Danıştay9. Daireİdare Hukuku
Danıştay 9. Daire E.2022/2380 K.2023/4867
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2022/2380
Karar No : 2023/4867
TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVALI) ... San. ve Tic. Ltd. Şti.
**VEKİLİ:** Av. ...
2-(DAVACI) ... Vergi Dairesi Başkanlığı
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, Ziyapaşa Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Hafriyat. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Seyhan Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti'den aldığı faturaların sahte olduğu yolunda düzenlenen vergi inceleme raporlarına dayanılarak 2019/Ocak-Eylül dönemleri için re'sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı şirkete fatura düzenleyen ... Hafriyat San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporu ve ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporlarındaki tespitlerin birlikte değerlendirilmesinden, adı geçen mükelleflerin davacıya düzenlediği faturaların sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belgeler olduğu sonucuna varıldığı, özel usulsüzlük cezası yönünden ise, faturanın verilmediği, alınmadığı ya da gerçek meblağdan farklı meblağa yer verildiği yolunda yasanının aradığı anlamda gerçekleştirilmiş, somut bilgiler ihtiva eden bir tespit olmaksızın ceza kesildiğinden davaya konu özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu özel usulsüzlük cezasının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının, redde ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacının istinaf başvurusunda ileri sürülen sebepler ile dosyada mevcut bilgi ve belgelerin, kararın söz konusu kısmının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği, Vergi Mahkemesi kararının, dava konusu özel usulsüzlük cezasının kaldırılmasına ilişkin kısmına yönelik davalı istinaf başvurusunun incelenmesinden, harcamaların sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı faturalarla belgelendirilmesinin, 213 sayılı Kanun'un 353. maddesinin 1. fıkrasında özel usulsüzlük cezası kesilmesi gereken eylemler arasında gösterilmediği gibi inceleme raporundaki tespitlere dayanılarak ceza kesilmesinin, maddenin öngörülüş amacına uygun düşmediğinden davacı adına bu madde uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVACININ İDDİALARI: Yapılan incelemenin eksik ve hatalı olduğu, faturaları düzenleyen firmaların sektörde herkesçe bilinen, yerleşik vergi mükellefleri olduğu, alımların gerçek bir ticari ilişkiye dayandığı ileri sürülerek kararının aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI: Davacı şirketin dava konusu dönemlerde kullandığı bir kısım faturanın sahte olduğunun hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuyla tespiti üzerine idarelerince tesis edilen işlemlerin hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararının aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
MADDİ
**OLAY:** Davacı şirket adına, Ziyapaşa Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Hafriyat. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Seyhan Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti'den aldığı faturaların sahte olduğu yolunda düzenlenen vergi inceleme raporlarına dayanılarak 2019/Ocak-Eylül dönemleri için re'sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesinin uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istenilmektedir.
**İLGİLİ MEVZUAT:**
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B) fıkrasında; vergilendirmede, vergiyi doğuran olayın ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği belirtilmiştir.
Anılan Kanununun 353. maddesinin 1. fıkrasında; verilmesi ve alınması icabeden fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu ile serbest meslek makbuzlarının verilmemesi, alınmaması veya düzenlenen bu belgelerde gerçek meblağdan farklı meblağlara yer verilmesi halinde; bu belgeleri düzenlemek ve almak zorunda olanların herbirine, her bir belge için bu belgelere yazılması gereken meblağın veya meblağ farkının %10'u nispetinde özel usulsüzlük cezasının kesileceği hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan bozma sebeplerinden birinin varlığı halinde mümkündür.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerine ilişkin hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, davacı tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davalı temyiz istemine gelince;
Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin değerlendirilmesinden, özel usulsüzlük cezasının kesilebilmesi için, madde hükmünde sayılan belgelerin verilmediğinin, alınmadığının veya düzenlenen bu belgelerde gerçek meblağdan farklı meblağlara yer verildiğinin usulüne uygun olarak açık, mükellefi bağlayacak ve hukuken itibar edilecek biçimde olayın vuku anında somut olarak tespit edilmesi gerekmektedir. Zira, cezayı gerektiren fiilin tüm unsurları tamam olmadan failin cezalandırılmayacağı yolundaki genel ceza hukuku ilkesi karşısında, varsayım ya da kıyas yoluyla ceza kesilmesi mümkün bulunmamaktadır.
Davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi inceleme raporuyla, bir kısım alışlarını sahte fatura ile belgelendirdiğinden bahisle 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilmiş ise de; anılan Kanun hükmü uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilebilmesi için fatura verilmediği ve alınmadığı hususunda yapılmış hukuken geçerli somut bir tespitin bulunması gerektiği, olayda ise böyle bir tespit mevcut olmadığı ve cezayı gerektiren bütün unsurların gerçekleşmediği anlaşıldığından, Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında sonucu itibarıyla usule ve yasaya aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının re'sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisine ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA, özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkrasının ise yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
Temyiz isteminde bulunan davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca hesaplanacak nispi harcın alınmasına,
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 28/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2022/2380
Karar No : 2023/4867
TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVALI) ... San. ve Tic. Ltd. Şti.
