin geçerliliğini inceleme yetki ve görevlerinin de bulunmadığı dikkate alındığında; anılan gerekçede hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan, gerek dava konusu ruhsatın ve gerekse devrine esas işlemlerin, ...'ın vefatından önce gerçekleştiği; davacının, bu hususa ilişkin olarak babasının demans hastası olduğunu beyan etmekle yetindiği ancak buna ilişkin belge sunmadığı gibi bu rahatsızlığı nedeniyle, Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca hukuki işlemin (vekaletname ve devir sözleşmesi) geçerliliğine ilişkin herhangi bir belge veya yargı kararı ile eldeki dava konusu işlemle dayanağı devir sözleşmesini ne zaman, nasıl öğrendiğine ilişkin bilgi ve belge de sunmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, yukarıda değinilen eksik bilgi ve belgelerin araştırılarak dosyaya celbini müteakiben, dava dosyasının öncelikle "süre aşımı" yönünden incelenmesi, 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesine aykırılık görülmemesi durumunda (gerekçesi de yazılarak) uyuşmazlığın esasının incelenmesi gerekmekte iken; noter huzurunda imzalanan sözleşmenin geçersiz olduğu gerekçesiyle dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Üye ... ile Üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 08/10/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava, İstanbul ili, Beyoğlu ilçesi, ...Mahallesi,... Sokak No:... adresinde yer alan işletmeye ilişkin, davacının babası (müteveffa) ... lehine düzenlenen ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının, ... Gıda Turizm Organizasyon Ticaret Limited Şirketine usulsüz olarak devredildiğinden bahisle, devir sonucunda bu işletmeye düzenlenen "İçkili Çalgılı Lokanta" faaliyet konulu ... tarih ve ... sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle yapılan 29/12/2022 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesinde, ilgililerin, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilecekleri, altmış gün içinde cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, ilgililerin altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabileceği hükme bağlanmıştır.
İlgililerin 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde belirtilen insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak koşullarının sağlanması halinde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesi uyarınca menfaatleriyle ilgili olarak her zaman işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali isteminde bulunabilecekleri ve istemlerinin reddi üzerine dava açma süresi içinde bu istemlerinin reddine ilişkin işlem ile birlikte işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle dava açabilecekleri açıktır.
Uyuşmazlıkta, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesi kapsamında, davacı tarafından, ruhsatın devri işlemine esas alınan vekaletnamedeki eksiklik nedeniyle devir sözleşmesinin geçersizliğinden bahisle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istenilmiştir.
Bu durumda, davanın esası hakkında inceleme yapılarak karar verilmesi gerektiği oyuyla aksi yöndeki Daire kararına katılmıyoruz.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/210
Karar No : 2025/5136
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) :...
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Beyoğlu ilçesi, ...Mahallesi, ... Sokak No:... adresinde yer alan işletmeye ilişkin, davacının babası (müteveffa)... lehine düzenlenen ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının, ... Gıda Turizm Organizasyon Ticaret Limited Şirketine usulsüz olarak devredildiğinden bahisle, devir sonucunda bu işletmeye düzenlenen "İçkili Çalgılı Lokanta" faaliyet konulu ... tarih ve ...sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle yapılan 29/12/2022 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu idari başvuruya esas işyeri açma ve çalışma ruhsatının; ...'ün, davacının babası müteveffa ... tarafından, "..." unvanlı işletmenin iş ve işlemlerinin yapılması için Beyoğlu 2. Noterliğinin ...tarih ve ... sayılı vekaletnamesiyle vekil tayin edilmesini müteakiben, anılan vekaletnameye dayanılarak ... tarafından imzalanan Beşiktaş 13. Noterliğinin ...tarih ve ... sayılı "İşletme Hakkının Devri Sözleşmesi" ile ...Şirketine devri sonucunda düzenlendiği; buna karşın,... tarih ve ... sayılı vekaletnamede, ...'e işletme hakkının veya işyeri açma ve çalışma ruhsatının devri hususunda yetki verilmediği; dava konusu ruhsatın dayanağı İşletme Hakkının Devri Sözleşmesinin iptaline yönelik herhangi bir yargı kararı veya iptalini sağlayacak herhangi bir karar, sözleşme veya işlem bulunmamış olsa da; ...'