Danıştay13. Daireİdare Hukuku
Danıştay 13. Daire E.2023/3233 K.2023/5196
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/3233
Karar No:2023/5196
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1. ... Taahhüt İnşaat Yapı Tarım Turizm Kuyumculuk Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş.
2. ... Gayrimenkul İnşaat Mimarlık Mühendislik Yapı Oto Kiralama Sanayi ve Ticaret A.Ş.
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Müdürlüğü
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nce 12/09/2014 tarihinde belli istekliler arasında ihale usûlüyle gerçekleştirilen "Koçali Barajı İnşaatı" ihalesi üzerinde bırakılan davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı tarafından, anılan ihale sonucunda 11/11/2014 tarihinde imzalanan sözleşmenin Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 47. maddesinin dokuzuncu fıkrası ve 127 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Alımları, Alacakları ve Sosyal Tesislerine İlişkin Bazı Tedbirlerin Alınması Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 3. maddesinin birinci fıkrası uyarınca feshedilerek hesabın genel hükümlere göre tasfiye edilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı kararda; davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı tarafından, "Koçali Barajı İnşaatı" işinin Adıyaman'da gerçekleştirildiği, 06/02/2023 tarihinde meydana gelen deprem nedeniyle baraj yapılarındaki mevcut hasarların arttığı, yeni hasarlar meydana geldiği, bu hasarlara karşı alınması gereken tedbirler neticesinde yapılacak imalâtların ciddi keşif artışına sebep olacağı, kusurları dışında taahhütlerini yerine getirmeye engel mücbir sebep bulunduğundan bahisle sözleşmenin feshedilerek hesabın genel hükümlere göre tasfiye edilmesi istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun reddi üzerine işbu davanın açıldığı;
Uyuşmazlığın, ihale sonrası özel hukuk hükümleri çerçevesinde, taraflar arasında imzalanan 11/11/2014 tarihli sözleşmenin uygulanmasından kaynaklandığı, tarafların serbest iradesi ile akdedilen yapım işi sözleşmesinin ifası aşamasında ve sözleşme hükümlerinin uygulanmasına ilişkin olarak mücbir sebep kabul edilebilecek hâllerin gerçekleşip gerçekleşmediğine dair ortaya çıkan uyuşmazlığın adli yargı yerince çözümlenmesi gerektiği, idari yargının görev alanına girmeyen işbu davanın Mahkemelerince incelenmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, ihaleye konu yapım işinin Adıyaman'da gerçekleştirildiği, 06/02/2023 tarihinde meydana gelen deprem nedeniyle baraj yapılarındaki mevcut hasarların arttığı, yenilerinin meydana geldiği, söz konusu hasarlar nedeniyle alınacak tedbirlerin ciddi keşif artışına neden olacağı, deprem bölgesinde çalışmanın çok daha zor olacağı, ayrıca bu bölgede deprem nedeniyle olağanüstü hâl ilan edildiği, bu hususların taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte mücbir sebep teşkil ettiği, sözleşmenin 127 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca feshedilmesi talep edildiğinden ve dava konusu işlem bir idari işlem olduğundan davanın idari yargıda açıldığı, İdari Mahkemesi'nce hatalı olarak uyuşmazlığın sadece sözleşmenin feshi talebi olarak değerlendirildiği, oysaki asıl amaç idareye 127 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ni uygulatmak olduğundan davanın görüm ve çözümünün idari yargının görevinde olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, davacıların sözleşmenin feshi ve kesin ve ek teminatların iadesi istemiyle ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:...esasına kayıtlı davanın açıldığı, söz konusu davanın derdest olduğu, aynı konuya ilişkin hem adli yargıda hem idari yargıda dava açılmasında hukuki yarar bulunmadığı, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının usûl ve hukuka uygun olduğu, ayrıca ilgili mevzuatta belirtilen hâllerin mücbir sebep olarak kabul edilebilmesi için yükleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemesi, taahhüdün yerine getirilmesine engel olması, yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemesi, süresi içerisinde idareye yazılı olarak bildirimde bulunulması ve yetkili merciler tarafından belgelendirilmesinin zorunlu olduğu, ancak olayda sözleşme tarihinden işbu tarihe kadar işin fiziki gerçekleşmesinin %18, parasal gerçekleşmesinin %75 olduğu, işlerin baştan itibaren programın gerisinde ilerlediği, söz konusu hususların hukuk mahkemelerinde görülmesi gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle görev yönünden reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacılara iadesine,
5. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacılara iadesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 04/12/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/3233
Karar No:2023/5196
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1. ... Taahhüt İnşaat Yapı Tarım Turizm Kuyumculuk Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş.
