Danıştay4. Daireİdare Hukuku
Danıştay 4. Daire E.2024/694 K.2025/777
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/694
Karar No : 2025/777
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, ... mahallesi, ... caddesi, No:... adresinde araç kiralama ofisi olarak faaliyet gösteren iş yerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işyerinde imar mevzuatına aykırı olarak, yapı ruhsatı bulunmaksızın yapı inşa edildiğinin tespit edildiğinden bahisle verilen 15 günlük sürede bu aykırılıkların giderilmediği anlaşılmakta ise de, ihtilafa konu imar aykırılığının giderilmesinin mümkün olduğu, idarenin mevcut kurallar doğrultusunda işyeri açma ve çalışma ruhsatının kapsadığı alan içinde veya dışında imar mevzuatına aykırı kısımlarının yıkılması/yıktırılması ve sonuçta ruhsata aykırı kullanımın önlenmesine yönelik işlemler tesis etme yetki ve sorumluluğunun bulunduğu, söz konusu aykırılığın ruhsat iptalini gerektirmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı tarafından, dava konusu işlemin mevzuatın emredici hükümleri uyarınca tesis edildiği, imara aykırı yapının yapı tatil tutanağı ile tespit edildiği, bu aykırılığın verilen sürede giderilmediğinin sabit olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 1. maddesinde, Kanunun amacının sanayi, tarım ve diğer işyerleri ile her türlü işletmeleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi işlerinin basitleştirilmesi ve kolaylaştırılması olduğu; 3. maddesinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye yetkili merciler belirtildikten sonra, 4. maddesinde, 3. maddede belirtilen mercilerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı verirken yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları; 6. maddesinde ise, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde verilmiş olan ruhsatın ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyerinin kapatılacağı, hüküm altına alınmıştır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyerinin kapatılacağı belirtilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde "..." unvanıyla davacı tarafından işletilen işyerinde davalı idare ekiplerince yapılan denetimde, söz konusu işyerinin bulunduğu taşınmazda ruhsatsız olarak yapı inşa edildiğinin ... tarih ve ... sayılı Yapı Tatil Tutanağı ile tespit edildiği; söz konusu tutanakla belirtilen aykırılıkların 15 gün içinde giderilmesi gerektiğinin davacıya 05/08/2022 tarihinde tebliğ edildiği; daha sonrasında mahallinde yeniden yapılan tetkikte yapı tatil tutanağı ile ruhsatsız imalatların yıkılmadığının tespit edilmesi üzerine davacının ... tarih ve ... numaralı işyeri açma ve çalışma ruhsatının Ataşehir Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile iptal edilmesi üzerine söz konusu işlemin iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; bir işletmeye işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için mevzuatta aranan diğer şartların yanı sıra işyerinin imara ve imarla ilgili düzenlemelere uygun olması gerektiği, diğer şartlarla birlikte bu hususun da işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun değerlendirilmesi aşamasında göz önünde bulundurulacağı, beyana dayalı olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildikten sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespit edilmesi halinde, bu hususların giderilmesi için onbeş günlük süre verileceği ve süre sonunda noksanlık ve aykırılıkların giderilmediğinin tespit edilmesi halinde ise işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilerek işyerinin kapatılacağı anlaşılmaktadır.
Dava konusu olayda da, iş yerinde, imar mevzuatına aykırı olarak, yapı ruhsatı bulunmaksızın yapı inşa edildiğinin tespit edilmesi üzerine; söz konusu imara aykırılığın giderilmesi için davacıya 15 günlük süre verildiği, ancak tespit edilen aykırılığın verilen sürede giderilmediği için iş yerinin kapatıldığı görülmüştür.
Bu durumda, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılan denetimlerde tespit edilen mevzuata uygun olmayan noksanlıkların yasal süresi içerisinde giderilerek işyerinin mevzuata uygun hale getirilmediği hususları dikkate alındığında, davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık; aksi yönde verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf isteminin reddine yönelik Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 05/02/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu İdare Dava Dairesi kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile kararın onanmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyorum.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/694
Karar No : 2025/777
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, ... mahallesi, ... caddesi, No:... adresinde araç kiralama ofisi olarak faaliyet gösteren iş yerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işyerinde imar mevzuatına aykırı olarak, yapı ruhsatı bulunmaksızın yapı inşa edildiğinin tespit edildiğinden bahisle verilen 15 günlük sürede bu aykırılıkların giderilmediği anlaşılmakta ise de, ihtilafa konu imar aykırılığının giderilmesinin mümkün olduğu, idarenin mevcut kurallar doğrultusunda işyeri açma ve çalışma ruhsatının kapsadığı alan içinde veya dışında imar mevzuatına aykırı kısımlarının yıkılması/yıktırılması ve sonuçta ruhsata aykırı kullanımın önlenmesine yönelik işlemler tesis etme yetki ve sorumluluğunun bulunduğu, söz konusu aykırılığın ruhsat iptalini gerektirmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı tarafından, dava konusu işlemin mevzuatın emredici hükümleri uyarınca tesis edildiği, imara aykırı yapının yapı tatil tutanağı ile tespit edildiği, bu aykırılığın verilen sürede giderilmediğinin sabit olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 1. maddesinde, Kanunun amacının sanayi, tarım ve diğer işyerleri ile her türlü işletmeleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi işlerinin basitleştirilmesi ve kolaylaştırılması olduğu; 3. maddesinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye yetkili merciler belirtildikten sonra, 4. maddesinde, 3. maddede belirtilen mercilerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı verirken yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları; 6. maddesinde ise, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde verilmiş olan ruhsatın ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyerinin kapatılacağı, hüküm altına alınmıştır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyerinin kapatılacağı belirtilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde "..." unvanıyla davacı tarafından işletilen işyerinde davalı idare ekiplerince yapılan denetimde, söz konusu işyerinin bulunduğu taşınmazda ruhsatsız olarak yapı inşa edildiğinin ... tarih ve ... sayılı Yapı Tatil Tutanağı ile tespit edildiği; söz konusu tutanakla belirtilen aykırılıkların 15 gün içinde giderilmesi gerektiğinin davacıya 05/08/2022 tarihinde tebliğ edildiği; daha sonrasında mahallinde yeniden yapılan tetkikte yapı tatil tutanağı ile ruhsatsız imalatların yıkılmadığının tespit edilmesi üzerine davacının ... tarih ve ... numaralı işyeri açma ve çalışma ruhsatının Ataşehir Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile iptal edilmesi üzerine söz konusu işlemin iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; bir işletmeye işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için mevzuatta aranan diğer şartların yanı sıra işyerinin imara ve imarla ilgili düzenlemelere uygun olması gerektiği, diğer şartlarla birlikte bu hususun da işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun değerlendirilmesi aşamasında göz önünde bulundurulacağı, beyana dayalı olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildikten sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespit edilmesi halinde, bu hususların giderilmesi için onbeş günlük süre verileceği ve süre sonunda noksanlık ve aykırılıkların giderilmediğinin tespit edilmesi halinde ise işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilerek işyerinin kapatılacağı anlaşılmaktadır.
Dava konusu olayda da, iş yerinde, imar mevzuatına aykırı olarak, yapı ruhsatı bulunmaksızın yapı inşa edildiğinin tespit edilmesi üzerine; söz konusu imara aykırılığın giderilmesi için davacıya 15 günlük süre verildiği, ancak tespit edilen aykırılığın verilen sürede giderilmediği için iş yerinin kapatıldığı görülmüştür.
Bu durumda, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılan denetimlerde tespit edilen mevzuata uygun olmayan noksanlıkların yasal süresi içerisinde giderilerek işyerinin mevzuata uygun hale getirilmediği hususları dikkate alındığında, davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık; aksi yönde verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf isteminin reddine yönelik Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 05/02/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu İdare Dava Dairesi kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile kararın onanmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyorum.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.