Danıştay 13. Daire İdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 13. Daire E.2025/2769 K.2025/4090
Özet: Uyuşmazlık, Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü’nün 2025 tarihli açık ihale sonuçlarına dayanarak davacı tarafından yapılan teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve ilgili yönetimin belgeleri sunma isteği üzerine şekillendi. Mahkeme, idareye zamanında ulaşılan belgelerin geçikmesinin kargo firmasından kaynaklandığını kabul ederek, önerilen düzeltmeleri tamamlamış ve davacının talep ettiği tazminatları ödemeyi kararlaştırmıştır.
T.C. DANIŞTAYONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2025/2769
Karar No:2025/4090
TEMYİZ EDEN (DAVACI): ...
VEKİLİ: Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI): ... Kurumu
VEKİLİ: Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Karayolları 11. Bölge Müdürlüğünce ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Karayolları 11. Bölge Müdürlüğüne Bağlı Karayolları Denetim İstasyonlarında Bulunan Aks Kantarlarının, Sistem Odası Donanımlarının ve Kameraların Bakım, Onarım ve Kalibrasyonlarının Yapılması Hizmet Alımı İşi" ihalesine ilişkin olarak dava dışı şirket tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik 25/06/2025 tarih ve 2025/UH.II-1382 Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; 2. iddia yönünden yapılan incelemede; Uyuşmazlık konusu ihalede, ekonomik anlamda en avantajlı teklifi sunan davacı tarafından, yeterlik bilgileri tablosunda iş deneyim belgesi olarak EKAP'a kayıtlı olmayan özel sektöre taahhüt edilen bir işe ilişkin sözleşme ve SGK belgelerinin beyan edilerek EKAP'a yüklendiği, ihaleyi yapan idarenin 05/05/2025 tarihli yazısıyla EKAP üzerinden veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan iş deneyimine ilişkin sözleşme ve SGK belgelerinin 09/05/2025 tarihine kadar aslının veya noter onaylı suretinin sunulmasının istenildiği, davacı tarafından ihaleyi yapan idarece istenilen belgelerin 05/05/2025 tarihinde kargoya verildiği, kargodan kaynaklanan gecikme sebebiyle söz konusu belgelerin idareye 12/05/2025 tarihinde ulaştığı ve bu tarihte idare kayıtlarına alındığı, idarece belgelerin geç ulaşmasının davacıdan değil, kargo firmasından kaynaklandığının belirlenmesi üzerine, belgelerin incelendiği ve uygun bulunarak 13/05/2025 tarihli kesinleşen ihale kararı ile davacının ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği; Bu durumda, davacı tarafından beyan edilen ve idareye 09/05/2025 tarihine kadar teslim edilmesi istenen belgelerin süresi geçtikten sonra 12/05/2025 tarihinde teslim edilmesi ile ihalelerde isteklilerin basiretli bir tacir gibi davranarak istenen belgeleri süresi içerisinde idareye teslim yükümlülüğü bulunduğu hususu birlikte değerlendirildiğinde, kargo şirketinden ya da postadaki gecikmeden dolayı idareye geç ulaşan bir belgeyi idarenin kabul etmesinin mümkün olmadığı, nitekim 4734 sayılı Kanun'un "Tekliflerin hazırlanması ve sunulması" başlıklı 30. maddesinde, postadaki gecikme nedeniyle idareye geç ulaşan tekliflerin işleme konulmayacağının düzenlendiği anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında bu iddia yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı; 3. iddia yönünden yapılan incelemede; Davacı tarafından uyuşmazlığa konu ihalede sunulan iş deneyim belgesinin, özel sektöre alt yüklenici sıfatıyla taahhüt edilen Karayolları 4. Bölge Müdürlüğünün, "Karayolu Denetim İstasyonları Aks Kantarları ve Kamera Sistemlerinin Periyodik Muayene, Kalibrasyon ve Bakım Hizmeti 1 Adet Kantar Tartım Platformu, 2 Adet Manyetik Loop ve Diğer Entegre Hizmetler" işine ilişkin olduğu, gerek sözleşme hükümleri gerekse sunulan elektronik faturalar incelendiğinde, söz konu aks kantarı kalibrasyon hizmetlerinin davacı tarafından gerçekleştirildiğinin anlaşıldığı; Bu durumda, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği uyarınca yüklenici iş bitirme belgeleri sözleşme bedeline göre düzenlenirken, alt yüklenici iş bitirme belgelerinin ancak ihale dokümanında izin