Danıştay4. Daireİdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 4. Daire E.2025/73 K.2025/1196
Özet: Uyuşmazlık, davacının pazar yeri tezgahının resmi olarak kayıtlı olmadığını ve pazar yerinin unsayısal kurulduğunu iddia ederken, mahkeme bunun kanıtlanamadığını ve davanın ehliyet yönünden reddedildiğini belirtilmiştir. Mahkeme, İdare Mahkemesi ve Bölge İdare Mahkemesi kararlarını doğrulayarak davayı hâlâ reddetti, çünkü davacının iddialarını destekleyecek somut delile ulaşılmadığını kabul etmiştir.
T.C. DANIŞTAY DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No: 2025/73
Karar No: 2025/1196
TEMYİZ EDEN (DAVACI): ...
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI): ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, davalı idarece düzenlemesi yapılan ve ... tarihi ile ... tarihi arasında başvuruları alınan pazar yerinin üye listesi ve sonrasında yapılan ... tarihli "... Pazar Kura Listesi"nin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının pazar yerinde tezgahının bulunduğu iddiasının somut verilerle desteklenmediği ve davalı idarece davacıya gönderilen mesaj tarihlerinin 2022 yılına ilişkin olduğu, idarece davacının söz konusu pazar yerinde tezgahının bulunmadığının belirtilmesi ve 03/11/2023-13/11/2023 tarihleri arasında pazar yeri için müracaatların alınacağının çeşitli platformlarda ilan edilmesine rağmen davacı tarafından herhangi bir müracaatın yapılmadığı dikkate alındığında, davacının 2577 sayılı Kanun'un öngördüğü anlamda meşru, kişisel ve güncel menfaat ilişkisi olmadığı anlaşılmakla davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, pazar yerinin usulsüz kurulduğu, telefonuna gelen mesajlar dışında hak sahipliğini ortaya koyacak belge olmadığı, hak arama özgürlüğünün kısıtlanmaması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 26/02/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY:
Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik'in "Satış yerlerini kullanacaklarda aranılacak şartlar" başlıklı 12. maddesinde; (1) Satış yeri tahsis edilecek pazarcılarda aşağıda belirtilen şartlar aranır.
a) Sebze veya meyve ya da belediyece izin verilen diğer gıda veya ihtiyaç maddelerinin satışı ile iştigal etmek.
b) İlgili meslek odasına kayıtlı olmak.
c) Vergi mükellefi olmak.
ç) Başvuru tarihinden önceki bir yıl içinde belediyece hakkında tahsis iptali (Mülga ibare: RG-19/7/2024-32606) kararı verilmemiş olmak.
d) İlgili mevzuatla aranılan diğer şartlara sahip olmak..." hükmü ile aynı Yönetmeliğin "Pazar yerlerinde tahsis işlemi" başlıklı 13. maddesinde ise, (1) Tahsis işlemi, pazar yeri yerleşim planının belediye encümenince onaylanmasını müteakip başlatılır.
(2) Yapılacak tahsis işlemi, belediyece en az bir yerel gazetede ilan edilmek, en az yedi iş günü belediye ilan panosunda asılı kalmak ve belediyenin resmi internet sayfasında yayımlanmak suretiyle duyurulur. Ayrıca bu husus, üyelerine duyurmak üzere ilgili meslek kuruluşuna da bildirilir.
(3) Duyuruda, pazar yerinin kurulacağı yer, üretici ve pazarcı satış yeri adedi, müracaat sahiplerinde 12 nci maddeye göre aranılan şartlar ve bu kişilerden istenilen belgeler, son başvuru tarihi ve yeri ile belediyece uygun görülen diğer hususlar yer alır.
(4) Başvurular, duyuruda belirtilen tarihe kadar bizzat yapılır. Yapılan inceleme sonucunda 12 nci maddede öngörülen şartları taşıdığı anlaşılan müracaat sahipleri, kura işlemine katılma hakkı kazanır.
