Danıştay7. Daireİdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 7. Daire E.2023/2543 K.2024/4475
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/2543
Karar No : 2024/4475
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı (... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacının donatanı olduğu ve balıkçılık faaliyetiyle ilgili olarak ... isimli teknede kullanılmak üzere özel tüketim vergisiz olarak satın almış olduğu deniz yakıtının kaydedildiği gemi hareket kayıt jurnalindeki kayıt düzeninin sınırlı olarak incelenmesi sonucu hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak, 2017 yılının Ocak ilâ Nisan dönemleri için re'sen salınan özel tüketim vergileri ile kesilen vergi ziyaı cezalarının iptali istemiyle dava açılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bozma kararına uymak suretiyle, davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporunda, davacının bir defada ve yıllık toplam alabileceği maksimum akaryakıt miktarının aşılmadığı, yakıt alım defterinin alıcı ve satıcı tarafından imzalandığı, deftere kaydedilen alımlarının gemi hareket kayıt jurnaline de kaydedildiği, yakıt alım bilgileri ile alım defteri kayıtlarının birbirleri ile uyumlu olduklarının tespit edildiği görülmekle birlikte tekne takip modülü üzerinde yapılan kontrollere dayanılarak usulsüzlük yapıldığının tespit edildiği, Mahkemelerince aynı mahiyetteki bir dosyada yapılan ara kararına Mersin Liman Başkanlığı tarafından verilen cevapta tekne takip cihazının %100 olarak doğru veri akışı sağlamadığı, bazen deniz araçlarının bulunduğu yer ve konum itibariyle GSM, GSP hatlarının sinyal vermediği, cihaz bağlantılarının bazen yanlış bağlandığı, oksitlenme nedeniyle veri akışının sağlanamadığı, arızanın tespit edilemediği durumların sıkça yaşandığı, ödevlinin jurnal kayıt defteri ve yakıt alım defterindeki bilgilerin daha sağlıklı sonuç vereceğinin belirtildiği, 31 seri no'lu Tebliğde yer alan hükümlere göre, tekne takip modülünden alınacak verilerin jurnal, bildirim ve benzeri kayıtlarla eşdeğer olduğu, hukuki uyuşmazlıklarda destekleyici unsur olarak kabul edileceği, hukuki uyuşmazlıklarda destekleyici unsur niteliğinde bulunan ve verilerinin %100 doğru olarak kabul edilmesi mümkün bulunmayan tekne takip cihazı verileri esas alınıp harici herhangi bir araştırma yapılmadan eksik incelemeye dayalı olarak resen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Tekne takip modülü ve tekne takip cihazı hakkında yeterli inceleme ve araştırmanın yapılmadığı, buna ilişkin olarak bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiği,eksik inceleme üzerine verilen kararda hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 06/11/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz başvurusu, davacının donatanı olduğu ve balıkçılık faaliyetiyle ilgili olarak teknelerinde kullanılmak üzere özel tüketim vergisiz olarak satın almış olduğu deniz yakıtının kaydedildiği gemi hareket kayıt jurnalindeki kayıt düzenin sınırlı olarak incelenmesi sonucu hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak, 2017 yılının Ocak ilâ Nisan (1., 2.) dönemleri için re'sen salınan özel tüketim vergileri ile kesilen vergi ziyaı cezalarını iptal eden Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istemiyle yapılmıştır.