verilen ve idare onayıyla çalışanlar adına düzenlenebildiği, somut olayda, davacı tarafından sunulan belgenin kamuya ait bir işte alt yüklenici sıfatıyla çalışıldığına ilişkin olduğu, bununla birlikte, Karayolları 4. Bölge Müdürlüğünün anılan ihalesine ait dokümanda, "İhale konusu alımın tamamı veya bir kısmı alt yüklenicilere yaptırılamaz." düzenlemesinin yer aldığı, alt yüklenici çalıştırılmasının açıkça yasaklandığı bir işte mevzuata uygun bir alt yüklenici iş bitirme belgesi düzenlenemeyeceği, söz konusu çalışmaya ilişkin belgenin ancak ilgili idarece düzenlenmesi gereken bir belge niteliğinde olduğu anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında bu iddia yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, ihaleyi yapan idarece istenilen belgelerin geç ulaştırılması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin hatalı olduğu, elektronik ortamda gerçekleştirilen ihalelerde isteklilerin fiziki evrak sunma yükümlülüğünün bulunmadığı, kaldı ki evrakların fiziksel olarak gönderilmesi gerektiği kabul edilse dahi söz konusu belgenin geç ulaşmasının kendi kusurundan değil, kargoda yaşanan gecikme nedeniyle gerçekleştiği, bu kapsamda irat kaydedilen geçici teminatının da iadesinin gerektiği, ihale makamı olan idarece 05/05/2025 tarihinde istenilen belgelerin aynı gün kargo şirketine teslim edildiği, kargo şirketi personeli tarafından teslimatın 08/05/2025 tarihinde gerçekleşeceğinin bildirildiği, ancak ilgili kargo şirketince ihaleyi yapan idarenin bulunduğu bölgeye haftada bir gün dağıtıma çıkılması nedeniyle söz konusu belgelerin idarece belirlenen süreden sonra teslim edildiği, basiretli tacir olmadığına yönelik değerlendirmelerin kabulünün mümkün olmadığı; yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen sözleşmenin, her ne kadar özel bir firma ile imzalanan alt yüklenicilik sözleşmesi olsa da, söz konusu işin kamuya yapılan bir iş olduğu, kabul anlamına gelmemekle birlikte, iş deneyimini tevsik amacıyla sunulan belgelerin uygun olmadığı değerlendirilecek ise, işlem sıralaması gereği öncelikle bu işlemin yapılarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, zira ilgili belgelerin uygun olmadığı idarece kabul edilirse belgelerin asıllarının da gönderilmesi istenmeyeceğnden geç ulaştırılan belgeler nedeniyle geçici teminatının irat kaydedilmeyeceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, dava konusu işlem ile temyiz edilen İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kısmen reddi ile Mahkeme kararın 3. iddiaya ilişkin kısmının onanması, kısmen kabulü ile 2. iddiaya ilişkin kısmının bozulması ve bu kısım yönünden dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE
GEREKÇE: ESAS YÖNÜNDEN: MADDİ
OLAY: Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü tarafından ... tarihinde açık ihale usulü ile "Karayolları 11. Bölge Müdürlüğüne Bağlı Karayolları Denetim İstasyonlarında Bulunan Aks Kantarlarının, Sistem Odası Donanımlarının ve Kameraların Bakım, Onarım ve Kalibrasyonlarının Yapılması Hizmet Alımı İşi" ihalesi gerçekleştirilmiştir. Söz konusu ihaleye 5 istekli tarafından e-teklif sunulmuş ve sunulan tüm teklifler ihaleyi yapan idarece geçerli teklif olarak kabul edilmiştir. Yaklaşık maliyeti 19.045.400,41-TL olan ihalede, davacı sunduğu 16.999.720,00-TL teklif ile en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmiştir. Bunun üzerine ihaleyi yapan idarece 05/05/2025 tarihinde, davacı tarafından teklif kapsamında EKAP'a yüklenen iş deneyime ilişkin belgelerin, EKAP ve diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemediğinden bahisle söz konusu belgelerin asıllarının 09/05/2025 tarihine kadar gönderilmesi istenilmiştir. Davacı tarafından, ihale makamınca istenilen belgelerin asılları 05/05/2025 tarihinde saat 18.10'da kargo şirketine teslim edilmiştir. Söz konusu belgeler 07/05/2025 tarihinde teslimat şubesi olan Vangölü Şubesine ulaşmasına rağmen, ilgili kargo şirketinin ihale makamı olan idarenin bulunduğu bölgeye haftada bir gün teslimat gerçekleştirilmesi