Danıştay4. Daireİdare Hukuku
Danıştay 4. Daire E.2024/1726 K.2025/263
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/1726
Karar No : 2025/263
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Belediye Başkanlığı
**VEKİLİ:** Av. ...
2- ... Kaymakamlığı
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kırklareli ili, Lüleburgaz ilçesi, ... Mahallesi,... Evleri No:... adresinde bulunan iş yeri için "bar" faaliyet konulu iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Lüleburgaz Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; işyerinin bulunduğu taşınmazın, içkili yer bölgesinde kalmasına karşın, bir taşınmazın içkili yer bölgesinde bulunmasının o taşınmazda doğrudan umuma açık istirahat ve eğlence yeri faaliyet konulu iş yeri açılmasına izin verilmesi sonucunu doğurmayacağı; ilgili mevzuatta bu tür iş yerleri için aranan genel ve özel şartların da sağlanması gerektiği, bu kapsamda umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde genel asayiş ve güvenlik yönünden yetkili kolluk kuvvetinin görüşünün alınmış olmasının zorunlu olduğu ve bu kapsamda davalı belediyeye sunulan görüşte işletmenin ilgili genel kolluğun kontrol ve denetimini zorlaştıracak yerde ve konumda olduğu, genel güvenlik ve asayişin korunması açısından uygun yerde ve konumda bulunmadığının ifade edildiği; dava dosyasına sunulan söz konusu işletmede yaşanan adli vakalara ilişkin olarak, daha önce aynı adreste faaliyette bulunmak isteyen bir başka şirket hakkında tesis edilen işlem ve dayanağı Lüleburgaz Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği; anılan dava dosyasında verilen kararda yer alan tespitler de nazara alındığında; söz konusu işyerinin genel güvenliği tehdit ettiği sonucuna ulaşıldığından ve dava dosyasında kamu yararı ve hizmet gereklerinin gözardı edilerek işlem tesis edildiğine ilişkin herhangi bir somut bilgi ve belge de bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, işyerinin içkili yerler bölgesinde kaldığı ve ruhsata engel bir durumun söz konusu olmadığı; söz konusu iş yerinin, uzun yıllar içkili restoran olarak işletildiği, işletme devrinden önce diğer işletmecilerin ruhsat iptali yaptıkları, aynı şartlarda hiçbir değişiklik olmayan işletmeye İdare keyfi muamele yaparak ruhsat talebini reddettiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili merciler belirtildikten sonra, 4. maddesinde; yetkili mercilerin, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde "a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak" şeklindeki genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. hükmü yer almaktadır.
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 4. maddesinde, umuma açık istirahat ve eğlence yeri, kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler olarak tanımlandıktan sonra; 5. maddesinde, "d)Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde genel asayiş ve güvenlik yönünden yetkili kolluk kuvvetinin görüşünün alınmış olması..." düzenlenmesine; 32. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasında ise; il özel idaresi ve belediyelerin, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alacağı ve yetkili kolluk kuvvetinin, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildireceği düzenlemeleri yer almıştır.
