Danıştay 5. Daire Ceza Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 5. Daire E.2021/261 K.2024/16140
Özet: (1) Uyuşmazlık, davacının Milli Savunma Bakanlığı tarafından 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35. maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali ve uğramış olduğu zararının faiziyle birlikte tazmin edilmesini talep ettiği iddialarını içeriyor. (2) Mahkeme, davacının talebini reddederek, idare mahkemelerinin kararlarını bozmamaya ve davacının sorumluluğunu kabul etmeye devam etti.
T.C. DANIŞTAY BEŞİNCİ DAİRE
Esas No: 2021/261
Karar No: 2024/16140
Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı): ...
Karşı Taraf (Davalı):... Bakanlığı / ANKARA
Vekili: Av. ...
İstemin Özeti: Davacı tarafından, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35. maddesinin (B) fıkrası uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Milli Savunma Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle uğramış olduğu zararının faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Temyiz İsteminde Bulunan Davacının İddialarının Özeti: Dava konusunun temel hak ve hürriyetlerin kullanımına ilişkin bir uyuşmazlık olduğu, 15 Temmuz 2016 tarihindeki darbe teşebbüsüyle hiçbir ilgisinin bulunmadığı, üçüncü kişilerin eylemlerinin sonucu gerçekleşen ya da gerçekleşme ihtimali bulunan neticelerden şahsının sorumlu tutulamayacağı, aksine durumun suç ve cezaların şahsiliği ilkesinin ihlali anlamına geleceği, davalı idarece "gizli" ibareli zarf içerisinde gönderilen ve işleme dayanak yapılan gizli bilgi ve belgelerin tarafına tebliğ edilmeden karar verilmesiyle adil yargılanma hakkına ve silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerine aykırı hareket edildiği, tarafların davaya dâhil edilen bütün delilleri ve içeriğini öğrenme imkânına sahip olması gerektiği, idarece mahkemelere sunulan gizli nitelikteki bilgi ve belgelerin gizli tutulmasını talep edemeyeceği, mahkemece söz konusu belgelerin tarafına gönderilerek savunmasının alınması gerektiği, terör örgütü üyeliği suçunun kasten işlenebilen bir suç olduğu ve taksirle dahi işlenemeyeceği, terör örgütüyle irtibatlı ve iltisaklı olduğunun somut delillerle ortaya konulması gerektiği, sadakat yükümlülüğüne ne şekilde aykırı hareket ettiğinin ortaya konulamadığı, adil bir yargılama süreci işletilmeden ve yürütme organının işlemiyle kamu görevinden çıkarılmasıyla masumiyet karinesinin ihlal edildiği, iltisak ve irtibat kavramları temel alınarak hüküm kurulmasıyla öngörülebilirlik ilkesine aykırı hareket edildiği, kimsenin işlendiği zaman suç oluşturmayan bir eylemden dolayı suçlanıp cezalandırılamayacağı, söz konusu davanın seri dava niteliğinde olduğu ve avukatlık ücretine ilişkin kısmının kaldırılması gerektiği, dava konusu işlem ile adil yargılanma hakkı, masumiyet karinesi, savunma hakkı, silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkeleri, hak arama hürriyeti, suç ve cezaların geçmişe yürümezliği ilkesi, kanunilik ilkesi, ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi, çalışma hakkı, eğitim hakkı, ölçülülük ilkesi, özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı, hukuk devleti ilkesi gibi Anayasa ve AİHS ile güvence altına alınan haklarının ihlal edildiği iddia edilmektedir.
Davalı İdarenin Savunmasının Özeti: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi: ...
Düşüncesi: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Dava Dairesi kararının gerekçe eklenmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca adli yardım talebi daha önce kabul edilmiş olan davacının, aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan ''adli yardım hükmün kesinleşmesine kadar devam eder'' düzenlemesi gereğince temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek gereği görüşüldü:
Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkün olup, davacı tarafından ileri sürülen hususlar bunlardan hiçbirine uymamaktadır.
Her ne kadar davacı tarafından, davalı idarece dosyaya sunulan “gizli” ibareli belgelerin tarafına tebliğ edilmediği iddia edilmişse de; söz konusu belgelerin içeriğinin incelenmesinden, davacının idari soruşturması kapsamında alınan ifadesine, bilgi alma tutanağına ve savunmasına yer verildiğinin görüldüğü, anılan hususların da davacının bilgisi dahilinde olduğu anlaşıldığından, davacının “gizli” ibareli belgelerin tarafına tebliğ edilmediğine yönelik iddiası bozma nedeni olarak görülmemiştir.