**VEKİLİ:** Av. ...
2-(DAVACI) ... Vergi Dairesi Başkanlığı
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, Ziyapaşa Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Hafriyat. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Seyhan Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti'den aldığı faturaların sahte olduğu yolunda düzenlenen vergi inceleme raporlarına dayanılarak 2019/Ocak-Eylül dönemleri için re'sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı şirkete fatura düzenleyen ... Hafriyat San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporu ve ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporlarındaki tespitlerin birlikte değerlendirilmesinden, adı geçen mükelleflerin davacıya düzenlediği faturaların sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belgeler olduğu sonucuna varıldığı, özel usulsüzlük cezası yönünden ise, faturanın verilmediği, alınmadığı ya da gerçek meblağdan farklı meblağa yer verildiği yolunda yasanının aradığı anlamda gerçekleştirilmiş, somut bilgiler ihtiva eden bir tespit olmaksızın ceza kesildiğinden davaya konu özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu özel usulsüzlük cezasının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının, redde ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacının istinaf başvurusunda ileri sürülen sebepler ile dosyada mevcut bilgi ve belgelerin, kararın söz konusu kısmının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği, Vergi Mahkemesi kararının, dava konusu özel usulsüzlük cezasının kaldırılmasına ilişkin kısmına yönelik davalı istinaf başvurusunun incelenmesinden, harcamaların sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı faturalarla belgelendirilmesinin, 213 sayılı Kanun'un 353. maddesinin 1. fıkrasında özel usulsüzlük cezası kesilmesi gereken eylemler arasında gösterilmediği gibi inceleme raporundaki tespitlere dayanılarak ceza kesilmesinin, maddenin öngörülüş amacına uygun düşmediğinden davacı adına bu madde uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVACININ İDDİALARI: Yapılan incelemenin eksik ve hatalı olduğu, faturaları düzenleyen firmaların sektörde herkesçe bilinen, yerleşik vergi mükellefleri olduğu, alımların gerçek bir ticari ilişkiye dayandığı ileri sürülerek kararının aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI: Davacı şirketin dava konusu dönemlerde kullandığı bir kısım faturanın sahte olduğunun hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuyla tespiti üzerine idarelerince tesis edilen işlemlerin hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararının aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
MADDİ
**OLAY:** Davacı şirket adına, Ziyapaşa Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Hafriyat. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Seyhan Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti'den aldığı faturaların sahte olduğu yolunda düzenlenen vergi inceleme raporlarına dayanılarak 2019/Ocak-Eylül dönemleri için re'sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesinin uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istenilmektedir.
**İLGİLİ MEVZUAT:**
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B) fıkrasında; vergilendirmede, vergiyi doğuran olayın ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği belirtilmiştir.
Anılan Kanununun 353. maddesinin 1. fıkrasında; verilmesi ve alınması icabeden fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu ile serbest meslek makbuzlarının verilmemesi, alınmaması veya düzenlenen bu belgelerde gerçek meblağdan farklı meblağlara yer verilmesi halinde; bu belgeleri düzenlemek ve almak zorunda olanların herbirine, her bir belge için bu belgelere yazılması gereken meblağın veya meblağ farkının %10'u nispetinde özel usulsüzlük cezasının kesileceği hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan bozma sebeplerinden birinin varlığı halinde mümkündür.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerine ilişkin hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, davacı tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davalı temyiz istemine gelince;
Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin değerlendirilmesinden, özel usulsüzlük cezasının kesilebilmesi için, madde hükmünde sayılan belgelerin verilmediğinin, alınmadığının veya düzenlenen bu belgelerde gerçek meblağdan farklı meblağlara yer verildiğinin usulüne uygun olarak açık, mükellefi bağlayacak ve hukuken itibar edilecek biçimde olayın vuku anında somut olarak tespit edilmesi gerekmektedir. Zira, cezayı gerektiren fiilin tüm unsurları tamam olmadan failin cezalandırılmayacağı yolundaki genel ceza hukuku ilkesi karşısında, varsayım ya da kıyas yoluyla ceza kesilmesi mümkün bulunmamaktadır.
Davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi inceleme raporuyla, bir kısım alışlarını sahte fatura ile belgelendirdiğinden bahisle 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilmiş ise de; anılan Kanun hükmü uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilebilmesi için fatura verilmediği ve alınmadığı hususunda yapılmış hukuken geçerli somut bir tespitin bulunması gerektiği, olayda ise böyle bir tespit mevcut olmadığı ve cezayı gerektiren bütün unsurların gerçekleşmediği anlaşıldığından, Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında sonucu itibarıyla usule ve yasaya aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının re'sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisine ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA, özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkrasının ise yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
Temyiz isteminde bulunan davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca hesaplanacak nispi harcın alınmasına,
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 28/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.