MADDE 1 – Bu Tebliğin amacı; bu Tebliğin eklerini oluşturan on meslek standardının yürürlüğe konulmasını sağlamaktır.
Dayanak
MADDE 2 – Bu Tebliğ, 21/9/2006 tarihli ve 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanununun 21 inci maddesi ile 5/10/2007 tarihli ve 26664 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Ulusal Meslek Standartlarının Hazırlanması Hakkında Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin (1) inci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.
Yürürlük
MADDE 3 – Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 4 – Bu Tebliğ hükümlerini Mesleki Yeterlilik Kurumu Başkanı yürütür.
(Ek, kaynağında ayrı dosya olarak yayımlanmıştır; sisteme aktarımı beklemededir.) Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
11/12/2009
27429
Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
TÜNEL KALIPÇISI (SEVİYE 3) ULUSAL MESLEK STANDARDI
| |TÜNEL KALIPÇISI | |Meslek: | | | | | |Seviye: |3[1] | | |09UMS0028-3 | |Referans Kodu: | | | |Türkiye İnşaat Sanayicileri İşveren Sendikası (İNTES) | |Standardı Hazırlayan Kuruluş (lar): | | | |MYK İnşaat Sektör Komitesi | |Standardı Doğrulayan Sektör Komitesi: | | | |10.11.2009 Tarih ve 2009/60 Sayılı Karar | |MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/ Sayı: |Rev.01: 16.09.2015 Tarih ve 2015/42 Sayılı Karar | | |11.12.2009-27429 | |Resmî Gazete Tarih/Sayı: |Rev.01: | | | | |Revizyon No: |01 |
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
AKS BETONU ELEMANLARI: Beton dökümü esnasında bir sonraki dökülecek perdeleri teşkil etmek amacı ile kılavuz betonu dökmek için köşebent ve bu köşebentlerin üzerine oturduğu çelik ayaklardan oluşan sistemi,
ARA AKS KÖŞEBENTİ: Arka panoların olduğu yerde kullanılan köşebentleri,
ARKA PANO: Tünel kalıbın çıkış yönüne dik doğrultudaki perdede (taşıyıcı duvar) kullanılan panoyu,
DIŞ PANO TAŞIMA İSKELESİ: Dış panoları taşıyan taşınabilir iskeleyi,
DİK PANO MERDİVENİ: İskele üzerinden yürüme platformuna çıkmak için kullanılan merdiveni,
DİK PANO TEKERİ: Tüneli yürütmek için dik pano üzerinde sabit bulunan tekeri,
DİK PANO: Tünelin çıkış yönüne paralel perde (taşıyıcı duvar) betonlarını dökmek için kullanılan panoyu,
DİKME TEKERİ: Bir ucu yatay panoya bağlanan diğer ucunda teker bulunan borudan üretilmiş ve boyu ayarlanabilen elemanı,
DÖŞEME ALIN ELEMANI: Döşeme betonunun bittiği yerde betonu kesmek için kullanılan ve yatay panoya bağlanan elemanı,
DÖŞEME BOŞLUK REZERVASYONU: Döşeme betonu üzerinde istenen tesisat ve benzeri boşlukları bırakmak için kullanılan rezervasyonu,
DÜZ AKS KÖŞEBENTİ: Dik panoların olduğu yerde kullanılan köşebenti,
DÜZ PUL: Saplama somunu öncesinde kullanılan malzemeyi,
GÖNYELİ AKS KÖŞEBENTİ: Arka pano ve dik panonun birleştiği yerde kullanılan köşebenti,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflamasını,
İSG: İş Sağlığı ve Güvenliğini,
KALIP ÇIKARTMA İSKELESİ: Tünel kalıbı beton dökümünden sonra emniyetli bir şekilde dışarı çıkartmak için kullanılan taşınabilir iskeleyi,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
KONİK CIVATA: Konik kancaları bağlayan malzemeyi,
KONİK KANCA: Tünel kalıp sisteminde 2 mm. boşluk bırakılması için kullanılan elemanı,
KONTURFİŞ: Bir ucu yatay panoya diğeri dik panoya bağlı, borudan üretilmiş, ayarlanabilen diyagonal elemanı,
KORKULUK BORUSU: İş güvenliği amacıyla korkuluk profilleri arasında kullanılan boruyu,
KORKULUK PROFİLİ: İskele dış kısımlarında kullanılan ve aralarında korkuluklar bulunan malzemeyi,
MERKEZLEME U ’SU (NORMAL): İki kalıbın yan yana geldiğinde paralelliklerini sağlayan profili,
MESAFE AYAR ELEMANI KELEPÇESİ: Aks köşebentlerini kilitleyen malzemeyi,
MESAFE AYAR ELEMANI: Köşebentlerin döşeme kalınlığı kadar yukarda durmasını ve paralel iki aks kalınlığı kadar mesafe kalmasını sağlayan, aks köşebentlerinin üzerine oturduğu çelik ayakları,
PANO KRİKOSU: Tünel kalıbı istenilen kot hizasına getiren ve ağırlığını taşıyan malzemeyi,
PERDE ALIN ELEMANI: Perde betonunun (taşıyıcı duvarın) bittiği yerde betonu kesmek için kullanılan ve dik panoya bağlanan elemanı,
PERDE BOŞLUK REZERVASYONU: Perde (taşıyıcı duvar) üzerinde bulunan boşlukları bırakmak için kullanılan rezervasyonu,
RİSK: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini,
SAHANLIK PLATFORM ELEMANI: Asansör, merdiven ve tünel içerisinde kalan boşluklarda kullanılan iskeleyi,
SAPLAMA SOMUNU: Saplama ile uyumlu olan ve saplamayı çekiç yardımı ile sıkan elemanı,
SAPLAMA: Bir perdenin sağ ve sol tarafında bulunan kalıpları sabitlemek için kullanılan vidayı,
STANDART KALDIRMA ÜÇGENİ: Tünel kalıpları etaplarına taşımak için kullanılan elemanı,
TEHLİKE: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,
TERAZİ PROFİLİ (PUTRELİ): Yarım tünelin vinç ucunda taşınması sırasında kendi ağırlığından dolayı yatay pano üzerinde oluşabilecek deformasyonları önlemek amacı ile kullanılan ve yatay panoya bağlanan u profili,
TIRNAKLI PUL: Somun ile birlikte çalışan, üzerinde dışarı doğru çentik açılmış pulu,
YATAY PANO: Döşeme betonunu dökmek için kullanılan panoyu,
YÜRÜME PLATFORMU: Emniyet tedbirleri alınmış çalışma iskelesini ifade eder.
1. GİRİŞ
Tünel Kalıpçısı (Seviye 3) ulusal meslek standardı 5544 sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu (MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan 19/10/2015 tarihli ve 29507 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması Hakkında Yönetmelik ve 27/11/2007 tarihli ve 26713 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre MYK’nın görevlendirdiği Türkiye İnşaat Sanayicileri İşveren Sendikası (İNTES) tarafından hazırlanmıştır.
Tünel Kalıpçısı (Seviye 3) ulusal meslek standardı, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş, MYK İnşaat Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
Tünel Kalıpçısı (Seviye 3) ulusal meslek standardının 01 Nolu Revizyonu, Türkiye İnşaat Sanayicileri İşveren Sendikası (İNTES) tarafından yapılmış ve MYK İnşaat Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
2. MESLEK TANITIMI
1. Meslek Tanımı
Tünel Kalıpçısı (Seviye 3); iş sağlığı ve güvenliği ile çevre koruma önlemlerini uygulayarak, kalite sistemleri çerçevesinde, mesleği ile ilgili iş organizasyonu yapan, proje gereklerine ve kullanma talimatına uygun olarak kalıp elemanlarının ve iskelelerinin montajını yapan, topografın gözetiminde kalıbı yerine kuran, kalıbı yerinden söken, kalıbı bir sonraki döküme hazırlayan, kullanım sonrası işlemleri yapan ve mesleki gelişim faaliyetlerine katılan nitelikli kişidir.
2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO 08: 7114 (Beton dökme, beton perdahlama ve ilgili işlerde çalışanlar)
3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile ilgili Düzenlemeler
4857 sayılı İş Kanunu
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği
Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik
Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği
Ayrıca; iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan diğer mevzuat, kanun, tüzük ve yönetmeliklere uyulması ve konu ile ilgili risk analizi yapılması esastır.
4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
Meslek ile ilgili diğer mevzuat bulunmamaktadır.
5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
Tünel Kalıpçısı (Seviye 3); açık havada çalışma zorunluluğu olan, iş kazası riskinin fazla olduğu bir meslek olma özelliği göstermektedir. Çalışma ortamı mevsim şartlarına göre aşırı soğuk veya sıcak, tozlu, gürültülü ve nemli ortamlar olabilir. Mesleğin icrası esnasında iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini gerektiren kaza ve yaralanma riskleri bulunmaktadır. Risklerin tamamen ortadan kaldırılamadığı durumlarda ise işveren tarafından sağlanan uygun kişisel koruyucu donanımı kullanarak çalışır.
6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
Tünel Kalıpçısı (Seviye 3)’nın, 6331 sayılı İSG Kanunu’nun 15. Maddesi gereğince sağlık gözetimine tabi tutulması gerekmektedir.
3. MESLEK PROFİLİ
1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |A |İş sağlığı ve güvenliği ile çevre |A.1 |İş sağlığı ve güvenliği için alınan |A.1.1 |Çalışacağı alandaki risk faktörleri hakkında bilgi alır. | | |koruma önlemlerini uygulamak | |önlemlere uymak | | | | |(devamı var) | | | | | | | | | |A.1.2 |İş sağlığı ve güvenliği açısından gereken KKD’leri kullanır. | | | | | |A.1.3 |Arızalara sadece yetkili kişilerin müdahale etmesini sağlar. | | | | | |A.1.4 |Kazaya sebebiyet verecek davranışlardan kaçınır, iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan önlemlere | | | | | | |dikkat eder ve uyar. | | | | | |A.1.5 |İlk yardım çantası ve yangın söndürücü bulundurur. | | | | | |A.1.6 |İletişim araçlarını (telsiz, telefon vb.) yanına alır. | | | | | |A.1.7 |Çalışacağı alanın gereken güvenlik donanım kontrolünü işveren veya iş güvenliği uzmanının | | | | | | |direktiflerine uygun olarak yapar. | | | | | |A.1.8 |Çalışma alanının temiz ve düzenli tutulmasını sağlar. | | | | | |A.1.9 |Çalışanları iş güvenliği açısından vardiya değişimleri konusunda bilgilendirir. | | | |A.2 |Çalışma alanının güvenlik açısından |A.2.1 |Çalışacağı sahanın gözle kontrolünü yapar. | | | | |kontrolünü yapmak | | | | | | | |A.2.2 |Çalışacağı çevre hakkında bilgi sahibi olur. | | | | | |A.2.3 |Çalışacağı sahada ilgisiz kişilerin bulunmamasına dikkat eder. | | | | | |A.2.4 |Çalışma alanını kontrol ederek çalışmayı engelleyebilecek ve tehlikelere neden olabilecek durumları | | | | | | |tespit eder ve gerekli önlemleri alır. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |A |İş sağlığı ve güvenliği ile çevre |A.3 |Çalışma ortamı ile ilgili oluşabilecek |A.3.1 |Konu ile ilgili yasa, yönetmelik ve talimatlara uyar ve belirtilen tedbirleri alır. | | |koruma önlemlerini uygulamak | |tehlikelere karşı önlem almak | | | | | | | |A.3.2 |Çalışma bölgesinde risk oluşturabilecek faktörleri saptama çalışmalarına katkı sağlar. | | | |A.4 |Çevresel risklerin azaltılmasına |A.4.1 |Ortaya çıkan atıkların türlerine göre toplanmasını sağlar. | | | | |katkıda bulunmak | | | | | | | |A.4.2 |Dönüştürülebilen malzemelerin geri kazanımı için gerekli ayırmayı ve sınıflamayı yapar. | | | |A.5 |Kalite sağlamadaki teknik prosedürleri |A.5.1 |Yapılacak işlemin türüne göre kalite sağlama tekniklerini uygular. | | | | |uygulamak | | | | | | | |A.5.2 |İşlemler sırasında kalite şartlarının karşılanmasını sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |B |İş için hazırlık yapmak |B.1 |Yetkilisinden iş programını almak |B.1.1 |İş programını kontrol eder. | | | | | |B.1.2 |Çalışma saatleri içinde hava durumu tahmin raporunu inceleyerek, işlerin ona göre programlanması için| | | | | | |önerilerde bulunur. | | | | | |B.1.3 |İşin tahmini tamamlanma süresini belirleyerek yardımcı elemanlara iş dağılımı yapar. | | | |B.2 |Araç, gereç ve ekipman ihtiyacını |B.2.1 |İşe başlamadan iş için gerekli araç, gereç ve ekipman ihtiyacını listeler ve listeyi şantiye şefine | | | | |belirlemek | |verir. | | | | | |B.2.2 |İş bölümüne göre malzeme paylaşımının kontrolünü yapar. | | | | | |B.2.3 |İş sırasında kullanılacak malzemenin siparişini yapar. | | | | | |B.2.4 |İş esnasında kullanılacak malzemelerin uygunluğunu kontrol eder. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |C |Sahada (proje gereklerine ve |C.1 |Saha mühendisi ile koordineli çalışmak |C.1.1 |Malzeme eksiklerini ve uygunsuzlukları saha mühendisine bildirir. | | |kullanma talimatına uygun olarak) | | | | | | |kalıp elemanlarının montajını | | | | | | |yapmak | | | | | | |(devamı var) | | | | | | | | | |C.1.2 |Saha mühendisi ile birlikte şantiye şart ve koşullarına ekibini adapte eder. | | | |C.2 |İç dik panoları ve yatay panoları |C.2.1 |Panoları birleştirme işlemi esnasında diğer kalıp ile diş yaptırtmamaya özen gösterir. | | | | |birleştirmek | | | | | | | |C.2.2 |İç dik panoların montajını yaparken cıvata ve merkezleme ‘U’ sunun uygun yerlerde kullanılmasını | | | | | | |sağlar. | | | | | |C.2.3 |İç dik panolarla yatay panoların montajını yaparken, cıvata ve merkezleme ‘U’ sunun uygun yerlerde | | | | | | |kullanılmasını sağlar. | | | |C.3 |Kontrafij (prop) dikme tekeri ve |C.3.1 |Montajda kullanılacak kontrafij ve dikme çatallarını sınıflarına göre ayırır. | | | | |çatalları monte etmek | | | | | | | |C.3.2 |Her bir tünel için talimatlarda belirtilen kodlara göre montaj yapar. | | | |C.4 |Arka panoları monte etmek |C.4.1 |Arka panoları monte etmek için gerekli kontrafij ayarlarını yaparak, tüneli 90° ye getirir. | | | | | |C.4.2 |Montaj kartını okuyup verilen kotlara göre montaj yapar. | | | |C.5 |Ağırlık merkezine kaldırma deliği açmak|C.5.1 |Projeye ve montaj şemasına göre ağırlık merkezini belirler ve kalıbı deler. | | | | | |C.5.2 |Montaj bağlantılarını kontrol eder. | | | | | |C.5.3 |Tünel ağırlık merkezine takılacak üçgen milin, profilin arasından geçerken profile değmemesine dikkat| | | | | | |ederek, profil cıvatalarını sabitler. | | | | | |C.5.4 |Montaj kartında belirtilen ölçülere uygun kaldırma profilinin yarım tünele montajını yapar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |C |Sahada (proje gereklerine ve |C.6 |Kalıbı numaralamak |C.6.1 |Projede belirtilen tünel çıkış adedi kadar numaralandırma işlemini yapar. | | |kullanma talimatına uygun olarak) | | | | | | |kalıp elemanlarının montajını | | | | | | |yapmak | | | | | | | | | |C.6.2 |Tünellerin kurulması ve sökülmesi işlemlerini tünel numaralarına göre yapar. | | | |C.7 |Kalıp elemanlarını hazır hale getirmek |C.7.1 |Montaj sahasına yakın bir alanda, kalıp elemanlarını kullanıma hazır duruma getirir. | | | | | |C.7.2 |Kalıpların üzerine işlenecek düşey ve yatayda bulunan rezervasyonları hazır hale getirir. | | | | | |C.7.3 |Kalıp elemanlarını, koruyucu yağdan uygun temizleme malzemesi ile arındırır. | | | |C.8 |Döşeme, perde alın ve rezervasyon |C.8.1 |Projenin son haline göre döşeme ve perde alın elemanlarını kalıp üzerinde ölçerek cıvata ile kalıba | | | | |elemanlarını kalıba monte etmek | |monte eder. | | | | | |C.8.2 |Rezervasyon elemanlarının uygulama projesindeki yerlerini tespit ederek tünellere bağlanmasını | | | | | | |sağlar. | | | |C.9 |Dış cephe panolarına çalışma |C.9.1 |Platform ölçülerini kontrol eder. | | | | |platformunu monte etmek | | | | | | | |C.9.2 |Uygulamada platformlar arası geçiş kontrolü yapar. | | | | | |C.9.3 |Bağlantı cıvatalarını kontrol eder. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |D |Kalıp iskelelerinin montajını |D.1 |Kalıp çıkartma iskelesi oluşturmak |D.1.1 |Kalıp çıkartma iskelesinde kullanılan ahşapların ebatlarını ve uygunluğunu kontrol eder. | | |yapmak | | | | | | | | | |D.1.2 |Kalıp çıkartma iskelesinde kullanılan ahşaplar uygun ebatlarda değilse, uygun hale getirilmesini | | | | | | |sağlar. | | | | | |D.1.3 |Kalıp çıkartma iskelesinde kullanılan ahşapların düzgün ve sağlam çakılmasını sağlar. | | | |D.2 |Dış pano iskelesi, sahanlık platform |D.2.1 |Montajdan önce ahşap malzemenin sağlamlığını kontrol eder. | | | | |iskelesi ve korkuluk montajı yapmak | | | | | | | |D.2.2 |İskele konsollarını ve iki katlık adet mevcudiyetini, iskele konsol saplamalarını, somunlarının | | | | | | |dişlerini kontrol eder ve iskele montajının yapılmasını sağlar. | | | | | |D.2.3 |Korkuluk montajını yapar. | | | | | |D.2.4 |Korkuluk filelerinin oluşturulmasını sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |E |Topografın gözetiminde kalıbı |E.1 |Aks köşebentlerinin kurulumunu sağlamak|E.1.1 |Topografın bildirdiği koordinatlara uygun olarak aks köşebentlerinin kurulumunu sağlar. | | |yerine kurmak | | | | | | |(devamı var) | | | | | | | | | |E.1.2 |Beton kesici elemanları kullanarak aks kelepçelerini takar. | | | |E.2 |Aksa kalıp kotu vererek yarım |E.2.1 |Kriko kot ayarlarına ve kontrafij ile sehim ayarlarına bakar ve uygunluklarını kontrol eder. | | | | |tünellerin yerine konulmasını sağlamak | | | | | | | |E.2.2 |Kalıp planına göre ilk yarım tünelin uygun bir vinç ile yerine alınmasını sağlar. | | | |E.3 |Kalıbı kotuna getirmek |E.3.1 |Projede belirtilen kota göre kalıbın, vinç operatörü ile koordineli bir şekilde, yerine konulmasını | | | | | | |sağlar. | | | | | |E.3.2 |Kalıpları tiplerine göre eski tip ve yeni tip kalıp olarak ayırır. | | | | | |E.3.3 |Her bir tünel için talimatlarda belirtilen kodlara göre montaj yapar. | | | |E.4 |Bağlantı saplamaları ve konikleri |E.4.1 |Tüneller kurulurken koniklerin hangi kalıplar üzerine takılacağını belirler. | | | | |takmak | | | | | | | |E.4.2 |Koniklerin yerleşimini engelleyen noktalarda hasır çelikleri keser. | | | | | |E.4.3 |Perde kalınlığını ayarlayan konikler ile bağlantı için saplamaların takılmasını sağlar. | | | | | |E.4.4 |Saplamalara takılan somunları sıkar. | | | |E.5 |Rezervasyon elemanlarını monte etmek |E.5.1 |Rezervasyonların projede belirlenen yerlerini tespit eder. | | | | | |E.5.2 |Rezervasyonların şakül ve gönye aryalarını dikkate alarak monte eder. | | | | | |E.5.3 |Rezervasyonların kalıba bağlantılarını tekniğine uygun yapar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |E |Topografın gözetiminde kalıbı |E.6 |Kalıbı projedeki yerine kurmak |E.6.1 |Aks hizasındaki alt saplamaları sıkar. | | |yerine kurmak | | | | | | |(devamı var) | | | | | | | | | |E.6.2 |Hava şartlarını dikkate alarak vinç vasıtası ile dış cephe panosunun yerine taşınmasını sağlar. | | | | | |E.6.3 |Kalıbı şaküle alır. | | | | | |E.6.4 |Orta ve üst saplamalarını sıkar. | | | | | |E.6.5 |Döşemeye ters sehim verir. | | | | | |E.6.6 |Mesafe ayar elemanlarını monte eder. | | | | | |E.6.7 |Aks köşebentlerini mesafe ayar elemanlarının üstüne monte eder. | | | | | |E.6.8 |Aks köşebentlerini kelepçeler ile birleştirir. | | | |E.7 |Kalıp son kontrolünü yapmak |E.7.1 |Saha mühendisi gözetiminde kalıpların son kontrollerini yapar. | | | | | |E.7.2 |Yanlış uygulamaları tespit etmesi halinde kalıpların sökülüp tekrar doğru şekilde kurulmasını sağlar.| | | |E.8 |Kalıbı ısıtmak/nemlendirmek |E.8.1 |Hava koşullarına bağlı olarak kalıbın ısıtılmasına karar verir. | | | | | |E.8.2 |Talimatları değerlendirerek kalıba gereken süre kadar ısıtma yapılmasını sağlar. | | | | | |E.8.3 |Isıtma işlemini yaparken tünel içerisindeki ısının 60°’yi geçmemesini sağlar. | | | | | |E.8.4 |Isıtma işlemini yaparken belirli bir süre sonra betonun su kaybını önlemek için nemlendirme yapar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |E |Topografın gözetiminde kalıbı |E.9 |Beton dökümü sırasında kalıbı kontrol |E.9.1 |Betonda oluşabilecek muhtemel kaçakları kontrol eder. | | |yerine kurmak | |etmek | | | | | | | |E.9.2 |Kalıpta açma olup olmadığını gözle kontrol eder. | | | | | |E.9.3 |Aksaklıkları tespit eder, düzelmesi için çözüm üretir. | | | |E.10 |Beton dökümü sonrası kontrol |E.10.1 |Saha mühendisinin talimatına göre betonun mukavemetini alıp almadığını kontrol eder. | | | | |işlemlerini yapmak | | | | | | | |E.10.2 |Alınan beton numune küpleri kırdırılarak saha mühendisinin talimatı doğrultusunda sonucu | | | | | | |değerlendirir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |F |Kalıbı yerinden sökmek |F.1 |Aks köşebendi, saplama ve panoları |F.1.1 |Aks köşebentlerini söker. | | | | |sökmek | | | | | | | |F.1.2 |Kanca somunlarını gevşeterek kancayı açar ve mesafe ayar elemanlarını çıkartır. | | | | | |F.1.3 |Döşeme ve perdedeki rezervasyonların cıvatalarını söker. | | | | | |F.1.4 |Saplamaları söker. | | | | | |F.1.5 |Kaldırma elemanının ve bağlantıların emniyetini kontrol ederek dış cephe panosunu yerinden alır. | | | | | |F.1.6 |Tavan ve arka pano kancalarını söker. | | | |F.2 |Yarım tünel rezervasyon ve konikleri |F.2.1 |Krikoların ve tekerleklerin sağlamlığını ve kullanılabilirliğini kontrol eder. | | | | |sökmek | | | | | | | |F.2.2 |Krikoları anahtar yardımı ile gevşeterek yarım tüneli tekerlek üzerine düşürür. | | | | | |F.2.3 |Yarım tüneli, kalıp çıkarma iskelesinin üzerine sürer. | | | | | |F.2.4 |Yeterli sayıda teleskopik dikme ile döşemeyi destekler. | | | | | |F.2.5 |Rezervasyon elemanlarını hasar vermeden söker. | | | | | |F.2.6 |Yeni kurulan kalıba taşınmak üzere betondan konikleri söker. | | | | | |F.2.7 |Vinç kullanılarak mevcut iskelelerin ve panellerin kullanım için bir sonraki etaba taşınmasını | | | | | | |sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |G |Kalıbı bir sonraki döküme |G.1 |Kalıbın temizlik ve tamirini yapmak |G.1.1 |Kalıp yüzeyindeki beton artıklarını uygun araç yardımı ile temizler. | | |hazırlamak | | | | | | | | | |G.1.2 |Düşme, çarpma gibi etkiler sonucu hasar almış kalıplar var ise, tamiratı ile ilgili önlemleri alır | | | | | | |ve ilgili kişiye rapor eder. | | | |G.2 |Kalıbın yağlanması ve naklinin |G.2.1 |Kalıp üzerine sürülmesi gereken beton ayırıcı yağın sürülüp sürülmediğini kontrol eder, yeterli | | | | |yapılmasını sağlamak | |değilse tamamlanmasını sağlar. | | | | | |G.2.2 |Ağırlık merkezine kadar çıkartılan kalıbın, tünel kaldırma üçgeni takılarak, somunu iyice | | | | | | |sıkıldıktan sonra, vinç yardımı ile bir sonraki kullanılacağı etaba taşınmasını sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |H |Kullanım sonrası işlemleri yapmak |H.1 |Kalıbı demonte etmek ve temizlemek |H.1.1 |Tünelin iç dik pano sac yüzeylerini ahşap takozların üzerine gelecek şekilde yere yatırıp tüm | | | | | | |cıvatalarını sökerek, kalıpları ayırır. | | | | | |H.1.2 |Panoların beton artıklarını temizler. | | | |H.2 |Kalıbın yağlanması ve istiflenmesini |H.2.1 |Temizlenmiş kalıpların beton gören yüzeylerine fırça ile koruyucu yağ sürer. | | | | |sağlamak | | | | | | | |H.2.2 |Kalıp elemanlarını, şantiyeden teslim aldığı forma getirir. | | | | | |H.2.3 |Beton gören yüzeylerin birbirine bakacak şekilde istiflenmesini yapar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |I |Mesleki gelişim faaliyetlerine |I.1 |Bireysel mesleki gelişim konusunda |I.1.1 |Mesleği ile ilgili eğitimlere katılır ve aldığı belgeleri muhafaza eder. | | |katılmak | |çalışmalar yapmak | | | | | | | |I.1.2 |Mesleği ile ilgili yeni teknolojileri ve gelişmeleri takip eder. | | | | | |I.1.3 |Bilgi ve deneyimlerini birlikte çalıştığı kişilere aktarır. |
2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Ankraj malzemeleri
2. Balyoz
3. Beton kırıcı
4. Branda
5. Çeşitli temizlik malzemeleri (alkol, tiner, mazot, tel fırça, yağ fırçası)
6. Çırpı ipi
7. Demirci el makası
8. Elektrik uzatma kablosu
9. Elektrot
10. Isıtıcı
11. İletişim araçları (telsiz, telefon)
12. İlk yardım çantası
13. Kalıp koruyucu
14. Kaynak makinesi
15. Keser
16. Kişisel Koruyucu Donanım (baret, eldiven, çelik burunlu ayakkabı, iş elbisesi, iş ayakkabısı, emniyet kemeri, koruyucu gözlük, lastik çizme, toz maskesi, kulaklık, fosforlu yelek, kaynak maskesi)
17. Konik çıkarma zımbası
18. Manivela
19. Matkap motoru
20. Matkap ucu
21. Mıknatıslı şakül
22. Sapan ve kaldırma aparatı
23. Spiral takımı
24. Spiral taşı
25. Takım sandığı
26. Teleskopik dikme
27. Temel el aletleri (açıkağız anahtar takımı, bağ pensesi, çekiç, çivi, kriko anahtarı, lokma anahtar takımı, metre, somun-cıvata-vida, spatula, yatay-arka pano anahtarı)
28. Tester
29. Tünel kalıp aksesuarları
30. Tünel kalıp elemanları
31. Yağmurluk
3. Bilgi ve Beceriler
1. Acil durum bilgisi
2. Araç, gereç ve ekipman bilgisi
3. Artık ve atıkların kaynakta doğru ayrılması bilgisi
4. Basit ilkyardım bilgisi
5. Çevre koruma yöntemleri bilgisi
6. El becerisi
7. İnşaat ve yapı bilgisi
8. İş sağlığı ve güvenliği bilgisi
9. İşaret bilgisi
10. İşyeri çalışma prosedürleri bilgisi
11. Kalite kontrol prensipleri bilgisi
12. Malzeme bilgisi
13. Malzeme katalogları/el kitapları bilgisi
14. Mesafe ve ağırlık tahmin yeteneği
15. Mesleğe ilişkin yasal düzenlemeler bilgisi
16. Mesleki matematik bilgisi
17. Mesleki teknik terim bilgisi
18. Organizasyon ve ekip içinde çalışma becerisi
19. Öğrenme ve öğrendiğini aktarabilme becerisi
20. Sözlü ve yazılı iletişim becerisi
21. Standart ölçüler bilgisi
22. Teknik resim bilgisi
23. Yangına müdahale teknikleri ve yangın söndürücüleri kullanma bilgisi
24. Yedek parça bilgisi
4. Tutum ve Davranışlar
1. Acil ve stresli durumlarda soğukkanlı ve sakin olmak
2. Amirlerine doğru ve zamanında bilgi aktarmak
3. Çevre korumaya karşı duyarlı olmak
4. Çevre, kalite ve İSG mevzuatında yer alan düzenlemeleri benimsemek
5. Değişime karşı açık olmak ve değişen koşullara uyum sağlamak
6. Ekip içinde uyumlu olmak
7. İnsan ilişkilerine özen göstermek
8. İş disiplinine sahip olmak
9. İşyeri çalışma prensiplerine uymak
10. İşyerine ait araç, gereç ve malzemelerin kullanımına özen göstermek
11. Kaliteye dikkat etmek
12. Meslek ahlakına sahip olmak
13. Planlı ve organize olmak
14. Risk ve tehlike faktörleri konusunda duyarlı davranmak
15. Sorumluluklarını bilmek ve yerine getirmek
16. Süreç kalitesine özen göstermek
17. Temizlik, düzen ve işyeri tertibine özen göstermek
18. Yeniliklere açık olmak
19. Yetkisinde olmayan kusurlar hakkında ilgilileri bilgilendirmek
20. Zamanı iyi kullanmak
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME
Tünel Kalıpçısı (Seviye 3) meslek standardını esas alan ulusal yeterliliklere göre belgelendirme amacıyla yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli şartların sağlandığı ölçme ve değerlendirme merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı olarak gerçekleştirilecektir.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre hazırlanacak ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile belgelendirmeye ilişkin işlemler 15/10/2015 tarihli ve 29503 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mesleki Yeterlilik Kurumu, Sınav, Ölçme, Değerlendirme ve Belgelendirme Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.
----------------------- [1] Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye üç (3) olarak belirlenmiştir.
## EK-3.doc
(Değişik: RG-11/11/2015-29529) Ek-3
BETON POMPA OPERATÖRÜ (SEVİYE 3) ULUSAL MESLEK STANDARDI
| |BETON POMPA OPERATÖRÜ | |Meslek: | | | | | |Seviye: |3[1] | | |09UMS0025-3 | |Referans Kodu: | | | |Türkiye İnşaat Sanayicileri İşveren Sendikası (İNTES) | |Standardı Hazırlayan Kuruluş (lar): |Yardımcı Kuruluş: Türkiye Hazır Beton Birliği (THBB) | | |MYK İnşaat Sektör Komitesi | |Standardı Doğrulayan Sektör Komitesi: | | | |10.11.2009 Tarih ve 2009/60 Sayılı Karar | |MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/ Sayı: |Rev.01: 16.09.2015 Tarih ve 2015/42 Sayılı Karar | | |11.12.2009-27429 | |Resmî Gazete Tarih/Sayı: |Rev.01: | | | | |Revizyon No: |01 |
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
ACİL STOP BUTONU: Makine, kablolu veya uzaktan kumandalar üzerinde olan ve acil durumlarda makinenin çalışmasını durdurmaya yarayan düğmeyi,
AYAK YÜK TAŞIMA KAPASİTESİ: Destek ayakları üzerindeki plakalarda yazan destek ayağının taşıyacağı yükü,
BETON BASINCI: Sevk hattındaki beton üzerindeki basıncı,
BETON KAZANI: Mikserin betonu boşalttığı, içinde beton valfi ve karıştırıcı mil bulunan kazanı,
BETON SİLİNDİRİ: İçine aldığı betonu sevk hattına ileten silindiri,
BETON TAKOZU: Betonu, beton silindiri içinde iten lastik takozu,
BETON VALFİ: Kazandaki betonu sevk hattına veren sistemi,
BOBİN: Manyetik alanla makinenin mekanik hareketlerini kontrol eden elemanı,
ELEKTRİK PANOSU: Makinenin tüm elektrik sisteminin kontrol edildiği panoyu,
GÖZLÜK PLAKASI: Kazan içerisinde olup, beton valfi ve sevk silindiri arasında bulunan, beton valfinin yüzeyinde kayarak hareket ettiği aşınma plakasını,
HİDROLİK BASINÇ: Hidrolik sistemdeki yağ basıncını,
HİDROLİK MOTOR: Hidrolik sistemde dönme hareketini sağlayan elemanı,
HİDROLİK PİSTON: Hidrolik silindir içinde, yağ basıncı ile doğrusal hareket sağlayan elemanı,
HİDROLİK SİLİNDİR: Hidrolik sistemde, pistonun içinde hareket ettiği silindiri,
HİDROLİK VALF: Yağın akış yönünü ve miktarını değiştiren elemanı,
HİDROLİK YAĞ SOĞUTUCUSU: Beton pompasının çalışması esnasında ısınan hidrolik yağı soğutarak, tanka geri dönmesini sağlayan sistemi,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflamasını,
IŞIK YAYAN DİYOT (Light Emitting Diode-LED): Tüm bobin soketlerin üzerinde bulunan sinyal kontrol ışığını,
İSG: İş Sağlığı ve Güvenliğini,
KABLOLU KUMANDA: Operatörün, komutları bir kablo üzerinden makineye ilettiği kumandayı,
KARIŞTIRICI MİL: Kazan içinde, üzerindeki paletler vasıtasıyla betonu karıştırarak homojen olmasını sağlayan mili,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
PTO (YAVRU ŞANZIMAN): Bir kavramayla çalışan ve beton pompasına ait hidrolik pompaların tahrik aldığı güç aktarma kutusunu,
RİSK: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini,
RÖLE: Kumanda panosu içinde bulunan ve elektro manyetik olarak çalışan, aç/kapa fonksiyonlu devre elemanını,
TEHLİKE: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,
UZAKTAN KUMANDA: Operatörün, komutları radyo dalgaları ile makineye (alıcı) ilettiği kumandayı (verici)
ifade eder.
