Danıştay 4. Daire İdare Hukuku
Danıştay 4. Daire E.2026/5578 K.2026/2421
T.C. DANIŞTAY DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No: 2026/5578
Karar No: 2026/2421
DAVACILAR:
1- ... Derneği
2- ... Derneği
3- ... Derneği
4- ... Derneği
5- ... Derneği
6-... Derneği
VEKİLLERİ: Av. ... - Av....
DAVALI: ... Bakanlığı
DAVANIN KONUSU: 05/03/2026 tarih ve 33187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik"in; 1., 2., 3., 7., 8., 9., 12., 19., 22., 23. ve 24. maddelerinin iptali ve yürütülmesinin durdurulması istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca aynı Kanun'un 3. maddesine uygun olmayan dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde; Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerde, tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları, unvanları ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği, dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı düzenlenmiştir.
Anılan Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasında, dilekçelerin görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde de, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olmadıklarının tespiti halinde, yeniden dava açılmak üzere dilekçenin reddedileceği hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca mahkemelerce iptali istenen idari işlemle sınırlı olarak inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, her türlü tereddütten uzak, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.
Dosyanın incelenmesinden; dava dilekçesinin "dava konusu" ile "sonuç ve istem" kısımlarında 05/03/2026 tarih ve 33187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik"in 7. maddesinin iptali istenilmiş ve içeriğinde mevcut Yönetmelikte yer alan "kanunen" ibaresinin yürürlükten kaldırılmasının hukuka aykırı olduğu ifade edilmiş ise de, "kanunen" ibaresinin mevcut Yönetmeliğin 7. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinden, dava konusu Yönetmeliğin 7. maddesi ile kaldırılmadığı, 4. maddesi ile kaldırıldığı, diğer taraftan dava konusu Yönetmeliğin iptali istenilen özellikle 1., 9., 19., 23. ve 24. maddelerinde yer alan düzenlemelerin dava dilekçesinin içeriğinde hukuka aykırı olduğu belirtilen düzenlemelerle sınırlı olmadığı, bir başka ifadeyle, anılan maddelerin tamamının iptali istenildiği halde, bu maddelerle yapılan düzenlemelerin tamamına yönelik hukuka aykırılık sebeplerine dava dilekçesinin içeriğinde yer verilmediği, ayrıca dava dilekçesinin "dava konusu" ile "sonuç ve istem" kısımlarında Anayasaya aykırılık itirazında bulunulmadığı halde, dava dilekçesinin içeriğinde "Anayasaya aykırılık itirazı" başlığı altında dava konusu Yönetmelikle yapılan değişikliklerle çevre hukukunun temel kuralları ve ilkelerinin yok sayıldığının belirtildiği, ancak söz konusu değişikliklerin dayanağı kanun maddesinin Anayasanın hangi maddesine aykırı olduğunun belirtilmediği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; dava dilekçesinin "dava konusu", "içerik" ve "sonuç ve istem" kısımları uyumlu olmadığından, dava konusu Yönetmeliğin 7. maddesinin mi yoksa "kanunen" ibaresini mevcut Yönetmeliğin 7. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinden kaldıran dava konusu Yönetmeliğin 4. maddesinin mi; dava konusu Yönetmeliğin 1., 9., 19., 23. ve 24. maddelerinin de iptali istenildiğinden, bu maddelerle mevcut Yönetmelikte yapılan tüm değişikliklerin mi yoksa anılan maddelerin yalnızca hukuka aykırılık sebepleri ileri sürülen düzenlemelerin mi iptalinin istenildiği hususu ile normlar hiyerarşisi gereği Anayasaya aykırılık iddiasıyla dava konusu Yönetmeliğin dayanağı Kanun maddesinin iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine başvurulabileceğinden, dava dilekçesinin içeriğinde "Anayasaya aykırılık itirazı" başlığı altında bu yönde bir talebin bulunup bulunmadığı hususunda tereddüt hasıl olmuştur.