(5) Kura işlemine katılma hakkını kazananların listesi, listeye itirazın süresi ve şekli ile kura işleminin yapılacağı gün en az yedi iş günü süreyle belediyenin ilan panosu ve resmi internet sayfasında yayımlanır. Kura işlemine katılma hakkını kazanamayanlar, listeye itiraz edebilir. İtirazlar, belediye encümenince karara bağlanır..." hükmüne yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden, Antalya ili, Aksu ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde kapalı pazar yeri kurulması için belediye meclis kararı dayanak alınarak ... tarihli ... Mahallesi Kapalı Pazar Yeri Projesi Ortak Hizmet Protokolü imzalanarak 3.902,00 m²'lik alanda kapalı pazar yeri yapıldığı, pazar yeri üye listesi ve kura listesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, resmi olarak faaliyete geçmeden önce aynı yerde fiilen faaliyet gösteren pazar yerinde davacının tezgahının bulunduğu ve davalı idarece davacıya ait cep telefonuna ... tarihinde '''... Mahallesinde yapılacak olan kapalı pazar yerinde pazarcı listesinde hak sahipliği olarak isminiz geçmektedir. ... tarihine kadar dosyanızı Aksu Belediyesi Zabıta Müdürlüğüe sunmanız önemle rica olunur'' ve ... tarihinde ''... pazar yeri için vermiş oluğunuz dosyaya istinaden hak sahipliği başvurusu süresi ... cuma günü sondur. Detaylı bilgi için Zabıta Müdürlüğüne başvurabilirsiniz...'' şeklinde mesajlar gönderildiği, pazar yeri tahsisleri için 03/11/2023-13/11/2023 tarihleri arasında başvuruların alınacağının belediye ilan tahtasına asılmak suretiyle ilan edildiği görülmüştür.
Davacının her ne kadar pazar yerinde kendisine tahsis yapılması amacıyla başvurusu olmadığı sabit ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgelerden, Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik'in 13. maddesinin (2) fıkrasında, pazar yerinde yapılan tahsis işlemlerinin üyelerine duyurulmak üzere ilgili meslek kuruluşuna bildirileceğinin belirtildiği, Yönetmeliğin 12. maddesinde ise satış yerini kullanacaklarda ilgili meslek odasına kayıtlı olmak şartının arandığı hususları birlikte dikkate alındığında, Mahkemece yapılacak ara kararı ile öncelikle davacının ilgili meslek odasına kayıtlı olup olmadığı, kayıtlı olması halinde pazar yerinin kurulmasıyla ilgili işlemler ile tahsislere ilişkin kura sonuçları hakkında ilgili meslek odasına bilgi verilip verilmediği hususlarının araştırılması, eğer meslek odasına bilgi verilmiş ise meslek odasının üyelerine bilgi vermesi gerekeceğinden, bu hususlara riayet edilmeksizin verilen karara yapılan istinaf başvurusun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.
Esas No: 2025/73
Karar No: 2025/1196
TEMYİZ EDEN (DAVACI): ...
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI): ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, davalı idarece düzenlemesi yapılan ve ... tarihi ile ... tarihi arasında başvuruları alınan pazar yerinin üye listesi ve sonrasında yapılan ... tarihli "... Pazar Kura Listesi"nin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının pazar yerinde tezgahının bulunduğu iddiasının somut verilerle desteklenmediği ve davalı idarece davacıya gönderilen mesaj tarihlerinin 2022 yılına ilişkin olduğu, idarece davacının söz konusu pazar yerinde tezgahının bulunmadığının belirtilmesi ve 03/11/2023-13/11/2023 tarihleri arasında pazar yeri için müracaatların alınacağının çeşitli platformlarda ilan edilmesine rağmen davacı tarafından herhangi bir müracaatın yapılmadığı dikkate alındığında, davacının 2577 sayılı Kanun'un öngördüğü anlamda meşru, kişisel ve güncel menfaat ilişkisi olmadığı anlaşılmakla davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, pazar yerinin usulsüz kurulduğu, telefonuna gelen mesajlar dışında hak sahipliğini ortaya koyacak belge olmadığı, hak arama özgürlüğünün kısıtlanmaması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
GEREKÇE:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 26/02/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY:
Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik'in "Satış yerlerini kullanacaklarda aranılacak şartlar" başlıklı 12. maddesinde; (1) Satış yeri tahsis edilecek pazarcılarda aşağıda belirtilen şartlar aranır.
a) Sebze veya meyve ya da belediyece izin verilen diğer gıda veya ihtiyaç maddelerinin satışı ile iştigal etmek.
b) İlgili meslek odasına kayıtlı olmak.
c) Vergi mükellefi olmak.
