‹ Ana sayfa
Danıştay13. Daireİdare Hukuku

Danıştay 13. Daire E.2021/4885 K.2024/5513

Esas No: 2021/4885 · Karar No: 2024/5513 · Karar Tarihi: 16.12.2024
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2021/4885
Karar No:2024/5513

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu

**VEKİLİ:** Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... A.Ş. adlı bağımsız denetim kuruluşu tarafından ... Anonim Şirketi'nin 2017 yılı hesap dönemine ait finansal tablolarına yönelik yürütülen bağımsız denetim çalışmalarının kalite güvence sistemi incelemeleri kapsamında Kurum uzmanlarınca incelenmesi sonucunda düzenlenen ... tarih ve ... sayılı İnceleme Raporu'nda tespit edilen mevzuata aykırılıklara istinaden, anılan bağımsız denetim kuruluşu adına bağımsız denetim raporunu imzalayan sorumlu denetçi davacıya "Uyarı" yaptırımı uygulanmasına ilişkin Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulu'nun (Kurul) ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 660 sayılı KHK hükümlerinden, bağımsız denetim faaliyetlerinde mevzuata aykırılık tespit edilmesi durumunda Kurul tarafından uyarı, lisansın askıya alınması ve iptali yaptırımlarının uygulanabileceği, ancak bu yaptırımlarının uygulanabilmesi için öncelikle Kurul tarafından verilen görüş ve öneriler doğrultusunda ve verilen sürede gerekli tedbirlerin alınmamış olması gerektiği, ayrıca 660 sayılı KHK hükümlerine dayanılarak yapılan düzenlemelere, belirlenen standart ve formlara ve Kurulca alınan genel ve özel nitelikteki kararlara aykırı hareket eden bağımsız denetim kuruluşlarına Kurul tarafından idari para cezası yaptırımı uygulanacağının hükme bağlandığı;
Her ne kadar Yönetmelik hükmünde 660 sayılı KHK ve Kurum düzenlemelerine aykırı hareket ettikleri tespit edilenlere, uyarı, faaliyet iznini askıya alma ve faaliyet iznini iptal etme yaptırımlarının uygulanacağı belirtilmiş, görüş ve öneriler doğrultusunda ilgililerin gerekli tedbirleri alması hususunda bir süre tanınması ve bu süre içerisinde gerekli tedbirler alınmazsa bu yaptırımların uygulanması gerektiğinden bahsedilmemişse de, Yönetmelik hükmünün KHK hükmüne aykırı olamayacağı ve anılan koşula yer verilmemiş olmasının KHK'yi aşarak süre verilmeden yaptırım uygulanabileceği şeklinde yorumlanamayacağı;
Uyuşmazlığa konu Kurul kararının ise Kurul tarafından belirlenen görüş ve öneriler doğrultusunda gerekli tedbirleri almak üzere davacı şirkete herhangi bir süre tanınmadan alındığı görüldüğünden, davacı hakkında uyarı yaptırımı uygulanmasına yönelik dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; BDY'nin birçok maddesinin iptali istemiyle açılan davada Danıştay Onüçüncü Dairesinin 14/12/2017 tarih ve E:2013/1248, K:2017/3775 sayılı kararıyla Yönetmelik’in 43. maddesinin birinci fıkrasının iptaline karar verildiği, ancak bu kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 30/01/2020 tarih ve E:2018/1909, K:2020/144 sayılı kararıyla, bu madde yönünden verilen iptal kararının “idari yaptırım uygulanmadan önce ilgililere her koşulda süre verilmesi gerektiği yolundaki gerekçede hukuka uyarlık bulunmadığı” belirtilmek suretiyle gerekçeli olarak onandığı dikkate alındığında, idari yaptırıma esas alınan fiillerin niteliği itibarıyla düzeltilmesi imkan dahilinde olmaması hallerinde yaptırım kararı verilmeden önce tespit edilen aykırılık ve eksikliklerin giderilmesi için Kurumca ilgililere süre verilmesinin zorunlu olmadığı, 660 sayılı KHK ve Bağımsız Denetim Yönetmeliği gereğince, tespit edilen mevzuata aykırılıklar nedeniyle doğrudan idari para cezası verilebileceği gibi diğer yaptırım kararlarının verilebilmesi için de aykırılığın giderilmesi amacıya düzeltilmesi mümkün olmayan durumlar için süre verilmesinin zorunlu olmadığı, ancak düzeltilmesi imkan dahilinde olan hallerde, yaptırım kararı verilmeden önce tespit edilen aykırılık ve eksikliklerin giderilmesi için davalı idarece süre verilebileceği, bakılan uyuşmazlıkta ise mevzuata aykırılığın ve karşılığında uygulanan uyarı yaptırımı uygulanmasına esas alınan fiillerin niteliği dikkate alınarak davalı idarece süre verilmeden doğrudan yaptırım kararı alınmasının hukuka uygun olup olmadığının ayrıca irdelenmesi gerektiği;
