Danıştay2. Daireİdare Hukuku
Danıştay 2. Daire E.2023/4276 K.2025/1735
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/4276
Karar No : 2025/1735
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Polis Amirleri Eğitimi Merkezi (PAEM) öğrenci adayı olan davacının, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-6-A maddesinde belirtilen sağlık şartlarını taşımadığı sebebiyle "Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Öğrencisi Olamaz" kararı verilerek okulla ilişiğinin kesilmesine ilişkin 29/08/2019 tarihli Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; 22/11/2019 tarihli ara kararı ile, davacının sağlık durumunun tespiti amacıyla Ankara Şehir Hastanesine sevkinin yapıldığı, Hastanenin ... tarih ve ... sayılı raporuyla "03/01/2018 tarihli Yönetmeliğe göre yüksek frekanstaki işitme kaybının Ek-3-6-A-1-c'de belirtilenden fazla olduğu, 29/09/2019 tarihinde yapılan Yönetmelik değişikliğinden sonra ise yüksek frekanstaki işitme kaybının Ek-3-6-A-1-c'de belirtilenden fazla olduğu her iki Yönetmeliğe göre de öğrenci olamayacağı" kararı verildiği, bu rapor üzerine 06/02/2020 tarihinde yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verildiği, yapılan itirazın, Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve YD İtiraz No: ... sayılı kararıyla, yüksek frekanslarda davacının işitme kaybının tespiti için üniversite hastanesine sevki yapılarak rapor alındıktan sonra karar verilmesi gerekçesiyle kabulü ile kararın kaldırıldığı, 21/05/2020 tarihli ara kararıyla davacının Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine sevkinin yapılarak alınan raporda; "saf ses ortalaması normal sınırlarda olmakla birlikte 2 kHz'den sonra yüksek frekanslarda minimal düşüşler olduğu, saf ses ortalaması sol 18 dB, sağ 7 dB olduğu, frekanslar sol: 500 Hz:-20 dB, 1000Hz:20 dB, 2000 Hz:15 dB, 4000 Hz:45 dB, sağ:500 Hz:5 dB, 1000 Hz:5 dB, 2000 Hz.10 dB, 4000 Hz:30 dB, her iki kulakta da 2000 Hz'de 15 dB olduğu, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin 29/09/2019 tarihli değişikliğinden sonraki halinde düzenlenen Ek-3-6-A-1-c maddesine göre Polis Amirleri Eğitim merkezi öğrencisi olur şartını sağladığı" kanaatini belirten rapor düzenlendiği; dosya içerisinde bulunan raporlar ile 29/09/2019 tarihinde Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde yapılan değişiklik dikkate alındığında, Yönetmelik değişikliğinin davacının lehine olduğu ve bu değişiklikte aranılan sağlık şartlarını davacının taşıdığı; bu durumda, davacı hakkında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi tarafından düzenlenen sağlık raporu ile dava dosyasında yer alan diğer bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, davacının sağlık durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde yer alan sağlık şartlarına uygun olduğu ve polis amirleri eğitim merkezi öğrencisi olabileceği anlaşıldığından, davacının sağlık şartlarını taşımadığı gerekçesiyle okulla ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle; dava konusu işlem iptal edilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde yer verilen sağlık şartlarını taşımayan davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap süresinde verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın, kararı veren ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 10/04/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek.3-6-A-1-c maddesinde; "c) Her iki kulakta ayrı ayrı olmak üzere, 4000 veya 6000 khz frekansta 30dB’e kadar olan (30dB dahil) işitme kayıpları sağlam kabul edilir." hükmü yer almaktadır.
Bakılan uyuşmazlıkta, gerek davalı idarece, gerek Mahkemece sevkedildiği Hastaneler tarafından düzenlenen Sağlık Kurulu raporlarında, davacının yüksek frekanslarda işitme kaybının 30dB üzerinde olduğunun tespit edildiği ve belirtilen durumun, yukarıda aktarılan Yönetmelik hükümlerine göre davacının, sağlık şartlarını taşımadığı tartışmasızdır.
Bu itibarla, sağlık şartlarını taşımadığı açık olan davacının ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Öte yandan, dava konusu işlem tarihinden sonra yapılan Yönetmelik değişikliğiyle, her iki kulakta ayrı ayrı değerlendirilmek üzere, 2000 Hz’den daha yüksek frekanslardaki 60dB’e kadar olan (60dB dahil) işitme kayıpları sağlam kabul edileceğine ilişkin düzenleme yapılmış ise de, anılan düzenlemenin Mahkemece dikkate alınıp alınamayacağının ve davacıya uygulanıp uygulanamayacağının irdelenmesi gerekmektedir.