Dosyanın incelenmesinden, ..., ...Evleri, No:... adresinde bulunan iş yeri için bar faaliyet konulu iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi istemiyle yapılan başvurunun; "...İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 32. maddesi hükümleri gereğince Lüleburgaz İlçe Jandarma Komutanlığına görüş sorulmuş, gelen cevabi yazıda işyerinin 250-300 mt. yakınında gaz depolama ve dolum tesisi olduğundan aykırılık teşkil ettiği, açılması için başvuruda bulunulan bar giriş kapısının kara yoluna yaklaşık 50 mt mesafede olduğu, bahçe kapısının ise yaklaşık 2 mt. mesafede olduğundan aykırılık teşkil ettiği belirtilmiştir. Bu durum ise anılan Yönetmeliğin 32. maddesi hükümlerine ve 5. maddesinin (d) bendine aykırılık teşkil etmektedir. Öte yandan faaliyetin gösterilmek istendiği binada teknik ekiplerimizce yapılan kontrolde yapı ruhsatına ve mimari projesine uygun olmayan mahallerin bulunduğu görülmüş olup bu durum ise 3572 sayılı ...Kanunun 4. maddesi hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Dolayısıyla ilgide kayıtlı başvuru kapsamında ...adresinde tarafınıza bar faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi mevzuat hükümlerine göre mümkün bulunmamaktadır." ifadeleriyle reddine ilişkin Lüleburgaz Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı; İdare Mahkemesince, idari işlemin gerekçeleri incelenmeksizin, aynı taşınmazda daha önce "diskotek" faaliyet konulu ruhsat başvurusunun reddi işlemi hakkında açılan davada, Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı davanın reddi yolundaki kararı dikkate alınarak, "söz konusu işyerinin, genel güvenliği tehdit ettiği sonucuna ulaşıldığından ve dava dosyasında kamu yararı ve hizmet gereklerinin gözardı edilerek işlem tesis edildiğine ilişkin herhangi bir somut bilgi ve belge de bulunmadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bununla birlikte, Uyap kayıtlarının incelenmesinden, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin 13/12/2023 tarih ve E:2023/7112, K:2023/7012 sayılı kararıyla "Olumsuz görüş verilmesine dayanak... idari kolluk olarak, emniyet ve asayiş ile kamu düzenini sağlamanın, korumanın ve kollamanın polisin asli görevlerinden olduğu, bunun gereği olarak emniyet ve asayiş ile kamu düzenini sağlamak amacıyla gerekli önlemleri almak ve gerekli teşkilatı kurmakla yükümlü olduğu da dikkate alındığında dayanak olarak gösterilen sebeplerin kişilerin çalışma hakkının engellenmesine gerekçe olarak gösterilemeyeceğinden..." gerekçesiyle bozulmasına karar verildiği ve bozmaya uyma suretiyle verilen işlemin iptali yoludaki kararının ise, Danıştay Dördüncü Dairesinin 01/10/2024 tarih ve E:2024/3057, K:2024/5259 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği görülmüştür.
Uyuşmazlık konusu olayda, işyerinin ruhsat başvurusunun, kara yolu ile gaz depolama tesislerine mesafesi ve somut delil ve tespitlerle ortaya konulmamış olan "yapı ruhsat ve mimari projesine uygun olmayan mahaller olduğu" gerekçeleriyle reddedilmiş olması karşısında; işlemin sebep unsuru incelenmeksizin, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında ve anılan karara yönelik davacının istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 13/01/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/1726
Karar No : 2025/263
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Belediye Başkanlığı
**VEKİLİ:** Av. ...
2- ... Kaymakamlığı
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kırklareli ili, Lüleburgaz ilçesi, ... Mahallesi,... Evleri No:... adresinde bulunan iş yeri için "bar" faaliyet konulu iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Lüleburgaz Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; işyerinin bulunduğu taşınmazın, içkili yer bölgesinde kalmasına karşın, bir taşınmazın içkili yer bölgesinde bulunmasının o taşınmazda doğrudan umuma açık istirahat ve eğlence yeri faaliyet konulu iş yeri açılmasına izin verilmesi sonucunu doğurmayacağı; ilgili mevzuatta bu tür iş yerleri için aranan genel ve özel şartların da sağlanması gerektiği, bu kapsamda umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde genel asayiş ve güvenlik yönünden yetkili kolluk kuvvetinin görüşünün alınmış olmasının zorunlu olduğu ve bu kapsamda davalı belediyeye sunulan görüşte işletmenin ilgili genel kolluğun kontrol ve denetimini zorlaştıracak yerde ve konumda olduğu, genel güvenlik ve asayişin korunması açısından uygun yerde ve konumda bulunmadığının ifade edildiği; dava dosyasına sunulan söz konusu işletmede yaşanan adli vakalara ilişkin olarak, daha önce aynı adreste faaliyette bulunmak isteyen bir başka şirket hakkında tesis edilen işlem ve dayanağı Lüleburgaz Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği; anılan dava dosyasında verilen kararda yer alan tespitler de nazara alındığında; söz konusu işyerinin genel güvenliği tehdit ettiği sonucuna ulaşıldığından ve dava dosyasında kamu yararı ve hizmet gereklerinin gözardı edilerek işlem tesis edildiğine ilişkin herhangi bir somut bilgi ve belge de bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, işyerinin içkili yerler bölgesinde kaldığı ve ruhsata engel bir durumun söz konusu olmadığı; söz konusu iş yerinin, uzun yıllar içkili restoran olarak işletildiği, işletme devrinden önce diğer işletmecilerin ruhsat iptali yaptıkları, aynı şartlarda hiçbir değişiklik olmayan işletmeye İdare keyfi muamele yaparak ruhsat talebini reddettiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili merciler belirtildikten sonra, 4. maddesinde; yetkili mercilerin, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde "a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak" şeklindeki genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. hükmü yer almaktadır.
