‹ Ana sayfa
Danıştay4. DaireTicaret Hukuku

Danıştay 4. Daire E.2025/2425 K.2025/4513

Esas No: 2025/2425 · Karar No: 2025/4513 · Karar Tarihi: 17.09.2025
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/2425
Karar No : 2025/4513

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı

**VEKİLİ:** Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Fotoğrafçılık Basın Yayın Reklam Matbaa İnşaat
Turizm Ticaret Limited Şirketi
...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Çorum ili, ... - ... Mahallesi, ...Sokak, No:... adresinde bulunan ... Apart Ev isimli iş yerinin işletme ruhsatının Valilik Makamının 22/09/2022 tarihli ''Olur''una istinaden iptal edilmesine ilişkin Çorum Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin ve söz konusu iş yerinin 15/11/2022 tarihi saat:09:30'a kadar mühürlemeye hazır hale getirilmesine ilişkin 14/11/2022 tarihli Çorum Belediyesi Zabıta Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacı şirkete ait işletmede Kimlik Bildirme Kanunu'nun Ek-1.maddesine aykırılık nedeniyle ilk olarak verilen idari para cezasının 02/04/2022 tarihinde tebliğ edildiği, ancak, bu tarihten sonraki bir tarihte aynı hükmün ihlali halinde tekerrür hükümleri uygulanarak ruhsat iptali yoluna gidilebilecek olmasına karşın, Kimlik Bildirme Kanunu'nun Ek-1. maddesinin ikinci kez ihlalinin, idari para cezasının tebliğinden önceki bir tarih olan 04/03/2022 tarihinde tespit edildiği, bu nedenle konaklayanların kimlik bilgilerini anlık olarak genel kolluk kuvvetlerine bildirme yükümlülüğünü ilk kez ihlal etmesi üzerine verilen idari para cezası tebliğ edilmeden önce işlendiği iddia olunan ikinci ihlal halinin fiilin tekrarı olarak değerlendirilerek ruhsat iptali yoluna gidilmesine imkan bulunmadığından, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ve söz konusu iş yerinin 15/11/2022 tarihi saat 09:30'a kadar mühürlemeye hazır hale getirilmesine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İşlemin mevzuata uygun olduğu ve davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE

**GEREKÇE:**
1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu’nun 1. maddesinde, bu Kanunda sayılan, özel veya resmi, her türlü konaklama, dinlenme, bakım ve tedavi tesisleri ve işyerleri ile konutlarda geçici veya sürekli olarak kalanlar, oturanlar, çalışanlar ve ayrılanlar ile araç kiralayan gerçek ve tüzel kişilerin, kimliklerinin tespiti ve bildirilmesinin, bu Kanun hükümlerine göre yapılacağı ve askeri konaklama, dinlenme ve kamp tesisleri ile ordu evlerinin Kanunun kapsamı dışında olduğu; 2. maddesinde, otel, motel, han, pansiyon, bekar odaları, günübirlik kiralanan evler, kamp, kamping, tatil köyü ve benzeri her türlü, özel veya resmi konaklama yerleri ile özel sağlık müesseseleri, dinlenme ve huzur evleri, dini ve hayır kurumlarının sosyal tesislerinin sorumlu işleticilerinin, bu yerlerde ücretli veya ücretsiz, gündüz veya gece, yatacak yer gösterdikleri yerli veya yabancı herkesin kimlik ve geliş- ayrılış kayıtlarını, örneğine ve usulüne uygun şekilde günü gününe tutmak, genel kolluk örgütlerinin her an incelemelerine hazır bulundurmak, Devlet İstatistik Enstitüsüne, talebi halinde vermek zorunda oldukları; 29/08/1996 tarihinde, 4178 sayılı Kanunun 10. maddesiyle eklenen Ek 1. maddesinde ise, "Bu Kanunun uygulanması sırasında genel kolluk kuvvetlerine ait karakollara, il merkezlerinden de sorgulanabilen bilgisayar terminalleri konulur. Bunun için gerekli giderler İçişleri Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanır. (Değişik 2. fıkra: 31/10/2016-KHK-678/4md.; Aynen kabul: 01/02/2018-7071/ 4md.) Bu Kanunun 2. maddesinde sayılan özel veya resmi her türlü konaklama tesisleri tüm kayıtlarını bilgisayarda günü gününe tutmak, genel kolluk kuvvetlerinin bilgisayar terminallerine bağlanarak mevcut bilgi, belge ve kayıtları genel kolluk kuvvetlerine anlık olarak bildirmek zorundadırlar. (Ek fıkra:31/10/2016-KHK-678/4md; Aynen kabul: 1/2/2018- 7071/4 md.) İkinci fıkrada belirtilen genel kolluk kuvvetlerinin terminallerine bağlanmayanlara onbin Türk Lirası, anlık veri göndermeyen veya gerçeğe aykırı kayıt tutanlara beşbin Türk Lirası idari para cezası, mülki idare amirlerince verilir. Bu fiillerin tekrarı halinde işletme ruhsatları iptal edilir. Bu maddeye göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. ..." hükümleri yer almıştır.
Çorum ili, Merkez ... Mah, ...Sokak, No:... adresinde yer alan ... Apart Ev adlı işletmede çıkış yapan müşterinin konaklama kaydını anlık olarak güncellemediği ve kimlik bildirim sisteminden çıkış yapmayarak anlık veri göndermedikleri ve gerçeğe aykırı kayıt tuttukları 10/02/2021 tarihli tutanak ile tespit edildiğinden Valilik Makamının ... tarih ve ...sayılı onayı ile 13.391,00 TL idari para cezası uygulandığı bu işlemin davacıya 02/04/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davacı tarafından yapılan itirazın ise ... Sulh Ceza Mahkemesinin ...tarih ve D.İş ... sayılı kararıyla reddine karar verildiği, yine 04/03/2022 tarihinde ilgili konaklama tesisinde çıkış yapan müşterinin konaklama kaydını anlık olarak güncellemediği ve kimlik bildirim sisteminden çıkış yapmayarak anlık veri göndermedikleri ve gerçeğe aykırı kayıt tututulduğunun tespit edildiğinden bahisle Kanunun Ek-1. maddesini ikinci kez ihlal eden işletmenin faaliyetinin sonlandırılmasının Çorum Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü tarafından davalı idareye gönderilen ... tarih ve ... sayılı yazı ile Çorum Belediye Başkanlığı'ndan istenilmesi üzerine işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin Çorum Belediye Başkanlığının ... tarih ve ...sayılı işleminin ve söz konusu iş yerinin 15/11/2022 tarihi saat.09:30'a kadar mühürlemeye hazır hale getirilmesine ilişkin 14/11/2022 tarihli Çorum Belediyesi Zabıta Müdürlüğü işleminin tesis edildiği, davanın da bu işlemlerin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmıştır.
1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'nun Ek-1. maddesinde otel olarak faaliyet gösteren işyerlerine konaklayanların kimlik bilgilerini anlık olarak genel kolluk kuvvetlerine bildirme yükümlülüğü getirildiği, bu yükümlülüğünü yerine getirmediği tespit edilen işletmelere ilk ihlalde idari para cezası yaptırımı öngörüldüğü, söz konusu ihlalin tekrarında ise işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edileceği anlaşılmaktadır.
Her ne kadar İdare Mahkemesince yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, ilk ihlal nedeniyle davacı aleyhine tesis edilen idari para cezasının davacıya 02/04/2022 tarihinde tebliğ edildiği, yine aynı işyerine ilişkin olarak 04/03/2022 tarihli tutanak ile ilgili konaklama tesisinde çıkış yapan müşterinin konaklama kaydını anlık olarak güncellemediği ve kimlik bildirim sisteminden çıkış yapmayarak anlık veri göndermedikleri ve gerçeğe aykırı kayıt tututulduğunun tespit edildiğinden, tekerrüre ilişkin hükümlerin uygulanabilmesi için, ihlalin tespit edilip, uygulanan yaptırımın ilgililere tebliğ edilmesi yani idari yaptırımın kesinleşmesinden sonra yeniden ihlalin tespiti halinde işletme ruhsatının iptali yönünde işlem tesis edilebileceği sonucuna varılmış ise de, madde metninde açık bir şekilde "Bu fiillerin tekrarı halinde işletme ruhsatları iptal edilir." denildiğinden, yaptırımın uygulanması için ihlali gerçekleştiren ve madde metninde belirtilen fiillerden herhangi birinin tekrar işlendiğinin tespit edilmesinin yeterli olduğu dolayısıyla ilk ihlalden kaynaklanan idari yaptırımın tebliğden sonra tesis edilip edilmediğine bakılmaksızın fiilin tekerrürü halinde öngörülen işletme ruhsatının iptali yaptırımının uygulanabileceği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, "... Apart Ev" unvanlı işletmenin, 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu Ek 1. maddesinin 3. fıkrasını ihlal ettiği sabit olduğundan, tekerrür koşullarının oluşmadığından bahisle dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının usulde üye ...'nin, esasta ise Üye ...'un karşı oyu ve oyçokluğuyla BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 17/09/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.


