Danıştay9. DaireVergi Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 9. Daire E.2023/7966 K.2025/2907
T.C. DANIŞTAY
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No: 2023/7966
Karar No: 2025/2907
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Defterdarlığı - ...
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ... İnşaat Ticaret Pazarlama Sanayi Limited Şirketi
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının aleyhe olan kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına düzenlenen ...tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 2016/Ocak-Aralık dönemlerine ilişkin katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası, gecikme faizi yönünden; 2016 yılı için matrah artırımında bulunan davacı şirketin anılan yılda defter ve belgelerini ibraz etmemesi nedeniyle vergi incelemesine tabi tutulması ve adına re'sen cezalı tarhiyat yapılması mümkün olmadığı, bu durum "borcum yoktur" kapsamında değerlendirildiğinden, bu amme alacakların tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin bu kısmında hukuka uyarlılık görülmediği, 2017/Haziran, 2018/Haziran, Aralık, 2019/Ağustos dönemlerine ilişkin katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası, gecikme faizi yönünden; sonraki döneme devreden katma değer vergisi yönünden inceleme yapılabileceğinden, cezalı tarhiyatlar dava konusu edilmeyerek kesinleştiği için bu amme alacakların tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, 2021 yılına ilişkin özel usulsüzlük cezası yönünden; defter ve belgelerin ibraz edilmemesi nedeniyle kesilen özel usulsüzlük cezası dava konusu edilmeyerek kesinleştiği için bu amme alacağının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, 2017/Temmuz-Eylül, 2021/Ekim dönemlerine ait damga vergileri yönünden; beyan üzerine tahakkuk eden damga vergileri vadesinde ödenmediğinden, bu vergilerin tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen reddine, kısmen kabulüne, dava konusu ödeme emrinin 2016/Ocak-Aralık dönemlerine ilişkin katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası, gecikme faizine ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesinin, aynı gerekçe ve nedenlerle uygun görüldüğü, istinaf başvurusu dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların, sözü geçen kararın kaldırılmasını sağlayacak durumda bulunmadığı gerekçesiyle tarafların istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Ödeme emrine dayanak borçlara ilişkin düzenlenen ihbarnamelerin elektronik ortamda tebliğ edildiği, ödeme emrine karşı açılan davalarda ileri sürülebilecek iddiaların sınırlandırıldığı, bu nedeninin tahsil edilmesi gereken safhaya gelen alacakların sürüncemede bırakılmadan en kısa sürede alacaklı amme idarelerine intikal ettirilmesinin sağlanmak istenmesinden kaynaklandığı iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
Davacı adına düzenlenen ...tarih ve ...sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un "Ödeme Emri" başlıklı 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemiyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumu bir “ödeme emri” ile tebliğ olunacağı, "Ödeme emrine itiraz" başlıklı 58. maddesinde, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Vergi Mahkemesinde dava konusu edebileceği ifade edilmiştir.
7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un "Matrah ve vergi artırımı" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, mükelleflerin, bu fıkrada belirtilen şartlar dâhilinde katma değer vergisini artırarak bu maddede belirtilen süre ve şekilde ödemeleri halinde, kendileri nezdinde söz konusu vergiyi ödemeyi kabul ettikleri yıllara ait vergilendirme dönemleri ile ilgili olarak katma değer vergisi incelemesi ve tarhiyatı yapılmayacağı, 7. fıkrasında, bu maddeye göre matrah veya vergi artırımında bulunulmasının, bu Kanunun yayımı tarihinden önce başlanılmış olan vergi incelemeleri ile takdir işlemlerine engel teşkil etmeyeceği, ancak, artırımda bulunan mükellefler hakkında başlanılan vergi incelemeleri ve takdir işlemlerinin, bu maddenin birinci fıkrasının (ı) bendi ve üçüncü fıkrasının (e) bendi hükümleri saklı kalmak kaydıyla, 2/8/2021 tarihine kadar (bu tarih dâhil) sonuçlandırılamaması hâlinde, bu işlemlere devam edilmeyeceği, inceleme veya takdir sonucu tarhiyata konu matrah veya vergi farkının tespit edilmesi hâlinde, inceleme raporları ile takdir komisyonu kararlarının vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihten önce artırımda bulunulmuş olması şartıyla inceleme ve takdir sonucu bulunan farkın, bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri ile birlikte değerlendirileceği, inceleme ve takdir işlemlerinin sonuçlandırılmasından maksatın, inceleme raporları ve takdir komisyonu kararlarının vergi dairesi kayıtlarına intikal ettirilmesinin olduğu belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; 7326 sayılı Kanun'un yayım tarihinden önce başlanılan vergi incelemesi neticesinde 2016 yılına ait katma değer vergisine ilişkin olarak düzenlenen ... tarih ve ... rapor sayılı vergi inceleme raporunda; defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmemesi nedeniyle katma değer vergisi indirimlerinin reddedilmesi suretiyle davacının katma değer