Buna göre uyuşmazlığın esasının incelenmesinden;
... şirketinin 01/01/2017-31/12/2017 hesap dönemi finansal tablolarının denetiminin sorumlu bağımsız denetçi olan davacı tarafından gerçekleştirildiği, bu denetime yönelik olarak hazırlanan denetim dosyasının davalı kurum uzmanlarınca incelendiği ve ... tarih ve ... sayılı uzman inceleme raporunun hazırlanarak davalı idareye sunulması üzerine davacının gerçekleştirmiş olduğu denetim kapsamında BDY’nin 44. maddesinin ikinci fıkrası ile 40. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine aykırı hareket ettiği gerekçesiyle uyarı yaptırımı uygulanmasına yönelik olarak ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının tesisi üzerine bakılan davanın açıldığı;
... tarih ve ... sayılı uzman inceleme raporunun davalı idarece değerlendirilmesi neticesinde tesis olunan dava konusu Kurul kararında, "1-Kuruluş tarafından denetim ekibinden her bir denetimden önce alınması gereken bağımsızlık taahhütlerinin alınmaması ve yedek denetim ekibinden herhangi bir bağımsızlık taahhüdü alınmaması nedeniyle KKS 1'in 24. paragrafına uyulmadığı,
2- Yönetim teyit mektubunun bağımsız denetçi rapor tarihinden 80 gün önce alınmış olması nedeniyle BDS 580'nın 14. paragrafına uyulmadığı,
3- Çalışma kağıtlarının bir kısmında, uygulanan denetim prosedürlerinin belgelendirilmesindeki şekil şartlarına uyulmaması nedeniyle BDS 230'un 9. paragrafına uyulmadığı,
4- Kontrollerinin işleyiş etkinliklerine ilişkin yeterli ve uygun denetim kanıtı elde etmek amacıyla kontrol testlerinin tasarlanmaması ve uygulanmaması nedeniyle BDS 330'un 8. paragrafına uyulmadığı,
5- Denetim planı hazırlanmaması nedeniyle BDS 300'ün 9. paragrafına uyulmadığı,
6- Stoklara ilişkin test sayımı yapılmaması nedeniyle BDS 501'in 4. paragrafına uyulmadığı,
7- Denetimin sonuna doğru uygulanması gereken analitik prosedürlerinin uygulanmaması nedeniyle BDS 520'nin 6. ve BDS 240'ın 34. paragraflarına uyulmadığı.." tespitlerine yer verildiği,
Bu durumda, aktarılan tespitlerin Bağımsız Denetim Standartları'na aykırılık teşkil ettiği, davacının, ... şirketinin 01/01/2017-31/12/2017 hesap dönemine ait finansal tabloları üzerinde gerçekleştirdiği bağımsız denetim faaliyetini TDS'ye aykırı olarak yürüttüğü anlaşıldığından, gerek davalı idare inceleme raporuyla gerekse dava konusu Kurul kararıyla belirlenen bu aykırılıkların niteliği itibarıyla düzeltilmesi imkan dahilinde bulunmaması nedeniyle davacı hakkında süre verilmeden BDY’nin 40. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca "uyarı" yaptırımı uygulanmasına ilişkin Kurul kararında hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile ... İdare Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun değişik 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 660 sayılı KHK uyarınca verilmesi gereken sürenin kendilerine verilmediği, bu hususun dava konusu işlemin gerçekleştiği tarihteki 660 sayılı KHK’nın 25. maddesinin beşinci fıkrasına aykırı olduğu, idari para cezasında alt sınırdan hangi gerekçelerle uzaklaşıldığına ilişkin somut bir tespit yapılmadığı, Uluslararası Kalite Kontrol Standardı 1’in 24. paragrafında “at least annualy” ifadesi yer almaktayken, Türkçe çevirisinde “her bir denetimden önce ve her halükarda yılda en az bir kez” ifadesinin yer aldığı, bu hususun da 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 397. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “…uluslararası denetim standartlarıyla uyumlu Türkiye Denetim Standartlarına göre denetlenir.” ifadesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 16/12/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.

Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.

AvAi

Hukuki AI Asistanı
Merhaba! Ben AvAi, Avarsis Hukuki AI Asistanınız. Size nasıl yardımcı olabilirim?