Statü hukuku olarak da adlandırılan İdare Hukukunda, yargısal denetimi yapılacak idari işlemlerin tesis edildikleri tarihte yürürlükte olan kurallarla denetlenmesi esastır. Belirtilen kuralın en yaygın istisnaları; bireysel işlemin dayanağı olan üst normun, yetkili yargı merciilerince hukuka aykırı bulunarak iptal edilmesi ve yaptırım niteliğindeki idari işlemler bakımından da, lehe bir düzenleme getirilmesidir.
Bakılan uyuşmazlıkta; davalı idarece sağlık şartları bakımından yeni düzenleme yapılmış olmakla birlikte; önceki düzenlemenin hukuka aykırı olduğuna ilişkin herhangi bir yargı kararı mevcut değildir. Dolayısıyla, değiştirilene kadar hukuken geçerli olan ve ilgililere uygulanma zorunluluğu bulunan düzenleyici işlemlere dayalı olarak tesis edilen bireysel işlemlerin hukuka uygunluğunun kabulü zorunludur. Aksi düşüncenin kabulü halinde; idarece yapılan her düzenleyici işlem değişikliği, önceki düzenlemeye dayalı olarak tesis edilen tüm bireysel işlemlerin geçersizliği-iptal edilebilirliği sonucunu doğurur ki, belirtilen kaotik durumun hukuken izahı olamaz.
Öte yandan, öğrenciliğe kabul şartları, ceza hukuku anlamında herhangi bir suçu ya da kabahati içermemektedir. Dolayısıyla, kabul şartlarında yapılacak bir değişikliğin, sadece idari yaptırımlar bakımından Mahkemelerce dikkate alınasını öngören "lehe düzenleme" yöntemiyle, idari yaptırım olmayan işlemlere uygulanması hukuken mümkün değildir.
Bu itibarla, işlem tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri uyarınca davacının PAEM öğrencisi olamayacağı tartışmasız olup, öğrenciliğe kabul şartlarında yapılan değişikliğin davacıya uygulanamayacağı, bu nedenle temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/4276
Karar No : 2025/1735
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Polis Amirleri Eğitimi Merkezi (PAEM) öğrenci adayı olan davacının, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-6-A maddesinde belirtilen sağlık şartlarını taşımadığı sebebiyle "Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Öğrencisi Olamaz" kararı verilerek okulla ilişiğinin kesilmesine ilişkin 29/08/2019 tarihli Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; 22/11/2019 tarihli ara kararı ile, davacının sağlık durumunun tespiti amacıyla Ankara Şehir Hastanesine sevkinin yapıldığı, Hastanenin ... tarih ve ... sayılı raporuyla "03/01/2018 tarihli Yönetmeliğe göre yüksek frekanstaki işitme kaybının Ek-3-6-A-1-c'de belirtilenden fazla olduğu, 29/09/2019 tarihinde yapılan Yönetmelik değişikliğinden sonra ise yüksek frekanstaki işitme kaybının Ek-3-6-A-1-c'de belirtilenden fazla olduğu her iki Yönetmeliğe göre de öğrenci olamayacağı" kararı verildiği, bu rapor üzerine 06/02/2020 tarihinde yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verildiği, yapılan itirazın, Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve YD İtiraz No: ... sayılı kararıyla, yüksek frekanslarda davacının işitme kaybının tespiti için üniversite hastanesine sevki yapılarak rapor alındıktan sonra karar verilmesi gerekçesiyle kabulü ile kararın kaldırıldığı, 21/05/2020 tarihli ara kararıyla davacının Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine sevkinin yapılarak alınan raporda; "saf ses ortalaması normal sınırlarda olmakla birlikte 2 kHz'den sonra yüksek frekanslarda minimal düşüşler olduğu, saf ses ortalaması sol 18 dB, sağ 7 dB olduğu, frekanslar sol: 500 Hz:-20 dB, 1000Hz:20 dB, 2000 Hz:15 dB, 4000 Hz:45 dB, sağ:500 Hz:5 dB, 1000 Hz:5 dB, 2000 Hz.10 dB, 4000 Hz:30 dB, her iki kulakta da 2000 Hz'de 15 dB olduğu, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin 29/09/2019 tarihli değişikliğinden sonraki halinde düzenlenen Ek-3-6-A-1-c maddesine göre Polis Amirleri Eğitim merkezi öğrencisi olur şartını sağladığı" kanaatini belirten rapor düzenlendiği; dosya içerisinde bulunan raporlar ile 29/09/2019 tarihinde Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde yapılan değişiklik dikkate alındığında, Yönetmelik değişikliğinin davacının lehine olduğu ve bu değişiklikte aranılan sağlık şartlarını davacının taşıdığı; bu durumda, davacı hakkında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi tarafından düzenlenen sağlık raporu ile dava dosyasında yer alan diğer bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, davacının sağlık durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde yer alan sağlık şartlarına uygun olduğu ve polis amirleri eğitim merkezi öğrencisi olabileceği anlaşıldığından, davacının sağlık şartlarını taşımadığı gerekçesiyle okulla ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle; dava konusu işlem iptal edilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde yer verilen sağlık şartlarını taşımayan davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap süresinde verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın, kararı veren ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 10/04/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek.3-6-A-1-c maddesinde; "c) Her iki kulakta ayrı ayrı olmak üzere, 4000 veya 6000 khz frekansta 30dB’e kadar olan (30dB dahil) işitme kayıpları sağlam kabul edilir." hükmü yer almaktadır.