2. ... Gayrimenkul İnşaat Mimarlık Mühendislik Yapı Oto Kiralama Sanayi ve Ticaret A.Ş.
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Müdürlüğü
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nce 12/09/2014 tarihinde belli istekliler arasında ihale usûlüyle gerçekleştirilen "Koçali Barajı İnşaatı" ihalesi üzerinde bırakılan davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı tarafından, anılan ihale sonucunda 11/11/2014 tarihinde imzalanan sözleşmenin Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 47. maddesinin dokuzuncu fıkrası ve 127 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Alımları, Alacakları ve Sosyal Tesislerine İlişkin Bazı Tedbirlerin Alınması Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 3. maddesinin birinci fıkrası uyarınca feshedilerek hesabın genel hükümlere göre tasfiye edilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı kararda; davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı tarafından, "Koçali Barajı İnşaatı" işinin Adıyaman'da gerçekleştirildiği, 06/02/2023 tarihinde meydana gelen deprem nedeniyle baraj yapılarındaki mevcut hasarların arttığı, yeni hasarlar meydana geldiği, bu hasarlara karşı alınması gereken tedbirler neticesinde yapılacak imalâtların ciddi keşif artışına sebep olacağı, kusurları dışında taahhütlerini yerine getirmeye engel mücbir sebep bulunduğundan bahisle sözleşmenin feshedilerek hesabın genel hükümlere göre tasfiye edilmesi istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun reddi üzerine işbu davanın açıldığı;
Uyuşmazlığın, ihale sonrası özel hukuk hükümleri çerçevesinde, taraflar arasında imzalanan 11/11/2014 tarihli sözleşmenin uygulanmasından kaynaklandığı, tarafların serbest iradesi ile akdedilen yapım işi sözleşmesinin ifası aşamasında ve sözleşme hükümlerinin uygulanmasına ilişkin olarak mücbir sebep kabul edilebilecek hâllerin gerçekleşip gerçekleşmediğine dair ortaya çıkan uyuşmazlığın adli yargı yerince çözümlenmesi gerektiği, idari yargının görev alanına girmeyen işbu davanın Mahkemelerince incelenmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, ihaleye konu yapım işinin Adıyaman'da gerçekleştirildiği, 06/02/2023 tarihinde meydana gelen deprem nedeniyle baraj yapılarındaki mevcut hasarların arttığı, yenilerinin meydana geldiği, söz konusu hasarlar nedeniyle alınacak tedbirlerin ciddi keşif artışına neden olacağı, deprem bölgesinde çalışmanın çok daha zor olacağı, ayrıca bu bölgede deprem nedeniyle olağanüstü hâl ilan edildiği, bu hususların taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte mücbir sebep teşkil ettiği, sözleşmenin 127 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca feshedilmesi talep edildiğinden ve dava konusu işlem bir idari işlem olduğundan davanın idari yargıda açıldığı, İdari Mahkemesi'nce hatalı olarak uyuşmazlığın sadece sözleşmenin feshi talebi olarak değerlendirildiği, oysaki asıl amaç idareye 127 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ni uygulatmak olduğundan davanın görüm ve çözümünün idari yargının görevinde olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, davacıların sözleşmenin feshi ve kesin ve ek teminatların iadesi istemiyle ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:...esasına kayıtlı davanın açıldığı, söz konusu davanın derdest olduğu, aynı konuya ilişkin hem adli yargıda hem idari yargıda dava açılmasında hukuki yarar bulunmadığı, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının usûl ve hukuka uygun olduğu, ayrıca ilgili mevzuatta belirtilen hâllerin mücbir sebep olarak kabul edilebilmesi için yükleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemesi, taahhüdün yerine getirilmesine engel olması, yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemesi, süresi içerisinde idareye yazılı olarak bildirimde bulunulması ve yetkili merciler tarafından belgelendirilmesinin zorunlu olduğu, ancak olayda sözleşme tarihinden işbu tarihe kadar işin fiziki gerçekleşmesinin %18, parasal gerçekleşmesinin %75 olduğu, işlerin baştan itibaren programın gerisinde ilerlediği, söz konusu hususların hukuk mahkemelerinde görülmesi gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle görev yönünden reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacılara iadesine,
5. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacılara iadesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 04/12/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.