Danıştay12. Daireİdare Hukuku
Danıştay 12. Daire E.2022/602 K.2023/5741
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/602
Karar No : 2023/5741
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu işlemin iptali ve yargılama giderlerine ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Deniz Kuvvetleri Komutanlığında sözleşmeli er olarak görev yapan davacının, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 08/11/2019 tarihli işlemin iptali ile görevden ayrı kaldığı süreçte uğradığı zararın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının, "annesinin, 2011-2015 yılları arasında PDY/FETÖ'ye müzahir olduğu gerekçesiyle KHK ile kapatılan şirkette SGK kaydının bulunduğu (büro işçi - ... Özel Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Gıda Turizm Ticaret Sanayi A.Ş.) şeklinde teyide muhtaç istihbari mahiyette bilgi elde edildiği" şeklinde bilgi notu nedeniyle, olumsuz kabul edilerek davacının sözleşmesinin feshedildiği; güvenlik soruşturması yapılırken hem kişinin tutum ve davranışlarının hem de içinde bulunduğu ortama yönelik bir değerlendirmenin yapılması gerektiğinin açık olduğu, kişinin içinde bulunduğu ortam hakkında yapılacak bu değerlendirmenin sınırsız olduğunun kabulünün imkansız olduğu, dolayısıyla kişinin salt annesinin teyide muhtaç olduğu belirtilen durumu nedeniyle sözleşmesinin feshedilmesine kadar varan bu muamelenin, "hiç kimsenin başkasının fiilinden sorumlu tutulamayacağı" prensibine aykırı düştüğü; her ne kadar davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz değerlendirildiği belirtilmekte ise de, davacı ile ilgili olarak Devletin güvenliğini tehlikeye düşürebilecek yasa dışı ideolojik bir görüşü benimsediği veya kurumunun güvenliğini ihlal edebilecek tutum ve davranışlar içinde bulunduğunu ortaya koyan hukuken kabul edilebilir somut bir tespite yer verilmediği, UYAP kayıtlarında yapılan inceleme neticesinde de, davacı hakkında açılmış herhangi bir soruşturma ya da kamu davası sonucunda verilmiş bir mahkumiyet kararı bulunmadığı dikkate alındığında; güvenlik soruşturması olumsuz olduğu kabul edilerek davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin sebep unsuru yönünden hukuka uygun bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının dava açma (15/11/2019) tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; dava konusu işlemin dayanağını oluşturan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen ve davalı idarece kullanılan davacıya ait kişisel veri niteliğindeki bilgilere, güvenlik soruşturması yapmakla görevli birimler tarafından ulaşılabileceğine ve bu kapsamdaki bilgileri alabileceğine dair yapılan kanuni düzenlemenin (4045 sayılı Kanun'un 1. maddesine eklenen ikinci fıkrası) Anayasa Mahkemesi'nin 19/02/2020 tarih ve E:2018/163, K:2020/13 sayılı kararıyla iptal edildiği ve bu kararın da Resmi Gazete'de yayımlanarak 28/04/2020 tarihinde yürürlüğe girdiği anlaşıldığından; Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan, Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğuna dair hüküm ile Danıştay'ın yerleşmiş içtihatlarıyla istikrarlı bir şekilde belirtildiği üzere, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmesinin, Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırı olacağı hususu göz önünde bulundurulduğunda, Anayasa'ya aykırılığı nedeniyle iptal edilmiş olan Kanun hükmüne göre elde edilen kişisel verilere dayanılarak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; öte yandan, Anayasa Mahkemesi'nin anılan iptal kararı üzerine, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe konulduğu; Kanun'un 13. maddesinin sekizinci fıkrası ile 4045 sayılı Kanun'un yürürlükten kaldırıldığı ve 14. maddesiyle, 4045 sayılı Kanun'a yapılan atıfların bu Kanun'a yapılmış sayılacağı düzenlemesine yer verilmiş olduğu hususları gözetildiğinde; davalı idarece, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak davacı hakkında davalı idarece yeniden bir değerlendirme yapılabileceği; işbu kararın tek başına hiçi bir işleme gerek olmadan doğrudan kamu görevine atanması sonucunu doğurmayacağı, bu aşamada davacının dava konusu işlem nedeniyle oluştuğu ileri sürülen zararının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemi hakkında karar verilmesine imkan bulunmadığı gerekçesiyle "dava konusu işlemin iptaline" ilişkin kısım yönünden istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine; "tazminat isteminin kabulü ile idare tarafından hesaplanacak davacının yoksun kaldığı parasal hakların işbu davanın açılış tarihi olan 15/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının anılan kısmının kaldırılmasına, davacının tazminat istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin mevzuata uygun olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhe olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle "dava konusu işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının dava açma (15/11/2019) tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun; "dava konusu işlemin iptaline" ilişkin kısmı yönünden istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddi, "yoksun kaldığı parasal haklarının dava açma (15/11/2019) tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" ilişkin kısmı yönünden istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının anılan kısmının kaldırılması, davacının tazminat istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyiz edilen kısmının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 09/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/602