Bakılan uyuşmazlıkta, gerek davalı idarece, gerek Mahkemece sevkedildiği Hastaneler tarafından düzenlenen Sağlık Kurulu raporlarında, davacının yüksek frekanslarda işitme kaybının 30dB üzerinde olduğunun tespit edildiği ve belirtilen durumun, yukarıda aktarılan Yönetmelik hükümlerine göre davacının, sağlık şartlarını taşımadığı tartışmasızdır.
Bu itibarla, sağlık şartlarını taşımadığı açık olan davacının ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Öte yandan, dava konusu işlem tarihinden sonra yapılan Yönetmelik değişikliğiyle, her iki kulakta ayrı ayrı değerlendirilmek üzere, 2000 Hz’den daha yüksek frekanslardaki 60dB’e kadar olan (60dB dahil) işitme kayıpları sağlam kabul edileceğine ilişkin düzenleme yapılmış ise de, anılan düzenlemenin Mahkemece dikkate alınıp alınamayacağının ve davacıya uygulanıp uygulanamayacağının irdelenmesi gerekmektedir.
Statü hukuku olarak da adlandırılan İdare Hukukunda, yargısal denetimi yapılacak idari işlemlerin tesis edildikleri tarihte yürürlükte olan kurallarla denetlenmesi esastır. Belirtilen kuralın en yaygın istisnaları; bireysel işlemin dayanağı olan üst normun, yetkili yargı merciilerince hukuka aykırı bulunarak iptal edilmesi ve yaptırım niteliğindeki idari işlemler bakımından da, lehe bir düzenleme getirilmesidir.
Bakılan uyuşmazlıkta; davalı idarece sağlık şartları bakımından yeni düzenleme yapılmış olmakla birlikte; önceki düzenlemenin hukuka aykırı olduğuna ilişkin herhangi bir yargı kararı mevcut değildir. Dolayısıyla, değiştirilene kadar hukuken geçerli olan ve ilgililere uygulanma zorunluluğu bulunan düzenleyici işlemlere dayalı olarak tesis edilen bireysel işlemlerin hukuka uygunluğunun kabulü zorunludur. Aksi düşüncenin kabulü halinde; idarece yapılan her düzenleyici işlem değişikliği, önceki düzenlemeye dayalı olarak tesis edilen tüm bireysel işlemlerin geçersizliği-iptal edilebilirliği sonucunu doğurur ki, belirtilen kaotik durumun hukuken izahı olamaz.
Öte yandan, öğrenciliğe kabul şartları, ceza hukuku anlamında herhangi bir suçu ya da kabahati içermemektedir. Dolayısıyla, kabul şartlarında yapılacak bir değişikliğin, sadece idari yaptırımlar bakımından Mahkemelerce dikkate alınasını öngören "lehe düzenleme" yöntemiyle, idari yaptırım olmayan işlemlere uygulanması hukuken mümkün değildir.
Bu itibarla, işlem tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri uyarınca davacının PAEM öğrencisi olamayacağı tartışmasız olup, öğrenciliğe kabul şartlarında yapılan değişikliğin davacıya uygulanamayacağı, bu nedenle temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.