nedeniyle 12/05/2025 tarihinde teslim edilmiştir. İhaleyi yapan idarece düzenlenen tutanakta gecikmenin kargo firmasından kaynaklandığı belirtilerek 13/05/2025 tarihli ihale komisyon kararıyla uyuşmazlık konusu ihale davacı üzerinde bırakılmıştır. Bunun üzerine, dava dışı şirket tarafından ihaleyi yapan idareye 23/05/2025 tarihli şikayet başvurusu yapılmış, başvurunun reddedilmesi üzerine davalı idareye 09/06/2025 tarihinde itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur. Davalı idarece yapılan değerlendirme neticesinde davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin düzeltici işlem belirlenmesine yönelik 25/06/2025 tarih ve 2025/UH.II-1382 sayılı Kurul kararı alınmıştır. Anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Temel ilkeler" başlıklı 5. maddesinde, "İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur."; "Tekliflerin hazırlanması ve sunulması" başlıklı 30. maddesinde, "(...) Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar sıra numaralı alındılar karşılığında idareye verilir. Bu saatten sonra verilen teklifler kabul edilmez ve açılmaksızın iade edilir. Teklifler iadeli taahhütlü olarak da gönderilebilir. Posta ile gönderilecek tekliflerin ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye ulaşması şarttır. Postadaki gecikme nedeniyle işleme konulmayacak olan tekliflerin alınış zamanı bir tutanakla tespit edilir."; "İhalelere yönelik başvurular" başlıklı 54. maddesinde, "İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanun'da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler." kurallarına yer verilmiştir. İhaleye ilişkin İdari Şartname'nin "Tekliflerin sunulma şekli" başlıklı 22. maddesinde, "(...) İdarece talep edilmesi durumunda istekliler tarafından, e-teklifleri kapsamında beyan edilen bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemeyenler ekleri ile birlikte, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak süresi içerisinde sunulmak zorundadır." kuralı yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1. Temyize konu Mahkeme kararının, davacının itirazen şikayet başvurusunda yer alan 3. iddia yönünden davanın reddine ilişkin kısmında hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.
2. Temyize konu Mahkeme kararının, davacının itirazen şikayet başvurusunda yer alan 2. iddia yönünden davanın reddine ilişkin kısmının incelenmesinden; Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen davacıdan, teklifi kapsamında iş deneyimine ilişkin beyan edilen ancak elektronik ortamda teyit edilemeyen belgelerin asıllarının 09/05/2025 tarihine kadar sunulmasının istenildiği, davacı tarafından anılan yazının tebliğ edildiği 05/05/2025 tarihinde istenilen belgelerin kargoya verildiği, ancak kargo şirketinin ihaleyi yapan idarenin bulunduğu bölgeye haftada bir gün teslimat yapması nedeniyle belgelerin 12/05/2025 tarihinde idare kayıtlarına girdiği, buna ilişkin olarak ihaleyi yapan idarece, gecikmenin kargo firmasından kaynaklandığı hususu tutanağa bağlanarak ihalenin davacı üzerinde bırakılmasına karar verildiği, buna karşın dava konusu Kurul kararıyla, 4734 sayılı Kanun'un 30. maddesinde yer alan, tekliflerin sunulması aşamasında postadaki gecikmelerin kabul edilemeyeceği kuralına atıfla, söz konusu belgelerin verilen süre içerisinde idareye sunulmadığı gerekçesiyle davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlık, tekliflerin elektronik ortamda alındığı ihalede, teyit edilemeyen hususların tevsiki amacıyla istenilen belgelerin, davacı tarafından kendisine tanınan süre içerisinde kargoya verilmesine rağmen, kargo şirketinden kaynaklanan gecikme nedeniyle idare kayıtlarına süresinden sonra girmesinin, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirip gerektirmediği noktasında toplanmaktadır. Bu noktada uyuşmazlığın çözümü, davacıdan istenilen belgelerin ve buna bağlı olarak idarece verilen sürenin hukuki niteliği ile ihaleyi yapan idarenin takdir yetkisinin kapsamının doğru belirlenmesine bağlı bulunmaktadır. İdare hukukunda süreler, kaynağı ve