Bu durumda, dava dilekçesinin yeterince açık ve iptali istenilen hususların kendi içerisinde tutarlı bulunmaması nedeniyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olmadığı sonucuna varılmış olup, 05/03/2026 tarih ve 33187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin hangi kısım veya kısımlarının dava konusu edildiğinin madde, fıkra ve bent olarak belirtilmek suretiyle açıkça gösterilmesi ve her bir madde, fıkra ve bendin hukuka aykırılık sebepleri ile bu düzenleme veya düzenlemelerin davacının menfaatini ne şekilde etkilediğinin iptali istenen her bir kısım yönünden ayrı ayrı açıklanması, varsa Anayasaya aykırılık itirazının, sebepleriyle birlikte Anayasanın hangi maddesine aykırı olduğunun yalnızca dava konusu edilen maddelerin dayanağı olan Kanun maddesi yönünden ileri sürülmesi, dava dilekçesinin konu, içerik ve sonuç kısımlarında iptale konu hususların birbiri ile uyumlu bir şekilde belirtilmesi suretiyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak yenilenen, Danıştay Başkanlığına hitaben yazılmış açık ve anlaşılabilir bir dilekçeyle yeniden dava açılması gerekmektedir.
Öte yandan, dava açma yetkisinin verildiğine dair davacı derneklerin yönetim kurulu veya genel kurul kararlarının okunaklı bir örneği ile ... Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneğinin tüzüğünün de dava dilekçesine eklenmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca bu Kararın tebliğ tarihinden itibaren otuz (30) gün içerisinde 3. maddeye uygun şekilde düzenlenmek ve yukarıda belirtilen eksiklikler giderilmek suretiyle, harç yatırılmaksızın yeniden dava açmakta serbest olmak üzere DAVA DİLEKÇESİNİN REDDİNE,
2. Dava dilekçesinin bir örneğinin davacılara iadesine,
3. Aynı Kanunun 15. maddesinin 5. fıkrası hükmüne göre, yeniden verilen dilekçede de aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde, davanın reddedileceğinin davacılara bildirilmesine,
4. Dava yenilenmediği takdirde artan yargılama giderinin davacılara iadesine, 07/05/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Esas No: 2026/5578
Karar No: 2026/2421
DAVACILAR:
1- ... Derneği
2- ... Derneği
3- ... Derneği
4- ... Derneği
5- ... Derneği
6-... Derneği
VEKİLLERİ: Av. ... - Av....
DAVALI: ... Bakanlığı
DAVANIN KONUSU: 05/03/2026 tarih ve 33187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik"in; 1., 2., 3., 7., 8., 9., 12., 19., 22., 23. ve 24. maddelerinin iptali ve yürütülmesinin durdurulması istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca aynı Kanun'un 3. maddesine uygun olmayan dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde; Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerde, tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları, unvanları ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği, dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı düzenlenmiştir.
Anılan Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasında, dilekçelerin görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde de, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olmadıklarının tespiti halinde, yeniden dava açılmak üzere dilekçenin reddedileceği hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca mahkemelerce iptali istenen idari işlemle sınırlı olarak inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, her türlü tereddütten uzak, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.