Davacı hakkında düzenlenen 15/06/2017 tarihli Vergi İnceleme Raporu'nda, deniz ve kıyı sularında balıkçılık faaliyetiyle iştigal etmekte olan davacının dava konusu dönemde balık avlama faaliyetinde kullanmak üzere alınan özel tüketim vergisi indirilmiş deniz yakıtının kaydedildiği Gemi Hareket Kayıt Jurnalindeki kayıt düzeninin sınırlı olarak incelendiği, yakıt alım defterinin usulüne uygun olarak düzenlendiği, ancak gemi hareket kayıt jurnalinde usulüne uygun olarak kayıt yapılmadığı, özel tüketim vergisi mükellefiyetinin bulunmadığı, Karataş Sahil Güvenlik Komutanlığınca Okan Özcan teknesi ile ilgili olarak 25/04/2017 tarihlerinde yapılan kontrollerde, mükellefin 2017 yılı Ocak ila Nisan aylarının muhtelif tarihlerinde gemi hareket kayıt jurnaline göre yardımcı makine sarfiyatı olarak 74.191 litre özel tüketim vergisiz akaryakıt sarfiyatına ilişkin kayıt yapıldığı, denize elverişlilik belgesinde yardımcı makine kaydının olmadığı, ayrıca; tekne takip modülü verilerine göre limanda olduğu halde denizde avlandığını göstererek bu sarfiyatın yapıldığının tespit edildiğinin bildirildiği, 2017 yılında azami alınabilecek ve bir defada azami alınabilecek akaryakıtın aşılmadığı, yakıt alım defterinin incelenmesi sonucunda defterin, yakıt alım defter kayıtlarının uyumlu olduğu, yakıt alımlarının gemi hareket kayıt jurnaline de kaydedildiği, ancak tekne hareketlerinde Karataş Sahil Güvenlik Komutanlığının tekne takip modülü üzerinden yaptığı kontrollerde 01/01/2017-15/04/2017 tarihlerini kapsayan dönemde, tekne takip modülünün enerjisinin kesilmesi nedeniyle konum bilgisi alınamadığı,02/01/2017 tarihinde veri bilgisinde tekne mesafe sayacının 6.4191.41 nm olduğu, 08/03/2017 tarihinde veri bilgisinde tekne mesafe sayacının 6560.12 nm olduğu aradaki mesafenin 68 nm olduğu, bu tarihler arasında teknenin limanda olduğu halde 51 gün denizde olunduğuna dair gemi hareket jurnalinin kaydedildiği ancak gemi hareket jurnali incelendiğinde teknenin 51 gün seyir yaptığı tespit edildiğinden ve 74.191 litre motorin sarfiyatı kaydı yapıldığından bahisle işlem tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Özel Tüketim Vergisi Genel Tebliği Seri No:6 da Değişiklik Yapılmasına Dair 31 seri no'lu Tebliğde; Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, çalışma usul ve esaslarını kendisinin belirleyeceği ve ÖTVBS'nin bir alt bileşeni, tamamlayıcısı niteliğinde olan ve GPS, GSM tabanlı çalışacak tekne takip (ÖTVBSTTM) modülü kuracağı, işleticeği, modül kapsamında Kararname uyarınca deniz yakıtı alan araçların tekne takip cihazı ile donatılacağı, modülden alınacak verilerin jurnal, bildirim ve benzeri kayıtlarla eşdeğer hükmü haiz olup, hukuki uyuşmazlıklarda destekleyici unsur olarak kabul edileceği, ayrıca modül yoluyla elde edilen veriler; kontrol ve denetim, yakıt alım defterinin bloke edilmesi veya blokenin kaldırılması, yakıt alım defterinin düzenlenmesi, yakıt limitlerinin değerlendirilmeyeceği ve benzeri amaçlarla ÖTVBS ile de kullanılacağı kurala bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; GPS, GSM tabanlı çalışacak tekne takip (ÖTVBSTTM) modülü kuracağı ve işletileceği, modül kapsamında Kararname uyarınca deniz yakıtı alan araçların tekne takip cihazı ile donatılacağı, modülden alınacak verilerin jurnal, bildirim ve benzeri kayıtlarla eşdeğer hükme haiz olduğu, tamamlayıcı bir sistem olduğundan özel tüketim vergisiz yakıt kullanmak isteyen deniz araçlarıyla uyumlaştırılacağının düzenlendiği, Vergi İnceleme Tutanağında yer alan davacının ifadesinde 15/04/2017 tarihinde Karataş Sahil Güvenlik Komutanlığınca yapılan denetim sonrasında tekne takip modulünün arızalı olabileceğine dair servis kaydı bıraktığını söylediği tutanak altına alınmış olup, davacının rutin yapılan kontrollerden önce tekne takip modülünü kullandığı halde arızalı olduğunu fark