1. GİRİŞ
Beton Pompa Operatörü (Seviye 3) ulusal meslek standardı 5544 sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu (MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan 19/10/2015 tarihli ve 29507 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması Hakkında Yönetmelik ve 27/11/2007 tarihli ve 26713 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre MYK’nın görevlendirdiği Türkiye İnşaat Sanayicileri İşveren Sendikası (İNTES) tarafından hazırlanmıştır.
Beton Pompa Operatörü (Seviye 3) ulusal meslek standardı, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş, MYK İnşaat Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
Beton Pompa Operatörü (Seviye 3) ulusal meslek standardının 01 Nolu Revizyonu, Türkiye İnşaat Sanayicileri İşveren Sendikası (İNTES) tarafından yapılmış ve MYK İnşaat Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
2. MESLEK TANITIMI
1. Meslek Tanımı
Beton Pompa Operatörü (Seviye 3); iş sağlığı ve güvenliği ile çevre koruma önlemlerini uygulayarak, kalite sistemleri çerçevesinde, mesleği ile ilgili iş organizasyonu yapan, mobil ve yer (sabit) beton pompa makinelerini karayollarında kullanan, beton dökümüne hazırlayan, beton dökme ve döküm sonrası işlemleri gerçekleştiren, makinenin periyodik bakımını yapan ve mesleki gelişim faaliyetlerine katılan nitelikli kişidir.
2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO 08: 8114 (Çimento, taş ve diğer mineral ürünler ile ilgili makine operatörleri)
3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler
4857 sayılı İş Kanunu
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği
Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik
Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği
Ayrıca; iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan diğer mevzuat, kanun, tüzük ve yönetmeliklere uyulması ve konu ile ilgili risk analizi yapılması esastır.
4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
Meslek ile ilgili diğer mevzuat bulunmamaktadır.
5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
Beton Pompa Operatörü (Seviye 3); açık havada çalışma zorunluluğu olan, iş kazası riskinin fazla olduğu bir meslek olma özelliği göstermektedir. Çalışma ortamı mevsim şartlarına göre aşırı soğuk veya sıcak, tozlu, gürültülü ve nemli ortamlar olabilir. Mesleğin icrası esnasında iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini gerektiren kaza ve yaralanma riskleri bulunmaktadır. Risklerin tamamen ortadan kaldırılamadığı durumlarda ise işveren tarafından sağlanan uygun kişisel koruyucu donanımı kullanarak çalışır.
6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
Beton Pompa Operatörü (Seviye 3)’nün, 6331 sayılı İSG Kanunu’nun 15. Maddesi gereğince sağlık gözetimine tabi tutulması gerekmektedir.
3. MESLEK PROFİLİ
1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |A |İş sağlığı ve güvenliği ile çevre |A.1 |İş sağlığı ve güvenliği için alınan |A.1.1 |Çalışacağı alandaki risk faktörleri hakkında bilgi alır. | | |koruma önlemlerini uygulamak | |önlemlere uymak | | | | |(devamı var) | | | | | | | | | |A.1.2 |İş sağlığı ve güvenliği açısından gereken KKD’leri kullanır. | | | | | |A.1.3 |Arızalara sadece yetkili kişilerin müdahale etmesini sağlar. | | | | | |A.1.4 |Kazaya sebebiyet verecek davranışlardan kaçınır, iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan önlemlere | | | | | | |dikkat eder ve uyar. | | | | | |A.1.5 |İlk yardım çantası ve yangın söndürücü bulundurur. | | | | | |A.1.6 |İletişim araçlarını (telsiz, telefon vb.) yanına alır. | | | | | |A.1.7 |Çalışacağı alanın gereken güvenlik donanım kontrolünü işveren veya iş güvenliği uzmanının | | | | | | |direktiflerine uygun olarak yapar. | | | | | |A.1.8 |Çalışma alanının temiz ve düzenli tutulmasını sağlar. | | | | | |A.1.9 |Acil durumlarda makineyi durdurur ve yetkilileri konu hakkında bilgilendirir. | | | |A.2 |Çalışma alanının güvenlik açısından |A.2.1 |Çalışacağı sahanın gözle kontrolünü yapar. | | | | |kontrolünü yapmak | | | | | | | |A.2.2 |Çalışacağı çevre hakkında bilgi sahibi olur. | | | | | |A.2.3 |Çalışacağı sahada ilgisiz kişilerin bulunmamasına dikkat eder. | | | | | |A.2.4 |Çalışma alanını kontrol ederek çalışmayı engelleyebilecek ve tehlikelere neden olabilecek durumları | | | | | | |tespit eder ve gerekli önlemleri alır. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |A |İş sağlığı ve güvenliği ile çevre |A.3 |Çalışma ortamı ile ilgili oluşabilecek |A.3.1 |Konu ile ilgili yasa, yönetmelik ve talimatlara uyar ve belirtilen tedbirleri alır. | | |koruma önlemlerini uygulamak | |tehlikelere karşı önlem almak | | | | | | | |A.3.2 |Çalışma bölgesinde risk oluşturabilecek faktörleri saptama çalışmalarına katkı sağlar. | | | |A.4 |Çevresel risklerin azaltılmasına |A.4.1 |Ortaya çıkan atıkların türlerine göre toplanmasını ve uygun şekilde imha edilmesini sağlar. | | | | |katkıda bulunmak | | | | | | | |A.4.2 |Dönüştürülebilen malzemelerin geri kazanımı için gerekli ayırmayı ve sınıflamayı yapar. | | | |A.5 |Kalite sağlamadaki teknik prosedürleri |A.5.1 |Yapılacak işlemin türüne göre kalite sağlama tekniklerini uygular. | | | | |uygulamak | | | | | | | |A.5.2 |İşlemler sırasında kalite şartlarının karşılanmasını sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |B |İş organizasyonu yapmak |B.1 |Günlük iş planı hakkında bilgi almak |B.1.1 |Sevk amirinden günlük iş programını alır. | | | | |(tesiste ve/veya şantiyede) | | | | | |B.2 |Makinenin günlük bakım ve kontrolünü |B.2.1 |Kontrol listesine uygun olarak, makinenin pompa ve kamyon kısmının iş öncesi ve iş bitimi günlük | | | | |yapmak (tesiste ve şantiyede) | |kontrol ve temizliğini (gresle yağlama, yağ ve yakıt, temizleme suyu, malzeme, boom çatlak ve | | | | | | |avadanlık kontrolü) yapar. | | | | | |B.2.2 |Pistonların hazne suyunu doldurur. | | | |B.3 |İlave donanımı almak |B.3.1 |İşe/operasyona uygun ilave donanımı alır. | | | |B.4 |Makinenin trafik ve çalışma düzeni ile |B.4.1 |SRC, ehliyet, ruhsat, psikoteknik, operatör sertifikası ve yol izin belgesini alır. | | | | |ilgili belgelerinin olup olmadığını | | | | | | |kontrol etmek | | | | | | | |B.4.2 |Aldığı belgeleri araçta bulundurur. | | | |B.5 |Makinenin bakım kayıtlarını tutmak |B.5.1 |Makinenin eksik / tamirat gereken bakım kayıtlarını tutar. | | | | | |B.5.2 |Günlük makine kontrol kartları ile yakıt, çalışma saati ve kamyon km kayıtlarını tutar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |C |Makineyi tesisten şantiyeye |C.1 |Yol güzergâhına uymak |C.1.1 |İş talimatında belirlenen yoldan gider. | | |götürmek[2] | | | | | | | | | |C.1.2 | Trafik kurallarına ve belirli hız limitlerine uyarak sürüş yapar. | | | | | |C.1.3 |Yolda seyir halindeyken yolun en sağ şeridini takip eder. | | | |C.2 |Gecikmeleri tesise bildirmek |C.2.1 |Gecikme nedenini ve tahmini gecikme süresini tesise hemen bildirir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |D |Beton pompasını şantiye sahasına |D.1 |Beton pompasını kurmak |D.1.1 |Pompayı kurmadan önce, çevrede risk faktörlerinin (örneğin yüksek gerilim hattı) olup olmadığını | | |konumlandırmak | | | |kontrol eder. | | | | | |D.1.2 |Pompayı, yüksek gerilim hattına minimum 6 – 7,5 metre mesafede kurar. | | | | | | |(Yağışlı havalarda bu mesafeyi iki katına çıkarır.) | | | |D.2 |Şantiye yetkilisinden zemin hakkında |D.2.1 |Zeminin riskli olup olmadığı (zeminde dolgu, doğalgaz, kanalizasyon, elektrik, telefon gibi hatların | | | | |bilgi almak | |olup olmadığı) konusunda bilgi alır. | | | |D.3 |Pompanın kurulum yerini tespit etmek |D.3.1 |Pompanın kurulması için mikserin en az manevrayla boşaltım yapacağı yeri tespit eder. | | | | | |D.3.2 |Pompayı mutlaka düz bir zemine kurar. | | | |D.4 |Trafiği ve çevreyi etkilemeyecek |D.4.1 |Pompayı, trafiği engellemeyecek şekilde yerleştirir. | | | | |şekilde güvenliği sağlamak | | | | | | | |D.4.2 |Pompa ayaklarının emniyetli ve tam olarak açılmasını sağlar. | | | | | |D.4.3 |Takozları yerleştirir. | | | | | |D.4.4 |Pompa bomunu emniyetli şekilde açar. | | | | | |D.4.5 |Tehlikeli çalışma bölgesinde emniyet ikaz levhalarını diker veya kırmızı şerit çeker. | | | |D.5 |Döküm öncesi kontrolleri yapmak |D.5.1 |Makinenin hidrolik aksamlarını kontrol eder. | | | | | |D.5.2 |Makinenin elektrik ve elektronik aksamlarını kontrol eder. | | | | | |D.5.3 |Makinenin mekanik sistemlerini kontrol eder. | | | | | |D.5.4 |Bom ve destek ayak aksamlarını (boru ve kelepçe, yağlama, çatlak kontrolü) kontrol eder. | | | | | |D.5.5 |Makinenin emniyet sistemlerini kontrol eder. | | | | | |D.5.6 |Yedek malzemeyi kontrol eder. | | | | | |D.5.7 |Destek ayak takozlarını kontrol eder. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |E |Betonu dökmek |E.1 |Şerbeti hazırlamak |E.1.1 |Sevk hattının durumuna göre şerbeti hazırlar. | | | | | |E.1.2 |Hazırladığı şerbet ile hattı yağlar. | | | | | |E.1.3 |Şerbet uç hortum ucundan çıkınca esas betonu sevk hattına verir. | | | |E.2 |Mikserdeki betonu kontrol etmek |E.2.1 |Betonun homojen bir şekilde karıştırılmasını sağlar. | | | | | |E.2.2 |İlk parti betonda birkaç m3 betonu yavaş pompaladıktan sonra kapasiteyi giderek arttırır. | | | | | |E.2.3 |Beton kazanın maksimum 2/3’ünü dolu durumda bulundurur. | | | | | |E.2.4 |Mikser oluğunu izleyip yabancı maddeleri ayıklar. | | | |E.3 |Sevk hattında tıkanma olması halinde |E.3.1 |Tıkanma olması halinde tıkanmanın nedenini araştırır. | | | | |nedenini tespit etmek | | | | | | | |E.3.2 |Tıkanmanın betondan kaynaklanması durumunda tesise bildirir. | | | |E.4 |Pompalama esnasında gerekli kontrolleri|E.4.1 |Pompalama esnasında ayaklar, bom ve göstergeleri kontrol eder. | | | | |yapmak | | | | | |E.5 |Betonu dökmek |E.5.1 |Betonun pompa yardımıyla ilave su katılmadan dökülmesini sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |F |Beton döküm sonrası işlemleri |F.1 |Sevk hattının ve beton kazanının |F.1.1 |Kazanı temizlerken pompanın çalışır halde olmamasına dikkat eder. | | |gerçekleştirmek | |temizliğini yapmak | | | | | | | |F.1.2 |Temizlik işleminden sonra artık malzemelerin geri dönüşümü için gerekli tedbirleri alır. | | | |F.2 |Makineyi toplamak |F.2.1 |Makinenin bom ve destek ayaklarını emniyetli bir şekilde toplar. | | | | | |F.2.2 |Uç hortumunu yuvasına yerleştirir. | | | |F.3 |Makinenin temizliğini yapmak |F.3.1 |Şantiye yetkilisinin gösterdiği yerde temizlik yapar. | | | | | |F.3.2 |Elektrikli aksamlarını (gösterge ve aletleri) su ile temas ettirmeden makineyi temizler. | | | | | |F.3.3 |Pompanın temizliğini top dolaştırma sistemi ile yapar. | | | |F.4 |İş bitiminde makinenin bakımını yapmak |F.4.1 |Varsa makinede hasar tespiti yapar. | | | | | |F.4.2 |Hasar var ise belirli rapor formatına göre rapor tutar. | | | | | |F.4.3 |Arızaya müdahale bilgisi ve yetkisi varsa müdahale eder yoksa yetkili kişiye bilgi verir. | | | | | |F.4.4 |Çalışma vardiyalı ise iş bitiminde diğer operatöre mutlaka bilgi verir. | | | | | |F.4.5 |İş bitimini amirine bildirir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |G |Mesleki gelişim faaliyetlerine |G.1 |Bireysel mesleki gelişim konusunda |G.1.1 |Mesleği ile ilgili eğitimlere katılır ve aldığı belgeleri muhafaza eder. | | |katılmak | |çalışmalar yapmak | | | | | | | |G.1.2 |Mesleği ile ilgili yeni teknolojileri ve gelişmeleri takip eder | | | | | |G.1.3 |Bilgi ve deneyimlerini birlikte çalıştığı kişilere aktarır. |
2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Aşınma plakası
2. Bant lastiği
3. Beton borusu
4. Bobin
5. Boru kelepçesi
6. Çelik halat
7. Çift flanşlı hortum
8. Gözlük plakası
9. Gres yağı
10. Hava hortumları
11. Hava piston keçesi
12. Hidrolik hortum
13. Hidrolik yağ soğutucusu
14. Hidrolik yağı
15. İletişim araçları (telsiz, telefon)
16. Kaplin
17. Karıştırıcı paleti
18. Karıştırıcı yağı
19. Kişisel Koruyucu Donanım (baret, eldiven, çelik burunlu ayakkabı, toz maskesi, kulaklık, fosforlu yelek, emniyet kemeri, iş elbisesi)
20. Kumanda panosu
21. Makine yağı
22. Oto fırçası
23. Projektör
24. PTO (yavru şanzıman)
25. Regülatör
26. Rondela
27. Röle
28. Rulman
29. Sensör
30. Sıcak sulu yıkama makinesi
31. Su hortumu
32. Su pompası
33. Su tankı
34. Su temizleme topu
35. Süzgeç filtreleri
36. Temel el aletleri (anahtar takımı, karga burun, keski, pense, somun, cıvata, vida, conta, tornavida takımı, çekiç, murç)
37. Uç hortumu
38. Üstübü
39. Yağmurluk
3. Bilgi ve Beceriler
1. Acil durum bilgisi
2. Araç, gereç ve ekipman bilgisi
3. Artık ve atıkların kaynakta doğru ayrılması bilgisi
4. Basit ilkyardım bilgisi
5. Çevre koruma yöntemleri bilgisi
6. El becerisi
7. Genel inşaat ve yapı bilgisi
8. İş sağlığı ve güvenliği bilgisi
9. İşaret bilgisi
10. İşyeri çalışma prosedürleri bilgisi
11. Kalite kontrol prensipleri bilgisi
12. Malzeme bilgisi
13. Malzeme katalogları/el kitapları bilgisi
14. Mesafe ve ağırlık tahmin yeteneği
15. Mesleğe ilişkin yasal düzenlemeler bilgisi
16. Mesleki elektrik bilgisi
17. Mesleki fizik bilgisi
18. Mesleki matematik bilgisi
19. Mesleki mekanik bilgisi
20. Mesleki teknik terim bilgisi
21. Organizasyon ve ekip içinde çalışma becerisi
22. Öğrenme ve öğrendiğini aktarabilme becerisi
23. Sözlü ve yazılı iletişim becerisi
24. Standart ölçüler bilgisi
25. Temel beton bilgisi
26. Temel hidrolik bilgisi
27. Yangına müdahale teknikleri ve yangın söndürücüleri kullanma bilgisi
28. Yedek parça bilgisi
4. Tutum ve Davranışlar
1. Acil ve stresli durumlarda soğukkanlı ve sakin olmak
2. Amirlerine doğru ve zamanında bilgi aktarmak
3. Çevre korumaya karşı duyarlı olmak
4. Çevre, kalite ve İSG mevzuatında yer alan düzenlemeleri benimsemek
5. Değişime karşı açık olmak ve değişen koşullara uyum sağlamak
6. Ekip içinde uyumlu çalışmak
7. İnsan ilişkilerine özen göstermek
8. İş disiplinine sahip olmak
9. İşyeri çalışma prensiplerine uymak
10. İşyerine ait araç, gereç ve malzemelerin kullanımına özen göstermek
11. Kaliteye dikkat etmek
12. Kendini geliştirme konusunda istekli olmak
13. Kendinin ve diğer kişilerin güvenliğini gözetmek
14. Meslek ahlakına sahip olmak
15. Planlı ve organize olmak
16. Risk ve tehlike faktörleri konusunda duyarlı davranmak
17. Sorumluluklarını bilmek ve yerine getirmek
18. Süreç kalitesine özen göstermek
19. Temizlik, düzen ve işyeri tertibine özen göstermek
20. Yeniliklere açık olmak
21. Yetkisinde olmayan kusurlar hakkında ilgilileri bilgilendirmek
22. Zamanı iyi kullanmak
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME
Beton Pompa Operatörü (Seviye 3) meslek standardını esas alan ulusal yeterliliklere göre belgelendirme amacıyla yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli şartların sağlandığı ölçme ve değerlendirme merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı olarak gerçekleştirilecektir.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre hazırlanacak ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile belgelendirmeye ilişkin işlemler 15/10/2015 tarihli ve 29503 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mesleki Yeterlilik Kurumu, Sınav, Ölçme, Değerlendirme ve Belgelendirme Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.
----------------------- [1] Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye üç (3) olarak belirlenmiştir. [2] Bu görev, sadece makinenin tesisten şantiyeye götürülmesi gereken durumlarda yerine getirilir.
## EK-4.doc
(Değişik: RG-11/11/2015-29529) E-4
BETON SANTRAL OPERATÖRÜ (SEVİYE 3) ULUSAL MESLEK STANDARDI
| |BETON SANTRAL OPERATÖRÜ | |Meslek: | | | | | |Seviye: |3[1] | | |09UMS0026-3 | |Referans Kodu: | | | |Türkiye İnşaat Sanayicileri İşveren Sendikası (İNTES) | |Standardı Hazırlayan Kuruluş (lar): |Yardımcı Kuruluş: Türkiye Hazır Beton Birliği (THBB) | | |MYK İnşaat Sektör Komitesi | |Standardı Doğrulayan Sektör Komitesi: | | | |10.11.2009 Tarih ve 2009/60 Sayılı Karar | |MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/ Sayı: |Rev.01: 16.09.2015 Tarih ve 2015/42 Sayılı Karar | | |11.12.2009-27429 | |Resmî Gazete Tarih/Sayı: |Rev.01: | | | | |Revizyon No: |01 |
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
AGREGA: Hammaddeyi (kum, çakıl, mıcır),
AMPERMETRE: Karışım esnasındaki zorlanmayı gösteren voltaj ölçeri,
AŞINMA SACI: Pan mikser içinde taban ve yan kısımlarda bulunan ve betonla temas ederek zamanla aşınan ve değişmesi gereken sac plakaları,
BEKLEME BUNKERİ: Üretimi hızlandırmak için bir sonraki çevrime ait agreganın tartılarak panmiksere boşaltım için hazır beklediği hazneyi,
BESLEME BANDI SİSTEMİ: Pan miksere veya bekleme bunkerine malzeme taşınmasını sağlayan sistemi,
ÇİMENTO HELEZONU: Siloda depolanan çimentoyu, elektrik motoru ve redüktör tarafından çalıştırılarak tartı kantarına vida hareketi ile taşıyan boru şeklindeki metal sistemi,
ÇİMENTO SİLO ÜSTÜ FİLTRE: Silo havalandırmasını sağlayan ve dış havaya toz kaçmasını önleyen sistemi,
ÇİMENTO SİLOSU: Çimentonun stoklandığı yeri,
EMNİYET İPLİ ŞALTER: Konveyör bantların çalışması sırasında oluşabilecek acil bir durumda, dışarıdan müdahale ile bant çalışmasını durduran acil stop sistemini,
GERİ DÖNÜŞÜM HAVUZU: Çevre temizliği için suyun tekrar değerlendirildiği yeri,
GERİ DÖNÜŞÜM ÜNİTESİ: Artan betonları agrega ve çimentolu su olarak ayrıştırarak tekrar üretime kazandıran makineyi,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflamasını,
İSG: İş Sağlığı ve Güvenliğini,
KALİBRASYON AĞIRLIĞI: Hammadde tartım kantarlarının tartım doğrulamasını periyodik kontrol etmek amacıyla belli ağırlıkta (maksimum 20 kg) ve sertifikalı metal kütleleri,
KAMYON KANTARI: Hammadde getiren kamyonların tesise giriş tartımlarının ve beton mikserlerinin kontrol tartımlarının yapıldığı tartım ünitesini,
KANTAR İNDİKATÖRÜ: Üretim esnasındaki hammadde ve su tartımlarını anlık olarak gösteren elektronik üniteyi,
KATKI TANKI: Kimyasal maddenin stoklandığı yeri,
KATKI TARTI BUNKERİ: Üretim esnasında kimyasal katkının tartılıp beklediği yeri,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
KLEPE: Tartım kantarındaki hammaddelerin boşalmasını sağlayan pnömatik veya elektrikle çalışan kapak sistemini,
KONTROL LİSTESİ: Günlük, haftalık ve aylık periyodik bakımların yapılmasını öngören listeyi,
LOADCELL: Hammadde tartım kantarlarında tartımı yapan elektronik yük hücresini,
MAKARA: Kovanın halatını sarmaya yarayan ve halatlı sistemde kullanılan mekanizmayı,
MEKANİK AKSAM: Beton santralinin tüm parçalarını,
NEMÖLÇER: Agreganın nemini ölçen aleti,
OTOMASYON SİSTEMİ: Üretimin tüm aşamalarının otomatik olarak yapılamasını sağlayan bilgisayar yazılımını,
PAN MİKSER: Bütün hammaddenin harmanlandığı yeri,
PLC (ELEKTRONİK HABERLEŞME ÜNİTESİ): Üretim esnasında otomasyon sisteminin ihtiyaç duyduğu bilgileri, üretim makine ve sistemlerinden alarak bilgisayar sistemine ileten elektronik üniteyi,
PNÖMATİK SİSTEM: Havadan iletim sistemini,
REDÜKTÖR: Motordan aldığı hareket gücünü hareketli parçaya aktaran ve hareketli parçanın çalışmasını sağlayan aleti,
RİSK: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini,
RULO: Bant sisteminin çalışması esnasında bandı destekleyen ve yönlendiren silindirik yapıdaki dönen makaraları,
SANTRAL KABİNİ: Santral operatörünün üretim yaptığı ve kontrol ettiği, bilgisayar ve elektrik panosunun bulunduğu odayı,
SLAMP: Üretilen betonun kıvamını (akıcılığını),
STOK SAHASI: Agreganın stoklandığı yeri,
ŞARTLANDIRICI: Basınçlı havayı çalışma şartlarına hazır hale getirmek için kullanılan pnömatik elemanları,
TAMBUR: Bandın iç kısmında, başta ve sonda olan ve bandın dönmesini sağlayan parçayı,
TARTI BANDI: Beton reçetesinde belirtilen miktarlardaki agregaları elektronik olarak tartan sistemi,
TARTIKANTARI: Beton reçetesinde belirtilen miktarlardaki su, çimento ve kimyasal katkıyı elektronik olarak tartarak karıştırıcıya gönderen sistemi,
TEHLİKE: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,
VALF: Hammaddenin boşaltım kapağının açılmasını sağlayan kolu,
VİBRATÖR: Çimento ve agrega kantar veya bunkerlerindeki yapışmayı önleyerek akışı sağlamak için elektrikle çalışan titreşim makinesini ifade eder.
1. GİRİŞ
Beton Santral Operatörü (Seviye 3) ulusal meslek standardı 5544 sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu (MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan 19/10/2015 tarihli ve 29507 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması Hakkında Yönetmelik ve 27/11/2007 tarihli ve 26713 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre MYK’nın görevlendirdiği Türkiye İnşaat Sanayicileri İşveren Sendikası (İNTES) tarafından hazırlanmıştır.
Beton Santral Operatörü (Seviye 3) ulusal meslek standardı, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş, MYK İnşaat Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
Beton Santral Operatörü (Seviye 3) ulusal meslek standardının 01 No’lu Revizyonu, Türkiye İnşaat Sanayicileri İşveren Sendikası (İNTES) tarafından yapılmış ve MYK İnşaat Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
2. MESLEK TANITIMI
1. Meslek Tanımı
Beton Santral Operatörü (Seviye 3); iş sağlığı ve güvenliği ile çevre koruma önlemlerini uygulayarak, kalite sistemleri çerçevesinde, mesleği ile ilgili iş organizasyonu yapan, üretim otomasyon sistemi yardımıyla beton santralini kullanarak daha önce tespit edilmiş beton reçetesine göre beton üreten, üretim sürecini kontrol eden, santralin günlük kontrol, temizlik ve periyodik bakımını yapan veya yapılmasını sağlayan, gerekli hallerde beton sevkiyatını idare edebilen ve mesleki gelişim faaliyetlerine katılan nitelikli kişidir.
2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO 08: 8114 (Çimento, taş ve diğer mineral ürünler ile ilgili makine operatörleri)
3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile ilgili Düzenlemeler
4857 sayılı İş Kanunu
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği
Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik
Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği
Ayrıca; iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan diğer mevzuat, kanun, tüzük ve yönetmeliklere uyulması ve konu ile ilgili risk analizi yapılması esastır.
4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
Meslek ile ilgili diğer mevzuat bulunmamaktadır.
5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
Beton Santral Operatörü (Seviye 3); açık havada çalışma zorunluluğu olan, iş kazası riskinin fazla olduğu bir meslek olma özelliği göstermektedir. Çalışma ortamı mevsim şartlarına göre aşırı soğuk veya sıcak, tozlu, gürültülü ve nemli ortamlar olabilir. Mesleğin icrası esnasında iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini gerektiren kaza ve yaralanma riskleri bulunmaktadır. Risklerin tamamen ortadan kaldırılamadığı durumlarda ise işveren tarafından sağlanan uygun kişisel koruyucu donanımı kullanarak çalışır.
6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
Beton Santral Operatörü (Seviye 3)’nün, 6331 sayılı İSG Kanunu’nun 15. Maddesi gereğince sağlık gözetimine tabi tutulması gerekmektedir.