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 4. maddesinde, umuma açık istirahat ve eğlence yeri, kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler olarak tanımlandıktan sonra; 5. maddesinde, "d)Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde genel asayiş ve güvenlik yönünden yetkili kolluk kuvvetinin görüşünün alınmış olması..." düzenlenmesine; 32. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasında ise; il özel idaresi ve belediyelerin, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alacağı ve yetkili kolluk kuvvetinin, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildireceği düzenlemeleri yer almıştır.
Dosyanın incelenmesinden, ..., ...Evleri, No:... adresinde bulunan iş yeri için bar faaliyet konulu iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi istemiyle yapılan başvurunun; "...İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 32. maddesi hükümleri gereğince Lüleburgaz İlçe Jandarma Komutanlığına görüş sorulmuş, gelen cevabi yazıda işyerinin 250-300 mt. yakınında gaz depolama ve dolum tesisi olduğundan aykırılık teşkil ettiği, açılması için başvuruda bulunulan bar giriş kapısının kara yoluna yaklaşık 50 mt mesafede olduğu, bahçe kapısının ise yaklaşık 2 mt. mesafede olduğundan aykırılık teşkil ettiği belirtilmiştir. Bu durum ise anılan Yönetmeliğin 32. maddesi hükümlerine ve 5. maddesinin (d) bendine aykırılık teşkil etmektedir. Öte yandan faaliyetin gösterilmek istendiği binada teknik ekiplerimizce yapılan kontrolde yapı ruhsatına ve mimari projesine uygun olmayan mahallerin bulunduğu görülmüş olup bu durum ise 3572 sayılı ...Kanunun 4. maddesi hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Dolayısıyla ilgide kayıtlı başvuru kapsamında ...adresinde tarafınıza bar faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi mevzuat hükümlerine göre mümkün bulunmamaktadır." ifadeleriyle reddine ilişkin Lüleburgaz Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı; İdare Mahkemesince, idari işlemin gerekçeleri incelenmeksizin, aynı taşınmazda daha önce "diskotek" faaliyet konulu ruhsat başvurusunun reddi işlemi hakkında açılan davada, Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı davanın reddi yolundaki kararı dikkate alınarak, "söz konusu işyerinin, genel güvenliği tehdit ettiği sonucuna ulaşıldığından ve dava dosyasında kamu yararı ve hizmet gereklerinin gözardı edilerek işlem tesis edildiğine ilişkin herhangi bir somut bilgi ve belge de bulunmadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bununla birlikte, Uyap kayıtlarının incelenmesinden, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin 13/12/2023 tarih ve E:2023/7112, K:2023/7012 sayılı kararıyla "Olumsuz görüş verilmesine dayanak... idari kolluk olarak, emniyet ve asayiş ile kamu düzenini sağlamanın, korumanın ve kollamanın polisin asli görevlerinden olduğu, bunun gereği olarak emniyet ve asayiş ile kamu düzenini sağlamak amacıyla gerekli önlemleri almak ve gerekli teşkilatı kurmakla yükümlü olduğu da dikkate alındığında dayanak olarak gösterilen sebeplerin kişilerin çalışma hakkının engellenmesine gerekçe olarak gösterilemeyeceğinden..." gerekçesiyle bozulmasına karar verildiği ve bozmaya uyma suretiyle verilen işlemin iptali yoludaki kararının ise, Danıştay Dördüncü Dairesinin 01/10/2024 tarih ve E:2024/3057, K:2024/5259 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği görülmüştür.
Uyuşmazlık konusu olayda, işyerinin ruhsat başvurusunun, kara yolu ile gaz depolama tesislerine mesafesi ve somut delil ve tespitlerle ortaya konulmamış olan "yapı ruhsat ve mimari projesine uygun olmayan mahaller olduğu" gerekçeleriyle reddedilmiş olması karşısında; işlemin sebep unsuru incelenmeksizin, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında ve anılan karara yönelik davacının istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 13/01/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.