ün bu işlemi yapmaya yetkisi olmadığı hususu gözardı edilerek sözleşmenin tanzim edilmesinin, kazanılmış hak sağlamayacağı, Noterlikçe uygun bulunmanın açık ve bariz bir şekilde yetkisiz olunması nedeniyle hukuken korunamayacağı ve geçerli kabul edilemeyeceği; hukuken geçersiz olduğuna kanaat getirilen devir sözleşmesine dayanılarak ruhsat devrinin gerçekleştirilmiş olması nedeniyle devir sonucunda düzenlenen ruhsatın da dayanaksız kalarak hukuka aykırı olduğu görüldüğünden, dava konusu başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; noter onaylı bir sözleşmenin geçerliliğini inceleme yetkilerinin olmadığı gibi idare mahkemelerinin de bu hususta yetkisiz olduğu, nitekim yetkisiz temsil nedeniyle noter onaylı bir sözleşmenin iptali konusunda yetkili ve görevli mahkemelerin hukuk mahkemeleri olduğu; dava dilekçesinde, ... tarih ve ... sayılı ruhsatın iptali istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddi işleminin iptali istenilmiş olmasına karşın, talebi aşar nitelikte hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde iptal davaları, "İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan" davalar olarak tanımlandıktan sonra; "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinde; dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu; bu sürelerin idari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayacağı hükmüne; "Sürelerle İlgili Genel Esaslar" başlıklı 8. maddesinde; sürelerin, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı hükmüne; "İdari makamların sükutu" başlıklı 10. maddesinde; ilgililerin, haklarında, idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabileceği ve 60 gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılarak, bu altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilecekleri; "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde; idari dava açmadan önce ilgililerin, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasını üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde isteyebileceği ve bu başvurunun, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durduracağı, 60 gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı ve isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde, dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı; 14. maddesinin 3. fıkrasının (c) ve (e) bendinde; dilekçelerin ehliyet ve süre aşımı yönünden inceleneceği, aynı maddenin 6. fıkrasında; 3. fıkrada belirtilen hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı, 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise; davada, süre aşımı bulunması halinde davanın reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.
İdari yargılama usulüne ilişkin aktarılan hükümler uyarınca; idari davalarda dava açma süresinin başlangıç tarihi; idari işlemin tebliğ, yayın veya ilan tarihidir. Ancak Kanunda öngörülen bu durumların söz konusu olmadığı hallerde, ilgililerin dava konusu işlemi öğrenme tarihinin iyiniyet kuralları çerçevesinde, olayın özelliği ve niteliği gözönünde tutulmak suretiyle yargı organınca belirleneceği kuşkusuzdur. İdari işlemin usulüne uygun tebliği ve bütün unsurlarıyla ilgililer tarafından öğrenilmesi; ilgililerin dava açma haklarını kullanmalarını ve açılan davanın da gereği gibi yargı mercileri önüne getirilebilmesini doğrudan etkiler. Bu anlamda; bir idari işlemin iptali istemiyle açılan davada usul ve esas yönünden hukuki denetim yapılabilmesi; işlemin içeriğinin tebliğe veya duyuruya ilişkin olarak düzenlenen belgeden kuşkuya yer vermeyecek şekilde açıkça anlaşılabilmesi halinde mümkündür.
1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun "Noterlik işlemlerinin hükümleri" başlıklı 82. maddesinde "Bu kanun hükümlerine göre belgelendirilen işlemler resmi sayılır.
Noterler tarafından bu kısmın ikinci bölümünün hükümlerine göre düzenlenmiş olan hukuki işlemler, sahteliği sabit oluncaya kadar geçerlidir.
Bu kısmın üçüncü bölümü hükümlerine göre noter tarafından yapılan imza onaylaması, onaylanan imzanın ilgiliye ait oluşunu belgelendirme niteliğinde bulunup, hukuki işlemlerin içindekileri kapsamaz. Bu işlemlerde imza ve tarih, sahteliği sabit oluncaya kadar geçerlidir.
İkinci ve üçüncü fıkra hükümleri dışında kalan noterlik işlemleri aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir." kuralına yer verilmiştir.
Anılan Kanunun 1. maddesinde; noterliğin, kamu hizmeti niteliğinde bulunduğu, hukukî güvenliği sağlamak ve anlaşmazlıkları önlemek için işlemleri belgelendiren bir kurum olduğu belirtilmiştir. Görevi belge ve işlemlere resmîyet kazandırmak olan noterlerin yaptıkları işlemler dolayısıyla meydana gelecek zararlardan ötürü sorumlulukları ise 162. maddesinde "kusursuz sorumluluk" olarak düzenlenmiştir. Öte yandan; bir güven kurumu olan ve yaptıkları işlerde uzman olan noter, devlet adına birtakım kamusal yetkileri de kullanmak suretiyle; belgeleri ve beyanları resmîleştiren ve aksinin kanıtlanmasını güçleştiren hatta neredeyse imkânsız hâle getiren, hukukî sonuçlar doğuracak belgelerin düzenlenmesi yetkisiyle donatılmıştır. Noterlik Kanunu’nun 82. ve 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun 38. maddeleri gereğince; noterlerin düzenlemiş oldukları belgelere ispat gücü ve icra edilebilirlik açısından, özel ve ayrıcalıklı bir konum verilmiştir.