3. MESLEK PROFİLİ
1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |A |İş sağlığı ve güvenliği ile çevre |A.1 |İş sağlığı ve güvenliği için alınan |A.1.1 |Çalışacağı alandaki risk faktörleri hakkında bilgi alır. | | |koruma önlemlerini uygulamak | |önlemlere uymak | | | | |(devamı var) | | | | | | | | | |A.1.2 |İş sağlığı ve güvenliği açısından gereken KKD’leri kullanır. | | | | | |A.1.3 |Arızalara sadece yetkili kişilerin müdahale etmesini sağlar. | | | | | |A.1.4 |Kazaya sebebiyet verecek davranışlardan kaçınır, iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan önlemlere | | | | | | |dikkat eder ve uyar. | | | | | |A.1.5 |İlk yardım çantası ve yangın söndürücü bulundurur. | | | | | |A.1.6 |İletişim araçlarını (telsiz, telefon vb.) yanına alır. | | | | | |A.1.7 |Çalışacağı alanın gereken güvenlik donanım kontrolünü işveren veya iş güvenliği uzmanının | | | | | | |direktiflerine uygun olarak yapar. | | | | | |A.1.8 |Çalışma alanının temiz ve düzenli tutulmasını sağlar. | | | | | |A.1.9 |Elektrik pano kapaklarının gözle kontrolünü yapar, arıza varsa amirine bildirir. | | | |A.2 |Çalışma alanının güvenlik açısından |A.2.1 |Çalışacağı sahanın gözle kontrolünü yapar. | | | | |kontrolünü yapmak | | | | | | | |A.2.2 |Çalışacağı çevre hakkında bilgi sahibi olur. | | | | | |A.2.3 |Çalışacağı sahada ilgisiz kişilerin bulunmamasına dikkat eder. | | | | | |A.2.4 |Çalışma alanını kontrol ederek çalışmayı engelleyebilecek ve tehlikelere neden olabilecek durumları | | | | | | |tespit eder ve gerekli önlemleri alır. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |A |İş sağlığı ve güvenliği ile çevre |A.3 |Çalışma ortamı ile ilgili oluşabilecek |A.3.1 |Konu ile ilgili yasa, yönetmelik ve talimatlara uyar ve belirtilen tedbirleri alır. | | |koruma önlemlerini uygulamak | |tehlikelere karşı önlem almak | | | | | | | |A.3.2 |Çalışma bölgesinde risk oluşturabilecek faktörleri saptama çalışmalarına katkı sağlar. | | | |A.4 |Çevresel risklerin azaltılmasına |A.4.1 |Ortaya çıkan atıkların türlerine göre toplanmasını ve uygun şekilde imha edilmesini sağlar. | | | | |katkıda bulunmak | | | | | | | |A.4.2 |Dönüştürülebilen malzemelerin geri kazanımı için gerekli ayırmayı ve sınıflamayı yapar. | | | |A.5 |Kalite sağlamadaki teknik prosedürleri |A.5.1 |Yapılacak işlemin türüne göre kalite sağlama tekniklerini uygular. | | | | |uygulamak | | | | | | | |A.5.2 |İşlemler sırasında kalite şartlarının karşılanmasını sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |B |İş organizasyonu yapmak (devamı |B.1 |Santralin periyodik bakımlarını yapmak |B.1.1 |Beton santralinin periyodik bakımlarını kontrol listesine göre günlük, haftalık ve aylık olarak | | |var) | | | |yapar. | | | |B.2 |Bakım ve arıza kayıtlarını tutmak |B.2.1 |Her türlü arıza ile ilgili gece raporlarını tutar ve rapor sonucunu amirine bildirir. | | | | | |B.2.2 |Geceden kalan arıza varsa sabah takibini yapar. | | | | | |B.2.3 |Bakım kontrol listesinin sonuçlarını merkeze gönderir. | | | | | |B.2.4 |Tüm bakım kayıtlarını tesis şefine onaylatır. | | | | | |B.2.5 |Arıza bildirim raporlarının (servis raporlarının) bir kopyasını ilgili amire iletir. | | | |B.3 |Günlük sevkiyat üretim çizelgesini |B.3.1 |Günlük üretim durumuna göre siparişler doğrultusunda programı belirler. | | | | |doldurmak ve sevkiyat yapmak | | | | | | | |B.3.2 |Sevkiyat yapacağı alanın uygunluk durumuna göre sevkiyat yapar. | | | |B.4 |İş programı yapmak |B.4.1 |İşin yoğunluğuna, müşterinin uzaklığına ve ulaşım yolunun trafik durumuna göre iş programını yapar. | | | | | |B.4.2 |İş yoğunluğuna göre araç ve ekipman sayısını belirler. | | | |B.5 |Hammadde stok kontrolü yapmak |B.5.1 |Günlük üretim için yeterli hammadde olup olmadığını kontrol eder. | | | | | |B.5.2 |Raporlara göre günlük, haftalık, aylık teorik tüketim ve fiili tüketim arasındaki farkı kontrol eder.| | | |B.6 |Agregaların kalite kontrollerinin |B.6.1 |Günlük gelen agregaları gözle kontrol eder. | | | | |yapılmasını sağlamak | | | | | | | |B.6.2 |Tespit ettiği sorunları laboratuar sorumlusuna bildirir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |B |İş organizasyonu yapmak |B.7 |İrsaliye işlemlerini kontrol etmek |B.7.1 |Yanlış beton dökümünü önlemek ve faturanın doğru çıkmasını sağlamak için irsaliyede yazılı olan isim,| | | | | | |imza ve şantiye adresini kontrol eder. | | | | | |B.7.2 |İrsaliyedeki fatura bilgilerini kontrol eder. | | | | | |B.7.3 |İrsaliyede yazılı olan beton sınıfı ve çimento dozajını kontrol eder. | | | | | |B.7.4 |İrsaliyedeki çıkış saatine göre varış ve boşaltma saatini kontrol eder. | | | | | |B.7.5 |İrsaliye referans numarasını kontrol eder. | | | |B.8 |Yedek parça talep etmek |B.8.1 |Bakım kayıtlarına göre yedek parça sipariş eder veya edilmesini sağlar. | | | | | |B.8.2 |Sarf malzemesini sayar ve acil durumlar için yedek parçadan elinde yeterli miktarda bulunmasını | | | | | | |sağlamak için sipariş verir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |C |Beton santralini üretime hazırlamak|C.1 |Otomasyon sistemini kontrol etmek |C.1.1 |Sistemin gözle kontrolünü yapar ve müdahale gerektiren durumlarda yetkili birime haber verir. | | | | | | | | | |(devamı var) | | | | | | | | | |C.1.2 |Gözden kaçan herhangi bir sorun varsa görebilmek için santrali boşta çalıştırır. | | | |C.2 |Mekanik aksamları yağlamak veya |C.2.1 |Yağ seviye göstergesini gözle kontrol eder. | | | | |yağlanmasını sağlamak | | | | | | | |C.2.2 |Günlük ve haftalık yağlama yapar veya yapılmasını sağlar. | | | |C.3 |Hidrolik sistemi kontrol etmek |C.3.1 |Boşaltma kapağının çalışıp çalışmadığını kontrol eder. | | | | | |C.3.2 |Hidrolik yağ seviyesini kontrol eder. | | | |C.4 |Pnömatik sistemi kontrol etmek |C.4.1 |Santrali çalıştırmadan önce kompresörü çalıştırır ve pnömatik sistemi kontrol eder. | | | | | |C.4.2 |Hava kaçağının kontrolünü yapar ve hava kaçağı olması durumunda müdahale eder. | | | | | |C.4.3 |Şartlandırıcı seviyesini kontrol eder ve su tutucudaki suyun boşaltılmasını sağlar. | | | | | |C.4.4 |Kompresörün günlük su tahliyesini yapar. | | | | | |C.4.5 |Kompresörün yağ seviyesi ve basıncını kontrol eder. | | | | | |C.4.6 |Valfların çalışıp çalışmadığını kontrol eder. | | | |C.5 |Su sistemini kontrol etmek |C.5.1 |Su deposu ve geri dönüşüm havuzu içerisinde su olup olmadığını kontrol eder. | | | | | |C.5.2 |Su vanalarında ve su hatlarında kaçak olup olmadığını kontrol eder. | | | | | |C.5.3 |Hidrofor ve su pompalarının kontrolünü yapar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |C |Beton santralini üretime hazırlamak|C.6 |Tartı sistemini kontrol etmek |C.6.1 |Tartı kantarlarının ağırlığının sıfır olup olmadığını kontrol eder. | | | | | |C.6.2 |Tartı kantarlarının bir yere temas edip etmediğini kontrol eder. | | | |C.7 |Mekanik sistemi kontrol etmek |C.7.1 |Mekanik aksamların gözle ve elle kontrolünü yapar. | | | | | |C.7.2 |Arızayı tespit eder ve yetkiliye bildirir. | | | | | |C.7.3 |Makine çalışmaz haldeyken mekanik aksamın el ile kontrolünü yapar. | | | |C.8 |Bant sistemini kontrol etmek |C.8.1 |Emniyet ipli şalterin çalışıp çalışmadığını kontrol eder. | | | | | |C.8.2 |Bandı boşta çalıştırıp bir sorun olup olmadığını kontrol eder. | | | | | |C.8.3 |Tamburların çalışıp çalışmadığını kontrol eder. | | | | | |C.8.4 |Bandın gerginliğini kontrol eder. | | | | | |C.8.5 |Makara ve ruloların gözle kontrolünü yapar. | | | | | |C.8.6 |Bandın üstünde hasar olup olmadığını kontrol eder. | | | | | |C.8.7 |Redüktörün ses çıkarıp çıkarmadığını kontrol eder. | | | |C.9 |Katkı tankını kontrol etmek |C.9.1 |Katkı tankının sirkülâsyonunun çalışıp çalışmadığını kontrol eder. | | | | | |C.9.2 |Katkı tankı bunkerinin temizliğini kontrol eder. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |D |Beton üretimini sağlamak |D.1 |Makineyi boşta çalıştırmak |D.1.1 |Makineyi çalıştırmaya başlamadan önce gerekli emniyet tedbirlerini alarak, sistemin çalışıp | | | | | | |çalışmadığını kontrol eder. | | | | | |D.1.2 |Makineyi çalıştırmadan önce sireni çalar. | | | |D.2 |Transmikserin dolum pozisyonunda |D.2.1 |Doluma girmeden önce transmikseri boşaltma yönüne çevirir ve içinin boş olup olmadığını kontrol eder.| | | | |çalıştırılmasını sağlamak | | | | | |D.3 |Müşteri siparişi açmak |D.3.1 |Sevk irsaliye bilgilerini bilgisayara kaydeder. | | | | | |D.3.2 |Siparişe göre doğru beton sınıfı, reçeteyi ve şantiyeyi seçer. | | | |D.4 |Parametreleri kontrol etmek |D.4.1 |Malzemenin santrale giriş sıralarını takip eder. | | | | | |D.4.2 |Monitörden üretimi takip eder. | | | |D.5 |Üretim sırasında betonun kalitesini |D.5.1 |Betonun kıvamını görmek için panmikser ampermetresini kontrol eder. | | | | |kontrol etmek | | | | | | | |D.5.2 |Yetersiz geldiği yerlerde betona bakar ve beton sesinden betonun kıvamını takip eder. | | | | | |D.5.3 |Laboratuvar sorumlusu ile işbirliği içinde, betonun hedeflenen kıvamını tutturmaya çalışır. | | | | | |D.5.4 |Üretim esnasında, kantar tartımları ile teorik olarak alması gereken miktarlar arasındaki farkların | | | | | | |kontrolünü yapar. | | | |D.6 |Betonun mikserdeki kalma süresini takip|D.6.1 |Otomasyon sistemine girilen karıştırma süresinin, reçete ile belirlenen süreyle aynı olmasını sağlar.| | | | |etmek | | | | | |D.7 |Arızayı tespit etmek |D.7.1 |Otomasyon sisteminin gösterdiği arızanın asıl nedenini yerinde tespit eder. | | | | | |D.7.2 |Arızaya müdahale bilgisi ve yetkisi varsa müdahale eder yoksa yetkili kişiye bilgi verir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |E |Üretim sonrası beton santralini |E.1 |Pan mikserin iç kısmını temizlemek |E.1.1 |Pan mikseri temizlemeden önce makinenin çalışmaması için gerekli emniyet tedbirlerini alır. | | |temizlemek | | | | | | | | | |E.1.2 |Pan mikserin içinde beton artığının kalmamasını sağlar. | | | | | |E.1.3 |Pan mikserin içindeki tüm aksamları temizler veya temizlenmesini sağlar. | | | | | |E.1.4 |Temizlik esnasında iç aksamların kontrolünü yapar. | | | | | |E.1.5 |İç aksamlara zarar vermeden temizlik işlemini tamamlar veya tamamlanmasını sağlar. | | | |E.2 |Beton santralin dış kısmını ve |E.2.1 |Kazaya neden olabilecek herhangi bir madde varsa (kum, çakıl, demir parçası vb.) su ile temizliğini | | | | |platformunu temizlemek | |yapar veya yapılmasını sağlar. | | | |E.3 |Asansörün ve bantların alt kısmını |E.3.1 |Bant ve siloların üzerine yapışan maddelerin temizliğini yapar veya yapılmasını sağlar. | | | | |temizlemek veya temizlenmesini sağlamak| | | | | |E.4 |Beton santral sahasını temizlemek veya |E.4.1 |Sahada çamur, kum ve/veya çakıl varsa toplar veya toplanmasını sağlar. | | | | |temizlenmesini sağlamak | | |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |F |Mesleki gelişim faaliyetlerine |F.1 |Bireysel mesleki gelişim konusunda |F.1.2 |Mesleği ile ilgili eğitimlere katılır ve aldığı belgeleri muhafaza eder. | | |katılmak | |çalışmalar yapmak | | | | | | | |F.1.2 |Mesleği ile ilgili yeni teknolojileri ve gelişmeleri takip eder. | | | | | |F.1.3 |Bilgi ve deneyimlerini birlikte çalıştığı kişilere aktarır. |
3.
1.
2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Asit
2. Aşınma plakası
3. Bant lastiği
4. Buhar hortumu
5. Çektirme aleti
6. Çelik halat
7. Disk
8. Düğme
9. Emniyet ipli şalter
10. Gres yağı
11. Gresörlük
12. Halat makaraları
13. Hava filtreleri
14. Hava hortumları
15. Hava pedleri
16. Helezon
17. Hidrofor
18. Hidrolik hortum
19. Hidrolik yağı
20. İletişim araçları (telsiz, telefon)
21. Kalibrasyon ağırlıkları
22. Kalibrasyon halatı
23. Karıştırıcı paleti
24. Karıştırıcı yağı
25. Kayış
26. Kaynak takımı
27. Kesintisiz güç kaynağı
28. Kişisel Koruyucu Donanım (baret, iş elbisesi, eldiven, emniyet kemeri, çelik burunlu ayakkabı, toz maskesi, kulaklık, fosforlu yelek)
57. Temel el aletleri (anahtar takımı, ayarlı pense, boru anahtarı, cıvata, conta, çekiç, keski, karga burun, matkap, murç, tornavida takımı, kontrol kalemi, mengene, yan keski, piston, somun)
58. Toz filtresi
59. Transformatör
60. Üstübü
61. Valf
62. Yağmurluk
63. Zaman rölesi
64. Zincir
3. Bilgi ve Beceriler
1. Acil durum bilgisi
2. Araç, gereç ve ekipman bilgisi
3. Artık ve atıkların kaynakta doğru ayrılması bilgisi
4. Basit ilkyardım bilgisi
5. Beton santral otomasyon programı bilgisi
6. Çevre koruma yöntemleri bilgisi
7. El becerisi
8. Genel inşaat ve yapı bilgisi
9. İş sağlığı ve güvenliği bilgisi
10. İşaret bilgisi
11. İşyeri çalışma prosedürleri bilgisi
12. Kalite kontrol prensipleri bilgisi
13. Malzeme bilgisi
14. Malzeme katalogları/el kitapları bilgisi
15. Mesafe ve ağırlık tahmin yeteneği
16. Mesleğe ilişkin yasal düzenlemeler bilgisi
17. Mesleki elektrik bilgisi
18. Mesleki fizik bilgisi
19. Mesleki matematik bilgisi
20. Mesleki mekanik bilgisi
21. Mesleki teknik terim bilgisi
22. Organizasyon ve ekip içinde çalışma becerisi
23. Öğrenme ve öğrendiğini aktarabilme becerisi
24. Raporlama bilgisi
25. Sözlü ve yazılı iletişim becerisi
26. Standart ölçüler bilgisi
27. Temel beton bilgisi
28. Temel hidrolik bilgisi
29. Yangına müdahale teknikleri ve yangın söndürücüleri kullanma bilgisi
30. Yedek parça bilgisi
4. Tutum ve Davranışlar
1. Acil ve stresli durumlarda soğukkanlı ve sakin olmak
2. Amirlerine doğru ve zamanında bilgi aktarmak
3. Çevre korumaya karşı duyarlı olmak
4. Çevre, kalite ve İSG mevzuatında yer alan düzenlemeleri benimsemek.
5. Değişime karşı açık olmak ve değişen koşullara uyum sağlamak
6. Ekip içinde uyumlu çalışmak
7. İnsan ilişkilerine özen göstermek
8. İş disiplinine sahip olmak
9. İşyeri çalışma prensiplerine uymak
10. Kaliteye dikkat etmek Kendini geliştirme konusunda istekli olmak
11. Kendinin ve diğer kişilerin güvenliğini gözetmek
12. Meslek ahlakına sahip olmak
13. Planlı ve organize olmak
14. Risk ve tehlike faktörleri konusunda duyarlı davranmak
15. Sorumluluklarını bilmek ve yerine getirmek
16. Süreç kalitesine özen göstermek
17. Temizlik, düzen ve işyeri tertibine özen göstermek
18. Yeniliklere açık olmak
19. Yetkisinde olmayan kusurlar hakkında ilgilileri bilgilendirmek
20. Zamanı iyi kullanmak
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME
Beton Santral Operatörü (Seviye 3) meslek standardını esas alan ulusal yeterliliklere göre belgelendirme amacıyla yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli şartların sağlandığı ölçme ve değerlendirme merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı olarak gerçekleştirilecektir.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre hazırlanacak ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile belgelendirmeye ilişkin işlemler 15/10/2015 tarihli ve 29503 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mesleki Yeterlilik Kurumu, Sınav, Ölçme, Değerlendirme ve Belgelendirme Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.
----------------------- [1] Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye üç (3) olarak belirlenmiştir.
## EK-5.doc
[pic]
ULUSAL MESLEK STANDARDI
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ELEMANI (İNŞAAT)
SEVİYE 4
REFERANS KODU / 09UMS0029-4
RESMİ GAZETE TARİH-SAYI: 11.12.2009 - 27429
| |İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ELEMANI (İNŞAAT) | |Meslek: | | | | | |Seviye: |4[1] | | |09UMS0029-4 | |Referans Kodu: | | | |Türkiye İnşaat Sanayicileri İşveren Sendikası (İNTES) | |Standardı Hazırlayan Kuruluş (lar): | | | |MYK İnşaat Sektör Komitesi | |Standardı Doğrulayan Sektör Komitesi: | | | |10.11.2009 Tarih ve 2009/60 Sayılı Karar | |MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/ Sayı: | | | |11.12.2009 - 27429 | |Resmi Gazete Tarih/Sayı: | | | | | |Revizyon No: |00 |
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
ACİL ÇIKIŞ: Herhangi bir doğal afet vb durumlarda binanın yangın merdivenine veya güvenli çıkışına açılan kapısını,
ACİL DURUM: Afet olarak değerlendirilen olaylar ile dikkatsizlik, tedbirsizlik, ihmal, kasıt ve çeşitli sebeplerle meydana getirilen olayların yol açtığı hâlleri; çalışanları, toplumu veya çevreyi tehdit eden, işletme operasyonlarını engelleyen veya durduran, fiziksel veya çevresel hasara yol açan, işletmenin finansal durumunu veya kurumsal imajını zedeleyen doğal ya da insan eliyle meydana gelen planlanmamış olayları,
ACİL DURUM EKİBİ: Yangın, deprem ve benzeri afetlerde binada bulunanların tahliyesini sağlayan, olaya ilk müdahaleyi yapan, arama-kurtarma ve söndürme işlerine katılan ve gerektiğinde ilk yardım uygulayan ekibi,
ACİL DURUM PLANLARI: Acil durumlarda yapılacak müdahale, koruma, arama-kurtarma ve ilk yardım iş ve işlemlerinin nasıl ve kimler tarafından yapılacağını gösteren ve acil durum öncesinde hazırlanması gereken planları,
ASMA İSKELE: Bir yapı veya bina üzerine özel amaçlar için geçici olarak kurulan, kullanımdan önce iş sahasına monte edilen asma donanımından ve bir çalışma plâtformdan oluşan iş ekipmanını,
ATIK: Üretim ve kullanım faaliyetleri sonucu ortaya çıkan, insan sağlığı ve çevreye zarar verecek şekilde doğrudan veya dolaylı biçimde alıcı ortama verilmesi sakıncalı olan her türlü maddeyi,
AYDINLATMA: İşçilerin çalışma ortamında çabuk, doğru, rahat ve güvenli görmesini, performans ve verimliliklerinin maksimum düzeyde olmasını sağlamak için ışığın rengi, yayılması, yönü ve miktarının ayarlanmasını,
AYDINLATMA SİSTEMİ: Makinede ve/veya içinde ışıklandırma ve/veya iş yeri bina ve eklentilerini ışıklandırma sağlamak amacıyla makinenin ve işyeri bina ve eklentilerinin kalıcı bir parçası olarak tasarlanmış, mekanik ve elektrikli kumanda sistemleri ile lamba (lar), armatür (ler) den oluşan sistemi,
BASINÇLI EKİPMAN: Yakma amacı dışında kullanılan ve iç basıncı 0,5 bar’dan daha yüksek olan ancak azami çalışma basıncı 30 bar’ı geçmeyen, içine hava veya azot gazı konulmak üzere seri olarak üretilen ve ateşe maruz kalmayan, kaynaklı basit basınçlı kapları,
CEPHE ASANSÖRÜ: Bir yapı veya bina cephesine, personel ve/veya malzeme taşımak üzere, binanın veya yapının boyuna hareketi sağlayan bir mekanizma ve kabinden oluşan iş ekipmanını,
DURDURMA DÜZENİ: Konveyör kayışlarının yanlarında bulunan güvenlik halatları, koruyucu kilitleri, imdat düğme ve frenleri, asansör paraşütleri gibi güvenli olmayan durumlarda sistemi durdurmayı sağlayan düzenekleri,
DÜZELTİCİ FAALİYET: Saptanan uygunsuzluk veya diğer istenmeyen durumların nedenlerini ortadan kaldırma faaliyetini,
ELLE TAŞIMA: Olumsuz ergonomik koşullar ve nitelikleri bakımından işçilerin bel ve sırt incinmelerine neden olabilecek yüklerin, bir veya daha fazla işçi tarafından elle veya beden gücü kullanılarak kaldırılması, indirilmesi, itilmesi, çekilmesi, başka bir yere götürülmesi veya hareket ettirilmesi gibi işlerin yapılması veya bu işlerin yapılması için fiziki olarak destek olunmasını,
HAREKETLİ PARÇALAR: Makine ve tezgâhlarda güç aktarmayan ancak hareket eden (örneğin planyaların kalem tespit başlıkları, besleme merdaneleri, vargel tablaları gibi) elemanları,
ISCED: Uluslararası Standart Eğitim Sınıflamasını,
ISCO-08: Uluslararası Standart Meslek Sınıflamasını,
İKAZ BANDI: Uyarı amaçlı, rulo halinde sarılı olup kullanım yerinde açılarak, ahşap, demir çubuk gibi dolanarak metrelerce alanı çevirecek şekilde kırmızı, beyaz sarı siyah veya diğer çarpıcı renklerde plastik ten yapılan şeridi,
İKSA: Yapı kazılarında, zeminlerin kendini tutamayıp kayma yapmasına karşı, kazı yüzlerini desteklemek amacıyla uygulanan sistemi,
İLK YARDIM: Herhangi bir kaza ya da yaşamı tehlikeye düşüren bir durumda sağlık görevlilerinin tıbbı yardımı sağlanıncaya kadar hayatın kurtarılması ya da durumun daha kötüye gitmesini önleyebilmek amacıyla olay yerinde, tıbbi araç ve gereç aranmaksızın mevcut araç ve gereçlerle yapılan ilaçsız uygulamaları,
İSKELE: Yapı elemanları inşa edilirken işçilerin boyunun yetişemeyeceği kısımlara gelindiğinde işçilerin güvenle çalışabilmesi için ve kalıp altlarında da taşıyıcı sistem olarak oluşturulabilen platformları,
İŞBAŞI EĞİTİM: Çalışanların işe başlamalarında ve yeni şartlara kolaylıkla uyum sağlamaları için yeni bilgiler vermek üzere düzenlenen programları,
İŞ İZNİ: Tehlikeli işlerin yapılması öncesi işin kimler tarafından hangi saatler içinde ve hangi ekipmanla yapılacağını belirten çalışma yerine asılması şart olan sorumlularca gerekli ölçümler yapıldıktan sonra onaylanarak imzalanan işin yapılmasına şartlı olarak izin veren sistem ve /veya belgeyi,
İŞ KAZASI: Kişinin iş yerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle veya görevi nedeniyle, kişi kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş veya çalışma konusu nedeniyle, işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle, asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, emziren kadın çalışanın, çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve kişiyi hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özre uğratan olayı,
İŞ MAKİNESİ: Yol inşaat makineleri ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan; iş amacına göre üzerine çeşitli ekipman monte edilmiş; karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında kullanılamayan motorlu araçları,
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ (İSG): İş yerinde bulunan herkesin fiziksel, zihinsel ve sosyal refahının en yüksek seviyede olmasını amaç edinen çok disiplinli bir bilim dalını,
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ: Kuruluşun faaliyetleri ile ilgili İSG riskleri yönetimini kolaylaştıran, tüm yönetim sisteminin bir parçasını;
İŞARETÇİ: İşareti veren kişiyi,
İŞÇİ: Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiyi,
İŞVEREN: İşçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşları,
İŞVEREN VEKİLİ: İşveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kişiyi,
İŞYERİ: İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddî olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birimi, (işverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve meslekî eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır)
KAÇIŞ AYDINLATMASI: Normal aydınlatma devrelerinin kesintiye uğraması hâlinde, armatürün kendi gücüyle veya ikinci bir enerji kaynağından beslenerek sağlanan aydınlatmayı,
KAÇIŞ YOLU: Oda ve diğer müstakil hacimlerden çıkışlar, katlardaki koridor ve benzeri geçişler, kat çıkışları, zemin kata ulaşan merdivenler ve bina son çıkışına giden yollar dâhil olmak üzere binanın herhangi bir noktasından yer seviyesindeki cadde veya sokağa kadar olan ve hiçbir şekilde engellenmemiş olan yolun tamamını,
KALDIRMA DONATISI (KALDIRMA AKSESUARLARI): Kaldırma makinesine monte edilmemiş olup, yükün tutulmasına imkân sağlayan, makine ile yük arasına veya yükün kendi üzerine yerleştirilen veya yükün ayrılmaz bir parçası olması amaçlanan aksam veya teçhizat ile sapanlar ve bunların aksamlarını,
KILAVUZ HALATI: Tehlikeli olabilecek yüklerin kaldırılması esnasında yükün hareketi ile zarar vermesini önlemek amacı ile yüke bağlanan, diğer ucu işçilerin kontrolünde olan, işçiyi yük altına sokmadan yüke müdahale imkânı tanıyan halatı,
KİLİT: Halatları birbirine tutturmak amaçlı cıvata ve somundan oluşan ekipmanı,
KİMLİK: Kişinin kim olduğunu, görevini tanıtan belgeyi,
KİTLE ETİKETLEME SİSTEMİ: Bir tesis veya şantiyede özellikle işletmeye alma çalışmaları sırasında herhangi bir yanlış ve yetkisiz kullanım sonucu diğer ekipman ve insanların zarar görmesini engellemek amaçlı vana, elektrik düğmesi, şalter gibi donanımları kilitleyen aparatlar ve bu kilitler üzerine konacak uyarıcı bilgiyi içeren etiketleme sistemini,
KKD (Kişisel Koruyucu Donanım): Bir veya birden fazla sağlık ve güvenlik tehlikesine karşı korunmak için kişilerce giyilmek, takılmak veya taşınmak amacıyla tasarlanmış herhangi bir cihaz, alet veya malzemeyi; kişiyi aynı anda bir veya daha fazla muhtemel risklere karşı korumak amacıyla üretici tarafından bir bütün haline getirilmiş birçok cihaz, alet veya malzemeden oluşmuş bir donanımı; belirli bir faaliyetin yapılması için korunma amacı olmaksızın, taşınan veya giyilen donanımla birlikte kullanılan, ayrılabilir veya ayrılamaz nitelikteki koruyucu cihaz, alet veya malzemeyi,
KORKULUK: Çalışanların bir alt düzleme düşmesini engelleyen bariyeri; merdiven boşluğu tarafına düşmemek/emniyet için merdiven malzemesiyle de uyumlu olan ahşap, metal çubuk, arme cam, mermer gibi gereçlerle yapılan sistemi,
MAKİNE KORUYUCUSU: Makinelerin transmisyon düzenlerinde, hareketli parçalarında ve operasyon noktalarında kullanılan koruma düzeni ile güvenli olmayan durumlarda kullanılacak durdurma sisteminin tümünü,
MENHOL: Alt yapı tesislerine yetkililerin müdahalesi amacı ile insanların girebileceği yeraltı odacıklarını,
MERDİVEN: Bir yere çıkmaya veya bir yerden inmeye yarayan sabit veya seyyar basamaklı aracı,
MESLEK HASTALIĞI: İşçinin çalıştırıldığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, sakatlık veya ruhi arıza hallerini,
NACE: Avrupa Topluluğu’nda Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflamasını,
OPERASYON NOKTALARI: Makine ve tezgâhta talaş kaldıran, şekillendiren, delen, ezen, kesen veya başka şekilde işlem yapan kısım ile iş alıp verirken tehlikeli olan bölgeleri,
OPERATÖR: İş ekipmanını kullanma görevi verilen işçi veya işçileri,
ÖNLEYİCİ FAALİYET: Potansiyel bir uygunsuzluğun sebebini ortadan kaldırma faaliyetini,
TRANSMİSYON DÜZENİ: Güç aktaran milleri, volanları, kasnakları, kayışları, kaplinleri, muyluları, bilyeleri, krankları, kavramaları, dişli düzenlerini, zincir ve dişlisi gibi elemanları,
PARLAYICI MADDE (ALEVLENİR MADDE): Çok düşük parlama ve kaynama noktası olan sıvı maddeler ile preparatları ve ortam sıcaklığı ve basıncında hava ile temas durumunda alev alıcı gaz formdaki maddeler ve preparatlarını,
PATLAYICI MADDE: Atmosferik oksijen olmadan da ani gaz yayılımı ile ekzotermik reaksiyon verebilen ve/veya kısmen kapatıldığında ısınma ile kendiliğinden patlayan veya belirlenmiş test koşullarında patlayan, çabucak parlayan katı, sıvı, macunumsu, jelatinimsi haldeki maddeleri,
RAMAK KALA KAZA: Hastalığa, ölüme, yaralanmaya, zarara veya diğer kayıplara sebep olmadan gerçekleşen olayları,
RAMPA: Bir arazinin, bir kara yolunun, bir demir yolu hattının yatay doğrultuya göre yokuş veya iniş olan bölümünü,
RİSK: Tehlikelerden kaynaklanan bir olayın, meydana gelme ihtimali (Risk Şiddeti) ile kaza oluş sıklığı (Riskin ortaya çıkma sıklığı) nın bileşkesini,
RİSK DEĞERLENDİRMESİ: Tehlike/lerden, kaynaklanan risk (lerin), herhangi bir mevcut kontrollerin yeterliliklerinin hesaba alınması ve risklerin kabul edilebilir olup olmamasının değerlendirilmesi sürecini;
SAHA: Yapı işlerinin yürütüldüğü alanı,
SAPAN: Bir vinç veya diğer bir kaldırma makinesinin kancasına yüklerin asılmasında kullanılan, bağlantı elemanlı veya bağlantı elemansız olabilen, dikişli bir kalın dokuma bileşeninden oluşan veya tel halattan yapılmış bağlama gözleri olan veya zincir bileşenlerinden oluşan ekipmanı,
SOSYAL TESİS: İşyeri tanımı içerisinde yer alan yemekhane, spor sahası, dinlenme yerleri ve lokal gibi tesisleri,
TAHDİTLİ ALAN: Girilmesi veya çıkılması izne tabi veya yasak olan belirlenmiş bölgeyi; yapılacak işin niteliğine bağlı olarak sınırlama/çevreleme gerektiren alanı,
TALİMAT: Görevin gerektirdiği türlü hizmetlerin başarıyla yürütülmesi için amir tarafından verilen, o hizmetle ilgili sorumluluk, düzen ve ilkeleri içine alan yazılı veya sözlü buyrukları; işyerinde, üst tarafından asta verilen, çalışma sırasında uyulması gerekli noktaları bildiren resmi yazı, yönerge, direktifi,
TEHLİKE: Çalışma ortamında ve şartlarında var olan veya dışarıdan gelebilecek, kapsamı belirlenmemiş, maruz kalan kimselere, işyerine, makine ekipmanına ve çevreye zarar ya da hasar verme potansiyelini; insanların yaralanması, hastalanması, malın veya malzemenin hasar görmesi, işyeri ortamının zarar görmesi veya bunların birlikte gerçekleşmesine sebep olabilecek kaynak veya durumu,
UYARI LEVHASI: Bir tehlikeye neden olabilecek veya zarar verecek durum hakkında uyarıda bulunan işareti; kaçınılmaması durumunda ölüm veya ciddi yaralanmalarla sonuçlanabilecek muhtemel tehlikeli bir durumu bildirmek için kullanılan uyarıların yer aldığı tabelayı,
UYGUNSUZLUK: Bir gerekliliğin yerine getirilmemesi; doğrudan ya da dolaylı olarak yaralanma, hastalık, malın hasar görmesi, işyerinin zarar görmesi veya bunların birlikte gerçekleşmesine neden olabilecek yönetim sistemi performansından, kanunlardan, prosedürlerden, uygulamalardan ve çalışma standartlarından veya benzerlerinden herhangi bir sapmayı,
YAKIN ve ANİ TEHLİKE: Her an ortaya çıkması muhtemel tehlikeyi,
YANMA: Yanıcı madde, ısı ve oksijenin uygun şartlarda meydana gelmesiyle oluşan kimyasal olayı,
YANGIN: Yararlı ateş yakılan yerler dışında yanmanın kontrolden çıkmış halini,
ifade eder.
İÇİNDEKİLER
1. GİRİŞ 10 2. MESLEK TANITIMI 11 2.1. Meslek Tanımı 11 2.2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri 11 2.3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler 11 2.4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat 11 2.5. Çalışma Ortamı ve Koşulları 11 2.6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler 12 3. MESLEK PROFİLİ 13 3.1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri 13 3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman 30 3.3. Bilgi ve Beceriler 31 3.4. Tutum ve Davranışlar 32 4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME 33
1. GİRİŞ
İş Sağlığı ve Güvenliği Elemanı (İnşaat) (Seviye 4) ulusal meslek standardı 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan “Ulusal Meslek Standartlarının Hazırlanması Hakkında Yönetmelik” ve “Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre MYK’nın görevlendirdiği Türkiye İnşaat Sanayicileri İşveren Sendikası (İNTES) tarafından hazırlanmıştır.
İş Sağlığı ve Güvenliği Elemanı (İnşaat) (Seviye 4) ulusal meslek standardı, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş, MYK İnşaat Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
2. MESLEK TANITIMI
1. Meslek Tanımı
İş Sağlığı ve Güvenliği Elemanı (İnşaat) (Seviye 4); inşaatlarda iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesi amacıyla, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili genel saha kontrolünü yapan, risk değerlendirme faaliyetlerini yürüten, iş araç ve gereçlerinin iş sağlığı ve güvenliği açısından kontrol edilmesi, acil durum uygulama, yangın önleme, kayıt ve raporlama işlemleri ile mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürüten nitelikli kişidir.
2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO 08: 3257
ISCED 97: 862
NACE Rev.2: 43.99
3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile ilgili Düzenlemeler
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliği
İş Sağlığı ve Güvenliği Tüzüğü
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik
Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliği
*Ayrıca; iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan diğer mevzuat, kanun, tüzük ve yönetmeliklere uyulması ve konu ile ilgili risk analizi yapılması esastır.
4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
4857 Sayılı İş Kanunu
*Ayrıca; meslek ile ilgili yürürlükte olan diğer mevzuat, kanun, tüzük ve yönetmeliklere uyulması esastır.
5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
İş Sağlığı ve Güvenliği Elemanı (İnşaat), çalıştığı işletmeye göre açık veya kapalı ortamlarda sıcak, soğuk, ani ısı değişimi olan, nemli, tozlu, kokulu, gürültülü, hava akımı olan bölümlerde çalışabilir. Çalışma alanı üretimin yapıldığı her yerdir. Tam gün çalışma, gece çalışması, vardiyalı çalışma, hafta sonu çalışması söz konusudur. Üretim alanının büyüklüğüne göre dikkat gerektiren bir çalışma gerçekleştirirler.
6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
İş Sağlığı ve Güvenliği Elemanının (İnşaat) ağır ve tehlikeli işlerde çalışabilecek sağlık raporuna sahip olması gerekir.