hukuki sonuçları bakımından farklılık arz etmektedir. Bu kapsamda, doğrudan kanunla belirlenen ve uyulmaması halinde hakkın sona ermesi sonucunu doğuran "hak düşürücü süreler" ile idarenin işin gereği ve somut olaya göre takdir yetkisiyle belirlediği "düzenleyici süreler"in birbirinden farklı hukuki sonuçlara tabi olduğu açıktır. Kanun koyucu tarafından açıkça hak düşürücü süre olarak düzenlenmeyen ve kesin bir yaptırıma bağlanmayan hallerde, idarece verilen süreler, idari işlemin tesisini sağlamaya yönelik "düzenleyici süre" niteliğini haizdir. Başka bir anlatımla, kaynağını doğrudan kanunun emredici hükmünden almayan, idarenin işin gereğine ve somut olaya göre takdir ettiği bu tür süreler, kesin ve mutlak nitelikte olmayıp, makul ve haklı nedenlerin varlığı halinde, idarenin takdir yetkisi kapsamında değerlendirme yapmasına engel teşkil etmemektedir. Dolayısıyla, düzenleyici süreyi belirleme yetkisini haiz olan idarenin, ihale işlemlerinin yürütülmesi kapsamında, somut olayın özelliğine göre ortaya çıkan fiili durumları değerlendirme ve sonuçlandırma yetkisinin bulunduğu kuşkusuzdur. Somut olayda, davacıdan talep edilen belge asıllarının, elektronik teklif kapsamında beyan edilen hususların doğruluğunu teyit etmeye yönelik "tevsik edici belge" niteliğinde olduğu, dava konusu işlemin dayanağını oluşturan 4734 sayılı Kanun'un 30. maddesinde yer alan "(...) Posta ile gönderilecek tekliflerin ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye ulaşması şarttır. (...)" yönündeki kuralın ise, tekliflerin sunulması aşamasına ilişkin olduğu, bu kapsamda, davacıdan istenilen söz konusu belgelerin anılan madde kapsamında "teklif sunma" olarak nitelendirilemeyeceği açıktır. Bu bağlamda, davacı tarafından istenilen belgelerin kendisine tanınan süre içerisinde kargoya verildiği, ancak kargo şirketinin teslimat programından kaynaklı gecikme nedeniyle idare kayıtlarına geç girdiği, ihaleyi yapan idarece, söz konusu gecikmenin makul bir sebep olarak değerlendirilerek, teklifi kapsamında beyan edilen hususları tevsik edici nitelikteki belgelerin kabul edildiği ve davacının teklifinin geçerli sayıldığı dikkate alındığında, ihaleyi yapan idarenin, somut olayın özelliğine göre kullandığı takdir yetkisi doğrultusunda, kargodan kaynaklı gecikmeye rağmen davacının teklifini değerlendirmeye alma yönündeki bu iradesinin, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olmadığı sonucuna varılmaktadır. Bu itibarla, davalı idarece, istenilen belgelerin hukuki niteliği ve ihaleyi yapan idarenin takdir yetkisi gözetilmeksizin tesis edilen dava konusu Kurul kararında bu iddia yönünden hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararının 2. iddiaya ilişkin kısmında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kısmen reddine, 2. ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, davacının itirazen şikayet dilekçesindeki 3. iddiası yönünden davanın reddine ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının bu kısmı ile davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmının ONANMASINA, 3. Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne;
4. Temyize konu Mahkeme kararının, davacının itirazen şikayet dilekçesindeki 2. iddiası yönünden davanın reddine ilişkin kısmının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA 5. Bu kısım yönünden DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE, 6. Dava kısmen ret, kısmen iptal kararı ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz aşamalarında davacı tarafından yapılan toplam ...-TL yargılama giderinin yarısı olan ...-TL'nin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, kalan giderlerin davacı üzerinde bırakılmasına, 7. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 8. Posta giderleri avansından artan tutarın istemi halinde davacıya iadesine, 9. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 10. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 23/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Karar No:2025/4090
TEMYİZ EDEN (DAVACI): ...
VEKİLİ: Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI): ... Kurumu
VEKİLİ: Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Karayolları 11. Bölge Müdürlüğünce ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Karayolları 11. Bölge Müdürlüğüne Bağlı Karayolları Denetim İstasyonlarında Bulunan Aks Kantarlarının, Sistem Odası Donanımlarının ve Kameraların Bakım, Onarım ve Kalibrasyonlarının Yapılması Hizmet Alımı İşi" ihalesine ilişkin olarak dava dışı şirket tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik 25/06/2025 tarih ve 2025/UH.II-1382 Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; 2. iddia yönünden yapılan incelemede; Uyuşmazlık konusu ihalede, ekonomik anlamda en avantajlı teklifi sunan davacı tarafından, yeterlik bilgileri tablosunda iş deneyim belgesi olarak EKAP'a kayıtlı olmayan özel sektöre taahhüt edilen bir işe ilişkin sözleşme ve SGK belgelerinin beyan edilerek EKAP'a yüklendiği, ihaleyi yapan idarenin 05/05/2025 tarihli yazısıyla EKAP üzerinden veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan iş deneyimine ilişkin sözleşme ve SGK belgelerinin 09/05/2025 tarihine kadar aslının veya noter onaylı suretinin sunulmasının istenildiği, davacı tarafından ihaleyi yapan idarece istenilen belgelerin 05/05/2025 tarihinde kargoya verildiği, kargodan kaynaklanan gecikme sebebiyle söz konusu belgelerin idareye 12/05/2025 tarihinde ulaştığı ve bu tarihte idare kayıtlarına alındığı, idarece belgelerin geç ulaşmasının davacıdan değil, kargo firmasından kaynaklandığının belirlenmesi üzerine, belgelerin incelendiği ve uygun bulunarak 13/05/2025 tarihli kesinleşen ihale kararı ile davacının ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği; Bu durumda, davacı tarafından beyan edilen ve idareye 09/05/2025 tarihine kadar teslim edilmesi istenen belgelerin süresi geçtikten sonra 12/05/2025 tarihinde teslim edilmesi ile ihalelerde isteklilerin basiretli bir tacir gibi davranarak istenen belgeleri süresi içerisinde idareye teslim yükümlülüğü bulunduğu hususu birlikte değerlendirildiğinde, kargo şirketinden ya da postadaki gecikmeden dolayı idareye geç ulaşan bir belgeyi idarenin kabul etmesinin mümkün olmadığı, nitekim 4734 sayılı Kanun'un "Tekliflerin hazırlanması ve sunulması" başlıklı 30. maddesinde, postadaki gecikme nedeniyle idareye geç ulaşan tekliflerin işleme konulmayacağının düzenlendiği anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında bu iddia yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı; 3. iddia yönünden yapılan incelemede; Davacı tarafından uyuşmazlığa konu ihalede sunulan iş deneyim belgesinin, özel sektöre alt yüklenici sıfatıyla taahhüt edilen Karayolları 4. Bölge Müdürlüğünün, "Karayolu Denetim İstasyonları Aks Kantarları ve Kamera Sistemlerinin Periyodik Muayene, Kalibrasyon ve Bakım Hizmeti 1 Adet Kantar Tartım Platformu, 2 Adet Manyetik Loop ve Diğer Entegre Hizmetler" işine ilişkin olduğu, gerek sözleşme hükümleri gerekse sunulan elektronik faturalar incelendiğinde, söz konu aks kantarı kalibrasyon hizmetlerinin davacı tarafından gerçekleştirildiğinin anlaşıldığı; Bu durumda, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği uyarınca yüklenici iş bitirme belgeleri sözleşme bedeline göre düzenlenirken, alt yüklenici iş bitirme belgelerinin ancak ihale dokümanında izin verilen ve idare onayıyla çalışanlar adına düzenlenebildiği, somut olayda, davacı tarafından sunulan belgenin kamuya ait bir işte alt yüklenici sıfatıyla çalışıldığına ilişkin olduğu, bununla birlikte, Karayolları 4. Bölge Müdürlüğünün anılan ihalesine ait dokümanda, "İhale konusu alımın tamamı veya bir kısmı alt yüklenicilere yaptırılamaz." düzenlemesinin yer aldığı, alt yüklenici çalıştırılmasının açıkça yasaklandığı bir işte mevzuata uygun bir alt yüklenici iş bitirme belgesi düzenlenemeyeceği, söz konusu çalışmaya ilişkin belgenin ancak ilgili idarece düzenlenmesi gereken bir belge niteliğinde olduğu anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında bu iddia yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, ihaleyi yapan idarece istenilen belgelerin geç ulaştırılması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin hatalı olduğu, elektronik ortamda gerçekleştirilen ihalelerde isteklilerin fiziki evrak sunma yükümlülüğünün bulunmadığı, kaldı ki evrakların fiziksel olarak gönderilmesi gerektiği kabul edilse dahi söz konusu belgenin geç ulaşmasının kendi kusurundan değil, kargoda yaşanan gecikme nedeniyle gerçekleştiği, bu kapsamda irat kaydedilen geçici teminatının da iadesinin gerektiği, ihale makamı olan idarece 05/05/2025 tarihinde istenilen belgelerin aynı gün kargo şirketine teslim edildiği, kargo şirketi personeli tarafından teslimatın 08/05/2025 tarihinde gerçekleşeceğinin bildirildiği, ancak ilgili kargo şirketince ihaleyi yapan idarenin bulunduğu bölgeye haftada bir gün dağıtıma çıkılması nedeniyle söz konusu belgelerin idarece belirlenen süreden sonra teslim edildiği, basiretli tacir olmadığına yönelik değerlendirmelerin kabulünün mümkün olmadığı; yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen sözleşmenin, her ne kadar özel bir firma ile imzalanan alt yüklenicilik sözleşmesi olsa da, söz konusu işin kamuya yapılan bir iş olduğu, kabul anlamına gelmemekle birlikte, iş deneyimini tevsik amacıyla sunulan belgelerin uygun olmadığı değerlendirilecek ise, işlem sıralaması gereği öncelikle bu işlemin yapılarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, zira ilgili belgelerin uygun olmadığı idarece kabul edilirse belgelerin asıllarının da gönderilmesi istenmeyeceğnden geç ulaştırılan belgeler nedeniyle geçici teminatının irat kaydedilmeyeceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, dava konusu işlem ile temyiz edilen İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kısmen reddi ile Mahkeme kararın 3. iddiaya ilişkin kısmının onanması, kısmen kabulü ile 2. iddiaya ilişkin kısmının bozulması ve bu kısım yönünden dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE
GEREKÇE: ESAS YÖNÜNDEN: MADDİ
OLAY: Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü tarafından ... tarihinde açık ihale usulü ile "Karayolları 11. Bölge Müdürlüğüne Bağlı Karayolları Denetim İstasyonlarında Bulunan Aks Kantarlarının, Sistem Odası Donanımlarının ve Kameraların Bakım, Onarım ve Kalibrasyonlarının Yapılması Hizmet Alımı İşi" ihalesi gerçekleştirilmiştir. Söz konusu ihaleye 5 istekli tarafından e-teklif sunulmuş ve sunulan tüm teklifler ihaleyi yapan idarece geçerli teklif olarak kabul edilmiştir. Yaklaşık maliyeti 19.045.400,41-TL olan ihalede, davacı sunduğu 16.999.720,00-TL teklif ile en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmiştir. Bunun üzerine ihaleyi yapan idarece 05/05/2025 tarihinde, davacı tarafından teklif kapsamında EKAP'a yüklenen iş deneyime ilişkin belgelerin, EKAP ve diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemediğinden bahisle söz konusu belgelerin asıllarının 09/05/2025 tarihine kadar gönderilmesi istenilmiştir. Davacı tarafından, ihale makamınca istenilen belgelerin asılları 05/05/2025 tarihinde saat 18.10'da kargo şirketine teslim edilmiştir. Söz konusu belgeler 07/05/2025 tarihinde teslimat şubesi olan Vangölü Şubesine ulaşmasına rağmen, ilgili kargo şirketinin ihale makamı olan idarenin bulunduğu bölgeye haftada bir gün teslimat gerçekleştirilmesi nedeniyle 12/05/2025 tarihinde teslim edilmiştir. İhaleyi yapan idarece düzenlenen tutanakta gecikmenin kargo firmasından kaynaklandığı belirtilerek 13/05/2025 tarihli ihale komisyon kararıyla uyuşmazlık konusu ihale davacı üzerinde bırakılmıştır. Bunun üzerine, dava dışı şirket tarafından ihaleyi yapan idareye 23/05/2025 tarihli