Öte yandan, her ne kadar İdare Mahkemesi kararında, davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediği sabit görülerek hapis cezası ile cezalandırılmasına, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği belirtilmiş ise de, masumiyet karinesi ilkesi gereği hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının, ilgilisi lehine veya aleyhine bir sonuç doğurmayacağı açık olmakla birlikte, idari yargı mercilerince ceza mahkemesi kararından bağımsız olarak, ceza yargılaması sırasında elde edilen delillerin, ilgililerin FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile iltisak veya irtibat düzeyinde bir ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi noktasında ayrıca değerlendirilmesi gerektiği açıktır. Bu itibarla, davacı hakkında yürütülen ceza yargılamasında davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütü üyeliği suçundan mahkumiyetine karar verildiği ve TCK'nın "etkin pişmanlık" hükümleri kapsamında ceza indirimi yapılarak hükmün açıklanmasının geri bırakıldığı, etkin pişmanlıktan faydalanan davacının FETÖ ile iltisak ve irtibat düzeyindeki ilişkisinin kendi samimi ikrarı ile ortaya konulduğu anlaşılmaktadır.
Bununla birlikte, davacı hakkında yürütülen ceza yargılaması neticesinde verilen... Ağır Ceza Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında yer alan; "... lise yılları itibariyle örgütle tanıştığı, örgütsel sohbet toplantılarına katıldığı, bu aşamada astsubaylık askeri okulunu kazandığı, askeri öğrenci olduğu ve daha sonra astsubay olarak görev yaptığı dönemlerde örgütün mahrem imamları tarafından asker kişilerin katıldığı örgütsel toplantılara çağrıldığı ve bu toplantılara katıldığı, bu toplantılar için kendisi ile örgütün gizli haberleşme yöntemlerinden kontörlü/ankesörlü hatlardan arama yöntemi ile irtibat kurulduğu..." yolundaki tespitler bakılmakta olan dava dosyasında yer alan diğer tespitler ile birlikte değerlendirildiğinde, davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile iltisak ve irtibatının bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın yukarıda belirtilen gerekçenin eklenmesi suretiyle ONANMASINA, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, adli yardım talebinin daha önce kabul edilmiş olması nedeniyle temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderinin tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 22/10/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Esas No: 2021/261
Karar No: 2024/16140
Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı): ...
Karşı Taraf (Davalı):... Bakanlığı / ANKARA
Vekili: Av. ...
İstemin Özeti: Davacı tarafından, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35. maddesinin (B) fıkrası uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Milli Savunma Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle uğramış olduğu zararının faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Temyiz İsteminde Bulunan Davacının İddialarının Özeti: Dava konusunun temel hak ve hürriyetlerin kullanımına ilişkin bir uyuşmazlık olduğu, 15 Temmuz 2016 tarihindeki darbe teşebbüsüyle hiçbir ilgisinin bulunmadığı, üçüncü kişilerin eylemlerinin sonucu gerçekleşen ya da gerçekleşme ihtimali bulunan neticelerden şahsının sorumlu tutulamayacağı, aksine durumun suç ve cezaların şahsiliği ilkesinin ihlali anlamına geleceği, davalı idarece "gizli" ibareli zarf içerisinde gönderilen ve işleme dayanak yapılan gizli bilgi ve belgelerin tarafına tebliğ edilmeden karar verilmesiyle adil yargılanma hakkına ve silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerine aykırı hareket edildiği, tarafların davaya dâhil edilen bütün delilleri ve içeriğini öğrenme imkânına sahip olması gerektiği, idarece mahkemelere sunulan gizli nitelikteki bilgi ve belgelerin gizli tutulmasını talep edemeyeceği, mahkemece söz konusu belgelerin tarafına gönderilerek savunmasının alınması gerektiği, terör örgütü üyeliği suçunun kasten işlenebilen bir suç olduğu ve taksirle dahi işlenemeyeceği, terör örgütüyle irtibatlı ve iltisaklı olduğunun somut delillerle ortaya konulması gerektiği, sadakat yükümlülüğüne ne şekilde aykırı hareket ettiğinin ortaya konulamadığı, adil bir yargılama süreci işletilmeden ve yürütme organının işlemiyle kamu görevinden çıkarılmasıyla masumiyet karinesinin ihlal edildiği, iltisak ve irtibat kavramları temel alınarak hüküm kurulmasıyla öngörülebilirlik ilkesine aykırı hareket edildiği, kimsenin işlendiği zaman suç oluşturmayan bir eylemden dolayı suçlanıp cezalandırılamayacağı, söz konusu davanın seri dava niteliğinde olduğu ve avukatlık ücretine ilişkin kısmının kaldırılması gerektiği, dava konusu işlem ile adil yargılanma hakkı, masumiyet karinesi, savunma hakkı, silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkeleri, hak arama hürriyeti, suç ve cezaların geçmişe yürümezliği ilkesi, kanunilik ilkesi, ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi, çalışma hakkı, eğitim hakkı, ölçülülük ilkesi, özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı, hukuk devleti ilkesi gibi Anayasa ve AİHS ile güvence altına alınan haklarının ihlal edildiği iddia edilmektedir.