vergisi beyanlarının yeniden düzenlendiği ve 2016/Ocak-Aralık dönemleri için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30/3. maddesi gereğince katma değer vergisinin re'sen tarh edilmesi ve 341, 344. maddeleri uyarınca üç kat vergi ziyaı cezasının kesilmesi gerektiğinin belirtildiği, anılan raporun 21/06/2021 tarihinde Antalya Kurumlar Vergi Dairesi Müdürlüğü kayıtlarına intikal ettirildiği, bu rapora dayalı olarak düzenlenen ihbarnamelerin 06/07/2021 tarihinde ve dava konusu ödeme emrinin ise 30/12/2021 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, anılan ödeme emrinin iptali istemiyle davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, her ne kadar 2016 yılı için katma değer vergisi yönünden 22/09/2021 tarihinde matrah artırımında bulunularak matrah artırımı sonucu tahakkuk eden vergi 01/11/2021 tarihinde ödenmişse de; 7326 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 7. fıkrası gereğince bu maddeye göre matrah veya vergi artırımında bulunulmasının, bu Kanunun yayımı tarihinden önce başlanılan vergi incelemeleri ile takdir işlemlerine engel teşkil etmeyeceği kurala bağlandığından, ... tarih ve ...sayılı vergi inceleme raporunun 2/8/2021 tarihinden önce, 21/06/2021 tarihinde, vergi dairesi kayıtlarına intikal ettirildiği için matrah veya vergi artırımında bulunulmasının vergi incelemesine engel olmayacağı, bunun yanı sıra, bu tarihten (21/06/2021) sonra 22/09/2021 tarihinde matrah artırımında bulunulması nedeniyle matrah artırımı sonucu artırılan verginin de inceleme sonucu bulunan vergiye mahsup edilmesine olanak bulunmadığından, davacı tarafından ileri sürülen bu iddianın "böyle bir borcu olmadığı" kapsamında değerlendirilemeyeceği için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 58. maddesinde belirtilen "böyle bir borcu olmadığı" veya "kısmen ödediği" veya "zamanaşımına uğradığı" yönündeki davacının diğer iddiaları değerlendirilmek suretiyle Bölge İdare Mahkemesince temyize konu edilen kısım yönünden yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 12/06/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No: 2023/7966
Karar No: 2025/2907
TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Defterdarlığı - ...
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ... İnşaat Ticaret Pazarlama Sanayi Limited Şirketi
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının aleyhe olan kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına düzenlenen ...tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 2016/Ocak-Aralık dönemlerine ilişkin katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası, gecikme faizi yönünden; 2016 yılı için matrah artırımında bulunan davacı şirketin anılan yılda defter ve belgelerini ibraz etmemesi nedeniyle vergi incelemesine tabi tutulması ve adına re'sen cezalı tarhiyat yapılması mümkün olmadığı, bu durum "borcum yoktur" kapsamında değerlendirildiğinden, bu amme alacakların tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin bu kısmında hukuka uyarlılık görülmediği, 2017/Haziran, 2018/Haziran, Aralık, 2019/Ağustos dönemlerine ilişkin katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası, gecikme faizi yönünden; sonraki döneme devreden katma değer vergisi yönünden inceleme yapılabileceğinden, cezalı tarhiyatlar dava konusu edilmeyerek kesinleştiği için bu amme alacakların tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, 2021 yılına ilişkin özel usulsüzlük cezası yönünden; defter ve belgelerin ibraz edilmemesi nedeniyle kesilen özel usulsüzlük cezası dava konusu edilmeyerek kesinleştiği için bu amme alacağının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, 2017/Temmuz-Eylül, 2021/Ekim dönemlerine ait damga vergileri yönünden; beyan üzerine tahakkuk eden damga vergileri vadesinde ödenmediğinden, bu vergilerin tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen reddine, kısmen kabulüne, dava konusu ödeme emrinin 2016/Ocak-Aralık dönemlerine ilişkin katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası, gecikme faizine ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesinin, aynı gerekçe ve nedenlerle uygun görüldüğü, istinaf başvurusu dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların, sözü geçen kararın kaldırılmasını sağlayacak durumda bulunmadığı gerekçesiyle tarafların istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Ödeme emrine dayanak borçlara ilişkin düzenlenen ihbarnamelerin elektronik ortamda tebliğ edildiği, ödeme emrine karşı açılan davalarda ileri sürülebilecek iddiaların sınırlandırıldığı, bu nedeninin tahsil edilmesi gereken safhaya gelen alacakların sürüncemede bırakılmadan en kısa sürede alacaklı amme idarelerine intikal ettirilmesinin sağlanmak istenmesinden kaynaklandığı iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
MADDİ
OLAY:
Davacı adına düzenlenen ...tarih ve ...sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un "Ödeme Emri" başlıklı 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemiyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumu bir “ödeme emri” ile tebliğ olunacağı, "Ödeme emrine itiraz" başlıklı 58. maddesinde, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Vergi Mahkemesinde dava konusu edebileceği ifade edilmiştir.