etmemesinin hayatın olağan akışıyla bağdaşmadığı, arıza olduğunu fark eden davacının arıza bildiriminde bulunması gerektiği halde üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediğinin anlaşıldığı, jurnal, bildirim ve benzeri kayıtlarla aksini ispat yükümlülüğü davacıya düşmekte olup tekne takip modülünün işlevinin yerine getirmediğini fark eden ve arıza bildiriminde bulunmayan davacının ispat yükümlülüğünün yerine getirilmediği sabit olduğundan ve kanıtlama külfeti tersine döndürülerek davalı idarenin ayrıca somut tespitinin aranması yersiz bulunduğundan, temyize konu kararın bozulması gerektiği gerekçesiyle Daire kararına katılmıyoruz.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/2543
Karar No : 2024/4475
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı (... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacının donatanı olduğu ve balıkçılık faaliyetiyle ilgili olarak ... isimli teknede kullanılmak üzere özel tüketim vergisiz olarak satın almış olduğu deniz yakıtının kaydedildiği gemi hareket kayıt jurnalindeki kayıt düzeninin sınırlı olarak incelenmesi sonucu hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak, 2017 yılının Ocak ilâ Nisan dönemleri için re'sen salınan özel tüketim vergileri ile kesilen vergi ziyaı cezalarının iptali istemiyle dava açılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bozma kararına uymak suretiyle, davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporunda, davacının bir defada ve yıllık toplam alabileceği maksimum akaryakıt miktarının aşılmadığı, yakıt alım defterinin alıcı ve satıcı tarafından imzalandığı, deftere kaydedilen alımlarının gemi hareket kayıt jurnaline de kaydedildiği, yakıt alım bilgileri ile alım defteri kayıtlarının birbirleri ile uyumlu olduklarının tespit edildiği görülmekle birlikte tekne takip modülü üzerinde yapılan kontrollere dayanılarak usulsüzlük yapıldığının tespit edildiği, Mahkemelerince aynı mahiyetteki bir dosyada yapılan ara kararına Mersin Liman Başkanlığı tarafından verilen cevapta tekne takip cihazının %100 olarak doğru veri akışı sağlamadığı, bazen deniz araçlarının bulunduğu yer ve konum itibariyle GSM, GSP hatlarının sinyal vermediği, cihaz bağlantılarının bazen yanlış bağlandığı, oksitlenme nedeniyle veri akışının sağlanamadığı, arızanın tespit edilemediği durumların sıkça yaşandığı, ödevlinin jurnal kayıt defteri ve yakıt alım defterindeki bilgilerin daha sağlıklı sonuç vereceğinin belirtildiği, 31 seri no'lu Tebliğde yer alan hükümlere göre, tekne takip modülünden alınacak verilerin jurnal, bildirim ve benzeri kayıtlarla eşdeğer olduğu, hukuki uyuşmazlıklarda destekleyici unsur olarak kabul edileceği, hukuki uyuşmazlıklarda destekleyici unsur niteliğinde bulunan ve verilerinin %100 doğru olarak kabul edilmesi mümkün bulunmayan tekne takip cihazı verileri esas alınıp harici herhangi bir araştırma yapılmadan eksik incelemeye dayalı olarak resen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Tekne takip modülü ve tekne takip cihazı hakkında yeterli inceleme ve araştırmanın yapılmadığı, buna ilişkin olarak bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiği,eksik inceleme üzerine verilen kararda hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 06/11/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz başvurusu, davacının donatanı olduğu ve balıkçılık faaliyetiyle ilgili olarak teknelerinde kullanılmak üzere özel tüketim vergisiz olarak satın almış olduğu deniz yakıtının kaydedildiği gemi hareket kayıt jurnalindeki kayıt düzenin sınırlı olarak incelenmesi sonucu hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak, 2017 yılının Ocak ilâ Nisan (1., 2.) dönemleri için re'sen salınan özel tüketim vergileri ile kesilen vergi ziyaı cezalarını iptal eden Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istemiyle yapılmıştır.