şikayet başvurusu yapılmış, başvurunun reddedilmesi üzerine davalı idareye 09/06/2025 tarihinde itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur. Davalı idarece yapılan değerlendirme neticesinde davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin düzeltici işlem belirlenmesine yönelik 25/06/2025 tarih ve 2025/UH.II-1382 sayılı Kurul kararı alınmıştır. Anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Temel ilkeler" başlıklı 5. maddesinde, "İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur."; "Tekliflerin hazırlanması ve sunulması" başlıklı 30. maddesinde, "(...) Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar sıra numaralı alındılar karşılığında idareye verilir. Bu saatten sonra verilen teklifler kabul edilmez ve açılmaksızın iade edilir. Teklifler iadeli taahhütlü olarak da gönderilebilir. Posta ile gönderilecek tekliflerin ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye ulaşması şarttır. Postadaki gecikme nedeniyle işleme konulmayacak olan tekliflerin alınış zamanı bir tutanakla tespit edilir."; "İhalelere yönelik başvurular" başlıklı 54. maddesinde, "İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanun'da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler." kurallarına yer verilmiştir. İhaleye ilişkin İdari Şartname'nin "Tekliflerin sunulma şekli" başlıklı 22. maddesinde, "(...) İdarece talep edilmesi durumunda istekliler tarafından, e-teklifleri kapsamında beyan edilen bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemeyenler ekleri ile birlikte, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak süresi içerisinde sunulmak zorundadır." kuralı yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1. Temyize konu Mahkeme kararının, davacının itirazen şikayet başvurusunda yer alan 3. iddia yönünden davanın reddine ilişkin kısmında hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.
2. Temyize konu Mahkeme kararının, davacının itirazen şikayet başvurusunda yer alan 2. iddia yönünden davanın reddine ilişkin kısmının incelenmesinden; Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen davacıdan, teklifi kapsamında iş deneyimine ilişkin beyan edilen ancak elektronik ortamda teyit edilemeyen belgelerin asıllarının 09/05/2025 tarihine kadar sunulmasının istenildiği, davacı tarafından anılan yazının tebliğ edildiği 05/05/2025 tarihinde istenilen belgelerin kargoya verildiği, ancak kargo şirketinin ihaleyi yapan idarenin bulunduğu bölgeye haftada bir gün teslimat yapması nedeniyle belgelerin 12/05/2025 tarihinde idare kayıtlarına girdiği, buna ilişkin olarak ihaleyi yapan idarece, gecikmenin kargo firmasından kaynaklandığı hususu tutanağa bağlanarak ihalenin davacı üzerinde bırakılmasına karar verildiği, buna karşın dava konusu Kurul kararıyla, 4734 sayılı Kanun'un 30. maddesinde yer alan, tekliflerin sunulması aşamasında postadaki gecikmelerin kabul edilemeyeceği kuralına atıfla, söz konusu belgelerin verilen süre içerisinde idareye sunulmadığı gerekçesiyle davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlık, tekliflerin elektronik ortamda alındığı ihalede, teyit edilemeyen hususların tevsiki amacıyla istenilen belgelerin, davacı tarafından kendisine tanınan süre içerisinde kargoya verilmesine rağmen, kargo şirketinden kaynaklanan gecikme nedeniyle idare kayıtlarına süresinden sonra girmesinin, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirip gerektirmediği noktasında toplanmaktadır. Bu noktada uyuşmazlığın çözümü, davacıdan istenilen belgelerin ve buna bağlı olarak idarece verilen sürenin hukuki niteliği ile ihaleyi yapan idarenin takdir yetkisinin kapsamının doğru belirlenmesine bağlı bulunmaktadır. İdare hukukunda süreler, kaynağı ve hukuki sonuçları bakımından farklılık arz etmektedir. Bu kapsamda, doğrudan kanunla belirlenen ve uyulmaması halinde hakkın sona ermesi sonucunu