3. MESLEK PROFİLİ 1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri |Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |A |Risk Değerlendirme Faaliyetlerini |A.1 |Çalışma sahasındaki tehlikeleri tespit |A.1.1 |Yapılan iş ve işlemler ile bu iş ve işlemler sırasında oluşabilecek tehlike kaynakları hakkında bilgi| | |Yürütmek | |etmek | |sahibi olur ve tehlike kaynaklarını belirler. | | | | | |A.1.2 |Tüm çalışma alanını amiri ile inceleyerek “Kontrol Listesi” hazırlanmasına yardımcı olur. Tehlikeli | | | | | | |ortam ve davranışları saptar. | | | |A.2 |Risk değerlendirme ekibinin oluşumuna |A.2.1 |Ekipte yer alması gereken kişiler ile bu ekibin görevleri ile ilgili öneride bulunur. | | | | |ve çalışmalarına katkı sağlamak | | | | | | | |A.2.2 |Sahadaki tehlikeleri ekibe yazılı olarak çözüm yolları ile birlikte iletir. | | | | | |A.2.3 |Ekibin çalışmalarını, ürettikleri çözümleri sahaya iletir ve takip eder. | | | |A.3 |İSG önlemleri hakkında görüş bildirmek |A.3.1 |Tespit edilen tehlike kaynaklarından ortaya çıkabilecek risklerle ilgili görüş bildirir. | | | | | |A.3.2 |Tehlike kaynaklarının nasıl kontrol altına alınabileceği konusunda görüş bildirir. | | | | | |A.3.3 |Tehlike kaynaklarının kontrol altına alınması, risklerle mücadele yöntemleri hakkında görüş bildirir.| | | |A.4 |İSG önlemlerinin uygulanmasına katkı |A.4.1 |İSG önlemlerinin etkin olarak uygulanıp uygulanmadığının takibini yapar. | | | | |sağlamak | | | | | | | |A.4.2 |İSG önlemlerinin uygulanmasında yer alır. | | | |A.5 |İSG önlemlerinin uygulamalarında geri |A.5.1 |Uygulamadan sorumlu kişilerle düzenli aralıklarla görüşme yapar. | | | | |bildirimde bulunmak | | | | | | | |A.5.2 |Uygulama ile ilgili tespit ettiği/edilen aksaklıkları kayıt altına alır. | | | | | |A.5.3 |Geri bildirimlerle ilgili gerekli işlemlerin başlatılmasını sağlar. | | | |A.6 |Risk analizi yapılmasına katkıda |A.6.1 |Öncelikli riskler konusunda öneride bulunur. | | | | |bulunmak | | | | | | | |A.6.2 |Sahadaki çalışmalar hakkında öneri getirir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |B |İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Saha |B.1 |İş güvenliği ile ilgili ölçümleme |B.1.1 |Çalışma alanında yapılması gereken ölçümler hakkındaki görüşlerini amirine bildirir. | | |Kontrolü İşlemlerini Yürütmek | |işlemlerinin yapılmasını sağlamak | | | | |(devamı var) | | | | | | | | | |B.1.2 |Çalışma alanında yapılan ölçüm sonuçlarına göre, çalışanların koruyucu ekipmanını kullanıp | | | | | | |kullanmadığını kontrol eder. | | | | | |B.1.3 |Ölçümü yapılan toz, gaz, gürültü, titreşim ve bunun gibi etkenlerin zararları hakkında çalışanları | | | | | | |bilgilendirir. | | | | | |B.1.4 |İSG ile ilgili ölçüm sonuçlarını kayıt altına alır. | | | | | |B.1.5 |Yapılacak ölçümlerin periyotlarını takip eder. | | | |B.2 |İskelelerin ve merdivenlerin kontrolünü|B.2.1 |Yapı iskelelerinin tasarımı, kurulması, değiştirilmesi ve sökülmesi işlemlerinin uzman kişilerce | | | | |yapmak | |yapılmasını sağlar. | | | | |(devamı var) | | | | | | | |B.2.2 |İskele çalışmalarında düşmeye karşı koruyucu ekipmanı da içeren bir güvenli çalışma sistemi | | | | | | |planlaması için öneri getirir ve mevcut planların uygulanmasını kontrol eder. | | | | | |B.2.3 |Bağımsız yapı iskeleleri dâhil olmak üzere bütün iskelelerin güvenli bir şekilde bağlandığını veya | | | | | | |desteklendiğini kontrol eder. | | | | | |B.2.4 |İskelelerin, taşıyabilecekleri kapasitenin üzerinde yüklenmesini önleyici tedbirleri alır. Bu konuda | | | | | | |gerekli bilgilendirmeyi yapar. | | | | | |B.2.5 |İskele üzerindeki yüklerin uygun şekilde istiflenip istiflenmediğini kontrol eder. | | | | | |B.2.6 |Yapı iskelesinde, malzemelerin düşmesini engelleyecek tedbirlerin alınıp alınmadığını kontrol eder. | | | | | |B.2.7 |Yapı iskelesinin kurulması ve sökülmesi sırasında, insanların zarar görmemesi için iskelenin etrafına| | | | | | |uygun engel ve işaretlerin konulmasını sağlar. | | | | | |B.2.8 |Merdivenlerin kırılmış, çatlamış, yıpranmış veya eksik basamaklı olup olmadığını kontrol eder. | | | | | |B.2.9 |Merdivenlerin üst kısımlarından bağlanarak güvenli hale getirilip getirilmediğini kontrol eder. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |B |İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Saha|B.2 |İskelelerin ve merdivenlerin kontrolünü |B.2.10 |Merdivenlerde ağır ve tehlikeli maddelerin taşınmaması için gerekli önlemleri alır. | | |Kontrolü İşlemlerini Yürütmek | |yapmak | | | | |(devamı var) | | | | | | | | | |B.2.11 |Merdiven ve iskelelerde çalışacakların sağlık durumlarının uygunluğunu işyeri hekiminin görüşlerine | | | | | | |başvurarak kontrol eder. | | | | | |B.2.12 |Merdiven ve iskelelerde çalışacak kişilerin bu tür çalışmalarla ilgili yeterince eğitimli/bilgili olup| | | | | | |olmadıklarını kontrol eder. | | | | | |B.2.13 |Merdiven ve iskelelerin tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen şart ve periyotlara göre kontrolünü | | | | | | |yapar[2]. | | | |B.3 |Kişisel koruyucuların kontrolünü yapmak |B.3.1 |Risk değerlendirmesi sonuçlarına göre temin edilen, uygun nitelikteki KKD’lerin ilgili kişilere | | | | | | |dağıtımını sağlar. | | | | | |B.3.2 |KKD’lerin uygun şekilde kullanımı ve temizliği konusunda gerekli kontrolleri yapar. | | | | | |B.3.3 |KKD’lerin kurallara uygun muhafaza edilmesini sağlar. | | | | | |B.3.4 |Hasarlı ve/veya kullanım süresi dolmuş KKD’lerin tespitini ve imhasını sağlar. | | | | | |B.3.5 |Kullanılan tüm ekipman ve KKD’lerin CE işaretli olup olmadığını kontrol eder ve amirine rapor eder. | | | | | |B.3.6 |Alanda gerekli KKD’leri kullanmayan çalışanları tespit eder. | | | | | |B.3.7 |KKD kullanımında yanlış varsa düzeltir. | | | | | |B.3.8 |Periyoda bağlı olan KKD’lerin periyodik temizlik ve bakım kontrolünü yapar. | | | | | |B.3.9 |KKD ile kişiden kişiye mikrop bulaşmaması için hijyen kurallarına dikkat edilmesini sağlar. | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |B |İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Saha |B.4 |Yüksekte çalışma sisteminin kontrolünü |B.4.1 |Yüksekte çalışma yapılmadan önce risk değerlendirmesi yapılıp yapılmadığını kontrol eder. | | |Kontrolü İşlemlerini Yürütmek | |yapmak | | | | |(devamı var) | | | | | | | | | |B.4.2 |Risk değerlendirmesi sonucuna göre yapılan planlamalara göre çalışılıp çalışılmadığını kontrol eder. | | | | | |B.4.3 |Yükseğe çıkışların ve inişlerin güvenli bir şekilde yapılması için gerekli önlemlerin alınıp | | | | | | |alınmadığını kontrol eder. | | | | | |B.4.4 |Boşluklar, açıklıklar ve kırılgan çatılar için gerekli önlemlerin alınıp alınmadığını kontrol eder. | | | | | |B.4.5 |Yüksekte çalışmalarda hava durumunu kontrol ederek gerekli uyarıları yapar. | | | | | |B.4.6 |Yüksekte çalışma sisteminin gerekli bakım ve kontrollerinin yapılıp yapılmadığını kontrol eder. | | | |B.5 |Asma iskele ve bina cephe |B.5.1 |Asma iskelelerin ilgili mevzuat veya standartlara uygun olup olmadığının kontrolünü yapar. | | | | |asansörlerinin kontrolünü yapmak | | | | | | |(devamı var) | | | | | | | |B.5.2 |Asma iskele askısı için kullanılacak çelik veya kendir halatların yahut benzeri malzemenin her gün | | | | | | |işe başlamadan önce muayene edilmesini sağlar. | | | | | |B.5.3 |Herhangi bir ezik, kopuk veya çürük durumunda gerekli kayıtları tutar ve söz konusu iskelede çalışma | | | | | | |yapılmasını önler. | | | | | |B.5.4 |Asma iskelelerin, iniş ve çıkış yollarında herhangi bir engel bulunup bulunmadığını kontrol eder. | | | | | |B.5.5 |Asma iskelelerin kullanmaya elverişli oldukları ile ilgili uzman kişilerce verilen belgeleri kayıt | | | | | | |altına alır. | | | | | |B.5.6 |Asma iskelelerde kullanılacak güvenlik tertibatlarının kontrolünü yapar veya yapılmasını sağlar. | | | | | |B.5.7 |Asma iskelelerin taşıyacağı yükten fazlasının yüklenmemesi için gerekli uyarıları yapar. | | | | | |B.5.8 |Asma iskelelerde merdiven kullanılmaması için gerekli uyarıları yapar. | | | | | |B.5.9 |Asansörlerin periyodik kontrol ve bakımlarının yapılmasını sağlar, kayıtları tutar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |B |İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Saha |B.5 |Asma iskele ve bina cephe |B.5.10 |Asansörlerin amacı dışında kullanılmaması için gerekli önlemleri alır. | | |Kontrolü İşlemlerini Yürütmek | |asansörlerinin kontrolünü yapmak | | | | |(devamı var) | | | | | | | | | |B.5.11 |Asansörlerin taşıma kapasitelerinin üstünde yük taşımaması için gerekli uyarıları ve kontrolleri | | | | | | |yapar. | | | |B.6 |Bakım-onarım-devreye alma işlemleri |B.6.1 |Bakım-onarım ve devreye alma işlemlerinin sadece ehliyetli kişilerce yapılıp yapılmadığını kontrol | | | | |sırasında gerekli önlemlerin alınıp | |eder. | | | | |alınmadığını kontrol etmek | | | | | | | |B.6.2 |Bakım-onarım ve devreye alma işlemleri sırasında diğer kişilerin zarar görmemesi için gerekli | | | | | | |önlemlerin alınmasını sağlar. | | | | | |B.6.3 |Bakım-onarım ve devreye alma işlemlerini yapan veya zarar görmesi muhtemel kişilere gerekli KKD’leri | | | | | | |sağlar. | | | | | |B.6.4 |“Kitle etiketleme sisteminin” devrede olup olmadığını kontrol eder. | | | |B.7 |Saha ve sosyal tesislerin temizlik, |B.7.1 |Barınma yerlerinin yeterli ve uygun şartlarda olup olmadığını kontrol eder. | | | | |tertip ve düzeninin kontrolünü yapmak | | | | | | | |B.7.2 |Çalışma sahasında ve sosyal tesislerde yeterli miktarda lavabo ve temizlik malzemesi bulunup | | | | | | |bulunmadığını kontrol eder. | | | | | |B.7.3 |Rutubetli, kirli ve benzeri işlerde veya tehlikeli maddelerle çalışılan yerlerde, iş elbiseleri ile | | | | | | |işçilerin şahsi elbise ve eşyalarının ayrı yerlerde muhafaza edilmesini sağlayacak tedbirlerin alınıp| | | | | | |alınmadığını kontrol eder. | | | | | |B.7.4 |Tuvaletlerin yeterli sayıda ve kullanılabilir durumda olup olmadığını kontrol eder. | | | | | |B.7.5 |Yapılan işin gereğine göre veya sağlık nedenleriyle işçiler için uygun ve yeterli sayıda duş olup | | | | | | |olmadığını kontrol eder. | | | | | |B.7.6 |Duş gereken işlerde, duşlarda sıcak ve soğuk akarsu bulunup bulunmadığını kontrol eder. | | | | | |B.7.7 |Çalışma sahasının günlük temizlik ve düzenini kontrol eder. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |B |İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Saha |B.8 |Sahadaki korkuluk, geçiş ve rampaların |B.8.1 |Yükleme yerleri ve rampaların taşınacak yükün boyutlarına uygun olup olmadığını kontrol eder. | | |Kontrolü İşlemlerini Yürütmek | |kontrolünü yapmak | | | | |(devamı var) | | | | | | | | | |B.8.2 |Yükleme rampalarında çalışanların düşmesini önlemek için gerekli tedbirlerin alınıp alınmadığını | | | | | | |kontrol eder. | | | | | |B.8.3 |Rampalarda birden fazla araç bulundurulmaması için gerekli uyarıları yapar. | | | | | |B.8.4 |Yüksekte çalışmalar için gerekli yerlerde korkuluk ve bunun gibi toplu koruma araçlarının bulunmasını| | | | | | |sağlar. | | | | | |B.8.5 |Sabit inşaat merdivenlerinde, çıkılacak platformlara korkuluk ve uygun eteklik bulunup bulunmadığını | | | | | | |kontrol eder. | | | | | |B.8.6 |Gerektiği yerlerde rampa ve geçitlerin iki tarafında korkuluk olup olmadığını kontrol eder. | | | | | |B.8.7 |Gerektiğinde tavan veya döşemelerdeki boşluk ve deliklerin korkulukla kapatılmasını sağlar. | | | | | |B.8.8 |Yıkılacak kısmın etrafında, yeterli güvenlik alanının bırakıldığını ve bu alanın korkulukla çevrilip | | | | | | |çevrilmediğini kontrol eder. | | | | | |B.8.9 |İşçilerin kullandığı yol güzergâhı içinde kullanılan merdivenin etrafının korkulukla çevrilmesini ve | | | | | | |görünür yerlere uyarı levhalarının yerleştirilmesini sağlar. | | | | | |B.8.10 |Çatılarda veya eğik yüzeylerde yapılan işlerde kullanılan yapı iskelelerinin uygun korkuluklarla | | | | | | |donatılıp donatılmadığını kontrol eder. | | | | | |B.8.11 |Korkulukların düşmelere engel olabilecek sağlamlıkta olup olmadığını kontrol eder. | | | | | |B.8.12 |Geçiş yollarındaki aydınlatma sistemlerinin, çalışanlar için kaza riski oluşturmayacak türde ve uygun| | | | | | |şekilde yerleştirilip yerleştirilmediğini kontrol eder. | | | | | |B.8.13 |İskelelerde köprü görevi görecek geçitlerde korkuluk olup olmadığını kontrol eder. | | | | | |B.8.14 |Merdivenler, sabitlenmiş geçici merdivenler, yükleme yerleri ve rampalar da dâhil olmak üzere trafik | | | | | | |yollarının kolay ve güvenli geçişi sağlayacak şekilde tasarlanıp tasarlanmadığını kontrol eder. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |B |İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Saha |B.9 |İksaların kontrolünü yapmak |B.9.1 |Toprak kaymasına engel olmak için kazıda iksa yapılan kısımları kontrol eder. | | |Kontrolü İşlemlerini Yürütmek | | | | | | |(devamı var) | | | | | | | | | |B.9.2 |İksanın yeterliliğini iş süresince kontrol eder veya kontrol edilmesini sağlar. | | | | | |B.9.3 |Kontrol sonuçlarını kayıt altına alarak ilgili kişilere bildirir. | | | |B.10 |Stok sahası ve depoların kontrolünü |B.10.1 |Stok sahası veya depolarda malzemenin uygun şekilde istiflenip istiflenmediğini kontrol eder. | | | | |yapmak | | | | | | | |B.10.2 |Yanıcı ve parlayıcı malzemelerin uygun yerlerde, sızıntı ve akıntı olmayacak şekilde depolanıp | | | | | | |depolanmadığını kontrol eder. | | | | | |B.10.3 |Gerekli alanlarda yangın söndürücülerin erişilebilir yerde olup olmadığını kontrol eder. | | | | | |B.10.4 |Depolama alanlarına izinsiz girişleri önler. | | | |B.11 |Malzeme düşme ve devrilmelerine karşı |B.11.1 |Malzeme düşme ve devrilmelerine karşı toplu koruma önlemlerinin alınıp alınmadığını kontrol eder. | | | | |kontroller yapmak | | | | | | | |B.11.2 |Malzeme ve ekipmanın yıkılma ve devrilmeyi önleyecek şekilde istiflenip istiflenmediğini kontrol | | | | | | |eder. | | | | | |B.11.3 |Tehlikeli bölgelere girişleri önlemek için gerekli uyarıları yapar. | | | | | |B.11.4 |Çalışma platformları, geçitler ve iskele platformların, kişileri düşmekten ve düşen cisimlerden | | | | | | |koruyacak şekilde olup olmadığını kontrol eder. | | | |B.12 |İSG kimlik kartlarının kontrolünü |B.12.1 |İSG sorumlularının kimlik kartlarını düzenli taşıyıp taşımadıklarını kontrol eder. | | | | |yapmak | | | | | | | |B.12.2 |Kimlik kartını taşımayanlara gerekli uyarılarda bulunur. | | | |B.13 |Atıkların uygun şekilde depolanıp |B.13.1 |Çalışma sırasında oluşan atıkların özelliklerine göre depolanmasına ve uzaklaştırılmasına yönelik | | | | |depolanmadığını kontrol etmek | |kontrolleri yapar. | | | | | |B.13.2 |Tehlikeli malzemelerin kullanılma ve uzaklaştırılma koşullarını düzenleyici prosedürlerin uygulanıp | | | | | | |uygulanmadığını kontrol eder. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |B |İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Saha |B.14 |Elle kaldırma ve taşıma işlemlerinin |B.14.1 |Ağır malzemelerin elle kaldırılması ve taşınmasını önleyici tedbirler konusunda öneride bulunur. | | |Kontrolü İşlemlerini Yürütmek | |uygunluğunu kontrol etmek | | | | |(devamı var) | | | | | | | | | |B.14.2 |Ağır malzemelerin elle kaldırılması ve taşınmasının zorunlu olduğu durumlarda çalışanın fiziki | | | | | | |yapısının bu işe uygun olup olmadığını kontrol eder. | | | | | |B.14.3 |Çalışanları güvenli taşıma ve kaldırma konusunda bilgilendirir veya bilgilendirilmesini sağlar. | | | | | |B.14.4 |Güvenli taşıma ve kaldırma konusunda gerekli talimatları hazırlar veya hazırlanmasına katkıda | | | | | | |bulunur. | | | |B.15 |Trafik düzenini kontrol etmek |B.15.1 |Tüm araçlar için güvenli bir trafik planlamasının yapılıp yapılmadığını kontrol eder. | | | | | |B.15.2 |Sürücülerin kullandıkları araç tipine uygun ehliyete/yetkinliğe sahip olup olmadığını kontrol eder. | | | | | |B.15.3 |Araçların insanlara zarar vermemesi için ikaz – uyarı sistemlerinin olup olmadığını kontrol eder. | | | | | |B.15.4 |Ziyaretçi sürücülerin alana girmeden önce yönetime bilgi verilip verilmediğini kontrol eder. | | | | | |B.15.5 |Araçların ve yayaların mümkün olduğunca ayrı güzergâhları kullanmalarını sağlayıcı tedbirler alır. | | | | | |B.15.6 |Araç trafik güzergâhlarının araç çeşitlerine ve sayısına uygunluğunu kontrol eder. | | | | | |B.15.7 |Hız tümsekleri gibi fiziksel hız sınırlayıcılarının gerekli olduğu yerleri belirleyerek, bu noktalara| | | | | | |hız rampaları ve uyarı işaretleri yerleştirilmesini sağlar. | | | | | |B.15.8 |Yön, hız limiti ve öncelik belirten işaretlerin uygun yerlerde bulunup bulunmadığını kontrol eder. | | | | | |B.15.9 |Tüm araçların bakım-onarım ve kontrollerinin yapılıp yapılmadığını kontrol eder. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |B |İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Saha |B.16 |Çalışanların davranışlarını kontrol |B.16.1 |Çalışanların talimatlara uygun çalışıp çalışmadığını kontrol eder. | | |Kontrolü İşlemlerini Yürütmek | |etmek ve bilgilendirmek | | | | | | | |B.16.2 |Herhangi bir kusurlu davranış gördüğünde bunun düzeltilmesi için gerekli bilgilendirme ve uyarıları | | | | | | |yapar. | | | |B.17 |Tehlikeli yerlerin açıklık ve |B.17.1 |Tehlikeli açıklık ve boşluklarda düşme tehlikesine karşı gerekli önlemlerin alınıp alınmadığını | | | | |boşluklarının kontrolünü yapmak | |kontrol eder. | | | | | |B.17.2 |Tehlikeli açıklık ve boşlukların uygun şekilde işaretlenip işaretlenmediğini kontrol eder. | | | | | |B.17.3 |Tehlikeli açıklık ve boşluklara yakın çalışanları bilgilendirir. | | | |B.18 |Sigara içme alanlarının kontrolünü |B.18.1 |Sigara içme alanlarının yakınında yanıcı, parlayıcı malzeme ve atıkların bulunmaması için gerekli | | | | |yapmak | |tedbirlerin alınıp alınmadığını kontrol eder. | | | | | |B.18.2 |Sigara içme alanlarının uygun aralıklarla temizliğini sağlar. | | | | | |B.18.3 |Çalışma alanlarında sigara içilmesini önlemek için gerekli kontrolleri yapar. | | | |B.19 |Tahditli alanların kontrolünü yapmak |B.19.1 |Tahditli alanların belirlenmesi için gerekli işaretlemenin yapılıp yapılmadığını kontrol eder. | | | | | |B.19.2 |Tahditli alanlarda sadece uzman kişilerin kontrolü atında çalışılıp çalışılmadığını kontrol eder. | | | |B.20 |Aydınlatma kontrolünü yapmak |B.20.1 |Aydınlatmanın yeterli olup olmadığı konusunda (kendisi ölçerek veya ölçülmesini sağlayarak) kontrol | | | | | | |yapar. | | | | | |B.20.2 |Gün ışığının yeterli olmadığı (ilave aydınlatmanın gerektiği) yerleri amirine bildirir. | | | | | |B.20.3 |Hangi tür işlerde, ne kadar aydınlatma gerektiği konusunda bilgi sahibi olur. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |C |İş Araç ve Gereçlerinin İSG Kontrol|C.1 |Kaldırma makinelerinin ve donatılarının|C.1.1 |Kaldırma makineleri ile ilgili kullanım talimatlarının ilgili kişilere verilmesini veya uygun yerde | | |İşlemlerini Yürütmek | |kontrolünü yapmak | |bulunmasını sağlar. | | |(devamı var) | | | | | | | | | |C.1.2 |Kaldırma makinelerinin talimatlara uygun çalıştırılıp çalıştırılmadığını kontrol eder. | | | | | |C.1.3 |Kaldırma makinelerinin periyodik bakım ve onarımlarının yapılıp yapılmadığını kontrol eder. | | | | | |C.1.4 |Kaldırma makinelerinin periyodik bakım ve onarımları ile ilgili kayıtları tutar. | | | | | |C.1.5 |Kaldırma makinelerinin ehliyetli kişilerce kullanılıp kullanılmadığını kontrol eder. | | | | | |C.1.6 |Araçların aşırı yüklenmesini önleyici tedbirlerin alınıp alınmadığını kontrol eder. | | | |C.2 |İş makinelerinin kontrolünü yapmak |C.2.1 |Mevcut iş makinelerinin listesini yapar. | | | | | |C.2.2 |İş makineleri ile ilgili kullanım talimatlarının ilgili kişilere verilmesini veya uygun yerde | | | | | | |bulunmasını sağlar. | | | | | |C.2.3 |İş makinelerinin talimatlara uygun çalıştırılıp çalıştırılmadığını kontrol eder. | | | | | |C.2.4 |Periyodik bakım ve onarımlarının yapılıp yapılmadığını kontrol eder. | | | | | |C.2.5 |Periyodik bakım ve onarımlarla ilgili kayıtları tutar. | | | | | |C.2.6 |İş makinelerinin ehliyetli kişilerce kullanılıp kullanılmadığını kontrol eder. | | | | | |C.2.7 |İş makineleriyle kazı yapılan sahalarda, hareket alanı içinde işçi çalıştırılmaması için gerekli | | | | | | |önlemlerin alınmasını sağlar. | | | |C.3 |Binek araçlarının kontrolünü yapmak |C.3.1 |Binek araçlarına tahsisli yolların ayrılıp ayrılmadığını kontrol eder. | | | | | |C.3.2 |Araç sürücülerinin sadece tahsisli yolları kullanması için gerekli kontrolleri yapar. | | | | | |C.3.3 |Gerekli yerlere uyarı işaretlerinin konulup konulmadığını kontrol eder. | | | | | |C.3.4 |Binek araçlarının çalışma sahasına izinli giriş çıkışını sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |C |İş Araç ve Gereçlerinin İSG Kontrol|C.4 |Basınçlı ekipmanın kontrolünü yapmak |C.4.1 |Basınçlı ekipmanın kullanımının eğitimli kişilerce yapılıp yapılmadığını kontrol eder. | | |İşlemlerini Yürütmek | | | | | | |(devamı var) | | | | | | | | | |C.4.2 |Basınçlı ekipmanın uygun yere yerleştirilip yerleştirilmediğini kontrol eder. | | | | | |C.4.3 |Hareketli parçaların koruyucularını kontrol eder. | | | | | |C.4.4 |Periyodik bakım ve onarımlarının yapılıp yapılmadığını kontrol eder. | | | | | |C.4.5 |Periyodik bakım ve onarımlarla ilgili kayıtları tutar. | | | |C.5 |Elektrikli el aletlerinin kontrolünü |C.5.1 |Elektrikli el aletlerinin sadece eğitimli kişilerce kullanılmasını sağlar. | | | | |yapmak | | | | | | | |C.5.2 |Elektrik kaçağı koruma tertibatlarının kontrolünü yapar. | | | | | |C.5.3 |Elektrikli el aletlerinin düzenli bakım onarımlarının uzman kişilerce yapılmasını sağlar. | | | | | |C.5.4 |Hasarlı el aletlerinin kullanılmaması konusunda gerekli bilgilendirmeyi yapar. | | | | | |C.5.5 |Prizlerin izolasyonunun yapılıp yapılmadığını kontrol eder. | | | |C.6 |Elektrik tesisatının kontrolünü yapmak |C.6.1 |Sahadaki mevcut elektrik tesisatı hakkında bilgi sahibi olur. | | | | | |C.6.2 |Elektrik tesisatının uzman kişilerce kontrolünün ve bakım-onarımının yapılmasını sağlar. | | | | | |C.6.3 |Özellikle dış etkilere maruz kalan elektrik tesisatının kontrolünü yapar / yapılmasını sağlar. | | | | | |C.6.4 |Elektrik hatlarının bulunduğu kısımlarda gerekli uyarı işaretlerinin bulunmasını sağlar. | | | | | |C.6.5 |Enerji nakil hatlarının yanında gerekli güvenlik mesafeleri bırakılarak çalışılıp çalışılmadığını | | | | | | |kontrol eder, bunu önlemek için gerekli bilgilendirmeleri yapar. | | | | | |C.6.6 |Araçlar hava hatlarının altından geçerken gerekli kontrol ve yönlendirmeleri yapar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |C |İş Araç ve Gereçlerinin İSG Kontrol|C.7 |Basınçlı tüplerin kontrolünü yapmak |C.7.1 |Basınçlı tüplerin uygun yerde depolanmasının sağlanıp sağlanmadığını kontrol eder. | | |İşlemlerini Yürütmek | | | | | | |(devamı var) | | | | | | | | | |C.7.2 |Tüplerin dik konumda bulundurulmasını veya yatık durumda ise sabitlenmesini sağlar. | | | | | |C.7.3 |Tüpler kullanılmadığında valflarının tamamen kapalı durumda olması için gerekli uyarıları yapar. | | | | | |C.7.4 |Tüplerin hortum ve donanımının bakımlarının yapılmasını sağlar. | | | | | |C.7.5 |Yangın söndürücülerin kolayca erişilebilir yerlerde olmasını sağlar. | | | |C.8 |Parlayıcı ve patlayıcı ortamlarda |C.8.1 |Parlayıcı ve patlayıcı ortamlarda kullanılacak teçhizatla ilgili mevzuat konusunda bilgi sahibi olur.| | | | |kullanılan teçhizatın kontrolünü yapmak| | | | | | | |C.8.2 |İlgili mevzuata göre teçhizatın uygunluğunun kontrolünü sağlar. | | | | | |C.8.3 |Bu teçhizatı kullanacak kişilerin yetkin olup olmadıklarının kontrolünü yapar. | | | | | |C.8.4 |Statik elektrik gibi tutuşturucu kaynakların kullanılması durumunda gerekli tedbirlerin alınıp | | | | | | |alınmadığını kontrol eder. | | | | | |C.8.5 | Kullanılan maddelerin, proseslerin birbiri ile olabilecek muhtemel etkileşimlerine ilişkin gerekli | | | | | | |önlemlerin alınıp alınmadığını kontrol eder. | | | |C.9 |Uyarı ve ikaz işaretlerinin kontrolünü |C.9.1 |İşyerinde kullanılan güvenlik ve sağlık işaretleri hakkında çalışanları bilgilendirir. | | | | |yapmak | | | | | | | |C.9.2 |İşaretlerin anlamları ve bu işaretlerin gerektirdiği davranış biçimleri ile ilgili talimatlara uyulup| | | | | | |uyulmadığını kontrol eder. | | | | | |C.9.3 |İşaretlerin uygun yerlerde olup olmadığını kontrol eder. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |C |İş Araç ve Gereçlerinin İSG Kontrol|C.10 |Mekanik el aletlerinin kontrolünü |C.10.1 |Sivri ve keskin aletlerin kılıfsız olarak taşınmaması için gerekli uyarılarda bulunur. | | |İşlemlerini Yürütmek | |yapmak | | | | | | | |C.10.2 |Hasar görmüş el aletlerinin kullanılmasını önleyici tedbirler alır. | | | | | |C.10.3 |El aletlerinin doğru şekilde kullanılması için talimatların uygun yerlerde olup olmadığını kontrol | | | | | | |eder. | | | | | |C.10.4 |Çalışanların el aletlerini talimatlara uygun olarak kullanıp kullanmadıkların kontrol eder. | | | | | |C.10.5 |Çalışma bittikten sonra el aletlerinin uygun şekilde muhafaza edilip edilmediğini kontrol eder. | | | |C.11 |Makine ve tezgâhların kontrolünü yapmak|C.11.1 |Makine ve tezgâhların hareketli parçalarının koruyucusu olup olmadığını kontrol eder. | | | | | |C.11.2 |Makine ve tezgâhların bakımı ve kontrollerinin yapılmasını sağlar. | | | | | |C.11.3 |Makine ve tezgâhların sadece eğitimli/ehil kişilerce kullanılıp kullanılmadığını kontrol eder. | | | | | |C.11.4 |Makine ve tezgâhların kuruluşu, test edilmesi ve sökümü işlemlerinin sadece yetkili kişilerce | | | | | | |yapılmasını sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |D |Acil Durum Uygulama İşlemlerini |D.1 |Acil aydınlatma ve ikaz sistemlerinin |D.1.1 |Acil aydınlatma ve ikaz sistemlerinin çalışıp çalışmadığını belirli aralıklarla kontrol eder. | | |Yürütmek | |kontrolünü yapmak | | | | | | | |D.1.2 |Bu sistemler hakkında çalışanları bilgilendirir. | | | | | |D.1.3 |Elektrik kesilmesi halinde devreye girecek alternatif sistemlerin kontrolünü yapar. | | | |D.2 |Acil durum talimatlarının uygulanıp |D.2.1 |Hazırlanmasına katkı sağladığı talimatların uygulanıp uygulanmadığının kontrolünü yapar. | | | | |uygulanmadığını kontrol etmek | | | | | | | |D.2.2 |Bu talimatlarla ilgili olarak çalışanların bilgilerinin yeterli olup olmadığını kontrol eder. | | | | | |D.2.3 |Acil çıkış yolları ve kapılarının, uygun şekilde işaretlenmiş olup olmadığını kontrol eder. | | | |D.3 |Acil durum ekipmanının kontrolünü |D.3.1 |Acil durum ekipmanının ulaşılabilir yerde olup olmadığını kontrol eder. | | | | |yapmak | | | | | | | |D.3.2 |Acil durum ekipmanının kullanılabilir durumda olup olmadığını kontrol eder. | | | | | |D.3.3 |Yeterli miktarda acil durum ekipmanının bulunup bulunmadığını kontrol eder. | | | |D.4 |Acil çıkış yol ve kapılarının |D.4.1 |Acil çıkış yolları ve kapılarının uygun şekilde işaretlenmesini sağlar. | | | | |kontrolünü yapmak | | | | | | | |D.4.2 |Acil çıkış yolları ve kapılarının sayısı, dağılımı ve boyutlarının çalışma sahasında bulunan ekipman | | | | | | |ve kişi sayısı için yeterli olup olmadığını kontrol eder. | | | | | |D.4.3 |Acil çıkış yolları ve kapılarının önünde çıkışı zorlaştıracak engel bulunup bulunmadığını kontrol | | | | | | |eder. | | | |D.5 |İlk yardım yapmak veya yapılmasına |D.5.1 |İlk yardım hizmetlerinin yeterli olup olmadığını kontrol eder. | | | | |yardım etmek | | | | | | | |D.5.2 |İlk yardım ekipmanının kullanılabilir durumda olup olmadığını kontrol eder. | | | | | |D.5.3 |İlk yardım ekipleri ile iletişim halinde olur. | | | | | |D.5.4 |Çalışma koşullarının gerektirdiği her yerde ilkyardım ekipmanı bulundurulmasını ve bu ekipmanın | | | | | | |kolayca erişilebilir yerlerde olmasını sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |E |Yangın Önleme ve Uygulama |E.1 |Yangın söndürme ekipmanının yerinde |E.1.1 |Yangın söndürme ekipmanının çalışanların kolayca erişebilecekleri şekilde yerleşimini sağlar. | | |İşlemlerini Yürütmek | |olup olmadığını kontrol etmek | | | | | | | |E.1.2 |Cihazların yanında kullanım talimatlarının bulunup bulunmadığını kontrol eder. | | | | | |E.1.3 |Yangınla mücadele araç ve gereçlerinin düzenli olarak kontrol ve bakımını sağlar. | | | | | |E.1.4 |Kullanıma uygun olmayan cihazlarla ilgili gerekli işlemlerin yapılmasını sağlar. | | | | | |E.1.5 |Yangınla mücadele araç ve gereçleri, yangın detektörleri ve alarm sistemlerinin düzenli olarak | | | | | | |kontrol ve bakımını sağlar. | | | |E.2 |Yanıcı, parlayıcı madde depolarının |E.2.1 |Yanıcı ve parlayıcı madde depolarında gerekli güvenlik tedbirlerinin alınıp alınmadığını kontrol | | | | |kontrolünü yapmak | |eder. | | | | | |E.2.2 |Yanıcı ve parlayıcı maddelerin fiziksel ve kimyasal özelliklerine göre uygun şekilde depolanıp | | | | | | |depolanmadığını kontrol eder. | | | | | |E.2.3 |Bu tür maddelerin ihtiyaçtan fazlasının çalışma alanında bulundurulmaması için gerekli önlemleri | | | | | | |alır. Alınmış önlemlere uyulup uyulmadığını kontrol eder. | | | |E.3 |Yangın oluşumuna neden olabilecek |E.3.1 |Yangın oluşumunu önlemek için alınan güvenlik önlemleri ile ilgili gerekli kontrolleri yapar. | | | | |durumlarda çalışma ortamının | | | | | | |güvenliğini sağlamak | | | | | | | |E.3.2 |Yangın söndürme cihazlarının kullanıma hazır olup olmadığını kontrol eder. | | | | | |E.3.3 |Tüm çalışanların yangın söndürme cihazlarının kullanımı hakkında bilgi sahibi olup olmadığını kontrol| | | | | | |eder. | | | | | |E.3.4 |Acil çıkışların işaretlerle belirlenmiş ve açık olmasını sağlar. | | | | | |E.3.5 |Herhangi bir yangın durumunda itfaiye girişi için düzenlemelerin yeterli olup olmadığını kontrol | | | | | | |eder. | | | | | |E.3.6 |Yeterli sayıda yangın söndürme ekipmanının bulunup bulunmadığını kontrol eder. | | | |E.4 |Yangın söndürme ihbar ve alarm |E.4.1 |İhbar ve alarm sistemlerinin çalışıp çalışmadığını belli aralıklarla test eder. | | | | |sistemlerinin kontrolünü yapmak | | | | | | | |E.4.2 |İhbar ve alarm sistemleri hakkında çalışanları bilgilendirir. | | | |E.5 |Yangına müdahale çalışmalarına destek |E.5.1 |Yangınla mücadele tatbikatlarına aktif olarak katılır. | | | | |vermek | | |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |F |Kayıt ve Raporlama İşlemlerini |F.1 |Kontrol listelerini doldurmak |F.1.1 |Kontrol listelerinin oluşturulmasına katkı sağlar. | | |Yürütmek | | | | | | | | | |F.1.2 |Kontrol listelerini eksiksiz ve doğru şekilde doldurur. | | | |F.2 |İSG’ye uygun olmayan hususları |F.2.1 |Uygunsuzlukları kayıt altına alarak ilgililere raporlar. | | | | |kaydetmek ve raporlanmasını sağlamak | | | | | | | |F.2.2 |Uygunsuzluklarla ilgili alınan önlemleri ve sonuçlarını izler. | | | |F.3 |Denetim ve disiplin uygulamalarını |F.3.1 |İş sağlığı ve güvenliği, yangın ve acil durum uygulamalarında belirlenmiş kurallara uymayan, KKD’leri| | | | |takip etmek. | |amaca uygun kullanmayan tüm çalışanlara sözlü veya yazılı uyarı yapar, gerekiyorsa disiplin kuruluna | | | | | | |sevkini önerir. | | | | | |F.3.2 |Uyarı ve disiplin kurulu evrakını arşivler ve takibini yapar. | | | | | |F.3.3 |Sözlü ve yazılı uyarı alan, disiplin cezası alan çalışanları amirlerine bildirir. | | | | | |F.3.4 |Sözlü ve yazılı uyarı, disiplin cezası alan çalışanları daha yakından takip eder, eğitim ve | | | | | | |denetimini sağlar. | | | |F.4 |Çalışanların İSG hakkındaki görüş ve |F.4.1 |Çalışanlardan geri bildirim almak için uygulanan metotların etkinliğini kontrol eder. | | | | |önerilerini kaydetmek ve bildirmek | | | | | | | |F.4.2 |Geri bildirimleri kaydedip sonuçları ile ilgili değerlendirmelere katılır. | | | |F.5 |Anket ve benzeri uygulamaları takip |F.5.1 |Anket ve benzeri uygulamalarla ilgili çalışmalara aktif olarak katılır. | | | | |etmek ve bildirmek | | | | | | | |F.5.2 |Bu tür uygulamalarla ilgili değerlendirme çalışmalarına katkı verir. | | | | | |F.5.3 |Elde edilen sonuçlar doğrultusunda yapılan faaliyetleri izler. | | | |F.6 |Ramak kala kazaların kaydını tutmak ve |F.6.1 |Ramak kala kazaların sonuçları hakkındaki değerlendirmelere katkıda bulunur. | | | | |bildirmek | | | | | |F.7 |Kaza hastalık ve olay araştırma |F.7.1 |Kaza hastalık ve olaylarla ilgili kayıtları tutar. | | | | |raporlarının hazırlanmasına katkıda | | | | | | |bulunmak | | | | | | | |F.7.2 |Kaza hastalık ve olayların sıklıklarına göre değerlendirme yapar, görüş bildirir. | | | |F.8 |Ödül ve benzeri uygulamaların |F.8.1 |Bu tür uygulamaların çalışanlar üzerindeki etkisini objektif olarak değerlendirir. | | | | |yürütümünde görüş bildirmek | | | | | | | |F.8.2 |Sonuçları hakkında ilgili kişilere bilgi verir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |G |Mesleki Gelişime İlişkin |G.1 |Meslekle ilgili hizmet içi eğitim, |G.1.1 |Meslekle ilgili eğitimlerde aktif olarak yer alır. | | |Faaliyetleri Yürütmek | |işbaşı eğitimi vb. faaliyetlere | | | | | | |katılmak | | | | | |G.2 |Mesleki yenilik ve teknolojileri |G.2.1 |Mesleği ile ilgili yenilik ve teknolojik gelişmeler konusunda eğitim talebinde bulunur. | | | | |izlemek | | | | | | | |G.2.2 |Edindiği yeni bilgileri uygular. | | | | | |G.2.3 |Edindiği yeni bilgileri çalışanlarla paylaşır. | | | |G.3 |Çalışanların eğitim ihtiyaçlarının |G.3.1 |Eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi için bir yöntem (anket, yüz yüze görüşme, izleme v.s) uygular. | | | | |belirlenmesine katkıda bulunmak | | | | | | | |G.3.2 |Çalışanlara verilen eğitimin etkinliğini kontrol eder. | | | | | |G.3.3 |Çalışanların verilen eğitimlere uygun olarak, güvenli bir şekilde işlerini yapıp yapmadıklarını | | | | | | |kontrol eder. | | | | | |G.3.4 |Eğitimle ilgili kayıtları tutar veya tutulmasına katkı sağlar. |
2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Aydınlatma jeneratörü
2. Bariyer
3. Dürbün
4. El avadanlıkları (anahtar takımı, bağ teli, çekiç, çivi, kontrol kalemi, metre)
5. El dedektörü
6. El feneri
7. Fotoğraf makinesi
8. Güvenlik ekipmanı (emniyet halatı, emniyet şeridi)
16. İşin türüne göre gerekli olan diğer alet ve avadanlıklar
3. Bilgi ve Beceriler
1. Acil durum bilgisi
2. Analiz yeteneği
3. Araç, gereç ve ekipman bilgisi
4. Bilgisayar bilgisi
5. Çevre düzenlemeleri bilgisi
6. Çevre koruma standartları bilgisi
7. El becerisi
8. Ekip içinde çalışma yeteneği
9. Görsel yetenek
10. Hijyen bilgisi
11. İhbar ve alarm sistemleri ile ilgili planlama bilgisi
12. İkna yeteneği
13. İletişim araçlarını kullanabilme becerisi
14. İletişim yeteneği
15. İlkyardım bilgisi
16. İnsan psikolojisi bilgisi
17. İnşaat ve yapı bilgisi
18. İş sağlığı ve güvenliği önlemleri bilgisi
19. İş sağlığı ve güvenliği kontrol işlemlerini yürütme bilgisi
20. İşaret bilgisi
21. İşyeri çalışma prosedürleri bilgisi
22. Kalite güvence sistemleri bilgisi
23. Karar verme yeteneği
24. Kayıt tutma yeteneği
25. Malzeme bilgisi
26. Malzeme katalogları/el kitapları bilgisi
27. Mesafe ve ağırlık tahmin yeteneği
28. Mesleğe ilişkin yasal düzenlemeler bilgisi
29. Mesleki elektrik bilgisi
30. Mesleki elektronik bilgisi
31. Mesleki mekanik bilgisi
32. Mesleki teknik terim bilgisi
33. Organizasyon ve ekip içinde çalışma becerisi
34. Öğrendiğini aktarabilme yeteneği
35. Öğrenme ve geliştirme yeteneği
36. Problem çözme yeteneği
37. Raporlama yeteneği
38. Risk değerlendirme bilgisi
39. Standart ölçüler bilgisi
40. Yangına müdahale teknikleri ve yangın söndürücüleri kullanma bilgisi
41. Yanıcı ve parlayıcı madde mevzuat bilgisi
42. Yedek parça bilgisi
4. Tutum ve Davranışlar
1. Araç, gereç ve malzemelerin kullanımına özen göstermek
2. Araştırıcı olmak
3. Çalışkan olmak
4. Çevre korumaya karşı duyarlı olmak
5. Çevre, kalite ve İSG kurallarını benimsemek
6. Detaylara özen göstermek
7. Dikkatli olmak
8. Dürüst olmak
9. Ekip çalışmasına yatkın olmak
10. Etkili ve güzel konuşmak
11. Gözlemci olmak
12. Güler yüzlü olmak
13. İnisiyatif sahibi olmak
14. İnsan ilişkilerine özen göstermek
15. İş disiplinine sahip olmak
16. İş güvenliğine dikkat etmek
17. İşyeri çalışma prensiplerine uymak
18. Kararlı olmak
19. Meslek ahlakına sahip olmak
20. Planlı ve organize olmak
21. Risk faktörlerini göz önünde bulundurmak
22. Sabırlı olmak
23. Saygılı olmak
24. Soğukkanlı olmak
25. Sorumluluklarını bilmek ve yerine getirmek
26. Süreç kalitesine özen göstermek
27. Temizlik, düzen ve işyeri tertibine özen göstermek
28. Uyumlu olmak
29. Yeniliklere açık olmak
30. Yüksekte çalışabilmek
31. Zamanı iyi kullanmak
4.ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME
İş Sağlığı ve Güvenliği Elemanı (İnşaat) (Seviye 4) meslek standardını esas alan ulusal yeterliliklere göre belgelendirme amacıyla yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli şartların sağlandığı ölçme ve değerlendirme merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı olarak gerçekleştirilecektir.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre hazırlanacak ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile belgelendirmeye ilişkin işlemler Mesleki Yeterlilik, Sınav ve Belgelendirme Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.
----------------------- [1] Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye dört (4) olarak belirlenmiştir. [2] Örneğin büyük fırtınalardan hemen sonra; ayrıca işi veren idarenin, yüklenicinin veya alt yüklenicinin yasal mevzuattakinden daha sık kontrol talimatı var ise (ISO 9001; OSHAS 18001’e göre) buna uyulur.
## Ek-6 Ön İplik Operatörü (Seviye 3).doc
(Değişik: RG-27/6/2016-29755 Mükerrer) Ek-6 ÖN İPLİK OPERATÖRÜ (SEVİYE 3) ULUSAL MESLEK STANDARDI
| | | |Meslek: |ÖN İPLİK OPERATÖRÜ | | | | |Seviye: |3[?] | | | | |Referans Kodu: |09UMS0033-3 | | | | |Standardı Hazırlayan Kuruluş (lar): |TÜRKİYE TEKSTİL SANAYİİ İŞVERENLERİ SENDİKASI (TTSİS) | | | | |Standardı Doğrulayan Sektör Komitesi: |MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi | | | | |MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/ Sayı: |24.11.2009 Tarih ve 2009/63 Sayılı Karar | | |Rev.01: 25.03.2016 Tarih ve 2016/15 Sayılı Karar | | |11.12.2009 – 27429 Rev.01: …… -| |Resmî Gazete Tarih/Sayı: |…… | | | | |Revizyon No: |01 |
[?] Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye üç (3) olarak belirlenmiştir. TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
BESLEME BÖLGESİ: Hammadde veya yarı mamulün makineye beslendiği kısmı,
ÇEKİM: Elyafı iplik haline getirmek için belli bir birim uzunluktaki ağırlığının azaltılması işlemini,
ELYAF NAKİL HATTI: Harman Hallaç dairesinde işlem gören elyafın hava aracılığı ile makineler arasında elyaf transferini yapan kanallarını,
ELYAF: Yeterli uzunluk, incelik ve mukavemete sahip, eğrilmeye, sarılmaya, katlanmaya elverişli tekstil hammaddelerini,
FİNİSÖR MAKİNESİ: Yapay veya doğal uzun kesikli elyaf şeridinin/bandının çekimle inceltilmesini, elde edilen ince demetteki lifleri ovalama işlemi ile yalancı büküm (sıfır büküm) verilmesini ve ring iplik makinesine takılacak biçimde bobin halinde sarılmasını sağlayan makineyi,
FİTİL (FLAYER) MAKİNESİ: Yapay veya doğal kısa kesikli elyaf şeridinin/bandının çekimle inceltilmesini, elde edilen ince demetteki lifleri bir arada tutmak için az bir büküm verilmesini ve ring iplik makinesine takılacak biçimde bobin halinde sarılmasını sağlayan makineyi, FİTİL MAKARASI: Üretilen fitilin sarıldığı plastikten yapılmış bir ucu tırnaklı silindirik aracı,
FİTİL: Bandın/şeridin iplik formuna en yakın haline kadar çekilip inceltilmesinden sonra ön iplik dairesinde aldığı son şekli,
HAMMADDE: İpliği oluşturmak için gerekli olan elyafın işlemeden önceki halini,
HARMAN YAĞI REÇETESİ: Hammadde işlenirken statik elektriklenmeyi ortadan kaldırmak için kullanılan solüsyonun hangi oranda hazırlanacağını içeren yazılı evrağı,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflamasını,
İSG: İş Sağlığı ve Güvenliğini,
İŞ EMRİ (SİPARİŞ FORMU): Üretilecek, mamule ait materyal cinsi (%100 veya karışım oranı), mamül numarası, bükümü, sipariş no, siparişi veren firma, sipariş miktarı, teslim tarihini, ambalaj şeklini (koli, çuval ve benzeri) içeren formu,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
KLİPS: Fitil ya da şeridin geçtiği çekim bölgesindeki orta baskı silindirlerinin arasını uygun bir mesafede açmaya yarayan makine yardımcı parçasını,
KOVA: Şeridin/bandın bir makineden diğer makineye taşınması için kullanılan gerecini,
LİNK SİSTEMİ: Fitil makinasından çıkan fitilin el değmeden iplik makinasına otomasyon ile direkt olarak taşıyan nakil düzeneğini,
MAMÜL: Hammaddenin işlenerek kullanıma uygun duruma getirilmiş halini,
MELANJ: Değişik renk ve cinsteki elyafın belirlenen oranlarda karıştırılması ile elde edilen karışımı,
METAL DEDEKTÖR: Harman hallaçta elyafın nakil sisteminde taşınması esnasında elyaf içerisine karışmış metal parça algılayıcı elektronik cihazı,
NUMARA: Yarı mamul veya mamulün birim uzunluktaki ağırlığını veya birim ağılıktaki uzunluğunu,
ÖN İPLİK SÜRECİ: Hammaddenin makinelerde işlem görerek iplik makinesine gelinceye kadar ki aşamaları,
PARTİ: Tipleri birbirinden ayırt etmek veya takip etmek için verilen kodu,
RİSK: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini,
RİSK DEĞERLENDİRMESİ: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmaları,
ŞERİT (BAND): Paralel hale getirilen liflerden elde edilmiş belli bir birim uzunluğunun ağırlığına sahip sürekli lif demeti,
TANITIM BOYASI: İşletmede çalışılacak beyaz renkte iki farklı cins partiyi birbirinden ayırabilmek için elyaf üzerine püskürtülen boyayı,
TEHLİKE: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,
TELEF: İstenmeyen elyaf veya elyaf dışı döküntüyü,
TİP DEGİŞİM KARTI: Üretilecek yarı mamul veya mamulün üretimi için gerekli olacak çalışma bilgilerini kapsayan yazılı belgeyi,
UÇUNTU: Üretim sırasında havaya uçan elyaf parçalarını,
VATKA: Şeritlerin vatka makinesinde yan yana birleştirilerek belirli bir ende makara üzerine sarılmış halini,
YARI MAMÜL: İplik oluşturmak için gerekli olan işlem adımlarından bir kısmının tekstil hammaddesine uygulanmış halini ifade eder.
1. GİRİŞ
Ön İplik Operatörü (Seviye 3) ulusal meslek standardı 5544 sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu (MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan 19/10/2015 tarihli ve 29507 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması Hakkında Yönetmelik ve 27/11/2007 tarihli ve 26713 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Meslekî Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre MYK’nın görevlendirdiği Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası (TTSİS) tarafından hazırlanmış, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş ve MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
Ön İplik Operatörü (Seviye 3) ulusal meslek standardının 01 no’lu revizyonu, TTSİS tarafından yapılmış ve MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
2. MESLEK TANITIMI
1. Meslek Tanımı
Ön İplik Operatörü (Seviye 3) iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili önlemleri alarak, kalite gereklilikleri çerçevesinde; ön iplik sürecinde üretim öncesi hazırlıkları yapan, yeni partiye makineyi hazırlayan, üretim yapan, üretim sonrası işlemleri yapan, sorumluluğundaki makineleri kontrol eden ve mesleki gelişime yönelik faaliyetlere katılan nitelikli kişidir.
2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO 08: 8151 (Elyaf hazırlama, bükme ve sarma makineleri operatörleri)
3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler
2872 sayılı Çevre Kanunu. 4857 sayılı İş Kanunu. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu. 17/5/1983 tarihli ve 18050 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Makina Koruyucuları Yönetmeliği. 29/12/2012 tarihli ve 28512 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği. 25/4/2013 tarihli ve 28628 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği. 15/5/2013 tarihli ve 28648 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik. 18/6/2013 tarihli ve 28681 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik. 2/7/2013 tarihli ve 28695 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik. 13/7/2013 tarihli ve 28706 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik. 24/7/2013 tarihli ve 28717 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği. 28/7/2013 tarihli ve 28721 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik. 22/8/2013 tarihli ve 28743 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışanların Titreşimle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik. 11/9/2013 tarihli ve 28762 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği. 5/11/2013 tarihli ve 28812 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tozla Mücadele Yönetmeliği. 29/7/2015 tarihli ve 29429 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İlkyardım Yönetmeliği.
Ayrıca iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan diğer mevzuat, kanun, tüzük ve yönetmeliklere uyulması ve konu ile ilgili risk analizi yapılması esastır.
4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
Mesleğe ilişkin diğer mevzuat bulunmamaktadır.
5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
Ön İplik Operatörü (Seviye 3) belirli nem ve sıcaklık değerlerinin olduğu, kapalı, gürültülü fabrika ortamlarında çalışma süresi boyunca çoğunlukla hareket halinde, el ve göz koordinasyonu ile ayakta çalışır. Çalışma saatleri, vardiyalı ve düzenli olmakla birlikte, gece ve tatil günlerinde de çalışma durumu vardır. Ön İplik Operatörünün (Seviye 3) makinelerden kaynaklanan gürültü, titreşim ve ipliğin hammaddesinden kaynaklı tozdan etkilenme ve bunlara bağlı olarak işitme kaybı, solunum yolu rahatsızlıklarına yakalanma riski vardır. Mesleğin icrası esnasında iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmasını gerektiren kaza ve yaralanma riskleri bulunmaktadır. Mesleğe yönelik olarak ortaya çıkabilecek risklerle kaynağında mücadele edilir ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyularak bu riskler bertaraf edilebilir. Risklerin tamamen ortadan kaldırılamadığı durumlarda ise işveren tarafından sağlanan uygun kişisel koruyucu donanım kullanarak çalışır. 6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 15 inci Maddesi gereğince sağlık gözetimine tabi tutulmalıdır.
3. MESLEK PROFİLİ
1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |A | |A.1 | |A.1.1 |Yasa ve iş yerine özgü iş sağlığı ve güvenliği kurallarını uygular. | | | | |İş sağlığı ve güvenliği | | | | |İş yeri kalite, çevre ve iş sağlığı| |talimatlarını uygulamak | | | | |ve güvenliği kurallarını uygulamak | | | | | | | | | |A.1.2 |Yapılan işe uygun kişisel koruyucu donanım kullanır. | | | | | |A.1.3 |Çalışma yerinde karşılaşılabilecek tehlikelerin belirlenmesi, risklerin değerlendirilmesi çalışmalarına | | | | | | |katkıda bulunur. | | | | | |A.1.4 |Anında giderilemeyecek veya yetki alanı dışındaki acil durum veya kazayı derhal ilgili personel ve acil | | | | | | |hizmet birimlerine bildirir. | | | | | |A.1.5 |Acil durumlarda çıkış ve kaçış prosedürlerini uygular. | | | |A.2 | |A.2.1 |Çevre korumaya yönelik önlemleri, yapılan işin gereklerine uygun şekilde uygular. | | | | |Çevre koruma önlemlerini almak | | | | | | | |A.2.2 |Doğal kaynakların daha az kullanımı için tespit ve planlama çalışmalarına katılır. | | | |A.3 | |A.3.1 |İşlem formlarında yer alan talimatlara ve planlara uygun işlem yapar. | | | | |Kalite güvence sistemi | | | | | | |gerekliliklerine uygun çalışmak | | | | | | | |A.3.2 |Araç, alet, donanım ya da sistemin kalite gerekliliklerine uygun çalışır. | | | | | |A.3.3 |Üretim esnasında yarı mamül ve mamül kalitesinin bozulmasına neden olabilecek hataların giderilmesine katkı| | | | | | |sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |B |Üretim öncesi hazırlıkları yapmak |B.1 |Hammadde ve yarı mamulü |B.1.1 |Hammadde ve yarı mamulü tip değişim kartına göre hazırlar. | | | | |hazırlamak | | | | | | | |B.1.2 |Elyaf cinsine göre reçetesine uygun hazırlanan tanıtım boyası veya harman yağını, tüm elyaf üzerine homojen| | | | | | |bir şekilde püskürtür. | | | | | |B.1.3 |Hammadde ve yarı mamul eksikliği tespit etmesi halinde amirine bildirir. | | | |B.2 | |B.2.1 |İş talimatına göre üretimi aksatmayacak sayıda araç, gereç ve ekipmanı hazırlar. | | | | | | | | | | | |Araç, gereç ve ekipmanı | | | | | | |hazırlamak | | | | | | | |B.2.2 |Üretim için gerekli olan boş kovaları uygun noktaya yerleştirir. | | | | | |B.2.3 |Makinenin hazırlanması esnasında tespit ettiği uygun olmayan malzemeleri amirine bildirir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |C |Yeni parti için makineyi hazırlamak|C.1 |Makine ve çevresini temizlemek |C.1.1 |Temizleme metoduna uygun olarak makine ve çevresini temizler. | | | | | |C.1.2 |Kova tekerlerinin ve yaylarının temizliğini periyodik olarak yapar. | | | |C.2 |Makine yardımcı parçalarını |C.2.1 |Tip değişim kartına göre değişmesi gereken üretim yardımcı parçalarını değiştirir. | | | | |değiştirmek | | | | | | | |C.2.2 |Hatalı üretime neden olabilecek üretim yardımcı parçaları gözle tespit ederek makineyi durdurur ve amirine | | | | | | |bilgi verir. | | | |C.3 |Hammadde ve yarı mamulü beslemek |C.3.1 |Tip değişim kartına göre hammadde veya yarı mamülü makineye getirir. | | | | | |C.3.2 |Hammaddenin fiziki görünümünü gözle kontrol eder. | | | | | |C.3.3 |Besleme kovalarındaki yarı mamulü elyaf akışına uygun şekilde merkezleyerek besleme bölgesine yerleştirir. | | | | | |C.3.4 |Hammadde ve yarı mamulü tip değişim kartına göre makinelere besler. | | | | | |C.3.5 |Melanj yapılacak makineye beslenecek farklı renkteki veya cinsteki kova içerisindeki yarı mamüllerin | | | | | | |kovalarını diziliş talimatına göre makineye besler. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |D |Şerit/vatka/fitil üretmek |D.1 |Makineyi çalıştırmak |D.1.1 |Makineyi çalıştırmak için gerekli olan basınçlı havayı açarak basınç saatinden kontrol eder. | | |(devamı var) | | | | | | | | | |D.1.2 |Makine etrafını kontrol ederek açma düğmesi ile makineyi çalıştırır. | | | | | |D.1.3 |Şerit/bant/fitil gerginliğini kontrol eder. | | | | | |D.1.4 |Makinedeki ikaz lambalarının takip ederek, ışıkların renklerine göre müdahale eder. | | | | | |D.1.5 |Ön iplik işlemlerinde, tip değişim kartında üretilmesi planlanan şerit, vatka ve fitil numarasına göre | | | | | | |bandın numarasını kontrol ederek amirine bildirir. | | | | | |D.2.1 |İkaz lambasını takip ederek bitmekte olan kovanın yanına aynı partiden dolu kova yedekler. | | | |D.2 |Kova yedeklemek | | | | | | | |D.2.2 |Şerit/bant uçlarını bağlama metoduna uygun biçimde birleştirir. | | | | | |D.2.3 |İkaz lambasına göre makineye dolan kovanın yanına boş kova yedekleme yapar. | | | | | |D.2.4 |Boş kovaları gözle kontrol ederek bozuk, hasarlı kovaları üretim alanından uzaklaştırır. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |D |Şerit/vatka/fitil üretmek |D.3 |Telefi ayırmak |D.3.1 |İş talimatına göre telef haznesine birikmiş telefi kontrol eder ve temizler. | | | | | |D.3.2 |Makineden çıkan telefi cinsine göre ayırır. | | | | | |D.3.3 |Ayırdığı telefleri makine yanındaki tanımlanmış telef kutularına koyar. | | | |D.4 |Üretim esnasında çıkan yabancı |D.4.1 |Harman hallaç dairesinde elyaf nakil hattında mevcut bulunan metal detektörünün belirlediği ve mıknatıs | | | | |maddeleri ve telefi temizlemek | |tarafından yakalanan metal parçaları üretim hattından ayırır. | | | | | |D.4.2 |Harman yüzeyinde farklı cins ve renkte elyaf varsa alır. | | | | | |D.4.3 |Makinenin çalışmasını engellemeyecek şekilde silindire sarılan elyafı temizler. | | | |D.5 |Metalden arındırılmış elyafı |D.5.1 |Metal karışmış elyafı metalden ayırır. | | | | |tekrar üretime aktarmak | | | | | | | |D.5.2 |Metalden arındırdığı temiz elyafı harmana besler. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |E |Üretim sonrası işlemleri yapmak |E.1 |Makineden çıkan ürünü işletmede |E.1.1 |Makinede hammadde kalmaması için makineyi kontrol eder. | | | | |tanımlı yerlere istiflemek | | | | | | | |E.1.2 |Yarı mamulün fiziki görünümünü gözle kontrol eder. | | | | | |E.1.3 |Üretimden çıkan şerit kovalarının işletme içinde tanımlı boş alana istiflenmesini sağlar. | | | | | |E.1.4 | Makineden çıkan fitillerin formunu koruyarak fitil arabalarına koyar. | | | | | |E.1.5 |Link sisteminin bulunması halinde fitillerin formunu koruyarak tanımlı yere istiflenmesini sağlar. | | | |E.2 |Üretim sonrası makineyi kapatmak |E.2.1 |Makineyi iş talimatına uygun şekilde kapatır. | | | | | |E.2.2 |Üretim esnasında makine çevresinde ve altında oluşan uçuntu, telef, fitil makarası ve benzeri artıkların | | | | | | |temizliğini yapar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |F |Sorumluluğundaki makineleri kontrol|F.1 |Makinede kaçak olup olmadığını |F.1.1 |Makinedeki yağ ve hava kaçağını gözle ve makine kumanda ekranından kontrol eder. | | |etmek | |kontrol etmek | | | | | | | |F.1.2 |Makinede kaçak varsa üretimi durdurarak amirine bildirir. | | | |F.2 |Makinenin çalışmasını kontrol |F.2.1 |Bakım-onarım ve periyodik kontrol yapıldıktan sonra makinenin çalışmasını gözle ve makine kumanda | | | | |etmek | |ekranından kontrol eder. | | | | | |F.2.2 |Bakım-onarım ve periyodik kontrol yapıldıktan sonra makinenin çalışmaması durumunda amirine bilgi verir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |G |Mesleki gelişim faaliyetlerine |G.1 |Bireysel mesleki gelişim |G.1.1 |Yönetim tarafından belirlenen mesleki eğitim ve organizasyonlara katılır. | | |katılmak | |çalışmaları yapmak | | | | | | | |G.1.2 |Mesleği ile ilgili belirlediği eğitim eksikliklerini yönetime bildirir. | | | | | |G.1.3 |Bilgi ve deneyimlerini birlikte çalıştığı kişilere aktarır. | | | |G.2 |Ekip arkadaşlarına işbaşı eğitim |G.2.1 |İşe yeni başlayan meslektaşlarına yapılacak işlere ilişkin iş talimatlarını, bilgi ve deneyimlerini | | | | |vermek | |aktarır. | | | | | |G.2.2 |Ekip arkadaşlarına gerektiğinde işi uygulamalı olarak gösterir. |
2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Cer makinesi 2. Çekme makinesi 3. Finisör makinesi 4. Fitil arabası 5. Fitil makarası 6. Fitil makinesi 7. Harman yağı 8. Harman-hallaç makinesi 9. Hassas terazi 10. Hava tabancası 11. Kanca 12. Kişisel koruyucu donanım (kulak tıkacı, gözlük, bone ve benzeri) 13. Klips 14. Kova 15. Makas 16. Numune alma aparatı 17. Penye makinesi 18. Penyöz makinesi 19. Şerit metre 20. Tanıtım boyası
3. Atıkların kaynakta doğru ayrılması ve geri dönüşüm faaliyetleri bilgisi
4. Çalışma ortamındaki tehlike işaretleri bilgisi
5. Çevre düzenlemeleri bilgisi
6. Ekip içinde çalışma becerisi
7. El becerisi
8. Elyaf bilgisi
9. İlk yardım bilgisi
10. İplik üretimi bilgisi
11. İş sağlığı ve güvenliği bilgisi
12. İşyeri çalışma prosedürleri bilgisi
13. Kalite bilgisi
14. Ön iplik makineleri kullanma becerisi
15. Renk bilgisi
4. Tutum ve Davranışlar
1. Bilgi, tecrübe ve yetkisi dahilinde karar vermek
2. Çalışma zamanını iş emrine uygun şekilde etkili ve verimli kullanmak
3. Çalışmalarında planlı ve organize olmak
4. Çevre, kalite ve İSG kurallarını benimsemek
5. Değişime karşı açık olmak ve değişen koşullara uyum sağlamak
6. Deneyimlerini iş arkadaşlarına aktarmak
7. Ekip içerisinde uyumlu çalışmak
8. Görev tanımını, görevi ile ilgili talimatları ve sorumluluklarını bilmek ve yerine getirmek
9. İşyeri çalışma prensiplerine uymak
10. İşyerinde ilgili kişilerden zamanında bilgi almak ve aktarmak
11. İşyerine ait araç, gereç ve malzemelerin kullanımına özen göstermek
12. Kalite kurallarını benimsemek
13. Karşılaşılan sorunlar karşında soğukkanlı ve sakin olmak
14. Kaynakların verimli kullanılmasına özen göstermek
15. Kendisinin ve diğer kişilerin güvenliğini gözetmek
16. Mesleki bilgilerini geliştirmeye önem vermek
17. Risk faktörleri konusunda duyarlı davranmak
18. Temizlik, düzen ve işyeri tertibine özen göstermek
19. Yenilikçi olmak ve mesleki gelişimlere açık olmak
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME
Ön İplik Operatörü (Seviye 3) meslek standardını esas alan ulusal yeterliliklere göre belgelendirme amacıyla yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli şartların sağlandığı ölçme ve değerlendirme merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı olarak gerçekleştirilecektir.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre hazırlanacak ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile belgelendirmeye ilişkin işlemler 15/10/2015 tarihli ve 29503 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Meslekî Yeterlilik Kurumu Sınav, Ölçme, Değerlendirme ve Belgelendirme Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.
## Ek-7 Ön İplik Operatörü (Seviye 4).doc
(Değişik: RG-27/6/2016-29755 Mükerrer) Ek-7
ÖN İPLİK OPERATÖRÜ (SEVİYE 4) ULUSAL MESLEK STANDARDI
| | | |Meslek: |ÖN İPLİK OPERATÖRÜ | | | | |Seviye: |4[1] | | | | |Referans Kodu: |09UMS0033-4 | | | | |Standardı Hazırlayan Kuruluş (lar): |TÜRKİYE TEKSTİL SANAYİİ İŞVERENLERİ SENDİKASI (TTSİS) | | | | |Standardı Doğrulayan Sektör Komitesi: |MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi | | | | |MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/ Sayı: |24.11.2009 Tarih ve 2009/63 Sayılı Karar | | |Rev.01: 25.03.2016 Tarih ve 2016/15 Sayılı Karar | | |11.12.2009 -27429 | |Resmî Gazete Tarih/Sayı: |Rev.01: ……-….. | | | | |Revizyon No: |01 |
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
BESLEME BÖLGESİ: Hammadde veya yarı mamulün makineye beslendiği kısmı,
ÇEKİM: Elyafı iplik haline getirmek için belli bir birim uzunluktaki ağırlığının azaltılması işlemini,
EKARTMAN AYARI: İki parça arasındaki mesafenin azaltılması veya artırılmasını,
ELYAF: Yeterli uzunluk, incelik ve mukavemete sahip, eğrilmeye, sarılmaya, katlanmaya elverişli tekstil hammaddelerini,
ELYAF NAKİL HATTI: Harman Hallaç dairesinde işlem gören elyafın hava aracılığı ile makineler arasında elyaf transferini yapan kanalların
FİTİL: Bandın/şeridin iplik formuna en yakın haline kadar çekilip inceltilmesinden sonra ön iplik dairesinde aldığı son şekli,
FİTİL MAKARASI: Üretilen fitilin sarıldığı plastikten yapılmış bir ucu tırnaklı silindirik aracı,
FİTİL (FLAYER) MAKİNESİ: Yapay veya doğal kısa kesikli elyaf şeridinin/bandının çekimle inceltilmesini, elde edilen ince demetteki lifleri bir arada tutmak için az bir büküm verilmesini ve ring iplik makinesine takılacak biçimde bobin halinde sarılmasını sağlayan makineyi,
FİNİSÖR MAKİNESİ: Yapay veya doğal uzun kesikli elyaf şeritinin/bantının çekimle inceltilmesini, elde edilen ince demetteki lifleri ovalama işlemi ile yalancı büküm (sıfır büküm) verilmesini ve ring iplik makinesine takılacak biçimde bobin halinde sarılmasını sağlayan makineyi,
HAMMADDE: İpliği oluşturmak için gerekli olan elyafın işlemeden önceki halini,
HARMAN YAĞI REÇETESİ: Hammadde işlenirken statik elektriklenmeyi ortadan kaldırmak için kullanılan solüsyonun hangi oranda hazırlanacağını içeren yazılı evrakı,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflamasını,
İSG: İş Sağlığı ve Güvenliğini,
İŞ EMRİ (SİPARİŞ FORMU): Üretilecek, mamule ait materyal cinsi karışım oranı), mamül numarası, bükümü, sipariş no, siparişi veren firma, sipariş miktarı, teslim tarihini, amblalaj şeklini (koli, çuval ve benzeri) içeren formu,
KEMLİNG: Elyafın taranması sırasında dökülen elyaf ve yabancı maddeleri,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
KLİPS: Fitil ya da şeridin geçtiği çekim bölgesindeki alt ve üst apron arasındaki uygun bir mesafede açmaya yarayan makine yardımcı parçasını,
LİNK SİSTEMİ: Fitil makinesinden çıkan fitilin el değmeden iplik makinasına otomasyon ile direkt olarak taşıyan nakil düzeneğini,
MAMÜL: Hammaddenin işlenerek kullanıma uygun duruma getirilmiş halini,
MELANJ: Değişik renk ve cinsteki elyafın belirlenen oranlarda karıştırılması ile elde edilen karışımı,
METAL DEDEKTÖR: Harman hallaçta elyafın nakil sisteminde taşınması esnasında elyaf içerisine karışmış metal parça algılayıcı elektronik cihazı,
NEPS: Birbirine kenetlenmiş açılamayan elyaf kütlesini,
NUMARA: Yarı mamul veya mamulün birim uzunluktaki ağırlığını veya birim ağılıktaki uzunluğunu,
ÖN İPLİK SÜRECİ: Hammaddenin makinelerde işlem görerek iplik makinesine gelinceye kadar ki aşamaları,
PARTİ: Tipleri birbirinden ayırt etmek veya takip etmek için verilen kodu,
REGÜLE AYARI: Birim uzunluktaki elyaf kütlesi ağırlığının dengeli olmasını sağlayan ayarı,
RİSK: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini,
RİSK DEĞERLENDİRMESİ: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmaları,
ŞERİT (BANT): Liflerin paralel hale getirilerek belirli bir uzunluk ve kalınlıkta oluşturulmuş silindir kesitli formunu,
TANITIM BOYASI: İşletmede çalışılacak beyaz renkte iki farklı cins partiyi birbirinden ayırabilmek için elyaf üzerine püskürtülen boyayı,
TANSİYON AYARI: Gerginlik/gevşeklik ayarını,
TEHLİKE: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,
TELEF: İstenmeyen elyaf veya elyaf dışı döküntüyü,
TİP DEGİŞİM KARTI: Üretilecek yarı mamul veya mamulün üretimi için gerekli olacak çalışma bilgilerini kapsayan yazılı belgeyi,
UÇUNTU: Üretim sırasında havaya uçan elyaf parçalarını,
VATKA: Şeritlerin vatka makinasında yan yana birleştirilerek belirli bir ende makara üzerine sarılmış halini,
YARI MAMÜL: İplik oluşturmak için gerekli olan işlem adımlarından bir kısmının tekstil hammaddesine uygulanmış halini ifade eder.
1. GİRİŞ
Ön İplik Operatörü (Seviye 4) ulusal meslek standardı 5544 sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu (MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan 19/10/2015 tarihli ve 29507 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması Hakkında Yönetmelik ve 27/11/2007 tarihli ve 26713 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Meslekî Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre MYK’nın görevlendirdiği Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası (TTSİS) tarafından hazırlanmış, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş ve MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
Ön İplik Operatörü (Seviye 4) ulusal meslek standardının 01 no’lu revizyonu, TTSİS tarafından yapılmış ve MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
2. MESLEK TANITIMI
1. Meslek Tanımı
Ön İplik Operatörü (Seviye 4); iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili önlemleri alarak, kalite gereklilikleri çerçevesinde, iş organizasyonu yapan, ön iplik sürecinde üretim öncesi hazırlıkların yapılmasını ve yeni partiye ilgili makinenin hazırlanmasını sağlayan, üretilecek ürünün hammaddesine göre makine ayarlarını yapan, üretim yapılmasını, üretim sonrası işlemlerin yapılmasını, sorumluluğundaki makinelerin kontrol edilmesini sağlayan, üretim performansını kontrol eden ve mesleki gelişime yönelik faaliyetleri yürüterek operatörleri sevk ve idare eden nitelikli kişidir.
2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO 08: 8151 (Elyaf hazırlama, bükme ve sarma makineleri operatörleri)
3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler
2872 sayılı Çevre Kanunu. 4857 sayılı İş Kanunu. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu. 17/5/1983 tarihli ve 18050 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Makina Koruyucuları Yönetmeliği. 29/12/2012 tarihli ve 28512 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği. 25/4/2013 tarihli ve 28628 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği. 15/5/2013 tarihli ve 28648 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik. 18/6/2013 tarihli ve 28681 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik. 2/7/2013 tarihli ve 28695 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik. 13/7/2013 tarihli ve 28706 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik. 28/7/2013 tarihli ve 28721 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik. 24/7/2013 tarihli ve 28717 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği. 22/8/2013 tarihli ve 28743 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışanların Titreşimle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik. 11/9/2013 tarihli ve 28762 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği. 5/11/2013 tarihli ve 28812 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tozla Mücadele Yönetmeliği. 29/7/2015 tarihli ve 29429 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İlkyardım Yönetmeliği. Ayrıca iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan diğer mevzuat, kanun, tüzük ve yönetmeliklere uyulması ve konu ile ilgili risk analizi yapılması esastır.
4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
Meslek ile ilgili diğer mevzuat bulunmamaktadır.
5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
Ön İplik Operatörü (Seviye 4) belirli nem ve sıcaklık değerlerinin olduğu, kapalı, gürültülü fabrika ortamlarında çalışma süresi boyunca çoğunlukla hareket halinde, el ve göz koordinasyonu ile ayakta çalışır. Çalışma saatleri, vardiyalı ve düzenli olmakla birlikte, gece ve tatil günlerinde de çalışma durumu vardır. Ön İplik Operatörünün (Seviye 4) makinelerden kaynaklanan gürültü, titreşim ve ipliğin hammaddesinden kaynaklı tozdan etkilenme ve bunlara bağlı olarak işitme kaybı, solunum yolu rahatsızlıklarına yakalanma riski vardır. Mesleğin icrası esnasında iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmasını gerektiren kaza ve yaralanma riskleri bulunmaktadır. Mesleğe yönelik olarak ortaya çıkabilecek risklerle kaynağında mücadele edilir ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyularak bu riskler bertaraf edilebilir. Risklerin tamamen ortadan kaldırılamadığı durumlarda ise işveren tarafından sağlanan uygun kişisel koruyucu donanım kullanarak çalışır. 6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 15 inci Maddesi gereğince sağlık gözetimine tabi tutulmalıdır. 3. MESLEK PROFİLİ
1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |A | |A.1 | |A.1.1 |Yasa ve iş yerine özgü iş sağlığı ve güvenliği kurallarını uygular ve uygulanmasını sağlar. | | | | | | | | | |İş yeri kalite, çevre ve iş | |İş sağlığı ve güvenliği | | | | |sağlığı ve güvenliği kurallarını | |talimatlarını uygulamak | | | | |uygulamak | | | | | | | | | |A.1.2 |Yapılan işe uygun kişisel koruyucu donanım kullanır ve kullanılmasını sağlar. | | | | | |A.1.3 |Çalışma yerinde karşılaşılabilecek tehlikelerin belirlenmesi, risklerin değerlendirilmesi çalışmalarına | | | | | | |katkıda bulunur. | | | | | |A.1.4 |Anında giderilemeyecek veya yetki alanı dışındaki acil durum veya kazayı derhal ilgili personel ve acil | | | | | | |hizmet birimlerine bildirir. | | | | | |A.1.5 |Acil durumlarda çıkış ve kaçış prosedürlerini uygular ve uygulanmasını sağlar. | | | |A.2 | |A.2.1 |Çevre korumaya yönelik önlemleri, yapılan işin gereklerine uygun şekilde uygular ve uygulanmasını sağlar. | | | | |Çevre koruma önlemlerini almak | | | | | | | |A.2.2 |Doğal kaynakların daha az kullanımı için tespit ve planlama çalışmalarının yapılmasını sağlar. | | | |A.3 | |A.3.1 |İşlem formlarında yer alan talimatlara ve planlara göre belirlenen kalite gerekliliklerine uygun üretim | | | | |Kalite güvence sistemi | |yapılmasını sağlar. | | | | |gerekliliklerine uygun çalışmak | | | | | | | |A.3.2 |Araç, alet, donanım ya da sistemin kalite gerekliliklerine uygun çalışılmasını sağlar. | | | | | |A.3.3 |Üretim esnasında yarı mamül ve mamül kalitesinin bozulmasına neden olabilecek hataların giderilmesine katkı | | | | | | |sağlar. | | | | | |A.3.4 |Yaptığı çalışmaların rapor edilmesini sağlar. | | | | | |A.3.5 |Kalite konusunda ilgili kişilerin bilgilendirilmesini sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |B |İş organizasyonu yapmak |B.1 |Günlük iş programını yapmak |B.1.1 |Amiri tarafından belirlenen üretim planına göre iş programını yapılmasını sağlar. | | | | | | | | | | | | |B.1.2 |İş emrine göre tip değişim kartı hazırlanmasını sağlar. | | | | | |B.1.3 |Talimatlara göre kendi iş programında revize yapılmasını sağlar. | | | | | |B.1.4 |Diğer çalışma arkadaşlarıyla uyumlu olan günlük çalışma programını hazırlanmasını sağlar. | | | |B.2 |İş akışını planlamak |B.2.1 |Hazırlanacak ürüne uygun zaman planlaması yapılmasını sağlar. | | | | | |B.2.2 |Astlarının makine tecrübesine göre makinelere dağıtımı yapılmasını sağlar. | | | | |Üretim planını hatlara dağıtmak |B.3.1 |Üretim planına uygun olarak makinelerin boş kalmayacak şekilde beslenmesini sağlar. | | | |B.3 | | | | | | | | |B.3.2 |Üretim planına göre doğru malzemenin doğru hatta olmasını sağlar. | | | | | |B.3.3 |Üretim verimliliğini dikkate alarak üretim planının hatlara dağıtılmasını sağalar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |C |Üretim öncesi hazırlıkların |C.1 |Hammadde ve yarı mamülün |C.1.1 |Hammadde ve yarı mamülün tip değişim kartına göre hazırlanmasını sağlar. | | |yapılmasını sağlamak | |hazırlanmasını sağlamak | | | | | | | |C.1.2 |Elyaf cinsine göre reçetesine uygun hazırlanan tanıtım boyası veya harman yağını, tüm elyaf üzerine homojen | | | | | | |bir şekilde püskürtülmesini sağlar. | | | | | |C.1.3 |Hammadde ve yarı mamülün eksik olması halinde hammadde ve yarı mamulü yetkisi dahilinde temin eder. | | | | | |C.1.4 |Hammadde ve yarı mamülün eksik olması halinde yetkisini aşan durumları amirine bildirir. | | | |C.2 |Araç, gereç ve ekipmanın |C.2.1 |Talimata göre üretimi aksatmayacak sayıda araç, gereç ve ekipmanın hazırlanmasını sağlar. | | | | |hazırlanmasını sağlamak | | | | | | | |C.2.2 |Üretim için gerekli olan boş kovaların uygun noktaya yerleştirilmesini sağlar. | | | | | |C.2.3 |Makinenin hazırlanması esnasında tespit ettiği uygun olmayan malzemeleri yetkisi dâhilinde uygun olan malzeme| | | | | | |ile değiştirir. | | | | | |C.2.4 |Makinenin hazırlanması esnasında tespit ettiği uygun olmayan malzemeleri yetkisini aşan durumlarda amirine | | | | | | |bildirir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |D | |D.1 |Makine ve çevresinin |D.1.1 |Temizleme metoduna uygun olarak makine ve çevresinin temizlenmesini sağlar. | | |Yeni partiye ilgili makinenin | |temizlenmesini sağlamak | | | | |hazırlanmasını sağlamak (devamı | | | | | | |var) | | | | | | | | | |D.1.2 |Kova tekerlerinin ve yaylarının temizliğini periyodik olarak yapılmasını sağlar. | | | |D.2 |Makine yardımcı parçalarının |D.2.1 |Tip değişim kartına göre değiştirilmesi gereken makine parçalarını belirlenmesini sağlar. | | | | |değişimini sağlamak | | | | | | | |D.2.2 |Üretilecek yarı mamül ve mamül için belirlediği üretim makine parçalarının değiştirilmesini sağlar. | | | | | |D.2.3 |Hatalı üretime neden olabilecek üretim parçalarını gözle tespit ederek kullanım dışı bırakılmasını sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | | | | | |D.3.1 |Üretim esnasında kopma problemi yaşandığında tansiyon ayarının makine bakım birimine yaptırır. | |D | | | | | | | |Yeni partiye ilgili makinenin |D.3 | | | | | |hazırlanmasını sağlamak (devamı | |Makinenin çalışma ayarlarını | | | | |var) | |yapmak | | | | | | | |D.3.2 |Numara ayarını tip değişim kartına göre yapar. | | | | | |D.3.3 |Ekartman ayarı lif boyuna göre makine bakım birimine yaptırır. | | | | | |D.3.4 |Metraj ayarını tip değişim kartına göre yapar. | | | | | |D.3.5 |Üretim hızını tip değişim kartına göre ayarını yapar. | | | | | |D.3.6 |Cer/çekme makinesinde ikaz lambasına göre regüle ayarını iplik laboratuar birimine yaptırır. | | | | | |D.3.7 |Çekme makinesinde tip değişim kartına göre yağlama ayarlarının makine bakım birimine yaptırır. | | | | | |D.3.8 |Penye/penyöz makinesinde tip değişim kartına göre kemling ayarını makine bakım birimine yaptırır. | | | | | |D.3.9 |Fitil makinesinde büküm ayarını tip değişim kartına göre makine bakım birimine yaptırır. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |D | |D.4 |Hammadde ve yarı mamul |D.4.1 |Tip değişim kartına göre uygun miktarda hammadde ve yarı mamülün makineye getirilmesini sağlar. | | |Yeni partiye ilgili makinenin | |beslenmesini sağlamak | | | | |hazırlanmasını sağlamak | | | | | | | | | |D.4.2 |Hammaddenin fiziki görünümünün gözle kontrol edilmesini sağlar. | | | | | |D.4.3 |Besleme kovalarındaki yarı mamülü elyaf akışına uygun şekilde merkezleyerek besleme bölgesine | | | | | | |yerleştirilmesini sağlar. | | | | | |D.4.4 |Hammadde ve yarı mamülü tip değişim kartına göre makinelere beslenmesini sağlar. | | | | | |D.4.5 |Melanj yapılacak makineye beslenecek farklı renkteki veya cinsteki kova içerisindeki yarı mamüllerin | | | | | | |kovalarını diziliş talimatına göre makineye beslenmesini sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |E |Şerit/bant/fitil üretilmesini |E.1 |Makinenin çalıştırılmasını |E.1.1 |Makineyi çalıştırmak için gerekli olan basınçlı havanın açılmasını ve kontrol edilmesini sağlar. | | |sağlamak (devamı var) | |sağlamak | | | | | | | |E.1.2 |Makine etrafını kontrol ederek açma düğmesi ile makinenin çalıştırılmasını sağlar. | | | | | |E.1.3 |Şerit/bant/fitil gerginliğini kontrol edilmesini sağlar. | | | | | |E.1.4 |Makinedeki ikaz lambalarını takip ederek ışıkların renklerine göre müdahale edilmesini sağlar. | | | |E.2 | |E.2.1 |Tip değişim kartına göre yapılan ayarların doğruluğunu test etmek amacıyla, iplik laboratuvar birimine | | | | | | |bildirir. | | | | | | | | | | | |Makine ayarı kontrolü yapmak | | | | | | | |E.2.2 |Vatka/şerit /bant/fitil’in düzgünsüzlük, numara ve neps test sonuçlarına göre gerekiyorsa makinelerde ayar | | | | | | |değişikliği yapar. | | | | | |E.2.3 |Makineye istenilen ayarın yapılamaması durumunda amirine bildirir. | | | |E.3 |Kova yedeklenmesini sağlamak |E.3.1 |İkaz lambasına takip ederek bitmekte olan kovanın yanına aynı partiden dolu kova yedeklenmesini sağlar. | | | | | |E.3.2 |Şerit/bant uçlarını bağlama metoduna uygun biçimde birleştirilmesini sağlar | | | | | |E.3.3 |İkaz lambasına göre makineye dolan kovanın yanına boş kova yedeklemesinin yapılmasını sağlar. | | | | | |E.3.4 |Boş kovaları gözle kontrol ederek bozuk, hasarlı kovaları üretim alanından uzaklaştırılmasını sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |E |Şerit/bant/fitil üretilmesini |E.4 |Telefin ayrılmasını sağlamak |E.4.1 |Telef haznesine birikmiş telefinin kontrol edilmesini ve temizlenmesini sağlar. | | |sağlamak | | | | | | | | | |E.4.2 |Makineden çıkan telefin cinsine göre ayrılmasını sağlar. | | | | | |E.4.3 |Ayırdığı telefleri tanımlanmış telef kutularına koyulmasını sağlar. | | | |E.5 |Üretim esnasında ortaya çıkan |E.5.1 |Harman hallaç dairesinde elyaf nakil hattında mevcut bulunan metal detektörünün belirlediği ve mıknatıs | | | | |yabancı maddelerin ve telefin | |tarafından yakalanan metal parçaları üretim hattından ayrılmasını sağlar. | | | | |temizlenmesini sağlamak | | | | | | | |E.5.2 |Harman yüzeyinde farklı cins ve renkte elyaf varsa alınmasını sağlar. | | | | | |E.5.3 |Makinenin çalışmasını engellemeyecek şekilde silindire sarılan elyafın temizlenmesini sağlar. | | | | | |E.5.4 |Telef haznesini kontrol edilmesini ve temizlenmesini sağlar. | | | |E.6 |Metalden arındırılmış elyafın |E.6.1 |Metal karışmış elyafı metalden ayrılmasını sağlar. | | | | |tekrar üretime aktarılmasını | | | | | | |sağlamak | | | | | | | |E.6.2 |Metalden arındırdığı temiz elyafın harmana beslenmesini sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |F | Üretim sonrası işlemlerin |F.1 | |F.1.1 |Makinede hammadde kalmaması için makinenin kontrolünü sağlar. | | |yapılmasını sağlamak | |Makineden çıkan ürünün tanımlı | | | | | | |yerlere istiflenmesini sağlamak | | | | | | | |F.1.2 |Yarı mamülün fiziki görünümünün gözle kontrol edilmesini sağlar. | | | | | |F.1.3 |Üretimden çıkan kovalarının işletme içinde tanımlı boş alana istiflenmesini sağlar. | | | | | |F.1.4 |Makineden çıkan fitillerin formunun bozulmadan fitil arabalarına konulmasını sağlar. | | | | | |F.1.5 |Link sisteminin bulunması halinde fitillerin formunu koruyarak tanımlı yere istiflenmesini sağlar. | | | |F.2 |Üretim sonrası makinenin |F.2.1 |Makinenin talimatlara uygun şekilde kapatılmasını sağlar. | | | | |kapatılmasını sağlamak | | | | | | | |F.2.2 |Üretim esnasında makine çevresinde ve altında oluşan uçuntu, telef, fitil kalemi ve benzeri artıkların | | | | | | |temizliğinin yapılmasını sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |G |Sorumluluğundaki makinelerin |G.1 |Makinede kaçak olup olmadığının |G.1.1 |Makinedeki yağ ve hava kaçağını gözle ve makine kumanda ekranından kontrol edilmesini sağlar. | | |kontrol edilmesini sağlamak | | | | | | | |G.1.2 |Makinede kaçak varsa onarılmasını sağlamak üzere üretimi durdurarak ilgili birime veya amirine bildirir. | | | |G.2 |Makinenin çalışmasını kontrol |G.2.1 |Bakım-onarım ve periyodik kontrol yapıldıktan sonra makinenin çalışma ayarlarının gözle ve makine kumanda | | | | |etmek | |ekranından kontrol edilmesini sağlar. | | | | | |G.2.2 |Bakım-onarım ve periyodik kontrol yapıldıktan sonra makinenin çalışmaması durumunda amirine bilgi verilmesini | | | | | | |sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |H |Üretim sürecinin performansını |H.1 |Makine üretim performansını |H.1.1 |Günlük üretim raporuna göre üretim miktarını kontrol eder. | | |kontrol etmek | | | | | | | |H.1.2 |Günlük makine telef takip formundan telef miktarını kontrol eder. | | | | | |H.1.3 |Günlük üretim raporundan makine duruş sayısını takip eder. | | | | | |H.1.4 |Günlük üretim raporundan aynı partiden üretim yapan makinelerin üretim miktarlarını karşılaştırır. | | | |H.2 |Astlarının performansını kontrol |H.2.1 |Günlük üretim raporundan aynı makinelerde çalışan astlarının üretim çıktılarını karşılaştırır. | | | | |etmek | | | | | | | |H.2.2 |Günlük üretim raporundan vardiya farklılıklarını karşılaştırır. | | | | | |H.2.3 |Astlarının çalışmalarını makine başında izleyerek iş talimatına uygunluğunu kontrol eder. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |I |Mesleki gelişime yönelik |I.1 |Meslek ile ilgili eğitim |I.1.1 |Meslek ile ilgili yenilikleri takip eder. | | |faaliyetleri yürütmek | |faaliyetlerine katılmak | | | | | | | |I.1.2 |Yönetim tarafından belirlenen mesleki eğitim ve organizasyonlara katılır. | | | | | |I.1.3 |Mesleği ile ilgili belirlediği eğitim eksikliklerini yönetime bildirir. | | | |I.2 |Birlikte çalıştığı kişilere |I.2.1 |Gerekli durumlarda bilgi ve becerilerini ilgili kişilere aktarır. | | | | |mesleği ile ilgili eğitim vermek | | | | | | | |I.2.2 |Astlarının mesleki gelişimini takip eder, üst yönetime bildirir. | | | |I.3 |Astlarının mesleki eğitim |I.3.1 |Astlarının mesleki eğitim eksikliklerini üst yönetime bildirir. | | | | |ihtiyaçlarını belirlemek | | | | | | | |I.3.2 |Astlarının belirlenen eğitim programlarına eksiksiz olarak katılımını sağlar. |
2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Cer makinesi 2. Çekme makinesi 3. Finisör makinesi 4. Fitil arabası 5. Fitil makarası 6. Fitil makinesi 7. Harman yağı 8. Harman-hallaç makinesi 9. Hassas terazi 10. Hava tabancası 11. Kanca 12. Kişisel koruyucu donanım (kulak tıkacı, gözlük, bone ve benzeri) 13. Klips 14. Kova 15. Makas 16. Numune alma aparatı 17. Penye makinesi 18. Penyöz makinesi 19. Şerit metre 20. Tanıtım boyası
1. Acil durum bilgisi 2. Araç, gereç ve ekipman bilgisi 3. Atıkların kaynakta doğru ayrılması ve geri dönüşüm faaliyetleri bilgisi 4. Bilgisayar kullanma bilgi ve becerisi 5. Çalışma ortamındaki tehlike işaretleri bilgisi 6. Çevre düzenlemeleri bilgisi 7. Doğrulama ve kıyaslama bilgisi 8. Ekip yönetim becerisi 9. El becerisi 10. Elyaf bilgisi 11. İlk yardım bilgisi 12. İplik üretimi bilgisi 13. İş sağlığı ve güvenliği bilgisi 14. İşyeri çalışma prosedürleri bilgisi 15. Kalite bilgisi 16. Makine ayarları bilgisi 17. Ön iplik makinelerini kullanma becerisi 18. Performans ölçme ve değerlendirme bilgi ve becerisi 19. Raporlama bilgisi 20. Renk bilgisi 21. Temel matematik bilgisi 22. Ürün ait yapılacak test bilgisi
4. Tutum ve Davranışlar
1. Bilgi, tecrübe ve yetkisi dahilinde karar vermek 2. Çalışma zamanını iş emrine uygun şekilde etkili ve verimli kullanmak 3. Çalışmalarında planlı ve organize olmak 4. Çevre, kalite ve İSG kurallarını benimsemek 5. Değişime karşı açık olmak ve değişen koşullara uyum sağlamak 6. Deneyimlerini iş arkadaşlarına aktarmak 7. Ekip içerisinde uyumlu çalışmak ve ekibi yönetmek 8. Gerekli ve acil durumlarda donanımın çalışmasını durdurmak 9. Görev tanımını, görevi ile ilgili talimatları ve sorumluluklarını bilmek ve yerine getirmek 10. İşyeri çalışma prensiplerine uymak 11. İşyerinde ilgili kişilerden zamanında bilgi almak ve aktarmak 12. İşyerine ait araç, gereç ve malzemelerin kullanımına özen göstermek 13. Kalite kurallarını benimsemek 14. Karşılaşılan sorunlar karşında soğukkanlı olmak ve sorunlara çözüm üretmek 15. Kaynakların verimli kullanılmasına özen göstermek 16. Kendisinin ve diğer kişilerin güvenliğini gözetmek 17. Mesleki bilgilerini geliştirmeye önem vermek 18. Risk faktörleri konusunda duyarlı davranmak 19. Temizlik, düzen ve işyeri tertibine özen göstermek 20. Yenilikçi olmak ve mesleki gelişimlere açık olmak
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME
Ön İplik Operatörü (Seviye 4) meslek standardını esas alan ulusal yeterliliklere göre belgelendirme amacıyla yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli şartların sağlandığı ölçme ve değerlendirme merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı olarak gerçekleştirilecektir.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre hazırlanacak ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile belgelendirmeye ilişkin işlemler 15/10/2015 tarihli ve 29503 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Meslekî Yeterlilik Kurumu Sınav, Ölçme, Değerlendirme ve Belgelendirme Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.
----------------------- [1] Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye dört (4) olarak belirlenmiştir.
## Ek-8 İplik Bitim İşleri Operatörü (Seviye 3).doc
(Değişik: RG-27/6/2016-29755 Mükerrer) Ek-8 İPLİK BİTİM İŞLERİ OPERATÖRÜ (SEVİYE 3) ULUSAL MESLEK STANDARDI
| | | |Meslek: |İPLİK BİTİM İŞLERİ OPERATÖRÜ | | | | |Seviye: |3[1] | | | | |Referans Kodu: |09UMS0030-3 | | | | |Standardı Hazırlayan Kuruluş (lar): |TÜRKİYE TEKSTİL SANAYİİ İŞVERENLERİ SENDİKASI (TTSİS) | | |MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi | |Standardı Doğrulayan Sektör Komitesi: | | | | | |MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/ Sayı: |24.11.2009 Tarih ve 2009/63 Sayılı Karar Rev.01: 25.03.2016 Tarih ve | | |2016/15 Sayılı Karar | | |11.12.2009 – 27429 Rev.01: …… | |Resmî Gazete Tarih/Sayı: |- …… | | | | |Revizyon No: |01 |
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
BOBİN: İpliğin bobin masurası üzerine sarılmış halini,
BOBİN ARABASI: Bobinleri taşımak için kullanılan aracı,
BOBİN BARABAN MAKASI: Barabana sarılmış ipliği kesmek için kullanılan özel makası,
BOBİN MAKİNESİ: İplik kopsları üzerine sarılı ipliğin hatalarını gidererek uzun metrajlı iplik bobini haline getiren makineleri,
BÜKÜM MAKİNESİ: Katlanmış ipliklere büküm veren makineleri,
EMİCİ KOL: Kopan ipliğin bağlanması için bobin üzerindeki kopmuş iplik ucu bulan aparatı,
ETİKET: Ürün üzerine yapıştırılan, ürün bilgilerinin yazılı olduğu kağıdı,
FİKSE İŞLEMİ: Tekstil malzemelerine verilmiş olan şeklin kalıcı olmasını sağlamak amacıyla buharlı ya da buharsız ısı verilmesi işlemini,
HAMMADDE: İpliği oluşturmak için gerekli olan elyafın işlenmeden önceki halini,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflamasını,
İKAZ LAMBASI: Üretim ve arıza takibi için makine çalışma durumunu operatöre bildiren sinyalizasyon sistemini,
İSG: İş Sağlığı ve Güvenliğini,
İŞ EMRİ (SİPARİŞ FORMU): Üretilecek mamule ait materyal cinsini (%100 veya karışım oranı), mamül numarasını, bükümü, sipariş numarasını, siparişi veren firmayı, sipariş miktarını, teslim tarihini, ambalaj şeklini (koli, çuval ve benzeri) içeren formu,
İŞ TALİMATI: Yapılacak işle ilgili sözlü veya yazılı kuralları,
İPLİK BİTİM SÜRECİ: İplik makinelerinde üretilmiş yarımamül şeklindeki ipliğin kullanım yerine göre belirli gramajda tek katlı veya birden fazla katlı iplik bobini haline gelinceye kadar ki aşamaları,
İPLİK REZERVİ: İpliğin masuraya sarılabilmesi ya da dokuma, örme işlemlerinde kesintisiz üretim için önceden bir miktar ipliğin masuraya yedeklenmesini,
KATLAMA MAKİNESİ: İki veya daha fazla ipliğin üst üste katlandığı makineyi,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
KOPS: Ring makinesinden çıkan, üzerine iplik sarılmış masurayı,
KOPS KUTUSU: Kopsların taşınması/depolanması için kullanılan gereci,
MAMÜL: Hammaddenin işlenerek kullanıma uygun duruma getirilmiş halini,
MASURA: İğlere takılan ve üzerine ipliğin sarıldığı tüpleri,
PARAFİN: Örme makinelerinde kullanılacak olan ipliğin sürtünmesini azaltmak amacıyla kullanılan kimyasal maddeyi,
PARTİ: Tipleri birbirinden ayırt etmek veya takip etmek için verilen kodu,
RİSK: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini,
RİSK DEĞERLENDİRMESİ: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmaları,
TEHLİKE: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,
TELEF: İstenmeyen elyaf veya elyaf dışı döküntüyü,
TELEF HAZNESİ: İplik üretim aşamalarında kullanılan makinelerde kopan elyafın veya ipliğin emiş sonucu biriktirildiği kutudur.
TİP DEGİŞİM KARTI: Üretilecek yarı mamul veya mamulün üretimi için gerekli olacak çalışma bilgilerini kapsayan yazılı belgeyi,
UÇUNTU: Üretim sırasında havaya uçan elyaf parçalarını,
YARI MAMÜL: İplik oluşturmak için gerekli olan işlem adımlarından bir kısmının tekstil hammaddesine uygulanmış halini ifade eder.
1. GİRİŞ
İplik Bitim İşleri Operatörü (Seviye 3) ulusal meslek standardı 5544 sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu (MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan 19/10/2015 tarihli ve 29507 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması Hakkında Yönetmelik ve 27/11/2007 tarihli ve 26713 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Meslekî Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre MYK’nın görevlendirdiği Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası (TTSİS) tarafından hazırlanmış, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş ve MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
“09UMS0030-2 İplik Bitim İşleri Operatörü (Seviye 2)” ulusal meslek standardının 01 no’lu revizyonu, Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası (TTSİS) tarafından yapılmış ve MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra “09UMS0030-3 İplik Bitim İşleri Operatörü (Seviye 3)” olarak MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
2. MESLEK TANITIMI
1. Meslek Tanımı
İplik Bitim İşleri Operatörü (Seviye 3) iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili önlemleri alarak, kalite gereklilikleri çerçevesinde, iplik bitim sürecinde üretim öncesi hazırlıkları yapan, yeni partiye makineyi hazırlayan, üretim yapan/iplik üreten, üretim sonrası işlemleri yapan, sorumluluğundaki makineleri kontrol eden ve mesleki gelişime yönelik faaliyetlere katılan nitelikli kişidir.
2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO 08: 8151 (Elyaf hazırlama, bükme ve sarma makineleri operatörleri)
3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler
2872 sayılı Çevre Kanunu. 4857 sayılı İş Kanunu. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu. 17/5/1983 tarihli ve 18050 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Makina Koruyucuları Yönetmeliği. 29/12/2012 tarihli ve 28512 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği. 25/4/2013 tarihli ve 28628 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği. 15/5/2013 tarihli ve 28648 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik. 18/6/2013 tarihli ve 28681 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik. 2/7/2013 tarihli ve 28695 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik. 13/7/2013 tarihli ve 28706 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik. 24/7/2013 tarihli ve 28717 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği. 28/7/2013 tarihli ve 28721 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik. 22/8/2013 tarihli ve 28743 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışanların Titreşimle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik. 11/9/2013 tarihli ve 28762 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği. 5/11/2013 tarihli ve 28812 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tozla Mücadele Yönetmeliği. 29/7/2015 tarihli ve 29429 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İlkyardım Yönetmeliği.
Ayrıca iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan diğer mevzuat, kanun, tüzük ve yönetmeliklere uyulması ve konu ile ilgili risk analizi yapılması esastır. 4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
Mesleğe ilişkin diğer mevzuat bulunmamaktadır.
5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
İplik Bitim İşleri Operatörü (Seviye 3) belirli nem ve sıcaklık değerlerinin olduğu, kapalı, gürültülü fabrika ortamlarında çalışma süresi boyunca çoğunlukla hareket halinde, el ve göz koordinasyonu ile ayakta çalışır. Çalışma saatleri, vardiyalı ve düzenli olmakla birlikte, gece ve tatil günlerinde de çalışma durumu vardır. İplik Bitim İşleri Operatörünün (Seviye 3) makinelerden kaynaklanan gürültü, titreşim ve ipliğin hammaddesinden kaynaklı tozdan etkilenme ve bunlara bağlı olarak işitme kaybı, solunum yolu rahatsızlıklarına yakalanma riski vardır. Mesleğin icrası esnasında iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmasını gerektiren kaza ve yaralanma riskleri bulunmaktadır. Mesleğe yönelik olarak ortaya çıkabilecek risklerle kaynağında mücadele edilir ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyularak bu riskler bertaraf edilebilir. Risklerin tamamen ortadan kaldırılamadığı durumlarda ise işveren tarafından sağlanan uygun kişisel koruyucu donanım kullanarak çalışır. 6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 15 inci Maddesi gereğince sağlık gözetimine tabi tutulur.
