Danıştay 4. Daire E.2023/13289 K.2023/6325

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/13289
Karar No : 2023/6325

TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) ... Valiliği

**VEKİLİ:** Av. ...
2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL ) ... Turizm ve Gayrimenkul Yatırım Ticaret Limited Şirketi

**VEKİLİ:** Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... ... Derneği
2- ...
3- ...
4- ...
5- ...
6- ...
7- ...

**VEKİLİ:** Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Çanakkale İli, Ayvacık İlçesi, ... Köyü, ... erişim ve Jeotermal-Ar 17/212 ruhsat numaralı sahada davalı yanında müdahil tarafından yapılması planlanan "Jeotermal Kaynaklı Arama Amaçlı Sondaj Çalışmaları (1 Nokta)" projesi ile ilgili olarak Çanakkale Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce verilen ... tarih ve E-... sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Gerekli Değildir" kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; uyuşmazlığın çözümü amacıyla çevre mühendisi, maden mühendisi, ziraat mühendisi, jeoloji mühendisi, orman mühendisi, harita mühendisi ve biyolog bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyetiyle yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu ile dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerle, konuya ilişkin mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu projenin, çevreye ve insan sağlığına olabilecek muhtemel olumsuz etkileri ve bu etkilere karşı alınacak tedbirlerin, proje tanıtım dosyasında (PTD) detaylı olarak değerlendirilmediği, projeye ilişkin PTD'nin hazırlanması sürecinin teknik yönden mevzuatta öngörülen usule uygun hazırlanmadığı, hesaplamaların ve değerlendirmelerin yeterli düzeyde veri, bilgi ve belgeye dayandırılmadığı, olası çevresel etkiler ve bunlara karşı alınacak tedbirlerin PTD'de detaylı bir biçimde açıklanması gerekirken bu hususların açıklanmadığı anlaşıldığından, eksik ve yetersiz hazırlanan PTD esas alınarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : 1- Davalı idare tarafından, söz konusu projeyle ilgili hazırlanan PTD'nin sunulması üzerine, ilgili kurumların proje hakkında olumlu görüşlerinin bulunduğu, projenin ÇED Yönetmeliğinin Ek-2 listesi kapsamında olduğu, PTD'de proje nedeniyle oluşacak atıklara ve bu atıkların çevresel etkilerine yer verildiği, toz emisyonlarının yasal sınırın altında kalması nedeniyle toz dağılım modellemesinin yapılmadığı, sondaj çamurlarının sızdırmaz havuzda biriktirilerek, hiçbir şekilde alıcı ortama deşarj edilmeyeceği ve mevzuata uygun şekilde bertaraf edileceğinin taahhüt edildiği, PTD'de özel işleme tabi atıklar ile gürültü yönünden de değerlendirme yapıldığının görüldüğü, dolayısıyla projeyle ilgili dava konusu "ÇED Gerekli Değildir" kararının verildiği ve bu kararın hukuka uygun olduğu, dolayısıyla anılan kararın iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
2- Davalı yanında müdahil tarafından, Mahkemece bilirkişi raporuna yönelik sunulan itirazlar dikkate alınmaksızın karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, nitekim PTD'nin ÇED Yönetmeliği Ek-4'te yer alan kriterlere uygun hazırlandığı, dava konusu proje kapsamında iddia edildiği gibi jeotermal enerji santrali kurulmayacağı, söz konusu kaynağın eko-turizm işletmesi kapsamında kullanılacağı, projenin muhtemel çevresel etkilerine karşı alınması gereken tedbirlere PTD'de yer verildiği, bilirkişi raporundaki flora-fauna ve hidrojeolojik çalışmalara ilişkin değerlendirmelerin, ÇED Yönetmeliğinin Ek-4'te yer alan kriterler kapsamında yer almadığı, bu nedenle PTD ile ilgili olarak ilgili kurumların olumlu görüşlerinin bulunduğu, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE

**GEREKÇE:**
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 16/11/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.


(X) KARŞI OY :
Uyuşmazlıkta, dava konusu proje kapsamında Jeotermal-Ar ... ruhsat numaralı sahasında sadece 1 noktada yapılması planlanan jeotermal kaynak arama projesiyle ilgili Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporundaki değerlendirmelerin soyut ve genel nitelikte olduğu anlaşılmış olup, proje hakkında ilgili kurumların olumlu görüşlerinin bulunduğu gibi, PTD'de projenin muhtemel çevresel etkilerine karşı gerekli önlemlere yer verildiği dikkate alındığında, bu önlemlerin alınması durumunda projenin çevre üzerindeki muhtemel etkilerinin kabul edilebilir düzeyde olacağı sonucuna varıldığından, hukuka uygun olan dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının bozularak, davanın reddine karar verilmesi gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyorum.