Danıştay4. Daireİdare Hukuku
Danıştay 4. Daire E.2024/2198 K.2024/5307
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/2198
Karar No : 2024/5307
TEMYİZ EDEN (DAVALI) :... Bakanlığı
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Aydın İli, Söke İlçesi, ... Mahallesinde bulunan ... Endüstriyel Hammadeler San. ve Tic. AŞ. tarafından yapılması planlanan “RN:... Ruhsat Nolu Saha Feldispat, Kuvars ve Kuvarsit Ocağı Kapasite Artış Projesi” hakkında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın tesis etmiş olduğu 21.06.2023 tarihli, 7148 sayılı “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:İdare Mahkemesince verilen kararda; dosyada yer alan bilgi ve belgelerin, Çevre Mühendisi, Jeoloji (Hidrojeoloji) Mühendisi, Maden Mühendisi, Ziraat Mühendisi, Orman Mühendisi bilirkişilerden oluşan heyeti ile mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan 06/03/2024 tarihli Bilirkişi Raporunun birlikte incelenmesinden; proje sahasının yakın çevresindeki zeytinlik alanlara, dikili tarım alanlarına, çevre, toprak ve su rejimine olumsuz etki edecek olması nedeniyle Aydın İli, Söke İlçesi, ... Mahallesinde bulunan ... San. ve Tic. AŞ. tarafından yapılması planlanan “RN:... Ruhsat Nolu Saha Feldispat, Kuvars ve Kuvarsit Ocağı Kapasite Artış Projesi” hakkında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın tesis etmiş olduğu 21.06.2023 tarihli, 7148 sayılı “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” kararının hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın ve dayandığı gerekçelerin isabetli olmadığı, dava konusu işlemin mevzuattaki usul ve esaslar çerçevesinde, hizmetin gerekleri ve kamu yararı ilkeleri çerçevesinde gerektirici ve haklı sebeplerle hukuka uygun olarak tesis edildiği, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 02/10/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava, Aydın İli, Söke ilçesi, ... Mahallesi ... ruhsat numaralı maden sahası sınırları içinde, ... Hammaddeler San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapılması planlanan "... Nolu Feldispat, Kuvars ve Kuvarsit Ocağı Kapasite Artışı" projesi ile ilgili olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca düzenlenen ... tarihli ve ... sayılı “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; RN:... ruhsat numaralı maden sahasında 22,66 ha'lık bir alanda planlanan kuvars ocağı açık işletmesi için ... tarih ve ... sayı ile “ÇED Gerekli Değildir” kararı alındığı, bu karar dahilinde 6 poligon halinde toplam 22,66 Ha'lık alanda Kuvars üretimi gerçekleştirildiği, daha sonra 18 poligon halinde toplam 471,61 Ha‟lık bir alan artışı yapılarak Feldispat, Kuvars ve Kuvarsit üretimi ile ilgili olarak ... tarih ve ... sayı ile ÇED Olumlu kararı alındığı, ruhsat alanı içerisinde yer alan 5,6836 Ha'lık bir alanda Kuvars üretimi ile ilgili olarak 2012 yılında “ÇED Gerekli Değildir” kararı alındığı, proje alanında yapılan üretim çalışmalarının yanı sıra ruhsat alanı içinde Feldispat, Kuvars ve Kuvarsit madenlerinin üretimi için planlanan 8 poligon şeklinde toplam 335,15 ha'lık alan artışı için ... tarihli ve ... no'lu “ÇED Olumlu” kararı alındığı, bu kararının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinde açılan davada verilen iptal kararı sonrasında, dava konusu kararın dayanağı Nihai ÇED Raporunun, 2009/7 sayılı Genelge kapsamında, Mahkemenin iptal gerekçeleri doğrultusunda, çalışma alanı 179,872 ha, poligon sayısı 3 olacak şekilde kapasite artışı planlanarak hazırlandığı görülmektedir.
Her ne kadar; Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin 29/07/2022 tarihli ve 31907 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren mevcut halinde ve 25/11/2014 tarihli, 29186 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren (Mülga) halinde; "Kapasite artışları" başlıklı 20. maddesinin 2. fıkrasında yer verilen "“ÇED Olumlu” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararı bulunan projelerde kapasite artışı ve/veya genişletilmesinin planlanması halinde, planlanan projenin etkileri, mevcut karara esas çevresel etkiler ile birlikte kümülatif olarak değerlendirilir," düzenleme uyarınca, kapasite artışının planlandığı projelerde, çalışmakta olan mevcut proje ile planlanan yeni projenin çevresel etkilerinin bir bütün olarak incelenmesi gerekmekte ise de, dava konusu kapasite artışı projesi için temyize konu Mahkeme kararına dayanak alınan bilirkişi raporunda; ruhsat alanın daha önce ÇED Kararlarına konu kısımlarından farklı olarak, kapasite artışı talep edilen kısmının, 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerin Aşılattırılması Hakkında Kanunun ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunu hükümleri uyarınca uygun olmadığı yönünde yapılan tespitin, daha önce alınan Çevresel Etki Değerlendirmesi kararlarıyla çelişkili olduğu, devam eden projelere ilişkin alandan farklı olarak kapasite artışı istenen alanda, 3573 sayılı Kanun ve 5403 sayılı Kanun hükümleri uyarınca projenin neden yapılamadığının izah edilemediği, mevcut projeye, dava konusu karar ile eklenecek çevresel etkilerin bilimsel olarak detaylı bir şekilde incelenmediği, bilirkişi raporunun bu haliyle dava konusu işlemi kusurlandırmaya yetmeyeceği, dava konusu kapasite artışı projesinin, mevcutta varolan projeye eklenen çevresel etkileri yönünden yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak, hazırlanan bilirkişi raporunun incelenmesi suretiyle uyuşmazlığın esası hakkında yeniden karar verilmesi, bu nedenle Mahkeme kararının bozulması gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyoruz.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/2198
Karar No : 2024/5307
TEMYİZ EDEN (DAVALI) :... Bakanlığı
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Aydın İli, Söke İlçesi, ... Mahallesinde bulunan ... Endüstriyel Hammadeler San. ve Tic. AŞ. tarafından yapılması planlanan “RN:... Ruhsat Nolu Saha Feldispat, Kuvars ve Kuvarsit Ocağı Kapasite Artış Projesi” hakkında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın tesis etmiş olduğu 21.06.2023 tarihli, 7148 sayılı “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:İdare Mahkemesince verilen kararda; dosyada yer alan bilgi ve belgelerin, Çevre Mühendisi, Jeoloji (Hidrojeoloji) Mühendisi, Maden Mühendisi, Ziraat Mühendisi, Orman Mühendisi bilirkişilerden oluşan heyeti ile mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan 06/03/2024 tarihli Bilirkişi Raporunun birlikte incelenmesinden; proje sahasının yakın çevresindeki zeytinlik alanlara, dikili tarım alanlarına, çevre, toprak ve su rejimine olumsuz etki edecek olması nedeniyle Aydın İli, Söke İlçesi, ... Mahallesinde bulunan ... San. ve Tic. AŞ. tarafından yapılması planlanan “RN:... Ruhsat Nolu Saha Feldispat, Kuvars ve Kuvarsit Ocağı Kapasite Artış Projesi” hakkında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın tesis etmiş olduğu 21.06.2023 tarihli, 7148 sayılı “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” kararının hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın ve dayandığı gerekçelerin isabetli olmadığı, dava konusu işlemin mevzuattaki usul ve esaslar çerçevesinde, hizmetin gerekleri ve kamu yararı ilkeleri çerçevesinde gerektirici ve haklı sebeplerle hukuka uygun olarak tesis edildiği, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 