Karar No : 2023/5741
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu işlemin iptali ve yargılama giderlerine ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Deniz Kuvvetleri Komutanlığında sözleşmeli er olarak görev yapan davacının, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 08/11/2019 tarihli işlemin iptali ile görevden ayrı kaldığı süreçte uğradığı zararın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının, "annesinin, 2011-2015 yılları arasında PDY/FETÖ'ye müzahir olduğu gerekçesiyle KHK ile kapatılan şirkette SGK kaydının bulunduğu (büro işçi - ... Özel Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Gıda Turizm Ticaret Sanayi A.Ş.) şeklinde teyide muhtaç istihbari mahiyette bilgi elde edildiği" şeklinde bilgi notu nedeniyle, olumsuz kabul edilerek davacının sözleşmesinin feshedildiği; güvenlik soruşturması yapılırken hem kişinin tutum ve davranışlarının hem de içinde bulunduğu ortama yönelik bir değerlendirmenin yapılması gerektiğinin açık olduğu, kişinin içinde bulunduğu ortam hakkında yapılacak bu değerlendirmenin sınırsız olduğunun kabulünün imkansız olduğu, dolayısıyla kişinin salt annesinin teyide muhtaç olduğu belirtilen durumu nedeniyle sözleşmesinin feshedilmesine kadar varan bu muamelenin, "hiç kimsenin başkasının fiilinden sorumlu tutulamayacağı" prensibine aykırı düştüğü; her ne kadar davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz değerlendirildiği belirtilmekte ise de, davacı ile ilgili olarak Devletin güvenliğini tehlikeye düşürebilecek yasa dışı ideolojik bir görüşü benimsediği veya kurumunun güvenliğini ihlal edebilecek tutum ve davranışlar içinde bulunduğunu ortaya koyan hukuken kabul edilebilir somut bir tespite yer verilmediği, UYAP kayıtlarında yapılan inceleme neticesinde de, davacı hakkında açılmış herhangi bir soruşturma ya da kamu davası sonucunda verilmiş bir mahkumiyet kararı bulunmadığı dikkate alındığında; güvenlik soruşturması olumsuz olduğu kabul edilerek davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin sebep unsuru yönünden hukuka uygun bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının dava açma (15/11/2019) tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; dava konusu işlemin dayanağını oluşturan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen ve davalı idarece kullanılan davacıya ait kişisel veri niteliğindeki bilgilere, güvenlik soruşturması yapmakla görevli birimler tarafından ulaşılabileceğine ve bu kapsamdaki bilgileri alabileceğine dair yapılan kanuni düzenlemenin (4045 sayılı Kanun'un 1. maddesine eklenen ikinci fıkrası) Anayasa Mahkemesi'nin 19/02/2020 tarih ve E:2018/163, K:2020/13 sayılı kararıyla iptal edildiği ve bu kararın da Resmi Gazete'de yayımlanarak 28/04/2020 tarihinde yürürlüğe girdiği anlaşıldığından; Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan, Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğuna dair hüküm ile Danıştay'ın yerleşmiş içtihatlarıyla istikrarlı bir şekilde belirtildiği üzere, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmesinin, Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırı olacağı hususu göz önünde bulundurulduğunda, Anayasa'ya aykırılığı nedeniyle iptal edilmiş olan Kanun hükmüne göre elde edilen kişisel verilere dayanılarak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; öte yandan, Anayasa Mahkemesi'nin anılan iptal kararı üzerine, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe konulduğu; Kanun'un 13. maddesinin sekizinci fıkrası ile 4045 sayılı Kanun'un yürürlükten kaldırıldığı ve 14. maddesiyle, 4045 sayılı Kanun'a yapılan atıfların bu Kanun'a yapılmış sayılacağı düzenlemesine yer verilmiş olduğu hususları gözetildiğinde; davalı idarece, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak davacı hakkında davalı idarece yeniden bir değerlendirme yapılabileceği; işbu kararın tek başına hiçi bir işleme gerek olmadan doğrudan kamu görevine atanması sonucunu doğurmayacağı, bu aşamada davacının dava konusu işlem nedeniyle oluştuğu ileri sürülen zararının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemi hakkında karar verilmesine imkan bulunmadığı gerekçesiyle "dava konusu işlemin iptaline" ilişkin kısım yönünden istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine; "tazminat isteminin kabulü ile idare tarafından hesaplanacak davacının yoksun kaldığı parasal hakların işbu davanın açılış tarihi olan 15/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının anılan kısmının kaldırılmasına, davacının tazminat istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin mevzuata uygun olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhe olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle "dava konusu işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının dava açma (15/11/2019) tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun; "dava konusu işlemin iptaline" ilişkin kısmı yönünden istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddi, "yoksun kaldığı parasal haklarının dava açma (15/11/2019) tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" ilişkin kısmı yönünden istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının anılan kısmının kaldırılması, davacının tazminat istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyiz edilen kısmının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 09/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.