7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un "Matrah ve vergi artırımı" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, mükelleflerin, bu fıkrada belirtilen şartlar dâhilinde katma değer vergisini artırarak bu maddede belirtilen süre ve şekilde ödemeleri halinde, kendileri nezdinde söz konusu vergiyi ödemeyi kabul ettikleri yıllara ait vergilendirme dönemleri ile ilgili olarak katma değer vergisi incelemesi ve tarhiyatı yapılmayacağı, 7. fıkrasında, bu maddeye göre matrah veya vergi artırımında bulunulmasının, bu Kanunun yayımı tarihinden önce başlanılmış olan vergi incelemeleri ile takdir işlemlerine engel teşkil etmeyeceği, ancak, artırımda bulunan mükellefler hakkında başlanılan vergi incelemeleri ve takdir işlemlerinin, bu maddenin birinci fıkrasının (ı) bendi ve üçüncü fıkrasının (e) bendi hükümleri saklı kalmak kaydıyla, 2/8/2021 tarihine kadar (bu tarih dâhil) sonuçlandırılamaması hâlinde, bu işlemlere devam edilmeyeceği, inceleme veya takdir sonucu tarhiyata konu matrah veya vergi farkının tespit edilmesi hâlinde, inceleme raporları ile takdir komisyonu kararlarının vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihten önce artırımda bulunulmuş olması şartıyla inceleme ve takdir sonucu bulunan farkın, bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri ile birlikte değerlendirileceği, inceleme ve takdir işlemlerinin sonuçlandırılmasından maksatın, inceleme raporları ve takdir komisyonu kararlarının vergi dairesi kayıtlarına intikal ettirilmesinin olduğu belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; 7326 sayılı Kanun'un yayım tarihinden önce başlanılan vergi incelemesi neticesinde 2016 yılına ait katma değer vergisine ilişkin olarak düzenlenen ... tarih ve ... rapor sayılı vergi inceleme raporunda; defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmemesi nedeniyle katma değer vergisi indirimlerinin reddedilmesi suretiyle davacının katma değer vergisi beyanlarının yeniden düzenlendiği ve 2016/Ocak-Aralık dönemleri için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30/3. maddesi gereğince katma değer vergisinin re'sen tarh edilmesi ve 341, 344. maddeleri uyarınca üç kat vergi ziyaı cezasının kesilmesi gerektiğinin belirtildiği, anılan raporun 21/06/2021 tarihinde Antalya Kurumlar Vergi Dairesi Müdürlüğü kayıtlarına intikal ettirildiği, bu rapora dayalı olarak düzenlenen ihbarnamelerin 06/07/2021 tarihinde ve dava konusu ödeme emrinin ise 30/12/2021 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, anılan ödeme emrinin iptali istemiyle davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, her ne kadar 2016 yılı için katma değer vergisi yönünden 22/09/2021 tarihinde matrah artırımında bulunularak matrah artırımı sonucu tahakkuk eden vergi 01/11/2021 tarihinde ödenmişse de; 7326 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 7. fıkrası gereğince bu maddeye göre matrah veya vergi artırımında bulunulmasının, bu Kanunun yayımı tarihinden önce başlanılan vergi incelemeleri ile takdir işlemlerine engel teşkil etmeyeceği kurala bağlandığından, ... tarih ve ...sayılı vergi inceleme raporunun 2/8/2021 tarihinden önce, 21/06/2021 tarihinde, vergi dairesi kayıtlarına intikal ettirildiği için matrah veya vergi artırımında bulunulmasının vergi incelemesine engel olmayacağı, bunun yanı sıra, bu tarihten (21/06/2021) sonra 22/09/2021 tarihinde matrah artırımında bulunulması nedeniyle matrah artırımı sonucu artırılan verginin de inceleme sonucu bulunan vergiye mahsup edilmesine olanak bulunmadığından, davacı tarafından ileri sürülen bu iddianın "böyle bir borcu olmadığı" kapsamında değerlendirilemeyeceği için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 58. maddesinde belirtilen "böyle bir borcu olmadığı" veya "kısmen ödediği" veya "zamanaşımına uğradığı" yönündeki davacının diğer iddiaları değerlendirilmek suretiyle Bölge İdare Mahkemesince temyize konu edilen kısım yönünden yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 12/06/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.