02/10/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava, Aydın İli, Söke ilçesi, ... Mahallesi ... ruhsat numaralı maden sahası sınırları içinde, ... Hammaddeler San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapılması planlanan "... Nolu Feldispat, Kuvars ve Kuvarsit Ocağı Kapasite Artışı" projesi ile ilgili olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca düzenlenen ... tarihli ve ... sayılı “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; RN:... ruhsat numaralı maden sahasında 22,66 ha'lık bir alanda planlanan kuvars ocağı açık işletmesi için ... tarih ve ... sayı ile “ÇED Gerekli Değildir” kararı alındığı, bu karar dahilinde 6 poligon halinde toplam 22,66 Ha'lık alanda Kuvars üretimi gerçekleştirildiği, daha sonra 18 poligon halinde toplam 471,61 Ha‟lık bir alan artışı yapılarak Feldispat, Kuvars ve Kuvarsit üretimi ile ilgili olarak ... tarih ve ... sayı ile ÇED Olumlu kararı alındığı, ruhsat alanı içerisinde yer alan 5,6836 Ha'lık bir alanda Kuvars üretimi ile ilgili olarak 2012 yılında “ÇED Gerekli Değildir” kararı alındığı, proje alanında yapılan üretim çalışmalarının yanı sıra ruhsat alanı içinde Feldispat, Kuvars ve Kuvarsit madenlerinin üretimi için planlanan 8 poligon şeklinde toplam 335,15 ha'lık alan artışı için ... tarihli ve ... no'lu “ÇED Olumlu” kararı alındığı, bu kararının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinde açılan davada verilen iptal kararı sonrasında, dava konusu kararın dayanağı Nihai ÇED Raporunun, 2009/7 sayılı Genelge kapsamında, Mahkemenin iptal gerekçeleri doğrultusunda, çalışma alanı 179,872 ha, poligon sayısı 3 olacak şekilde kapasite artışı planlanarak hazırlandığı görülmektedir.
Her ne kadar; Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin 29/07/2022 tarihli ve 31907 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren mevcut halinde ve 25/11/2014 tarihli, 29186 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren (Mülga) halinde; "Kapasite artışları" başlıklı 20. maddesinin 2. fıkrasında yer verilen "“ÇED Olumlu” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararı bulunan projelerde kapasite artışı ve/veya genişletilmesinin planlanması halinde, planlanan projenin etkileri, mevcut karara esas çevresel etkiler ile birlikte kümülatif olarak değerlendirilir," düzenleme uyarınca, kapasite artışının planlandığı projelerde, çalışmakta olan mevcut proje ile planlanan yeni projenin çevresel etkilerinin bir bütün olarak incelenmesi gerekmekte ise de, dava konusu kapasite artışı projesi için temyize konu Mahkeme kararına dayanak alınan bilirkişi raporunda; ruhsat alanın daha önce ÇED Kararlarına konu kısımlarından farklı olarak, kapasite artışı talep edilen kısmının, 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerin Aşılattırılması Hakkında Kanunun ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunu hükümleri uyarınca uygun olmadığı yönünde yapılan tespitin, daha önce alınan Çevresel Etki Değerlendirmesi kararlarıyla çelişkili olduğu, devam eden projelere ilişkin alandan farklı olarak kapasite artışı istenen alanda, 3573 sayılı Kanun ve 5403 sayılı Kanun hükümleri uyarınca projenin neden yapılamadığının izah edilemediği, mevcut projeye, dava konusu karar ile eklenecek çevresel etkilerin bilimsel olarak detaylı bir şekilde incelenmediği, bilirkişi raporunun bu haliyle dava konusu işlemi kusurlandırmaya yetmeyeceği, dava konusu kapasite artışı projesinin, mevcutta varolan projeye eklenen çevresel etkileri yönünden yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak, hazırlanan bilirkişi raporunun incelenmesi suretiyle uyuşmazlığın esası hakkında yeniden karar verilmesi, bu nedenle Mahkeme kararının bozulması gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyoruz.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.