Davalı İdarenin Savunmasının Özeti: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi: ...
Düşüncesi: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Dava Dairesi kararının gerekçe eklenmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca adli yardım talebi daha önce kabul edilmiş olan davacının, aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan ''adli yardım hükmün kesinleşmesine kadar devam eder'' düzenlemesi gereğince temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek gereği görüşüldü:
Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkün olup, davacı tarafından ileri sürülen hususlar bunlardan hiçbirine uymamaktadır.
Her ne kadar davacı tarafından, davalı idarece dosyaya sunulan “gizli” ibareli belgelerin tarafına tebliğ edilmediği iddia edilmişse de; söz konusu belgelerin içeriğinin incelenmesinden, davacının idari soruşturması kapsamında alınan ifadesine, bilgi alma tutanağına ve savunmasına yer verildiğinin görüldüğü, anılan hususların da davacının bilgisi dahilinde olduğu anlaşıldığından, davacının “gizli” ibareli belgelerin tarafına tebliğ edilmediğine yönelik iddiası bozma nedeni olarak görülmemiştir.
Öte yandan, her ne kadar İdare Mahkemesi kararında, davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediği sabit görülerek hapis cezası ile cezalandırılmasına, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği belirtilmiş ise de, masumiyet karinesi ilkesi gereği hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının, ilgilisi lehine veya aleyhine bir sonuç doğurmayacağı açık olmakla birlikte, idari yargı mercilerince ceza mahkemesi kararından bağımsız olarak, ceza yargılaması sırasında elde edilen delillerin, ilgililerin FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile iltisak veya irtibat düzeyinde bir ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi noktasında ayrıca değerlendirilmesi gerektiği açıktır. Bu itibarla, davacı hakkında yürütülen ceza yargılamasında davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütü üyeliği suçundan mahkumiyetine karar verildiği ve TCK'nın "etkin pişmanlık" hükümleri kapsamında ceza indirimi yapılarak hükmün açıklanmasının geri bırakıldığı, etkin pişmanlıktan faydalanan davacının FETÖ ile iltisak ve irtibat düzeyindeki ilişkisinin kendi samimi ikrarı ile ortaya konulduğu anlaşılmaktadır.
Bununla birlikte, davacı hakkında yürütülen ceza yargılaması neticesinde verilen... Ağır Ceza Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında yer alan; "... lise yılları itibariyle örgütle tanıştığı, örgütsel sohbet toplantılarına katıldığı, bu aşamada astsubaylık askeri okulunu kazandığı, askeri öğrenci olduğu ve daha sonra astsubay olarak görev yaptığı dönemlerde örgütün mahrem imamları tarafından asker kişilerin katıldığı örgütsel toplantılara çağrıldığı ve bu toplantılara katıldığı, bu toplantılar için kendisi ile örgütün gizli haberleşme yöntemlerinden kontörlü/ankesörlü hatlardan arama yöntemi ile irtibat kurulduğu..." yolundaki tespitler bakılmakta olan dava dosyasında yer alan diğer tespitler ile birlikte değerlendirildiğinde, davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile iltisak ve irtibatının bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın yukarıda belirtilen gerekçenin eklenmesi suretiyle ONANMASINA, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, adli yardım talebinin daha önce kabul edilmiş olması nedeniyle temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderinin tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 22/10/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.