Dosyanın incelenmesinden; dava dilekçesinin "dava konusu" ile "sonuç ve istem" kısımlarında 05/03/2026 tarih ve 33187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik"in 7. maddesinin iptali istenilmiş ve içeriğinde mevcut Yönetmelikte yer alan "kanunen" ibaresinin yürürlükten kaldırılmasının hukuka aykırı olduğu ifade edilmiş ise de, "kanunen" ibaresinin mevcut Yönetmeliğin 7. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinden, dava konusu Yönetmeliğin 7. maddesi ile kaldırılmadığı, 4. maddesi ile kaldırıldığı, diğer taraftan dava konusu Yönetmeliğin iptali istenilen özellikle 1., 9., 19., 23. ve 24. maddelerinde yer alan düzenlemelerin dava dilekçesinin içeriğinde hukuka aykırı olduğu belirtilen düzenlemelerle sınırlı olmadığı, bir başka ifadeyle, anılan maddelerin tamamının iptali istenildiği halde, bu maddelerle yapılan düzenlemelerin tamamına yönelik hukuka aykırılık sebeplerine dava dilekçesinin içeriğinde yer verilmediği, ayrıca dava dilekçesinin "dava konusu" ile "sonuç ve istem" kısımlarında Anayasaya aykırılık itirazında bulunulmadığı halde, dava dilekçesinin içeriğinde "Anayasaya aykırılık itirazı" başlığı altında dava konusu Yönetmelikle yapılan değişikliklerle çevre hukukunun temel kuralları ve ilkelerinin yok sayıldığının belirtildiği, ancak söz konusu değişikliklerin dayanağı kanun maddesinin Anayasanın hangi maddesine aykırı olduğunun belirtilmediği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; dava dilekçesinin "dava konusu", "içerik" ve "sonuç ve istem" kısımları uyumlu olmadığından, dava konusu Yönetmeliğin 7. maddesinin mi yoksa "kanunen" ibaresini mevcut Yönetmeliğin 7. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinden kaldıran dava konusu Yönetmeliğin 4. maddesinin mi; dava konusu Yönetmeliğin 1., 9., 19., 23. ve 24. maddelerinin de iptali istenildiğinden, bu maddelerle mevcut Yönetmelikte yapılan tüm değişikliklerin mi yoksa anılan maddelerin yalnızca hukuka aykırılık sebepleri ileri sürülen düzenlemelerin mi iptalinin istenildiği hususu ile normlar hiyerarşisi gereği Anayasaya aykırılık iddiasıyla dava konusu Yönetmeliğin dayanağı Kanun maddesinin iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine başvurulabileceğinden, dava dilekçesinin içeriğinde "Anayasaya aykırılık itirazı" başlığı altında bu yönde bir talebin bulunup bulunmadığı hususunda tereddüt hasıl olmuştur.
Bu durumda, dava dilekçesinin yeterince açık ve iptali istenilen hususların kendi içerisinde tutarlı bulunmaması nedeniyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olmadığı sonucuna varılmış olup, 05/03/2026 tarih ve 33187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin hangi kısım veya kısımlarının dava konusu edildiğinin madde, fıkra ve bent olarak belirtilmek suretiyle açıkça gösterilmesi ve her bir madde, fıkra ve bendin hukuka aykırılık sebepleri ile bu düzenleme veya düzenlemelerin davacının menfaatini ne şekilde etkilediğinin iptali istenen her bir kısım yönünden ayrı ayrı açıklanması, varsa Anayasaya aykırılık itirazının, sebepleriyle birlikte Anayasanın hangi maddesine aykırı olduğunun yalnızca dava konusu edilen maddelerin dayanağı olan Kanun maddesi yönünden ileri sürülmesi, dava dilekçesinin konu, içerik ve sonuç kısımlarında iptale konu hususların birbiri ile uyumlu bir şekilde belirtilmesi suretiyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak yenilenen, Danıştay Başkanlığına hitaben yazılmış açık ve anlaşılabilir bir dilekçeyle yeniden dava açılması gerekmektedir.
Öte yandan, dava açma yetkisinin verildiğine dair davacı derneklerin yönetim kurulu veya genel kurul kararlarının okunaklı bir örneği ile ... Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneğinin tüzüğünün de dava dilekçesine eklenmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca bu Kararın tebliğ tarihinden itibaren otuz (30) gün içerisinde 3. maddeye uygun şekilde düzenlenmek ve yukarıda belirtilen eksiklikler giderilmek suretiyle, harç yatırılmaksızın yeniden dava açmakta serbest olmak üzere DAVA DİLEKÇESİNİN REDDİNE,
2. Dava dilekçesinin bir örneğinin davacılara iadesine,
3. Aynı Kanunun 15. maddesinin 5. fıkrası hükmüne göre, yeniden verilen dilekçede de aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde, davanın reddedileceğinin davacılara bildirilmesine,
4. Dava yenilenmediği takdirde artan yargılama giderinin davacılara iadesine, 07/05/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.