Dosyasının incelenmesinden; İstanbul ili, Beyoğlu ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak No:... adresinde bulunan ve davacının 09/03/2018 tarihinde vefat eden babası ...'a ait işletmenin, 10/03/2014 tarihli "İçkili Çalgılı Lokanta" faaliyet konulu ruhsatının ... Ltd. Şirketine usulsüz olarak devredildiği ileri sürülerek, devir sonucunda düzenlenen "İçkili Çalgılı Lokanta" faaliyet konulu 09/10/2015 tarihli ruhsatın iptali istemiyle yapılan 29/12/2022 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı ve dava konusu ruhsatın ise, müteveffa ... tarafından, 22/09/2011 tarihinde mesul müdür ve ayrıca Beyoğlu 2. Noterliğinin ...tarih ve ... Yevmiye sayılı vekaletnamesiyle işletmeyle ilgili işlemleri yapmakla yetkilendirilen dava dışı ...'ün (murisin vefatından önce) Beşiktaş 13. Noterliğinin ... tarih ve ... Yevmiye sayılı "İşletme Hakkının Devri" sözleşmesiyle bedeli mukabilinde, dava dışı ... Ltd. Şirketine devri üzerine 09/10/2015 tarihinde düzenlendiği anlaşılmıştır.
Her ne kadar İdare Mahkemesince, dava konusu ruhsatın dayanağı olan işletme hakkının devri sözleşmesinin "iptaline yönelik herhangi bir yargı kararı veya iptalini sağlayacak herhangi bir karar, sözleşme, işlem vs bulunmamış olsa da" ilgili Noterliğin, ...'ün bu işlemi yapmaya yetkisi olmadığı hususunu gözardı etmiş olmasının, kazanılmış hak sağlamayacağı ve anılan sözleşmenin geçerli kabul edilemeyeceği gerekçesiyle iptal hükmü kurulmuş ise de mevzuatımız uyarınca devir sözleşmesinin geçersizliği hususunda (adli yargı yolunda verilmiş) bir hüküm bulunmadığı gibi ruhsatın düzenlenmesi aşamasında Belediyelerin, noter onaylı belgelerin geçerliliğini inceleme yetki ve görevlerinin de bulunmadığı dikkate alındığında; anılan gerekçede hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan, gerek dava konusu ruhsatın ve gerekse devrine esas işlemlerin, ...'ın vefatından önce gerçekleştiği; davacının, bu hususa ilişkin olarak babasının demans hastası olduğunu beyan etmekle yetindiği ancak buna ilişkin belge sunmadığı gibi bu rahatsızlığı nedeniyle, Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca hukuki işlemin (vekaletname ve devir sözleşmesi) geçerliliğine ilişkin herhangi bir belge veya yargı kararı ile eldeki dava konusu işlemle dayanağı devir sözleşmesini ne zaman, nasıl öğrendiğine ilişkin bilgi ve belge de sunmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, yukarıda değinilen eksik bilgi ve belgelerin araştırılarak dosyaya celbini müteakiben, dava dosyasının öncelikle "süre aşımı" yönünden incelenmesi, 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesine aykırılık görülmemesi durumunda (gerekçesi de yazılarak) uyuşmazlığın esasının incelenmesi gerekmekte iken; noter huzurunda imzalanan sözleşmenin geçersiz olduğu gerekçesiyle dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Üye ... ile Üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 08/10/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava, İstanbul ili, Beyoğlu ilçesi, ...Mahallesi,... Sokak No:... adresinde yer alan işletmeye ilişkin, davacının babası (müteveffa) ... lehine düzenlenen ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının, ... Gıda Turizm Organizasyon Ticaret Limited Şirketine usulsüz olarak devredildiğinden bahisle, devir sonucunda bu işletmeye düzenlenen "İçkili Çalgılı Lokanta" faaliyet konulu ... tarih ve ... sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle yapılan 29/12/2022 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesinde, ilgililerin, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilecekleri, altmış gün içinde cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, ilgililerin altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabileceği hükme bağlanmıştır.
İlgililerin 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde belirtilen insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak koşullarının sağlanması halinde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesi uyarınca menfaatleriyle ilgili olarak her zaman işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali isteminde bulunabilecekleri ve istemlerinin reddi üzerine dava açma süresi içinde bu istemlerinin reddine ilişkin işlem ile birlikte işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle dava açabilecekleri açıktır.
Uyuşmazlıkta, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesi kapsamında, davacı tarafından, ruhsatın devri işlemine esas alınan vekaletnamedeki eksiklik nedeniyle devir sözleşmesinin geçersizliğinden bahisle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istenilmiştir.
Bu durumda, davanın esası hakkında inceleme yapılarak karar verilmesi gerektiği oyuyla aksi yöndeki Daire kararına katılmıyoruz.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.