Davacı hakkında düzenlenen 15/06/2017 tarihli Vergi İnceleme Raporu'nda, deniz ve kıyı sularında balıkçılık faaliyetiyle iştigal etmekte olan davacının dava konusu dönemde balık avlama faaliyetinde kullanmak üzere alınan özel tüketim vergisi indirilmiş deniz yakıtının kaydedildiği Gemi Hareket Kayıt Jurnalindeki kayıt düzeninin sınırlı olarak incelendiği, yakıt alım defterinin usulüne uygun olarak düzenlendiği, ancak gemi hareket kayıt jurnalinde usulüne uygun olarak kayıt yapılmadığı, özel tüketim vergisi mükellefiyetinin bulunmadığı, Karataş Sahil Güvenlik Komutanlığınca Okan Özcan teknesi ile ilgili olarak 25/04/2017 tarihlerinde yapılan kontrollerde, mükellefin 2017 yılı Ocak ila Nisan aylarının muhtelif tarihlerinde gemi hareket kayıt jurnaline göre yardımcı makine sarfiyatı olarak 74.191 litre özel tüketim vergisiz akaryakıt sarfiyatına ilişkin kayıt yapıldığı, denize elverişlilik belgesinde yardımcı makine kaydının olmadığı, ayrıca; tekne takip modülü verilerine göre limanda olduğu halde denizde avlandığını göstererek bu sarfiyatın yapıldığının tespit edildiğinin bildirildiği, 2017 yılında azami alınabilecek ve bir defada azami alınabilecek akaryakıtın aşılmadığı, yakıt alım defterinin incelenmesi sonucunda defterin, yakıt alım defter kayıtlarının uyumlu olduğu, yakıt alımlarının gemi hareket kayıt jurnaline de kaydedildiği, ancak tekne hareketlerinde Karataş Sahil Güvenlik Komutanlığının tekne takip modülü üzerinden yaptığı kontrollerde 01/01/2017-15/04/2017 tarihlerini kapsayan dönemde, tekne takip modülünün enerjisinin kesilmesi nedeniyle konum bilgisi alınamadığı,02/01/2017 tarihinde veri bilgisinde tekne mesafe sayacının 6.4191.41 nm olduğu, 08/03/2017 tarihinde veri bilgisinde tekne mesafe sayacının 6560.12 nm olduğu aradaki mesafenin 68 nm olduğu, bu tarihler arasında teknenin limanda olduğu halde 51 gün denizde olunduğuna dair gemi hareket jurnalinin kaydedildiği ancak gemi hareket jurnali incelendiğinde teknenin 51 gün seyir yaptığı tespit edildiğinden ve 74.191 litre motorin sarfiyatı kaydı yapıldığından bahisle işlem tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Özel Tüketim Vergisi Genel Tebliği Seri No:6 da Değişiklik Yapılmasına Dair 31 seri no'lu Tebliğde; Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, çalışma usul ve esaslarını kendisinin belirleyeceği ve ÖTVBS'nin bir alt bileşeni, tamamlayıcısı niteliğinde olan ve GPS, GSM tabanlı çalışacak tekne takip (ÖTVBSTTM) modülü kuracağı, işleticeği, modül kapsamında Kararname uyarınca deniz yakıtı alan araçların tekne takip cihazı ile donatılacağı, modülden alınacak verilerin jurnal, bildirim ve benzeri kayıtlarla eşdeğer hükmü haiz olup, hukuki uyuşmazlıklarda destekleyici unsur olarak kabul edileceği, ayrıca modül yoluyla elde edilen veriler; kontrol ve denetim, yakıt alım defterinin bloke edilmesi veya blokenin kaldırılması, yakıt alım defterinin düzenlenmesi, yakıt limitlerinin değerlendirilmeyeceği ve benzeri amaçlarla ÖTVBS ile de kullanılacağı kurala bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; GPS, GSM tabanlı çalışacak tekne takip (ÖTVBSTTM) modülü kuracağı ve işletileceği, modül kapsamında Kararname uyarınca deniz yakıtı alan araçların tekne takip cihazı ile donatılacağı, modülden alınacak verilerin jurnal, bildirim ve benzeri kayıtlarla eşdeğer hükme haiz olduğu, tamamlayıcı bir sistem olduğundan özel tüketim vergisiz yakıt kullanmak isteyen deniz araçlarıyla uyumlaştırılacağının düzenlendiği, Vergi İnceleme Tutanağında yer alan davacının ifadesinde 15/04/2017 tarihinde Karataş Sahil Güvenlik Komutanlığınca yapılan denetim sonrasında tekne takip modulünün arızalı olabileceğine dair servis kaydı bıraktığını söylediği tutanak altına alınmış olup, davacının rutin yapılan kontrollerden önce tekne takip modülünü kullandığı halde arızalı olduğunu fark etmemesinin hayatın olağan akışıyla bağdaşmadığı, arıza olduğunu fark eden davacının arıza bildiriminde bulunması gerektiği halde üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediğinin anlaşıldığı, jurnal, bildirim ve benzeri kayıtlarla aksini ispat yükümlülüğü davacıya düşmekte olup tekne takip modülünün işlevinin yerine getirmediğini fark eden ve arıza bildiriminde bulunmayan davacının ispat yükümlülüğünün yerine getirilmediği sabit olduğundan ve kanıtlama külfeti tersine döndürülerek davalı idarenin ayrıca somut tespitinin aranması yersiz bulunduğundan, temyize konu kararın bozulması gerektiği gerekçesiyle Daire kararına katılmıyoruz.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.