ç) Başvuru tarihinden önceki bir yıl içinde belediyece hakkında tahsis iptali (Mülga ibare: RG-19/7/2024-32606) kararı verilmemiş olmak.
d) İlgili mevzuatla aranılan diğer şartlara sahip olmak..." hükmü ile aynı Yönetmeliğin "Pazar yerlerinde tahsis işlemi" başlıklı 13. maddesinde ise, (1) Tahsis işlemi, pazar yeri yerleşim planının belediye encümenince onaylanmasını müteakip başlatılır.
(2) Yapılacak tahsis işlemi, belediyece en az bir yerel gazetede ilan edilmek, en az yedi iş günü belediye ilan panosunda asılı kalmak ve belediyenin resmi internet sayfasında yayımlanmak suretiyle duyurulur. Ayrıca bu husus, üyelerine duyurmak üzere ilgili meslek kuruluşuna da bildirilir.
(3) Duyuruda, pazar yerinin kurulacağı yer, üretici ve pazarcı satış yeri adedi, müracaat sahiplerinde 12 nci maddeye göre aranılan şartlar ve bu kişilerden istenilen belgeler, son başvuru tarihi ve yeri ile belediyece uygun görülen diğer hususlar yer alır.
(4) Başvurular, duyuruda belirtilen tarihe kadar bizzat yapılır. Yapılan inceleme sonucunda 12 nci maddede öngörülen şartları taşıdığı anlaşılan müracaat sahipleri, kura işlemine katılma hakkı kazanır.
(5) Kura işlemine katılma hakkını kazananların listesi, listeye itirazın süresi ve şekli ile kura işleminin yapılacağı gün en az yedi iş günü süreyle belediyenin ilan panosu ve resmi internet sayfasında yayımlanır. Kura işlemine katılma hakkını kazanamayanlar, listeye itiraz edebilir. İtirazlar, belediye encümenince karara bağlanır..." hükmüne yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden, Antalya ili, Aksu ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde kapalı pazar yeri kurulması için belediye meclis kararı dayanak alınarak ... tarihli ... Mahallesi Kapalı Pazar Yeri Projesi Ortak Hizmet Protokolü imzalanarak 3.902,00 m²'lik alanda kapalı pazar yeri yapıldığı, pazar yeri üye listesi ve kura listesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, resmi olarak faaliyete geçmeden önce aynı yerde fiilen faaliyet gösteren pazar yerinde davacının tezgahının bulunduğu ve davalı idarece davacıya ait cep telefonuna ... tarihinde '''... Mahallesinde yapılacak olan kapalı pazar yerinde pazarcı listesinde hak sahipliği olarak isminiz geçmektedir. ... tarihine kadar dosyanızı Aksu Belediyesi Zabıta Müdürlüğüe sunmanız önemle rica olunur'' ve ... tarihinde ''... pazar yeri için vermiş oluğunuz dosyaya istinaden hak sahipliği başvurusu süresi ... cuma günü sondur. Detaylı bilgi için Zabıta Müdürlüğüne başvurabilirsiniz...'' şeklinde mesajlar gönderildiği, pazar yeri tahsisleri için 03/11/2023-13/11/2023 tarihleri arasında başvuruların alınacağının belediye ilan tahtasına asılmak suretiyle ilan edildiği görülmüştür.
Davacının her ne kadar pazar yerinde kendisine tahsis yapılması amacıyla başvurusu olmadığı sabit ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgelerden, Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik'in 13. maddesinin (2) fıkrasında, pazar yerinde yapılan tahsis işlemlerinin üyelerine duyurulmak üzere ilgili meslek kuruluşuna bildirileceğinin belirtildiği, Yönetmeliğin 12. maddesinde ise satış yerini kullanacaklarda ilgili meslek odasına kayıtlı olmak şartının arandığı hususları birlikte dikkate alındığında, Mahkemece yapılacak ara kararı ile öncelikle davacının ilgili meslek odasına kayıtlı olup olmadığı, kayıtlı olması halinde pazar yerinin kurulmasıyla ilgili işlemler ile tahsislere ilişkin kura sonuçları hakkında ilgili meslek odasına bilgi verilip verilmediği hususlarının araştırılması, eğer meslek odasına bilgi verilmiş ise meslek odasının üyelerine bilgi vermesi gerekeceğinden, bu hususlara riayet edilmeksizin verilen karara yapılan istinaf başvurusun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.