3. MESLEK PROFİLİ
1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |A |İş yeri kalite, çevre ve iş sağlığı|A.1 | |A.1.1 |Yasa ve iş yerine özgü iş sağlığı ve güvenliği kurallarını uygular. | | |ve güvenliği kurallarını uygulamak | | | | | | | | |İş sağlığı ve güvenliği | | | | | | |talimatlarını uygulamak | | | | | | | | | | | | | | |A.1.2 |Yapılan işe uygun kişisel koruyucu donanım kullanır. | | | | | |A.1.3 |Çalışma yerinde karşılaşılabilecek tehlikelerin belirlenmesi, risklerin değerlendirilmesi çalışmalarına katkıda | | | | | | |bulunur. | | | | | |A.1.4 |Anında giderilemeyecek veya yetki alanı dışındaki acil durum veya kazayı derhal ilgili personel ve acil hizmet | | | | | | |birimlerine bildirir. | | | | | |A.1.5 |Acil durumlarda çıkış ve kaçış prosedürlerini uygular. | | | |A.2 |Çevre koruma önlemlerini almak |A.2.1 |Çevre korumaya yönelik önlemleri, yapılan işin gereklerine uygun şekilde uygular. | | | | | |A.2.2 |Doğal kaynakların daha az kullanımı için tespit ve planlama çalışmalarına katılır. | | | |A.3 |Kalite güvence sistemi |A.3.1 |İşlem formlarında yer alan iş talimatına ve planlara uygun işlem yapar. | | | | |gerekliliklerine uygun çalışmak | | | | | | | |A.3.2 |Araç, alet, donanım ya da sistemin kalite gerekliliklerine uygun çalışır. | | | | | |A.3.3 |Üretim esnasında yarı mamül ve mamül kalitesinin bozulmasına neden olabilecek hataların giderilmesine katkı | | | | | | |sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |B |Üretim öncesi hazırlıkları yapmak |B.1 |Hammadde ve yarı mamülü |B.1.1 |Hammadde ve yarı mamülü tip değişim kartına göre hazırlar. | | | | |hazırlamak | | | | | | | |B.1.2 |Hammadde ve yarı mamul eksikliği tespit etmesi halinde amirine bildirir. | | | |B.2 |Araç, gereç ve ekipmanı |B.2.1 |İş talimatına göre üretimi aksatmayacak sayıda araç, gereç ve ekipmanı hazırlar. | | | | |hazırlamak | | | | | | | |B.2.2 |Makinenin hazırlanması esnasında tespit ettiği uygun olmayan malzemeleri amirine bildirir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |C |Yeni parti için makineyi hazırlamak|C.1 |Makine ve çevresini temizlemek |C.1.1 |Temizleme metoduna uygun olarak makine ve çevresini temizler. | | | | | |C.1.2 |İş talimatına göre fikse kazanının iç temizliğini yapar. | | | | | |C.1.3 |Bobin makinesinde artık iplik kanalının açık ve temiz olduğunu kontrol eder. | | | |C.2 | |C.2.1 |Tip değişim kartına göre bobin makinesine kopsları besler. | | | | |Yarı mamulü makineye beslemek | | | | | | | |C.2.2 |Tip değişim kartına göre katlama-aktarma-büküm makinesinde bobinleri makineye dizer. | | | | | |C.2.3 |İş talimatına göre bobinleri/masuraları fikse kazanına yerleştirir. | | | | | |C.2.4 |Katlama büküm-bobin makinesinde ipliği bobin masurasına bağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |D |Bobin üretmek |D.1 |Makineyi çalıştırmak |D.1.1 |Makineyi çalıştırmak için gerekli olan basınçlı havayı açarak basınç saatinden kontrol eder. | | |(devamı var) | | | | | | | | | |D.1.2 |Makine etrafını kontrol ederek açma düğmesi ile makineyi çalıştırır. | | | | | |D.1.3 |Fikse makinesinde iş emrine göre uygun sıcaklık, nem ve sürede fikse işlemini yapar. | | | | | |D.1.4 |Bobin makinesinde masura üzerinde rezerve oluşturur. | | | | | |D.1.5 |Makinedeki ikaz lambalarını takip ederek ışıkların renklerine göre yetkisi dahilide müdahale eder. | | | |D.2 |Kops ve bobin takibi yapmak |D.2.1 |Bobin makinesinde boşalan kopsları yenisi ile değiştirir. | | | | | |D.2.2 |Katlama bobin makinesinde dolan bobinleri çıkarıp boş bobin masuralarını yerleştirir. | | | |D.3 |İplik kopuklarını bağlamak | |Katlama-büküm makinesinde mamul üzerinde hata oluşmayacak şekilde iplik kopuklarını bağlar. | | | | | |D.3.1 | | | | | | |D.3.2 |Bobin makinesinde emiş kolunun iplik ucunu bulur. | | | | | |D.3.3 |Bobin makinesinde emiş kolunun iplik ucunu bulamadığı durumda bobin yüzeyinden iplik ucunu serbest hale el ile | | | | | | |getirir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |D |Bobin üretmek |D.4 |Telefi ayırmak |D.4.1 |Telef haznesine birikmiş telefi iş talimatına göre kontrol eder ve temizler. | | | | | |D.4.2 |Makineden çıkan telefi cinsine göre ayırır. | | | | | |D.4.3 |Ayırdığı telefleri makine yanında tanımlanmış telef kutularına koyar. | | | |D.5 |Ürün kontrolünü yapmak |D.5.1 |Tek veya çok katlı ipliğin fiziki görünümünün gözle kontrolünü yapar. | | | | | |D.5.2 |Fikselenmiş bobinin fiziki görünümünü iş talimatında yazılı bobin sarım hatalarını gözle kontrol eder. | | | | | |D.5.3 |Tespit ettiği fiziki bozuklukları amirine bildirir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |E |Üretim sonrası işlemleri yapmak | | |E.1.1 |Makinede yarımamül ve mamül kalmaması için makineyi kontrol eder. | | | |E.1 |Makinedeki bobinleri/masuraları | | | | | | |tanımlı yere istiflemek | | | | | | | |E.1.2 |Her bir partiyi iş emrine göre etiketler. | | | | | |E.1.3 |Makine yanında tanımlı kutulara göre masuranın renk ve tip tasnifini yaparak istiflenmesini sağlar | | | | | |E.1.4 |Fikselenmiş bobinleri kazandan çıkarır. | | | | | |E.1.5 |Üretilmiş bobinleri işletme içinde makine yanında tanımlı boş alana istiflenmesini sağlar. | | | |E.2 |Üretim sonrası makineyi kapatmak |E.2.1 |Makineyi iş talimatına uygun şekilde kapatır. | | | | | |E.2.2 |Üretim esnasında makine çevresinde ve altında oluşan uçuntu, telef, masura, kops ve benzeri artıkların | | | | | | |temizliğini yapar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |F |Sorumluluğundaki makineleri | |Makinede kaçak olup olmadığını |F.1.1 |Makinedeki yağ, hava kaçağını gözle ve makine kumanda ekranından kontrol eder. | | |kontrol etmek |F.1 |kontrol etmek | | | | | | | |F.1.2 |Makinede kaçak varsa amirine bildirir. | | | |F.2 |Makinenin çalışmasını kontrol |F.2.1 |Bakım-onarım ve periyodik kontrol yapıldıktan sonra makinenin çalışmasını gözle ve makine kumanda ekranından | | | | |etmek | |kontrol eder. | | | | | |F.2.2 |Bakım-onarım ve periyodik kontrol yapıldıktan sonra makinenin çalışmaması durumunda amirine bilgi verir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |G |Mesleki gelişim faaliyetlerine | |Bireysel mesleki gelişim |G.1.1 |Yönetim tarafından belirlenen mesleki eğitim ve organizasyonlara katılır. | | |katılmak |G.1 |çalışmaları yapmak | | | | | | | |G.1.2 |Mesleği ile ilgili belirlediği eğitim eksikliklerini amirine bildirir. | | | | | |G.1.3 |Bilgi ve deneyimlerini birlikte çalıştığı kişilere aktarır. | | | |G.2 |Ekip arkadaşlarına işbaşı eğitimi|G.2.1 |İşe yeni başlayan meslektaşlarına yapılacak işlere ilişkin iş talimatlarını, bilgi ve deneyimlerini aktarır. | | | | |vermek | | | | | | | |G.2.2 |Ekip arkadaşlarına gerektiğinde işi uygulamalı olarak gösterir. |
2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Bobin 2. Bobin baraban makası 3. Bobin makinesi 4. Büküm makinesi 5. Etiket 6. Fikse makinesi 7. Katlama makinesi 8. Kişisel koruyucu donanım (kulak tıkacı, gözlük, bone ve benzeri) 9. Kops 10. Kops kutusu 11. Masura (düz, konik ve benzeri) 12. Parafin 13. Taşıma araçları (bobin nakliye arabası, masura nakliye arabası, kops nakliye arabası ve benzeri) 14. Temizlik araçları
3. Bilgi ve Beceriler
1. Acil durum bilgisi
2. Araç, gereç ve ekipman bilgisi
3. Atıkların kaynakta doğru ayrılması ve geri dönüşüm faaliyetleri bilgisi
4. Çalışma ortamındaki tehlike işaretleri bilgisi
5. Çevre düzenlemeleri bilgisi
6. Ekip içinde çalışma becerisi
7. El becerisi
8. Elyaf bilgisi
9. İlk yardım bilgisi
10. İplik bitim işlemlerindeki makineleri kullanma bilgisi
11. İplik üretimi bilgisi
12. İş sağlığı ve güvenliği bilgisi
13. İşyeri çalışma prosedürleri bilgisi
14. Kalite bilgisi
15. Renk bilgisi
4. Tutum ve Davranışlar
1. Bilgi, tecrübe ve yetkisi dahilinde karar vermek 2. Çalışma zamanını iş emrine uygun şekilde etkili ve verimli kullanmak 3. Çalışmalarında planlı ve organize olmak 4. Çevre, kalite ve İSG kurallarını benimsemek 5. Değişime karşı açık olmak ve değişen koşullara uyum sağlamak 6. Deneyimlerini iş arkadaşlarına aktarmak 7. Ekip içerisinde uyumlu çalışmak 8. Görev tanımını, görevi ile ilgili talimatları ve sorumluluklarını bilmek ve yerine getirmek 9. İşyeri çalışma prensiplerine uymak 10. İşyerinde ilgili kişilerden, zamanında bilgi almak ve aktarmak 11. İşyerine ait araç, gereç ve malzemelerin kullanımına özen göstermek 12. Kalite kurallarını benimsemek 13. Karşılaşılan sorunlar karşında soğukkanlı ve sakin olnak 14. Kaynakların verimli kullanılmasına özen göstermek 15. Kendisinin ve diğer kişilerin güvenliğini gözetmek 16. Mesleki bilgilerini geliştirmeye önem vermek 17. Risk faktörleri konusunda duyarlı davranmak 18. Temizlik, düzen ve işyeri tertibine özen göstermek 19. Yenilikçi olmak ve mesleki gelişimlere açık olmak
16. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME
İplik Bitim İşleri Operatörü (Seviye 3), meslek standardını esas alan ulusal yeterliliklere göre belgelendirme amacıyla yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli şartların sağlandığı ölçme ve değerlendirme merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı olarak gerçekleştirilecektir.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre hazırlanacak ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile belgelendirmeye ilişkin işlemler 15/10/2015 tarihli ve 29503 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Meslekî Yeterlilik Kurumu Sınav, Ölçme, Değerlendirme ve Belgelendirme Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.
----------------------- [1] Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye üç (3) olarak belirlenmiştir.
## Ek-9 İplik Eğirme Operatörü (Seviye 3).doc
(Değişik: RG-27/6/2016-29755 Mükerrer) Ek-9 İPLİK EĞİRME OPERATÖRÜ (SEVİYE 3) ULUSAL MESLEK STANDARDI
| | | |Meslek: |İPLİK EĞİRME OPERATÖRÜ | | | | |Seviye: |3[1] | | | | |Referans Kodu: |09UMS0031-3 | | | | |Standardı Hazırlayan Kuruluş (lar): |TÜRKİYE TEKSTİL SANAYİİ İŞVERENLERİ SENDİKASI (TTSİS) | | |MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi | |Standardı Doğrulayan Sektör Komitesi: | | | | | |MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/ Sayı: |24.11.2009 Tarih ve 2009/63 Sayılı Karar Rev.01: 25.03.2016 Tarih ve | | |2016/15 Sayılı Karar | | |11.12.2009 – 27429 Rev.01: …… | |Resmî Gazete Tarih/Sayı: |- …… | | | | |Revizyon No: |01 |
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
AÇICI SİLİNDİR: Open-end makinesine beslenen şeritlerin lif halinde açılmasını sağlayan parçayı,
BİLEZİK: Ring makinesinde iplik oluşumuna katkıda bulunan kopçanın üzerinde gezdiği halkayı,
BOBİN: İpliğin bobin masurası üzerine sarılmış halini,
ÇEKİM: Elyaf demetinin belli bir birim uzunluktaki ağırlığının azaltılması işlemini,
ELYAF: Yeterli uzunluk, incelik ve mukavemete sahip, eğrilmeye, sarılmaya, katlanmaya elverişli tekstil hammaddelerini,
EMİCİ KOL: Kopan ipliğin bağlanması için kopan ucu bulan aparatı,
FİTİL: Bandın/şeridin iplik formuna en yakın haline kadar çekilip inceltilmesinden sonra ön iplik dairesinde aldığı son şeklini,
FİTİL ARABASI: Makaraya sarılmış fitil bobinlerini diğer makinelere aktarılması için kullanılan aracı,
FİTİL ASKISI: Ring iplik makinesinde fitil bobinlerinin asıldığı parçayı
FİTİL MAKARASI: Üretilen fitilin sarıldığı plastikten yapılmış bir ucu tırnaklı silindirik aracı,
HAMMADDE: İpliği oluşturmak için gerekli olan elyafın işlemeden önceki halini,
HAVA JETLİ İPLİK MAKİNESİ: Basınçlı hava girdabı yardımıyla iplik üretimi yapılan makineyi,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflamasını,
İĞ: Ring iplik makinesinde masuranın dönmesini sağlayan parçayı
İSG: İş Sağlığı ve Güvenliğini,
İĞ FRENİ: İği durdurmaya yarayan parçayı,
İKAZ LAMBASI: Üretim ve arıza takibi için makine çalışma durumunu operatöre bildiren sinyalizasyon sistemini,
İPLİK EĞİRME SÜRECİ: Yarımamül şeritin openend, havajetli iplik makinesi veya fitilin ring makinesinde işlem gördüğü aşamayı,
İPLİK (MAMÜL) NUMARASI: İpliğin birim uzunluğunun ağırlığını gösteren sayıyı,
İPLİK REZERVİ: İpliğin masuraya sarılabilmesi ya da dokuma, örme işlemlerinde kesintisiz üretim için önceden bir miktar ipliğin masuraya yedeklenmesini,
İŞ EMRİ (SİPARİŞ FORMU): Üretilecek yarı mamul, mamule ait materyal cinsi (%100 veya Karışım oranı) yarı mamül, mamül numarası, bükümü, sipariş no, siparişi veren firma, sipariş miktarı, teslim tarihini, amblalaj şeklini (koli, çuval ve benzeri) içeren formu,
İŞ TALİMATI: Yapılacak işle ilgili sözlü veya yazılı kuralları,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
KLİPS: Fitil ya da şeridin geçtiği çekim bölgesindeki alt ve üst apron arasındaki uygun bir mesafede açmaya yarayan makine yardımcı parçasını,
KOPÇA: Hareketini masuraya bağlı iplikten alarak ipliğe büküm verilmesine ve masuraya sarılmasına yardımcı olan parçayı,
KOPS: Ring makinesinde üzerine iplik sarılmış masurayı,
KOPS KUTUSU: Kopsların taşınması/depolanması için kullanılan gereci,
KOVA: Şeridin/bandın bir makineden diğer makineye taşınması için kullanılan gereci,
MASURA: İğlere takılan ve üzerine ipliğin sarıldığı tüpleri,
OPEN-END (ROTOR) İPLİK MAKİNESİ: Rotor kullanılarak iplik üretimi yapılan makineyi,
PARTİ: Tipleri birbirinden ayırt etmek veya takip etmek için verilen kodu,
PNÖMOFİL KANALI: Üretim sırasında ortaya çıkan kopan iplik veya elyaf parçasının emildiği kanal,
RİNG İPLİK (EĞİRME) MAKİNESİ: Fitili istenen oranda çekim sistemiyle incelterek bilezik, iğ ve kopça üçlüsü ile büküm ve sarım işlemi yaparak iplik üreten makineyi,
RİSK: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini,
RİSK DEĞERLENDİRMESİ: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmaları,
ROTOR: Open-end makinesinde elyafı bir araya toplayıp döndürmeyi, büküm vermeyi ve iplik oluşumunu sağlayan parçayı,
ŞERİT (BAND): Paralel hale getirilen liflerden elde edilmiş belli bir birim uzunluğunun ağırlığına sahip sürekli lif demeti,
TEHLİKE: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,
TELEF: İstenmeyen elyaf veya elyaf dışı döküntüyü,
TELEF HAZNESİ: İplik üretim aşamalarında kullanılan makinelerde kopan elyafın veya ipliğin emiş sonucu biriktirildiği kutuyu,
TİP DEGİŞİM KARTI: Üretilecek yarı mamul veya mamulün üretimi için gerekli olacak çalışma bilgilerini kapsayan yazılı belgeyi,
UÇUNTU: Üretim sırasında havaya uçan elyaf parçalarını,
YARI MAMÜL: İplik oluşturmak için gerekli olan işlem adımlarından bir kısmının tekstil hammaddesine uygulanmış halini ifade eder.
1. GİRİŞ
İplik Eğirme Operatörü (Seviye 3) ulusal meslek standardı 5544 sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu (MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan 19/10/2015 tarihli ve 29507 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması Hakkında Yönetmelik ve 27/11/2007 tarihli ve 26713 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Meslekî Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre MYK’nın görevlendirdiği Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası (TTSİS) tarafından hazırlanmış, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş ve MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
“09UMS0031-2 İplik Eğirme Operatörü (Seviye 2)” ulusal meslek standardının 01 no’lu revizyonu, Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası (TTSİS) tarafından yapılmış ve MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra “09UMS0031-3 İplik Eğirme Operatörü (Seviye 3)” olarak MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
2. MESLEK TANITIMI
1. Meslek Tanımı
İplik Eğirme Operatörü (Seviye 3) iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili önlemleri alarak, kalite gereklilikleri çerçevesinde, iplik eğirme sürecinde üretim öncesi hazırlıkları yapan, yeni partiye makineyi hazırlayan, üretim yapan, üretim sonrası işlemleri yapan, sorumluluğundaki makineleri kontrol eden ve mesleki gelişime yönelik faaliyetlere katılan nitelikli kişidir.
2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO 08: 8151 (Elyaf hazırlama, bükme ve sarma makineleri operatörleri)
3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler
2872 sayılı Çevre Kanunu. 4857 sayılı İş Kanunu. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu. 17/5/1983 tarihli ve 18050 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Makina Koruyucuları Yönetmeliği. 29/12/2012 tarihli ve 28512 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği. 25/4/2013 tarih ve 28628 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği. 15/5/2013 tarihli ve 28648 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik. 18/6/2013 tarihli ve 28681 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik. 2/7/2013 tarihli ve 28695 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik. 13/7/2013 tarihli ve 28706 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik. 24/7/2013 tarihli ve 28717 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği. 28/7/2013 tarihli ve 28721 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik. 22/8/2013 tarihli ve 28743 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışanların Titreşimle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik. 11/9/2013 tarihli ve 28762 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği. 5/11/2013 tarihli ve 28812 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tozla Mücadele Yönetmeliği. 29/7/2015 tarihli ve 29429 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İlkyardım Yönetmeliği.
Ayrıca iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan diğer mevzuat, kanun, tüzük ve yönetmeliklere uyulması ve konu ile ilgili risk analizi yapılması esastır.
4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
Meslek ile ilgili diğer mevzuat bulunmamaktadır.
5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
İplik Eğirme Operatörü (Seviye 2) belirli nem ve sıcaklık değerlerinin olduğu, kapalı, gürültülü fabrika ortamlarında çalışma süresi boyunca çoğunlukla hareket halinde, el ve göz koordinasyonu ile ayakta çalışır. Çalışma saatleri, vardiyalı ve düzenli olmakla birlikte, gece ve tatil günlerinde de çalışma durumu vardır. İplik Eğirme Operatörünün (Seviye 2) makinelerden kaynaklanan gürültü, titreşim ve ipliğin hammaddesinden kaynaklı tozdan etkilenme ve bunlara bağlı olarak işitme kaybı, solunum yolu rahatsızlıklarına yakalanma riski vardır. Mesleğin icrası esnasında iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmasını gerektiren kaza ve yaralanma riskleri bulunmaktadır. Mesleğe yönelik olarak ortaya çıkabilecek risklerle kaynağında mücadele edilir ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyularak bu riskler bertaraf edilebilir. Risklerin tamamen ortadan kaldırılamadığı durumlarda ise işveren tarafından sağlanan uygun kişisel koruyucu donanım kullanarak çalışır. 6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 15 inci Maddesi gereğince sağlık gözetimine tabi tutulur.
3. MESLEK PROFİLİ
1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |A | |A.1 | |A.1.1 |Yasa ve iş yerine özgü iş sağlığı ve güvenliği kurallarını uygular. | | | | |İş sağlığı ve güvenliği | | | | |İş yeri kalite, çevre ve iş sağlığı| |talimatlarını uygulamak | | | | |ve güvenliği kurallarını uygulamak | | | | | | | | | |A.1.2 |Yapılan işe uygun kişisel koruyucu donanım kullanır. | | | | | |A.1.3 |Çalışma yerinde karşılaşılabilecek tehlikelerin belirlenmesi, risklerin değerlendirilmesi çalışmalarına | | | | | | |katkıda bulunur. | | | | | |A.1.4 |Anında giderilemeyecek veya yetki alanı dışındaki acil durum veya kazayı derhal ilgili personel ve acil | | | | | | |hizmet birimlerine bildirir. | | | | | |A.1.5 |Acil durumlarda çıkış ve kaçış prosedürlerini uygular. | | | |A.2 |Çevre koruma önlemlerini almak |A.2.1 |Çevre korumaya yönelik önlemleri, yapılan işin gereklerine uygun şekilde uygular. | | | | | |A.2.2 |Doğal kaynakların daha az kullanımı için tespit ve planlama çalışmalarına katılır. | | | |A.3 |Kalite güvence sistemi |A.3.1 |İşlem formlarında yer alan iş talimatları ve planlara uygun işlem yapar. | | | | |gerekliliklerine uygun çalışmak | | | | | | | |A.3.2 |Araç, alet, donanım ya da sistemin kalite gerekliliklerine uygun çalışır. | | | | | |A.3.3 |Üretim esnasında yarı mamül ve mamül kalitesinin bozulmasına neden olabilecek hataların giderilmesine katkı| | | | | | |sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |B |Üretim öncesi hazırlıkları yapmak |B.1 |Hammadde ve yarı mamülü hazırlamak |B.1.1 |Hammadde ve yarı mamülü tip değişim kartına göre hazırlar. | | | | | |B.1.2 |Hammadde ve yarı mamül eksikliği tespit edilmesi halinde amirine bildirir. | | | |B.2 |Araç, gereç ve ekipmanı hazırlamak |B.2.1 |İş talimatına göre, üretimi aksatmayacak sayıda araç, gereç ve ekipmanı hazırlar. | | | | | |B.2.2 |Makinenin hazırlanması esnasında tespit ettiği uygun olmayan malzemeleri amirine bildirir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |C |Yeni partiye makineyi hazırlamak |C.1 |Makine ve çevresini temizlemek |C.1.1 |Temizleme metoduna uygun olarak makine ve çevresini temizler. | | | | | |C.1.2 |Pnömofil kanallarının açık ve temiz olduğunu kontrol eder. | | | |C.2 |Makine yardımcı parçalarını |C.2.1 |Tip değişim kartına göre çekim bölgesindeki makinenin üretim yardımcı parçalarını değiştirir. | | | | |değiştirmek | | | | | | | |C.2.2 |Ring makinesinde kopçayı fazla zorlamadan yerine takar. | | | |C.3 |Makineye şeritleri/fitilleri |C.3.1 |Ring makinesinde fitili, fitil askısına takar ve çekim sistemine besler. | | | | |beslemek | | | | | | | |C.3.2 |Open-end makinesinde şeritleri açıcı silindire besler. | | | | | |C.3.3 |Hava-jetli iplik makinesinde şeritleri çekim sistemine besler. | | | |C.4 |Masura üzerine iplik rezervi |C.4.1 |Ring makinesinde iğdeki masura üzerine iplik rezervi yapar. | | | | |hazırlamak | | | | | | | |C.4.2 |Open-end makinesinde bobin masurası üzerine iplik rezervi yapar. | | | | | |C.4.3 |Hava jetli iplik makinesinde kopuk bağlama bobinini yerleştirir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |D |Kops/bobin üretmek (devamı var) |D.1 |Makineyi çalıştırmak |D.1.1 |Makineyi çalıştırmak için gerekli olan basınçlı havayı açarak basınç saatinden kontrol eder. | | | | | |D.1.2 |Makine etrafını kontrol ederek açma düğmesi ile makineyi çalıştırır. | | | | | |D.1.3 |Makinedeki ikaz lambalarının takip ederek, ışıkların renklerine göre müdahale eder. | | | |D.2 |Masuradaki iplik ucunu beslemek |D.2.1 |Ring makinesinde iği frenleyerek ipliği besler. | | | | | |D.2.2 |Open-end makinesinde rotora iplik ucunu besler. | | | | |Kopan iplikleri bağlamak |D.3.1 |Üretim esnasında makinede kopan iplik olup olmadığını gözle kontrol eder. | | | |D.3 | | | | | | | | |D.3.2 |Kopma neticesinde oluşan hatalı kısımları temizler ve tekrar bağlar. | | | | | |D.3.3 |Kopan iplikleri bağlarken birleştirmeyi metoda uygun yapar. | | | | | |D.3.4 |Open-end makinesinde kopma sonrası yeni uç vermeden önce rotorun içini temizler. | | | | | |D.3.5 |Hava jetli iplik makinesinde emici kolun iplik ucunu alamadığı durumda bulmasını sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |D |Kops /bobin üretmek |D.4 |Masura, kops ve bobin takibi yapmak|D.4.1 |Ring makinesinden fitil makarasını çıkararak fitil bobini takar. | | | | | |D.4.2 |Ring makinesinden kopsları çıkararak boş iplik masurası takar. | | | | | |D.4.3 |Ring makinesinde iplik masurası yedeklemesi yapar. | | | | | |D.4.4 |Open-end ve hava jetli iplik makinesinde boşalan cer kovalarını, dolu cer kovaları ile değiştirir. | | | | | |D.4.5 |Open-end makinesinden dolu bobinleri çıkararak boş bobin masurasını takar. | | | | | |D.4.6 |Hava jetli iplik makinesinde bobin masurası yedeklemesi yapar. | | | |D.5 |Telefi ayırmak |D.5.1 |İş talimatına göre telef haznesine birikmiş telefi kontrol eder ve temizler. | | | | | |D.5.2 |Makineden çıkan telefi cinsine göre ayırır. | | | | | |D.5.3 |Ayırdığı telefleri makine yanındaki tanımlanmış telef kutularına koyar. | | | |D.6 |Ürün kontrolünü yapmak |D.6.1 |Tek katlı ipliğin fiziki görünümünü iş talimatında yazılı hatalara göre gözle kontrol eder. | | | | | |D.6.2 |Tespit ettiği fiziki bozuklukları amirine bildirir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |E |Üretim sonrası işlemleri yapmak |E.1 |Kops veya bobinleri tanımlı yerlere|E.1.1 |Makinede yarımamül kalmaması için makineyi kontrol eder. | | | | |istiflemek | | | | | | | |E.1.2 |Ring makinesinde kopsların işletme içinde makine yanında tanımlı boş alana istiflenmesini sağlar. | | | | | |E.1.3 |Open-end ve hava jetli iplik makinesinde bobinlerin makine yanında tanımlı alana istiflenmesini sağlar. | | | |E.2 |Biten partinin fitil makarasını |E.2.1 |İş talimatına göre fitil makarasını temizler. | | | | |tasnif etmek | | | | | | | |E.2.2 |Fitil makaralarını renklerine göre ayırır. | | | |E.3 |Üretim sonrası makineyi kapatmak |E.3.1 |Makineyi iş talimatına uygun şekilde kapatır. | | | | | |E.3.2 |Üretim esnasında makine çevresinde ve altında oluşan uçuntu, telef, masura, kop ve benzeri artıkların | | | | | | |temizliğini yapar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |F |Sorumluluğundaki makineleri |F.1 |Makinede kaçak olup olmadığını |F.1.1 |Makinedeki yağ, hava kaçağını gözle ve makine kumanda ekranından kontrol eder. | | |kontrol etmek | | | | | | | |F.1.2 |Makinede kaçak varsa amirine bildirir. | | | |F.2 |Makinenin çalışmasını kontrol etmek|F.2.1 |Bakım-onarım ve periyodik kontrol yapıldıktan sonra makinenin çalışmasını gözle ve makine kumanda | | | | | | |ekranından kontrol eder. | | | | | |F.2.2 |Bakım-onarım ve periyodik kontrol yapıldıktan sonrası makinenin çalışmaması durumunda amirine bilgi verir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |G |Mesleki gelişim faaliyetlerine |G.1 |Bireysel mesleki gelişim |G.1.1 |Yönetim tarafından belirlenen mesleki eğitim ve organizasyonlara katılır. | | |katılmak | |çalışmaları yapmak | | | | | | | |G.1.2 |Mesleği ile ilgili belirlediği eğitim eksikliklerini, amirine bildirir. | | | | | |G.1.3 |Bilgi ve deneyimlerini birlikte çalıştığı kişilere aktarır. | | | |G.2 |Ekip arkadaşlarına işbaşı eğitimi |G.2.1 |İşe yeni başlayan meslektaşlarına yapılacak işlere ilişkin iş talimatlarını, bilgi ve deneyimlerini | | | | |vermek | |aktarır. | | | | | |G 2.2 |Ekip arkadaşlarına gerektiğinde işi uygulamalı olarak gösterir. |
2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Bilezik
2. Bobin
3. Bobin nakliye arabası,
4. Fitil arabası
5. Hava jetli makinesi
6. Kişisel koruyucu donanım (kulak tıkacı, gözlük, bone ve benzeri)
7. Kopça
8. Kopça değiştirme aparatı
9. Kops
10. Kops kutusu
11. Kops nakliye arabası
12. Masura (düz, konik)
13. Masura nakliye arabası
14. Open-end makinesi
15. Ring (vater) makinesi
16. Temizlik araçları
3. Bilgi ve Beceriler
1. Acil durum bilgisi
2. Araç, gereç ve ekipman bilgisi
3. Atıkların kaynakta doğru ayrılması ve geri dönüşüm faaliyetleri bilgisi
4. Çalışma ortamındaki tehlike işaretleri bilgisi
5. Çevre düzenlemeleri bilgisi
6. Ekip içinde çalışma becerisi
7. El becerisi
8. Elyaf bilgisi
9. İlk yardım bilgisi
10. İplik eğirme makineleri kullanma becerisi
11. İplik üretimi bilgisi
12. İş sağlığı ve güvenliği bilgisi
13. İşyeri çalışma prosedürleri bilgisi
14. Kalite bilgisi
15. Renk bilgisi
4. Tutum ve Davranışlar
1. Bilgi, tecrübe ve yetkisi dahilinde karar vermek
2. Çalışma zamanını iş emrine uygun şekilde etkili ve verimli kullanmak
3. Çevre, kalite ve İSG kurallarını benimsemek
4. Değişime karşı açık olmak ve değişen koşullara uyum sağlamak
5. Deneyimlerini iş arkadaşlarına aktarmak
6. Ekip içerisinde uyumlu çalışmak
7. Görev tanımını, görevi ile ilgili talimatları ve sorumluluklarını bilmek ve yerine getirmek
8. İşyeri çalışma prensiplerine uymak
9. İşyerinde ilgili kişilerden, zamanında bilgi almak ve aktarmak
10. İşyerine ait araç, gereç ve malzemelerin kullanımına özen göstermek
11. Kalite kurallarını benimsemek
12. Karşılaşılan sorunlar karşında soğukkanlı ve sakin olmak
13. Kaynakların verimli kullanılmasına özen göstermek
14. Kendisinin ve diğer kişilerin güvenliğini gözetmek
15. Mesleki bilgilerini geliştirmeye önem vermek
16. Risk faktörleri konusunda duyarlı davranmak
17. Temizlik, düzen ve işyeri tertibine özen göstermek
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME
İplik Eğirme Operatörü (Seviye 3), meslek standardını esas alan ulusal yeterliliklere göre belgelendirme amacıyla yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli şartların sağlandığı ölçme ve değerlendirme merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı olarak gerçekleştirilecektir.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre hazırlanacak ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile belgelendirmeye ilişkin işlemler 15/10/2015 tarihli ve 29503 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Meslekî Yeterlilik Kurumu, Sınav, Ölçme, Değerlendirme ve Belgelendirme Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.
----------------------- [1] Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye üç (3) olarak belirlenmiştir.