doğuran "hak düşürücü süreler" ile idarenin işin gereği ve somut olaya göre takdir yetkisiyle belirlediği "düzenleyici süreler"in birbirinden farklı hukuki sonuçlara tabi olduğu açıktır. Kanun koyucu tarafından açıkça hak düşürücü süre olarak düzenlenmeyen ve kesin bir yaptırıma bağlanmayan hallerde, idarece verilen süreler, idari işlemin tesisini sağlamaya yönelik "düzenleyici süre" niteliğini haizdir. Başka bir anlatımla, kaynağını doğrudan kanunun emredici hükmünden almayan, idarenin işin gereğine ve somut olaya göre takdir ettiği bu tür süreler, kesin ve mutlak nitelikte olmayıp, makul ve haklı nedenlerin varlığı halinde, idarenin takdir yetkisi kapsamında değerlendirme yapmasına engel teşkil etmemektedir. Dolayısıyla, düzenleyici süreyi belirleme yetkisini haiz olan idarenin, ihale işlemlerinin yürütülmesi kapsamında, somut olayın özelliğine göre ortaya çıkan fiili durumları değerlendirme ve sonuçlandırma yetkisinin bulunduğu kuşkusuzdur. Somut olayda, davacıdan talep edilen belge asıllarının, elektronik teklif kapsamında beyan edilen hususların doğruluğunu teyit etmeye yönelik "tevsik edici belge" niteliğinde olduğu, dava konusu işlemin dayanağını oluşturan 4734 sayılı Kanun'un 30. maddesinde yer alan "(...) Posta ile gönderilecek tekliflerin ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye ulaşması şarttır. (...)" yönündeki kuralın ise, tekliflerin sunulması aşamasına ilişkin olduğu, bu kapsamda, davacıdan istenilen söz konusu belgelerin anılan madde kapsamında "teklif sunma" olarak nitelendirilemeyeceği açıktır. Bu bağlamda, davacı tarafından istenilen belgelerin kendisine tanınan süre içerisinde kargoya verildiği, ancak kargo şirketinin teslimat programından kaynaklı gecikme nedeniyle idare kayıtlarına geç girdiği, ihaleyi yapan idarece, söz konusu gecikmenin makul bir sebep olarak değerlendirilerek, teklifi kapsamında beyan edilen hususları tevsik edici nitelikteki belgelerin kabul edildiği ve davacının teklifinin geçerli sayıldığı dikkate alındığında, ihaleyi yapan idarenin, somut olayın özelliğine göre kullandığı takdir yetkisi doğrultusunda, kargodan kaynaklı gecikmeye rağmen davacının teklifini değerlendirmeye alma yönündeki bu iradesinin, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olmadığı sonucuna varılmaktadır. Bu itibarla, davalı idarece, istenilen belgelerin hukuki niteliği ve ihaleyi yapan idarenin takdir yetkisi gözetilmeksizin tesis edilen dava konusu Kurul kararında bu iddia yönünden hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararının 2. iddiaya ilişkin kısmında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kısmen reddine, 2. ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, davacının itirazen şikayet dilekçesindeki 3. iddiası yönünden davanın reddine ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının bu kısmı ile davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmının ONANMASINA, 3. Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne;
4. Temyize konu Mahkeme kararının, davacının itirazen şikayet dilekçesindeki 2. iddiası yönünden davanın reddine ilişkin kısmının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA 5. Bu kısım yönünden DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE, 6. Dava kısmen ret, kısmen iptal kararı ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz aşamalarında davacı tarafından yapılan toplam ...-TL yargılama giderinin yarısı olan ...-TL'nin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, kalan giderlerin davacı üzerinde bırakılmasına, 7. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 8. Posta giderleri avansından artan tutarın istemi halinde davacıya iadesine, 9. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 10. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 23/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.