(X) KARŞI OY :

Dava dosyasının incelenmesinden; 1774 sayılı Kanunun Ek 1. maddesinin ihlal edildiğine dair ilk tutanağın, 10/02/2022 tarihinde tutularak 30/03/2022 tarihli idari yaptırım kararının düzenlendiği, ikinci kez ihlale ilişkin tutanağın ise 04/03/2022 tarihinde düzenlendiği görülmektedir.
Mahkeme kararının gerekçesinde de işaret edildiği üzere, 1774 sayılı Kanun'un tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için ihlalin gerçekleştiği ve yaptırım uygulandığının, tebliğiyle işyeri sahibine, ihlalden haberdar olarak, ihlal tarihinden itibaren mevzuat hükümlerine uyma konusunda daha özenli ve dikkatli davranması yolunda gerekli tedbirleri alması ve temelini Anayasa'dan alan itiraz ve dava haklarını kullanma imkanı tanınması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.

(XX) KARŞI OY :

Çorum ili, Merkez - ... Mahallesi, ...Sokak, No:... adresinde bulunan ... Apart Ev isimli iş yerinin işletme ruhsatının Valilik Makamının 22/09/2022 tarihli ''Olur''una istinaden iptal edilmesine ilişkin Çorum Belediye Başkanlığının ... tarih ve ...sayılı işleminin ve söz konusu iş yerinin 15/11/2022 tarihi saat:09:30'a kadar mühürlemeye hazır hale getirilmesine ilişkin 14/11/2022 tarihli Çorum Belediyesi Zabıta Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; davaya konu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali işleminin, Çorum Valiliğinin 22/09/20221 tarihli yazısına istinaden gerçekleştirildiği ancak, İdare Mahkemesince davada, Çorum Belediye Başkanlığı yanında Çorum Valiliğinin de hasım mevkiine alınmadan, sadece Çorum Belediye Başkanlığı husumetiyle esas hakkında karar verildiği görülmektedir.
Uyuşmazlıkta, Çorum Valiliğinin somut gerekçe sunabilecek ve yargılamanın esasını etkileyebilecek idare olduğu, anılan idarenin hasım mevkiine alınmaksızın ve savunması alınmadan verilen kararda adil yargılanma ve savunma hakkını ihlal edileceği bu nedenle, anılan idarenin de hasım mevkiine alınıp yargılamanın Çorum Belediye Başkanlığı ve Çorum Valiliği husumetiyle birlikte yürütülerek bir karar verilmesi gerekirken; dava konusu işlemin tesis edilmesine sebep olan görüş yazısını düzenleyen Çorum Valiliğinin hasım mevkiine alınmaksızın verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmadığından, anılan kararın usul yönünden bozulması gerektiği oyuyla, çoğunluğun kararına katılmıyorum.

Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.

AvAi

Hukuki AI Asistanı
Merhaba! Ben AvAi, Avarsis Hukuki AI Asistanınız. Size nasıl yardımcı olabilirim?