## Ek-10 İplik Operatörü (Seviye 4).doc
(Değişik: RG-27/6/2016-29755 Mükerrer) Ek-10 İPLİK OPERATÖRÜ (SEVİYE 4) ULUSAL MESLEK STANDARDI
| | | |Meslek: |İPLİK OPERATÖRÜ | | | | |Seviye: |4[1] | | | | |Referans Kodu: |09UMS0032-4 | | | | |Standardı Hazırlayan Kuruluş (lar): |TÜRKİYE TEKSTİL SANAYİİ İŞVERENLERİ SENDİKASI (TTSİS) | | |MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi | |Standardı Doğrulayan Sektör Komitesi: | | | | | |MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/ Sayı: |24.11.2009 Tarih ve 2009/63 Sayılı Karar Rev.01: 25.03.2016 Tarih ve | | |2016/15 Sayılı Karar | | |11.12.2009 – 27429 Rev.01: …… | |Resmî Gazete Tarih/Sayı: |- …… | | | | |Revizyon No: |01 |
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
AÇICI SİLİNDİR: Open-end makinesine beslenen şeritlerin lif halinde açılmasını sağlayan parçayı,
BİLEZİK: Ring makinesinde iplik oluşumuna katkıda bulunan kopçanın üzerinde gezdiği halkayı
BOBİN: İpliğin bobin masurası üzerine sarılmış halini,
BOBİN BARABAN MAKASI: Barabana sarılmış ipliği kesmek için kullanılan özel makası,
BOBİN MAKİNESİ: İplik kopsları üzerindeki iplik hatalarını gidererek uzun metrajlı iplik bobini haline getiren makineleri,
BÜKÜM: İpliğe mukavemet kazandırmak, lifleri bir arada tutmak için ipliğin kendi ekseni etrafında döndürülmesini,
BÜKÜM MAKİNESİ: Katlanmış ipliklere büküm veren makineleri,
ÇEKİM: Elyafı iplik haline getirmek için belli bir birim uzunluktaki ağırlığının azaltılması işlemini,
DÜZGÜNSÜZLÜK: Vatka, Şerit, Fitil ve ipliğin birim uzunluğunun ağırlığındaki değişmeleri,
FİTİL: Bandın/şeridin iplik formuna en yakın haline kadar çekilip inceltilmesinden sonra ön iplik dairesinde aldığı son şekli,
FİTİL ARABASI: Fitilin diğer makinelere aktarılması için kullanılan aracı,
FİTİL MAKARASI: Üretilen fitilin sarıldığı plastikten yapılmış bir ucu tırnaklı silindirik aracı,
HAVA JETLİ İPLİK (EĞİRME) MAKİNESİ: Basınçlı hava girdabı yardımıyla iplik üretimi yapılan makineyi,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflamasını,
İĞ: Ring iplik makinesinde masuranın dönmesini sağlayan parçayı,
İĞ FRENİ: İği durdurmaya yarayan parçayı,
İSG: İş Sağlığı ve Güvenliğini,
İKAZ LAMBASI: Üretim ve arıza takibi için makine çalışma durumunu operatöre bildiren sinyalizasyon sistemini,
İPLİK EĞİRME SÜRECİ: Yarımamül şeritin openend, hava jetli iplik makinesi veya fitilin ring makinesinde işlem gördüğü aşamayı,
İPLİK FİZİK LABORATUVARI: Hammadde, yarı mamul ve iplik testlerin yapıldığı bölümdür,
İPLİK (MAMÜL) NUMARASI: İpliğin birim uzunluğunun ağırlığını gösteren sayıyı,
İPLİK REZERVİ: İpliğin masuraya sarılabilmesi ya da dokuma, örme işlemlerinde kesintisiz üretim için önceden bir miktar ipliğin masuraya yedeklenmesini,
İŞ EMRİ (SİPARİŞ FORMU): Üretilecek yarı mamul, mamule ait materyal cinsi (%100 veya Karışım oranı) yarı mamül, mamül numarası, bükümü, sipariş no, siparişi veren firma, sipariş miktarı, teslim tarihini, amblalaj şeklini (koli, çuval.vb) içeren formu,
İŞ TALİMATI: Yapılacak işle ilgili sözlü veya yazılı kuralları,
KATLAMA MAKİNESİ: İki veya daha fazla ipliğin üst üste katlandığı makineyi,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
KLİPS: Fitil ya da şeridin geçtiği çekim bölgesindeki alt ve üst apron arasındaki uygun bir mesafede açmaya yarayan makine yardımcı parçasını,
KOPÇA: Hareketini masuraya bağlı iplikten alarak ipliğe büküm verilmesine ve masuraya sarılmasına yardımcı olan parçayı,
KOPS: Ring makinesinde üzerine iplik sarılmış masurayı,
KOPS KUTUSU: Kopsların taşınması/depolanması için kullanılan gereci,
KOVA: Şeridin/Bandın bir makineden diğer makineye taşınması için kullanılan gereci,
MASURA: İğlere takılan ve üzerine ipliğin sarıldığı tüpleri,
MUKAVEMET: İpliğin kopmaya karşı gösterdiği direnci,
NAKLİYE ARABASI: Yarı mamül ve mamülün taşındığı aracı,
OPEN-END (ROTOR) İPLİK (EĞİRME) MAKİNESİ: Rotor kullanılarak iplik üretimi yapılan makineyi,
PARTİ: Tipleri birbirinden ayırt etmek veya takip etmek için verilen kodu,
PARAFİN: Örme makinelerinde kullanılacak olan ipliğin sürtünmesini azaltmak amacıyla kullanılan kimyasal maddeyi,
PNÖMOFİL KANALI: Üretim sırasında ortaya çıkan kopan iplik veya elyaf parçasının emildiği kanalı,
RİNG İPLİK (EĞİRME) MAKİNESİ: Fitili istenen oranda çekim sistemiyle incelterek bilezik, iğ ve kopça üçlüsü ile büküm ve sarım işlemi yaparak iplik üreten makineyi,
RİSK: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini,
ROTOR: Open-end makinesinde elyafı bir araya toplayıp döndürmeyi, büküm vermeyi ve iplik oluşumunu sağlayan parçayı,
ŞERİT (BAND): Paralel hale getirilen liflerden elde edilmiş belli bir birim uzunluğunun ağırlığına sahip sürekli lif demeti,
TEHLİKE: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,
TELEF: İstenmeyen elyaf veya elyaf dışı döküntüyü,
TELEF HAZNESİ: İplik üretim aşamalarında kullanılan makinelerde kopan elyafın veya ipliğin emiş sonucu biriktirildiği kutuyu,
TİP DEGİŞİM KARTI: Üretilecek yarı mamul veya mamulün üretimi için gerekli olacak çalışma bilgilerini kapsayan yazılı belgeyi,
UÇUNTU: Üretim sırasında havaya uçan elyaf parçalarını,
YARI MAMÜL: İplik oluşturmak için gerekli olan işlem adımlarından bir kısmının tekstil hammaddesine uygulanmış halini ifade eder.
1. GİRİŞ
İplik Operatörü (Seviye 4) ulusal meslek standardı 5544 sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu (MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan 19/10/2015 tarihli ve 29507 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması Hakkında Yönetmelik ve 27/11/2007 tarihli ve 26713 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Meslekî Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre MYK’nın görevlendirdiği Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası (TTSİS) tarafından hazırlanmış, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş ve MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
İplik Operatörü (Seviye 4) ulusal meslek standardının 01 no’lu revizyonu, TTSİS tarafından yapılmış ve MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
2. MESLEK TANITIMI
1. Meslek Tanımı
İplik Operatörü (Seviye 4) iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili önlemleri alarak, kalite gereklilikleri çerçevesinde, iplik eğirme sürecinde iş organizasyonu yapan, üretim öncesi hazırlıkların yapılmasını sağlayan, yeni partiye ilgili makinenin hazırlanmasını sağlayan, üretilecek ürünün hammaddesine göre makine ayarlarını yapan, üretim yapılmasını sağlayan, üretim sonrası işlemlerin yapılmasını sağlayan, sorumluluğundaki makinelerin kontrol edilmesini sağlayan, üretim performansını kontrol eden ve mesleki gelişime yönelik faaliyetleri yürüterek operatörleri sevk ve idare eden nitelikli kişidir.
2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO 08: 8151 (Elyaf hazırlama, bükme ve sarma makineleri operatörleri)
3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler
2872 sayılı Çevre Kanunu. 4857 sayılı İş Kanunu. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu. 17/5/1983 tarihli ve 18050 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Makina Koruyucuları Yönetmeliği. 29/12/2012 tarihli ve 28512 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği. 25/4/2013 tarihli ve 28628 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği. 15/5/2013 tarihli ve 28648 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik. 18/6/2013 tarihli ve 28681 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik. 02/7/2013 tarihli ve 28695 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik. 13/7/2013 tarihli ve 28706 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik. 24/7/2013 tarihli ve 28717 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği 28/7/2013 tarihli ve 28721 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik. 22/8/2013 tarihli ve 28743 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışanların Titreşimle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik. 11/9/2013 tarihli ve 28762 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği. 05/11/2013 tarihli ve 28812 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tozla Mücadele Yönetmeliği. 29/7/2015 tarihli ve 29429 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İlkyardım Yönetmeliği.
Ayrıca iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan diğer mevzuat, kanun, tüzük ve yönetmeliklere uyulması ve konu ile ilgili risk analizi yapılması esastır.
4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
Meslek ile ilgili diğer mevzuat bulunmamaktadır.
5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
İplik Operatörü (Seviye 4) belirli nem ve sıcaklık değerlerinin olduğu, kapalı, gürültülü fabrika ortamlarında çalışma süresi boyunca çoğunlukla hareket halinde, el ve göz koordinasyonu ile ayakta çalışır. Çalışma saatleri, vardiyalı ve düzenli olmakla birlikte, gece ve tatil günlerinde de çalışma durumu vardır. İplik Operatörünün (Seviye 4) havalandırma yetersizliği, makinelerden kaynaklanan gürültü, titreşim ve ipliğin hammaddesinden kaynaklı tozdan etkilenme bunlara bağlı olarak işitme kaybı, solunum yolu rahatsızlıklarına yakalanma riski vardır. Mesleğin icrası esnasında iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmasını gerektiren kaza ve yaralanma riskleri bulunmaktadır. Mesleğe yönelik olarak ortaya çıkabilecek risklerle kaynağında mücadele edilir ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyularak bu riskler bertaraf edilebilir. Risklerin tamamen ortadan kaldırılamadığı durumlarda ise işveren tarafından sağlanan uygun kişisel koruyucu donanım kullanarak çalışır. 6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 15 inci Maddesi gereğince sağlık gözetimine tabi tutulur.
3. MESLEK PROFİLİ
1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |A |İş yeri kalite, çevre ve iş sağlığı|A.1 | |A.1.1 |Yasa ve iş yerine özgü iş sağlığı ve güvenliği kurallarını uygular ve uygulanmasını sağlar. | | |ve güvenliği kurallarını uygulamak | |İş sağlığı ve güvenliği | | | | | | |talimatlarını uygulamak | | | | | | | |A.1.2 |Yapılan işe uygun kişisel koruyucu donanım kullanır ve kullanılmasını sağlar. | | | | | |A.1.3 |Çalışma yerinde karşılaşılabilecek tehlikelerin belirlenmesi, risklerin değerlendirilmesi çalışmalarına | | | | | | |katkı sağlar. | | | | | |A.1.4 |Anında giderilemeyecek veya yetki alanı dışındaki acil durum veya kazayı derhal ilgili personel ve acil | | | | | | |hizmet birimlerine bildirir. | | | | | |A.1.5 |Acil durumlarda çıkış ve kaçış prosedürlerini uygular ve uygulanmasını sağlar. | | | |A.2 |Çevre koruma önlemlerini almak |A.2.1 |Çevre korumaya yönelik önlemleri, yapılan işin gereklerine uygun şekilde uygular ve uygulanmasını sağlar. | | | | | |A.2.2 |Doğal kaynakların daha az kullanımı için tespit ve planlama çalışmalarının yapılmasını sağlar. | | | |A.3 |Kalite güvence sistemi |A.3.1 |İşlem formlarında yer alan talimatlara ve planlara uygun işlem yapılmasını sağalar. | | | | |gerekliliklerine uygun çalışmak | | | | | | | |A.3.2 |Araç, alet, donanım ya da sistemin kalite gerekliliklerine uygun çalışılmasını sağlar. | | | | | |A.3.3 |Üretim esnasında yarı mamül ve mamül kalitesinin bozulmasına neden olabilecek hataların giderilmesine katkı| | | | | | |sağlar. | | | | | |A.3.4 |Yaptığı çalışmaların rapor edilmesini sağlar. | | | | | |A.3.5 |Kalite konusunda ilgili kişilerin bilgilendirilmesini sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |B |İş organizasyonu yapmak | |Günlük iş programı yapmak |B.1.1 |Amiri tarafından belirlenen üretim planına göre iş programını yapılmasını sağlar. | | | |B.1 | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |B.1.2 |İş emrine göre tip değişim kartı hazırlanmasını sağlar. | | | | | |B.1.3 |Talimatlara göre kendi iş programında revize yapılmasını sağlar. | | | | | |B.1.4 |Diğer çalışma arkadaşlarıyla uyumlu olan günlük çalışma programın hazırlanmasını sağlar. | | | |B.2 |İş akışını planlamak |B.2.1 |Hazırlanacak ürüne uygun zaman planlaması yapılmasını sağlar. | | | | | |B.2.2 |Astlarının makine tecrübesine göre makinelere dağıtımını yapılmasını sağlar. | | | |B.3 |Üretim planını hatlara dağıtmak |B.3.1 |Üretim planına uygun olarak makinelerin boş kalmayacak şekilde beslenmesini sağlar. | | | | | |B.3.2 |Üretim planına göre doğru malzemenin doğru hatta olmasını sağlar. | | | | | |B.3.3 |Üretim verimliliğini dikkate alarak üretim planının hatlara dağıtılmasını sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |C |İplik üretimine hazırlıkların |C.1 |Yarı mamulün hazırlanmasını |C.1.1 |Yarı mamulün tip değişim kartına göre hazırlanmasını sağlar. | | |yapılmasını sağlamak | |sağlamak | | | | | | | |C.1.2 |Hammadde ve yarı mamülün eksik olması halinde hammadde ve yarı mamulü yetkisi dahilinde temin eder. | | | | | |C.1.3 |Hammadde ve yarı mamülün eksik olması halinde yetkisini aşan durumları amirine bildirir. | | | |C.2 |Araç, gereç ve ekipmanın |C.2.1 |İş talimatına göre üretimi aksatmayacak sayıda araç, gereç ve ekipmanın hazırlanmasını sağlar. | | | | |hazırlanmasını sağlamak | | | | | | | |C.2.2 |Makinenin hazırlanması esnasında tespit ettiği uygun olmayan malzemeleri yetkisi dâhilinde uygun olan | | | | | | |malzeme ile değiştirir. | | | | | |C.2.3 |Makinenin hazırlanması esnasında tespit ettiği uygun olmayan malzemeleri yetkisini aşan durumlarda amirine | | | | | | |bildirir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |D |Yeni partiye ilgili makinenin |D.1 |Makine ve çevresinin |D.1.1 |Temizleme metoduna uygun olarak makine ve çevresini temizlenmesini sağlar. | | |hazırlanmasını sağlamak (devamı | |temizlenmesini sağlamak | | | | |var) | | | | | | | | | |D.1.2 |Pnömofil kanallarının açık ve temiz olmasını sağlar. | | | | | |D.1.3 |Bobin makinesinde artık iplik kanalının açık ve temiz olmasını sağlar. | | | | | |D.1.4 |Fikse kazanının iç temizliğinin yapılmasını sağlar. | | | |D.2 |Makine yardımcı parçalarının |D.2.1 |İplik eğirme makinelerinde tip değişim kartına göre üretilecek üretim için makine yardımcı parçalarının | | | | |değişimini sağlamak | |değiştirilmesini sağlar. | | | | | |D.2.2 |Makine yardımcı parçalarını gözle kontrol ederek hatalı üretime neden olabilecek parçaları tespit eder ve | | | | | | |kullanım dışı bırakılmasını sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |D |Yeni partiye ilgili makinenin |D.3 |Makinenin çalışma ayarlarını |D.3.1 |Üretimde problem yaşandığında tansiyon ayarının yapılmasını sağlar. | | |hazırlanmasını sağlamak (devamı | |yapmak | | | | |var) | | | | | | | | | |D.3.2 |İplik eğirme makinelerinde ve büküm makinesinde tip değişim kartına göre büküm ayarı yapar. | | | | | |D.3.3 |İplik eğirme makinelerinde tip değişim kartına göre numara ayarı yapar. | | | | | |D.3.4 |Bobin makinesinde tip değişim kartına göre metraj ayarı yapar. | | | | | |D.3.5 |Fikse makinesinin dışındaki makinelerde tip değişim kartına göre sarım ayarı yapar. | | | | | |D.3.6 |İplik elektronik/mekanik temizleyici ayarlarını tip değişim kartına göre yapar. | | | | | |D.3.7 |İplik sarım hızı ayarını tip değişim kartına göre yapar. | | | | | |D.3.8 |Fikse makinesinde tip değişim kartına göre sıcaklık ve nem ayarı yapar. | | | | | |D.3.9 |İplik test sonuçlarına göre gerekiyorsa tekrar ayar yapılmasını sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |D |Yeni partiye ilgili makinenin |D.4 |Yarı mamul beslenmesini sağlamak |D.4.1 |Tip değişim kartına ve iplik eğirme makinesi türüne göre yarı mamullerin beslenmesini sağlar. | | |hazırlanmasını sağlamak | | | | | | | | | |D.4.2 |Tip değişim kartına ve iplik bitim işlemi makinesi türüne göre yarı mamullerin beslenmesini sağlar. | | | |D.5 |Masura üzerine iplik rezervi |D.5.1 |Ring makinesinde iğdeki boş masura üzerine iplik rezervi yapılmasını sağlar. | | | | |hazırlanmasını sağlamak | | | | | | | |D.5.2 |Open-end makinesinde boş bobin masurası üzerine iplik rezervi yapılmasını sağlar. | | | | | |D.5.3 |Hava jetli iplik makinesinde kopuk bağlama bobinini yerleştirilmesini sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |E |Kops/bobin üretilmesini sağlamak |E.1 |Makinenin çalıştırılmasını |E.1.1 |Makineyi çalıştırmak için gerekli olan basınçlı havanın açılmasını ve basınçlı havanın gelip gelmediğinin | | |(devamı var) | |sağlamak | |basınç saatinden kontrol edilmesini sağlar. | | | | | |E.1.2 |Makine etrafını kontrol ederek açma düğmesi ile makinenin çalıştırılmasını sağlar. | | | | | |E.1.3 |Fikse makinesinde iş emrine göre uygun sıcaklık, nem ve sürede fikse işleminin yapılmasını sağlar. | | | | | |E.1.4 |Makinedeki ikaz lambalarını takip ederek, ışıkların renklerine göre müdahale edilmesini sağlar. | | | |E.2 |Makine ayarı kontrolü yapmak |E.2.1 |Tip değişimine göre yapılan ayarların doğruluğunu test etmek amacıyla, iplik laboratuar birimine | | | | | | |bildirir. | | | | | |E.2.2 |İplik düzgünsüzlük, numara, büküm, iplik mukavemeti test sonuçlarına göre gerekiyorsa makinede ayar | | | | | | |değişikliği yapar. | | | | | |E.2.3 |Makineye istenilen ayarın yapılamaması durumunda amirine bildirilmesini sağlar. | | | |E.3 |Masuradaki iplik ucunun |E.3.1 |Ring makinesinde iği frenleyerek ipliğin beslenmesini sağlar. | | | | |beslenmesini sağlamak | | | | | | | |E.3.2 |Open-end makinesinde rotora iplik ucunu beslenmesini sağlar. | | | | | |E.3.3 |Bobin makinesinde masura üzerinde rezerve oluşturulmasını sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |E |Kops/bobin üretilmesini sağlamak |E.4 |Kopan ipliklerin bağlanmasını |E.4.1 |Üretim esnasında makinede kopan iplik olup olmadığının gözle kontrol edilmesini sağlar. | | |(devamı var) | |sağlamak | | | | | | | |E.4.2 |Kopma neticesinde oluşan hatalı kısımları temizlenmesini ve tekrar bağlanmasını sağlar. | | | | | |E.4.3 |Kopan iplikleri bağlarken birleştirmeyi metoda uygun yapılmasını sağlar. | | | | | |E.4.4 |Open-end makinesinde kopma sonrası yeni uç vermeden önce rotorun içinin temizlenmesini sağlar. | | | | | |E.4.5 |Hava jetli iplik makinesinde emici kolun iplik ucunu alamadığı durumda bulmasını sağlar. | | | | | |E.4.6 |Bobin makinesinde emiş kolunun iplik ucunu alamadığı durumda bulmasını sağlar. | | | |E.5 |Masura, kops ve bobin takibinin |E.5.1 |Ring makinesinde fitil makarasını çıkarıp, fitil bobini takılmasını sağlar. | | | | |yapılmasını sağlamak | | | | | | | |E.5.2 |Ring makinesinde kopsların çıkarılmasını ve boş iplik masurasının takılmasını sağlar. | | | | | |E.5.3 |Ring makinesinde iplik masurası yedeklemesi yapılmasını sağlar. | | | | | |E.5.4 |Open-end ve hava jetli iplik makinesinde boşalan cer kovalarının, dolu cer kovaları ile değiştirilmesini | | | | | | |sağlar. | | | | | |E.5.5 |Open-end makinesinde dolu bobinleri çıkarıp, boş bobin masurasının takılmasını sağlar. | | | | | |E.5.6 |Hava jetli iplik makinesinde bobin masurası yedeklemesinin yapılmasını sağlar. | | | | | |E.5.7 |Bobin makinesinde boşalan kopsların yenisi ile değiştirilmesini sağlar. | | | | | |E.5.8 |Katlama bobin makinesinde dolan bobinleri çıkarıp boş bobin masuralarının yerleştirilmesini sağlar. | |Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |E |Kops/bobin üretilmesini sağlamak |E.6 |Telefin ayırılmasını sağlamak |E.6.1 |Telef haznesine birikmiş telefinin kontrol edilmesini ve temizlenmesini sağlar. | | | | | |E.6.2 |Makineden çıkan telefin cinsine göre ayırılmasını sağlar. | | | | | |E.6.3 |Ayırdığı telefleri tanımlanmış telef kutularına konulmasını sağlar. | | | |E.7 |Makineden çıkan ürün kontrolünün |E.7.1 |Tek veya çok katlı ipliğin fiziki görünümünün gözle kontrolünün yapılmasını sağlar | | | | |yapılmasını sağlamak | | | | | | | |E.7.2 |Fikselenmiş bobinin fiziki görünümünün gözle kontrolünün yapılmasını sağlar. | | | | | |E.7.3 |Tespit ettiği fiziki bozukları düzeltmek için makine bakım ayarı yaptırır. | | | | | |E.7.4 |Makine bakım ayarları ile ilgili olarak yapılan çalışmaların amirine bildirilmesini sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |F |Üretimi sonrası işlemlerin |F.1 | |F.1.1 |Makinede malzeme kalmaması için makinenin kontrol edilmesini sağlar. | | |yapılmasını sağlamak | |Makinedeki kopsların/bobinlerin/ | | | | | | |masuraların tanımlı yere | | | | | | |istiflenmesini sağlamak | | | | | | | |F.1.2 |Her bir partinin iş emrine göre etiketlenmesini sağlar. | | | | | |F.1.3 |Masuranın renk ve tip tasnifinin doğru yapılmasını sağlar. | | | | | |F.1.4 |Fikselenmiş bobinlerin kazandan çıkarılarak istiflenmesini sağlar. | | | | | |F.1.5 |Üretilmiş bobinlerin işletme içinde makine yanında tanımlı alana istiflenmesini sağlar. | | | | | |F.1.6 |Ring makinesinde üretilmiş kopsların işletme içinde makine yanında tanımlı boş alana istiflenmesini sağlar.| | | |F.2 |Biten partinin fitil makarasının |F.2.1 |Fitil makaralarının temizlenmesini sağlar. | | | | |tasnif edilmesini sağlamak | | | | | | | |F.2.2 |Fitil makaralarının renklerine göre ayrılmasını sağlar. | | | |F.3 |Makinenin kapatılmasını sağlamak |F.3.1 |Makineyi talimatlara uygun şekilde kapatılmasını sağlar. | | | | | |F.3.2 |Üretim esnasında makine çevresinde oluşan uçuntu, telef ve benzeri artıkların temizliğinin yapılmasını | | | | | | |sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |G |Sorumluluğundaki makinelerin |G.1 |Makinede kaçak olup olmadığının |G.1.1 |Makinedeki yağ, hava kaçağını gözle ve makine kumanda ekranından kontrol edilmesini sağlar. | | |kontrol edilmesini sağlamak | | | | | | | |G.1.2 |Makinede kaçak varsa makine bakım birimine bildirerek onarılmasını sağlar. | | | |G.2 |Makinenin çalışmasını kontrol |G.2.1 |Bakım-onarım ve periyodik kontrol yapıldıktan sonra makinenin çalışma ayarlarının gözle ve makine kumanda | | | | |etmek | |ekranından kontrol edilmesini sağlar. | | | | | |G.2.2 |Bakım onarım ve periyodik kontrol yapıldıktan sonrası makinenin çalışmaması durumunda amirine bilgi | | | | | | |verilmesini sağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |H | |H.1 |Makine üretim performansını |H.1.1 |Günlük üretim raporundan üretim miktarına bakar. | | |Üretim sürecinin performansını | |kontrol etmek | | | | | | | | | |H.1.2 |Günlük makine telef takip formundan telef miktarını kontrol eder. | | | | | |H.1.3 |Günlük üretim raporundan makine duruş sayısını takip eder. | | | | | |H.1.4 |Günlük üretim raporundan aynı partiden üretim yapan makinaların üretim miktarlarını karşılaştırır. | | | |H.2 |Astlarının performansını kontrol |H.2.1 |Günlük üretim raporundan aynı makinelerde çalışan operatörlerin üretim çıktılarını karşılaştırır. | | | | |etmek | | | | | | | |H.2.2 |Günlük üretim raporundan vardiya farklılıklarını karşılaştırır. | | | | | |H.2.3 |Operatörlerin çalışmalarını makine başında izleyerek iş talimatına uygunluğunu kontrol eder. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |I |Mesleki gelişime yönelik |I.1 |Meslek ile ilgili eğitim |I.1.1 |Meslek ile ilgili yenilikleri takip eder. | | |faaliyetleri yürütmek | |faaliyetlerine katılmak | | | | | | | |I.1.2 |Yönetim tarafından belirlenen mesleki eğitim ve organizasyonlara katılır. | | | | | |I.1.3 |Mesleği ile ilgili belirlediği eğitim eksikliklerini yönetime bildirir. | | | |I.2 |Birlikte çalıştığı kişilere |I.2.1 |Gerekli durumlarda bilgi ve becerilerini ilgili kişilere aktarır. | | | | |mesleği ile ilgili eğitim vermek | | | | | | | |I.2.2 |Astlarının mesleki gelişimini takip eder, üst yönetime bildirir. | | | |I.3 |Astlarının mesleki eğitim |I.3.1 |Astlarının mesleki eğitim eksikliklerini üst yönetime bildirir. | | | | |ihtiyaçlarını belirlemek | | | | | | | |I.3.2 |Astlarının belirlenen eğitim programlarına eksiksiz olarak katılımını sağlar. |
1. Acil durum bilgisi 2. Araç, gereç ve ekipman bilgisi 3. Atıkların kaynakta doğru ayrılması ve geri dönüşüm faaliyetleri bilgisi 4. Bilgisayar kullanma bilgi ve becerisi 5. Çalışma ortamındaki tehlike işaretleri bilgisi 6. Çevre düzenlemeleri bilgisi 7. Doğrulama ve kıyaslama bilgisi 8. Ekip yönetim becerisi 9. El becerisi 10. Elyaf bilgisi 11. İlk yardım bilgisi 12. İplik üretimi bilgisi 13. İstenilen ürünü elde etmek için uygun karışımı makineye bağlama becerisi 14. İş sağlığı ve güvenliği bilgisi 15. İşyeri çalışma prosedürleri bilgisi 16. Kalite bilgisi 17. Makine ayarları bilgisi 18. Numune alma bilgisi 19. Performans ölçme ve değerlendirme bilgi ve becerisi 20. Raporlama bilgisi 21. Renk bilgisi 22. Temel matematik bilgisi 23. Ürüne ait yapılacak test bilgisi
4. Tutum ve Davranışlar
1. Bilgi, tecrübe ve yetkisi dahilinde karar vermek 2. Çalışma zamanını iş emrine uygun şekilde etkili ve verimli kullanmak 3. Çalışmalarında planlı ve organize olmak 4. Çevre, kalite ve İSG kurallarını benimsemek 5. Değişime karşı açık olmak ve değişen koşullara uyum sağlamak 6. Deneyimlerini iş arkadaşlarına aktarmak 7. Ekip içerisinde uyumlu çalışmak ve ekibi yönetmek 8. Gerekli ve acil durumlarda donanımın çalışmasını durdurmak 9. Görev tanımını, görevi ile ilgili talimatları ve sorumluluklarını bilmek ve yerine getirmek 10. İşyeri çalışma prensiplerine uymak 11. İşyerinde ilgili kişilerden, zamanında bilgi almak ve aktarmak 12. İşyerine ait araç, gereç ve malzemelerin kullanımına özen göstermek 13. Kalite kurallarını benimsemek 14. Karşılaşılan sorunlar karşında soğukkanlı olmak ve sorunlara çözüm üretmek 15. Kaynakların verimli kullanılmasına özen göstermek 16. Kendisinin ve diğer kişilerin güvenliğini gözetmek 17. Mesleki bilgilerini geliştirmeye önem vermek 18. Risk faktörleri konusunda duyarlı davranmak 19. Temizlik, düzen ve işyeri tertibine özen göstermek 20. Yenilikçi olmak ve mesleki gelişimlere açık olmak
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME
İplik Operatörü (Seviye 4), meslek standardını esas alan ulusal yeterliliklere göre belgelendirme amacıyla yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli şartların sağlandığı ölçme ve değerlendirme merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı olarak gerçekleştirilecektir.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre hazırlanacak ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile belgelendirmeye ilişkin işlemler 15/10/2015 tarihli ve 29503 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Meslekî Yeterlilik Kurumu Sınav, Ölçme, Değerlendirme ve Belgelendirme Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.
----------------------- [1] Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye dört (4) olarak belirlenmiştir.
AvAi
Hukuki AI Asistanı
Merhaba! Ben AvAi, Avarsis Hukuki AI Asistanınız. Size nasıl yardımcı olabilirim?
Çerez tercihleriniz
Web sitemizde size en iyi deneyimi sunmak için çerezler kullanıyoruz. 6698 sayılı KVKK ve GDPR kapsamında, zorunlu çerezler sitenin çalışması için gereklidir. Diğer kategorileri tercihlerinize göre yönetebilirsiniz. Çerez politikası·KVKK aydınlatma
Zorunlu çerezler Zorunlu
Sitenin temel işlevleri için gereklidir: oturum yönetimi, güvenlik (CSRF), sepet, dil tercihi ve banner kararı. Devre dışı bırakılamaz. KVKK m.5/2-c (sözleşmenin kurulması/ifası) · GDPR Art. 6(1)(b) · ePrivacy Direktifi 5(3) "kesin gerekli" istisnası Saklama: 365 gün
__cf_bm · Cloudflare30 dakika
avar_consent · Avarsis1 yıl
avar_visitor · Avarsis1 yıl
cf_chl_* · Cloudflare30 gün
cf_clearance · Cloudflare30 gün
csrf_token · AvarsisOturum
PHPSESSID · AvarsisOturum
İşlevsel çerezler
Tema, dil, sidebar durumu, son görüntülenenler gibi kişisel tercihleri hatırlar. Sitenin daha kullanışlı çalışmasını sağlar. KVKK m.5/1 (açık rıza) · GDPR Art. 6(1)(a) · ePrivacy 5(3) Saklama: 365 gün
dark_mode · AvarsisKalıcı
lang · Avarsis1 yıl
sidebar_state · AvarsisKalıcı
theme_pref · Avarsis6 ay
Analitik çerezler
Ziyaretçi davranışını anonim olarak ölçer (Google Analytics, Hotjar, Microsoft Clarity, Yandex Metrica). Trafik analizi ve kullanıcı deneyimi iyileştirmesi için kullanılır. KVKK m.5/1 (açık rıza) · GDPR Art. 6(1)(a) · ePrivacy 5(3) Saklama: 730 gün
_ga · Google2 yıl
_ga_* · Google2 yıl
_ga_container · Google Tag Manager2 yıl
_gat · Google1 dakika
_gid · Google24 saat
FPID · Google2 yıl
Pazarlama çerezleri
Hedefli reklam ve dönüşüm takibi sağlayan üçüncü taraf çerezleri (Google Ads, Meta Pixel, LinkedIn Insight, Microsoft UET, Twitter/X, TikTok, Pinterest, Reddit). Reklam profiliniz oluşturulur. KVKK m.5/1 (açık rıza) · GDPR Art. 6(1)(a) · ePrivacy 5(3) Saklama: 730 gün
__qca · Quantcast13 ay
_fbc · Meta (Facebook)2 yıl
_fbp · Meta (Facebook)3 ay
_gcl_au · Google3 ay
_gcl_aw · Google3 ay
_kuid_ · Salesforce DMP6 ay
_pin_unauth · Pinterest Ads1 yıl
_pinterest_ct_ua · Pinterest1 yıl
_rdt_uuid · Reddit Ads90 gün
_ttp · TikTok13 ay
_uetsid · Microsoft Bing Ads1 gün
_uetvid · Microsoft Bing Ads13 ay
AnalyticsSyncHistory · LinkedIn30 gün
bcookie · LinkedIn1 yıl
CONSENT · YouTube (Google)2 yıl
fr · Meta (Facebook)3 ay
guest_id · X (Twitter)2 yıl
i/jot · X (Twitter)Oturum
IDE · Google (DoubleClick)13 ay
li_fat_id · LinkedIn30 gün
li_sugr · LinkedIn3 ay
lidc · LinkedIn24 saat
muc_ads · X (Twitter)2 yıl
MUID · Microsoft Bing Ads13 ay
NID · Google6 ay
personalization_id · X (Twitter)2 yıl
sc_at · Snapchat Ads1 yıl
test_cookie · Google (DoubleClick)15 dakika
tr · Meta (Facebook)Oturum
tt_appInfo · TikTok1 yıl
tt_webid · TikTok13 ay
UserMatchHistory · LinkedIn30 gün
VISITOR_INFO1_LIVE · YouTube (Google)6 ay
YSC · YouTube (Google)Oturum
Sosyal medya çerezleri
Sosyal medya paylaşım butonları, beğeni, yorum, takip widget'ları (Facebook, X/Twitter, LinkedIn, Instagram, YouTube, TikTok, Pinterest, WhatsApp, Telegram, Reddit). Bu platformlarda oturum açmışsanız ziyaretiniz onlara raporlanabilir. KVKK m.5/1 (açık rıza) · GDPR Art. 6(1)(a) · ePrivacy 5(3) Saklama: 730 gün
_pinterest_sess · Pinterest1 yıl
APISID · Google Hesap2 yıl
auth_token · X (Twitter)2 yıl
c_user · Meta (Facebook)Oturum
csrftoken · Instagram (Meta)1 yıl
datr · Meta (Facebook)2 yıl
HSID · Google Hesap2 yıl
ig_did · Instagram (Meta)10 yıl
JSESSIONID · LinkedInOturum
li_at · LinkedIn1 yıl
mid · Instagram (Meta)10 yıl
PREF · YouTube (Google)8 ay
reddit_session · Reddit1 yıl
SAPISID · Google Hesap2 yıl
sb · Meta (Facebook)2 yıl
SSID · Google Hesap2 yıl
token_v2 · Reddit1 yıl
twid · X (Twitter)Oturum
wa_session · WhatsAppOturum
wd · Meta (Facebook)7 gün
Üçüncü taraf gömülü içerik
Site içine gömülü harici servisler: Google Haritalar, Mapbox, YouTube/Vimeo videoları, SoundCloud, canlı destek (Intercom, Zendesk, Tawk.to), CDN (Cloudflare, AWS), reCAPTCHA, ödeme sistemleri (iyzico, Stripe). Gizlilik politikaları sağlayıcılarına aittir. KVKK m.5/1 (açık rıza) · GDPR Art. 6(1)(a) · ePrivacy 5(3) Saklama: 365 gün
_GRECAPTCHA · Google reCAPTCHA6 ay
iyzico_session · iyzicoOturum
NID (Maps) · Google Haritalar6 ay
player · Vimeo1 yıl
vuid · Vimeo2 yıl
Veri sorumlusu: İnnovator Bilişim Teknolojileri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi · KVKK m.5/m.7 kapsamında tercihleriniz kaydedilir, istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz.