MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı; bu Tebliğin eklerini oluşturan altı meslek standardının yürürlüğe konulmasını sağlamaktır.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, 21/9/2006 tarihli ve 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanununun 21’inci maddesi ile 5/10/2007 tarihli ve 26664 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Ulusal Meslek Standartlarının Hazırlanması Hakkında Yönetmeliğin 9’uncu maddesinin birinci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.
Yürürlük
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 4 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Mesleki Yeterlilik Kurumu Başkanı yürütür.
E K L E R:
1. Çözgü Operatörü (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı
2. Tahar Operatörü (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı
3. Dokuma Operatörü (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı
4. Dokuma Operatörü (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı
5. Dokuma Sorumlusu (Seviye 5) Ulusal Meslek Standardı
6. İş ve Meslek Danışmanı (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı
(Ek, kaynağında ayrı dosya olarak yayımlanmıştır; sisteme aktarımı beklemededir.) Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
7/6/2011
27957 (Mükerrer)
Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi
Sayısı
1.
29/11/2017
30255 (Mükerrer)
2.
8/12/2019
30972
3.
3/7/2024
32591
EKLER (kaynak: mevzuat.gov.tr)
EK 1
## Ek-1.doc
Ek-1
(Değişik: RG-8/12/2019-30972)
ÇÖZGÜ OPERATÖRÜ (SEVİYE 3) ULUSAL MESLEK STANDARDI
| |ÇÖZGÜ OPERATÖRÜ | |Meslek: | | | | | |Seviye: |3[1] | | |11UMS0139-3 | |Referans Kodu: | | | |TÜRKİYE TEKSTİL SANAYİİ İŞVERENLERİ SENDİKASI (TTSİS) | |Standardı Hazırlayan Kuruluş (lar): | | | |MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi | |Standardı Doğrulayan Sektör Komitesi: | | | |17.05.2011 Tarih ve 2011/35 Sayılı Karar | |MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/ Sayı: |Rev.01: 09.10.2019 Tarih ve 2019/127 Sayılı Karar | | |7.6.2011 - 27957 (Mükerrer) | |Resmî Gazete Tarih/Sayı: | | | |Rev.01: | | | | |Revizyon No: |01 |
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
ACİL DURUM: İşyerinin tamamında veya bir kısmında meydana gelebilecek yangın, patlama, tehlikeli kimyasal maddelerden kaynaklanan yayılım, doğal afet gibi acil müdahale, mücadele, ilkyardım veya tahliye gerektiren olayları,
ACİL DURUM PLANI: İşyerlerinde meydana gelebilecek acil durumlarda yapılacak iş ve işlemler dâhil bilgilerin ve uygulamaya yönelik eylemlerin yer aldığı planı,
BOBİN: Üzerine belirli bir miktar iplik sarılmış patronu (konik veya silindirik),
ÇAPRAZ ALMA: Çözgü çözülmesi sırasında ve çözgü çözülmesinden sonraki işlemlerde (tahar, düğüm) ipliklerin sırasını takip edebilmek için yapılan işlemi,
ÇAPRAZ ÇUBUĞU: Çözgü çekme ve haşıllama işlemleri sırasında ipliklerin birbirine yapışmamasını sağlamak üzere yerleştirilmiş metal çubukları,
ÇİLE (BANT / KALBA): Belirli uzunluk, renk, sayı ve rapora bağlı olarak oluşturulan iplik demetini,
ÇÖZGÜ (ÇÖZGÜ İPLİĞİ): Kumaşın boyu yönünde yerleştirilmiş iplikleri,
HAŞIL: Çözgü ipliklerine dokuma sırasındaki aşınma ve kopma dayanımını arttırmak ve ipliğin tüylerini kendi üzerine yapıştırmak üzere uygulanan kimyasal malzemeyi,
HAŞILLAMA: Çözgü ipliklerine dokuma sırasındaki aşınma ve kopma dayanımını arttırmak ve ipliğin tüylerini kendi üzerine yapıştırmak üzere haşıl uygulama işlemini,
HAŞIL ÇAPRAZI (MASTAR): İpliklerin birbirine yapışmasına engel olmak amacıyla; konik çözgü için çözme (çekme) esnasında; seri çözgü için haşıllama işlemi başlangıcında, iplik tabakaları arasına atılan kılavuz ipliğini,
HAŞIL REÇETESİ: Haşılı oluşturan malzemeleri ve miktarlarını tanımlayan listeyi,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflamasını,
İSG: İş Sağlığı ve Güvenliğini,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
LEVENT: Çözgü ipliklerinin üzerine sarıldığı iki tarafı kapaklı silindirik makarayı,
PARTİ: Aynı özelliklere sahip ve aynı zamanda üretilmiş malzeme grubunu,
PARTİ NUMARASI: Bütün özellikleri aynı olan ve tek seferde üretilen ürünlerin fabrika içinde sahip olduğu numarayı,
PATRON (KONİK veya SİLİNDİRİK): İpliklerin üzerine sarıldığı elemanı,
RAMAK KALA OLAY: İşyerinde meydana gelen; çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olduğu halde zarara uğratmayan olayı,
RİSK: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini,
RİSK DEĞERLENDİRMESİ: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmaları,
TAMBUR: Konik çözgü makinesinde çilelerin levente aktarılmadan önce üzerine sarıldığı silindiri,
TANSİYON KILAVUZU: İpliklerin uygun gerginlikte sevkini sağlayan rehberi,
TARAK: Çözgü ipliklerinin içinden geçirildiği, kumaşın enini, çözgü sıklığını belirleyen ve atılan her atkı ipliğini kumaş oluşum çizgisine doğru sıkıştıran aparatı,
TEHLİKE: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,
ÜRETİM PLANI: Üretimde kullanılacak malzeme, makine ve ilgili parametreleri ile yöntemlerin belirtildiği yazılı açıklamayı,
VİSKOZİTE: Akışkan üzerine uygulanan kaydırma kuvvetinin karşılaştığı sürtünme direncini,
ifade eder.
1. GİRİŞ
Çözgü Operatörü (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı, 19/10/2015 tarihli ve 29507 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması Hakkında Yönetmelik ve 27/11/2007 tarihli ve 26713 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Meslekî Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre MYK’nın görevlendirdiği Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası (TTSİS) tarafından hazırlanmış, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş ve MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
Çözgü Operatörü (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardının 01 no’lu revizyonu, Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası (TTSİS) tarafından yapılmış ve MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
2. MESLEK TANITIMI
1. Meslek Tanımı Çözgü Operatörü (Seviye 3); iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili önlemleri uygulayarak kalite gerekleri çerçevesinde, ön hazırlık işlemlerini gerçekleştiren (bobinleri cağlığa yerleştiren, iplikleri makineye bağlayan, makine ve cağlık ayarlarını yapan, çözgü leventi en ayarı yapan), haşıllama yapan (sarım yapan, halat açarak çözgü yapan, leventi haşıl makinesine bağlayan), sorumluluğundaki makineleri takip eden ve mesleki gelişim faaliyetlerine katılan nitelikli kişidir.
2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO 08: 8152 (Dokuma ve Örme Makineleri Operatörleri)
3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler
4857 sayılı İş Kanunu. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu. 30/4/2013 tarihli ve 28633 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik. 2/7/2013 tarihli ve 28695 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik. 12/8/2013 tarihli ve 28733 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik. 11/9/2013 tarihli ve 28762 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği.
Ayrıca; iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan mevzuat hükümlerine uyulması ve konu ile ilgili risk değerlendirmesi yapılması esastır.
4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
Mesleğe ilişkin diğer mevzuat bulunmamaktadır.
5. Çalışma Ortamı ve Koşulları Çözgü Operatörü (Seviye 3); çalışmalarını gürültülü, gün ışığı almayan (aydınlatılmış) bir ortamda ve ayakta gerçekleştirir. Çalışma ortamının uygun sıcaklık ve uygun izafi rutubette (%65± 2) sabit olması gerekir. Çalışma ortamında gürültü, aydınlatma, titreşim, toz, kimyasal maddeler ve kaygan zemin gibi iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini gerektiren fiziksel ve kimyasal nedenlerden kaynaklanan riskler bulunmaktadır.
Mesleğe yönelik olarak ortaya çıkabilecek risklerle kaynağında mücadele edilir ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyularak bu riskler bertaraf edilebilir. Risklerin tamamen ortadan kaldırılamadığı durumlarda ise işveren tarafından sağlanan uygun kişisel koruyucu donanım kullanılarak çalışılır.
6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
Çözgü Operatörü (Seviye 3), 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 15’inci maddesi gereğince sağlık gözetimine tabi tutulur ve 17’nci maddesi gereğince mesleki eğitime tabi tutulur ve bunu belgelendirir. 3. MESLEK PROFİLİ
1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |A |İş sağlığı ve güvenliği, çevre |A.1 |İş sağlığı ve güvenliği talimatlarını |A.1.1 |Talimatlar doğrultusunda, İSG ile ilgili önlemleri göz önünde bulundurarak kendisini ve | | |koruma ve işe ait kalite | |uygulamak | |çevresindekileri riske atmayacak şekilde çalışır. | | |gerekliliklerini uygulamak (devamı | | | | | | |var) | | | | | | | | | |A.1.2 |İşyerindeki makine, araç, gereç ve diğer üretim araçlarını, bunların güvenlik donanımlarını | | | | | | |sağlık ve güvenlik işaretlerine ve talimatlara uygun şekilde kullanarak çalışır. | | | | | |A.1.3 |Çalışma ortamında iş süreçlerine göre KKD’leri talimatlarına uygun olarak kullanarak çalışır. | | | | | |A.1.4 |Kendisini ve çevresini etkileyeceğini gözlemlediği tehlike, risk ve ramak kala olayları yazılı | | | | | | |ve/veya sözlü olarak ilgililer ile paylaşır. | | | | | |A.1.5 |Risk değerlendirmesi çalışmalarında gözlem ve görüşlerini risk değerlendirmesi ekibine iletir. | | | | | |A.1.6 |Acil durum planında belirtilen hususlar dâhilinde alınan önleyici ve sınırlandırıcı tedbirlere | | | | | | |uyarak çalışır. | | | | | |A.1.7 |İşyerinde sağlık ve güvenlik ile ilgili karşılaştığı acil durumları ilgili kişilere iletir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |A |İş sağlığı ve güvenliği, çevre |A.2 |Çevre koruma önlemlerini uygulamak |A.2.1 |İş süreçlerinde olası çevre tehlike ve risklerine karşı alınan önlemleri uygulayarak çalışır. | | |koruma ve işe ait kalite | | | | | | |gerekliliklerini uygulamak | | | | | | | | | |A.2.2 |Çevre korumaya yönelik önlemleri, yapılan işin gereklerine uygun şekilde uygular. | | | | | |A.2.3 |Doğal ve işletme kaynaklarının daha az kullanımı için tespit ve planlama çalışmalarına katkı | | | | | | |sağlar. | | | | | |A.2.4 |Çalıştığı alanda ortaya çıkan çevresel atıkların ve dönüştürülebilir malzemelerin ayrımını yaparak| | | | | | |doğru yere iletilmesini sağlar. | | | |A.3 |Kalite gerekliliklerini uygulamak |A.3.1 |İşlem formlarında yer alan talimatlara ve planlara uygun işlem yapar. | | | | | |A.3.2 |Araç, alet, donanım ya da sistemin kalite gerekliliklerine uygun çalışır. | | | | | |A.3.3 |Üretim esnasında yarı mamul ve mamul kalitesinin bozulmasına neden olabilecek hataların | | | | | | |giderilmesine katkı sağlar. | | | | | |A.3.4 |Yaptığı çalışmaların işletme prosedürüne göre kaydını tutar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |B |Çözgü hazırlıklarını yapmak |B.1 |Hammadde, araç, alet ve |B.1.1 |Üretim miktarına uygun hammadde ve yardımcı malzemeleri makinenin rezerve alanına besler. | | |(devamı var) | |takımları kullanıma hazırlamak | | | | | | | |B.1.2 |Üretimde kullanılacak olan araç, alet ve takımları kullanım yerlerine yerleştirir. | | | | | |B.1.3 |Hammadde, araç, alet ve takımlardaki eksikleri ve uygunsuzlukları amirine bildirir. | | | | | |B.1.4 |Makine temizleme talimatına göre makinenin temizliğini yapar. | | | |B.2 |Bobinleri cağlığa yerleştirmek |B.2.1 |Üretim planında belirtilen miktarda bobini makinenin rezerve alanına besler. | | | | | |B.2.2 |Bobinleri cağlığa üretim planında belirtilen sıra ve renk raporuna göre dizer. | | | | | |B.2.3 |Bir önceki partiden kalan iplik uçlarını yeni partinin iplik uçlarına bağlar. | | | | | |B.2.4 |Cağlıktan gelen ipliği tansiyon kılavuzlarından ve iplik kontrol tertibatından geçirerek bağlar. | | | |B.3 |İplikleri makineye bağlamak |B.3.1 |Konik çözgü makinesinde, ipliği sırasıyla çapraz ve toplama tarağından geçirerek tambura bağlar. | | | | | |B.3.2 |Seri çözgü makinesinde, iplikleri tarak dişleri arasından geçirerek levente bağlar. | | | | | |B.3.3 |Halat sarma makineleri için, çapraz ipliklerini talimata göre kapaksız levente bağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |B |Çözgü hazırlıklarını yapmak |B.4 |Makine ve cağlık ayarlarını |B.4.1 |Üretim planında tanımlanan değerleri (hız, çap ve benzeri) makineye girer. | | | | |yapmak | | | | | | | |B.4.2 |Makine ayarlarını malzeme özelliklerine göre yapar. | | | | | |B.4.3 |Üretim planına göre cağlık ayarlarını yapar. | | | |B.5 |Çözgü leventi en ayarı yapmak |B.5.1 |Konik ve seri çözgüde, çözgü leventlerinin enini üretim planında istenen ölçüye göre ayarlar. | | | | | |B.5.2 |Halat sarmada çözgü milinin sarım enini ölçerek talimata göre ayarlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |C |Çözgü yapmak |C.1 |Makineyi çalıştırmak |C.1.1 |Konik çözgü makinesinin üst baskı silindirini konumlandırarak makineyi talimata uygun şekilde çalıştırır. | | |(devamı var) | | | | | | | | | |C.1.2 |Seri çözgü makinesini talimata uygun şekilde çalıştırır. | | | | | |C.1.3 |Halat sarma makinesini talimata uygun şekilde çalıştırır. | | | |C.2 |Sarım yapmak |C.2.1 |Konik çözgü makinesinde, kalba geçişlerinde, açıklık veya önceki kalbanın üstüne binme olmayacak şekilde | | | | | | |sarım yapar. | | | | | |C.2.2 |Konik çözgüde iplik sıralarının karışmaması için çapraza alma işlemini yapar. | | | | | |C.2.3 |Seri çözgü makinesinde, iplikler levent kapaklarına değmeyecek şekilde sarım yapar. | | | | | |C.2.4 |Halat sarma makinesinde halata, talimata uygun çapraz iplik atarak halat formunda sarım yapar. | | | |C.3 |Halat açmak |C.3.1 |Halat açma makinesinde, talimata uygun boyuttaki halat kovasını makineye bağlar. | | | | | |C.3.2 |Halat açma makinesinde ipliklerin ayrılmasını sağlayan çapraz ipliklerini çıkartarak levente sarım yapar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |C |Çözgü yapmak |C.4 |Konik çözgü tamburundaki |C.4.1 |Üretim planında cinsi, eni ve kapakları belirtilmiş olan boş leventi makineyi aktarma konumuna getirerek | | | | |iplikleri levente aktarmak | |takar. | | | | | |C.4.2 |Tamburdaki çözgü kalba ipliklerinin uçlarını düğüm yaparak levente bağlar. | | | | | |C.4.3 |Çözgü aktarma hızını ve iplik gerginliğini talimatlara uygun olarak ayarlar. | | | | | |C.4.4 |Çözgü ipliklerini eşit gerginlikte ve levent kapaklarına değmeyecek şekilde aktarır. | | | |C.5 |Makineden leventi çıkarmak |C.5.1 |Çözgünün serbest uçlarını sabitleyerek leventi makineden çıkartır. | | | | | |C.5.2 |Makineden çıkan leventi, çözgü bekleme alanına götürür. | | | | | |C.5.3 |Halat sarma makinesinden sarım milini, sarımın serbest uçlarını sabitleyerek çıkartır. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |D |Haşıllama yapmak |D.1 |Leventi haşıl makinesine |D.1.1 |Makinenin besleme kısmına aynı partiden leventleri rezerve alanına besler. | | | | |bağlamak | | | | | | | |D.1.2 |Bir önceki partiden kalan iplik uçlarını yeni partinin iplik uçlarına bağlar. | | | | | |D.1.3 |Haşıl makinesine daha önce iplik bağlanmamışsa kılavuz ipliğini haşıl makinesi içindeki silindirlerden | | | | | | |geçirerek haşıllanacak çözgüye bağlar. | | | |D.2 |Makineyi çalıştırmak |D.2.1 |Partiye uygun haşılı, haşıl makinesinin rezerv alanına besler. | | | | | |D.2.2 |Partiye özel değerleri haşıl makinesine tanıtır. | | | | | |D.2.3 |İpliklerin birbirine yapışmaması için haşıl çapraz çubuklarını haşıl makinesinin kuru ayırma bölgesine | | | | | | |yerleştirerek çalıştırır. | | | | | |D.2.4 |Kopan uçları talimata uygun olarak bağlar. | | | |D.3 |Leventi makineden çıkarmak |D.3.1 |Haşıllanmış leventi, haşıllanacak yeni levente iplik uçlarını bağladıktan sonra çıkarır. | | | | | |D.3.2 |Talimatlara uygun uzunlukta haşıllanmış iplik sarıldıktan sonra leventi çıkarır. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |E |Sorumluluğundaki makineleri |E.1 |Makinenin çalışmasını takip |E.1.1 |Sorumlu olduğu makinelerin bakımları ile periyodik muayenelerini takip eder. | | |takip etmek | |etmek | | | | | | | |E.1.2 |Makinede tespit ettiği olağan dışı durumları (su, buhar, yağ, hava, kimyasal ve benzeri) amirine bildirir. | | | | | |E.1.3 |Bakım-onarım yapıldıktan sonra makinenin çalışmaması durumunda amirine bilgi verir. | | | |E.2 |Makinenin standart çalışma |E.2.1 |Makinenin gösterge değerlerinin standart çalışma değerlerine uygunluğunu takip eder. | | | | |ayarlarını takip etmek | | | | | | | |E.2.2 |Makinedeki talimatlarda belirtilen standart çalışma değerlerinden sapmaları amirine bildirir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |F |Mesleki gelişim faaliyetlerine |F.1 |Bireysel mesleki gelişimi |F.1.1 |Meslekle ilgili malzeme, araç, gereç ve ekipmandaki teknolojik gelişmeleri takip eder. | | |katılmak | |konusunda çalışmalar yapmak | | | | | | | |F.1.2 |Yönetim tarafından belirlenen mesleki eğitim ve organizasyonlara katılır. | | | |F.2 |Birlikte çalıştığı kişilere |F.2.1 |İşe yeni başlayan meslektaşlarına, yapılacak işlere ilişkin bilgi ve deneyimlerini aktarır. | | | | |mesleki deneyimlerini aktarmak | | | | | | | |F.2.2 |Ekip arkadaşlarına ve ilgili kişilere bilgilerini aktarıp becerilerini geliştirmelerine yardımcı olur. |
2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Ana malzeme (çözgü ipliği, bobin)
2. Araç (levent, patron, tartı, makas, metre, çapraz çubuğu, hesap makinesi, kişisel koruyucu donanım)
5. Temel el aletleri (anahtar takımı, pense, tornavida ve benzeri)
3. Bilgi ve Beceriler
1. Acil durumlar ve acil durumlarda yapılacak işlemler hakkında bilgi 2. Bireysel mesleki gelişim hakkında bilgi 3. Birlikte çalıştığı kişilere mesleki deneyimlerini aktarma bilgi ve becerisi 4. Cağlığa bobin yerleştirme becerisi 5. Cağlık ayarları hakkında bilgi 6. Cağlık ayarlarını yapma becerisi 7. Çevre koruma önlemleri hakkında bilgi 8. Çevre koruma önlemlerini uygulama becerisi 9. Çözgü hazırlamada kullanılan cağlık ve bobin hakkında bilgi 10. Çözgü hazırlamada kullanılan hammadde, araç, alet ve takımlar hakkında bilgi 11. Çözgü hazırlamada kullanılan hammadde, araç, alet ve takımların kullanım becerisi 12. Çözgü ipliği haşıllama bilgi ve becerisi 13. Çözgü ipliği yağlama becerisi 14. Çözgü ipliği yağlamada kullanılan yağ tipleri hakkında bilgi 15. Çözgü ipliğini haşıl makinesine bağlama bilgi ve becerisi 16. Çözgü ipliğini tamburdan levente aktarma bilgi ve becerisi 17. Çözgü makinesi ayarları hakkında bilgi 18. Çözgü makinesi ayarlarını yapma becerisi 19. Çözgüde kullanılan iplikler hakkında bilgi 20. Halat açma makinesi kullanım talimatı hakkında bilgi 21. Halat açma makinesinde levente sarım yapma becerisi 22. Halat sarmada çözgü mili sarım en ayarı yapma bilgi ve becerisi 23. Haşıl makinesi kullanım talimatı hakkında bilgi 24. Haşıl makinesinden levent çıkarma bilgi ve becerisi 25. İSG talimatları hakkında bilgi 26. İSG talimatlarını iş süreçlerinde uygulama becerisi 27. Kalite gereklilikleri hakkında bilgi 28. Kalite gerekliliklerini uygulama becerisi 29. Kişisel koruyucu donanımlar ve kullanım koşulları hakkında bilgi 30. Kişisel koruyucu donanımları kullanma becerisi 31. Konik çözgü makinesinde ipliği tambura bağlama becerisi 32. Konik çözgü makinesinden levent çıkarma bilgi ve becerisi 33. Konik çözgü, seri çözgü ve sarım makinesi kullanım becerisi 34. Konik çözgü, seri çözgü ve sarım makinesi kullanım talimatı hakkında bilgi 35. Konik ve seri çözgüde, çözgü leventi en ayarı yapma bilgi ve becerisi 36. Makinelerin çalışırlıkları, bakım ve periyodik muayeneleri hakkında bilgi 37. Makinelerin standart çalışma ayarları hakkında bilgi 38. Seri çözgü ve halat sarma makinesinde ipliği levente bağlama becerisi
4. Tutum ve Davranışlar
1. Bilgi, tecrübe ve yetkisi dâhilinde karar vermek
2. Çalışma zamanını iş emrine uygun şekilde etkili ve verimli kullanmak
3. Çalışmalarında planlı ve organize olmak
4. Çevre korumaya karşı duyarlı olmak
5. Çevre, kalite ve İSG talimatlarında yer alan düzenlemeleri benimsemek
6. Değişime karşı açık olmak ve değişen koşullara uyum sağlamak
7. Deneyimlerini iş arkadaşlarına aktarmak
8. Ekip içerisinde uyumlu çalışmak
9. Görev tanımını, görevi ile ilgili talimatları ve sorumluluklarını zamanında yerine getirmek
10. İşyeri çalışma prensiplerine uymak
11. İşyerinde doğru kişilere, zamanında ve doğru bilgi aktarmak
12. İşyerine ait araç, gereç ve malzemelerin kullanımına özen göstermek
13. Kaynakların verimli kullanılmasına özen göstermek
14. Kimyasal maddelerle çalışma kurallarına uymak
15. Problemleri eksiksiz olarak amirlerine aktarmak
16. Risk faktörleri konusunda duyarlı davranmak
17. Süreç kalitesine özen göstermek
18. Tehlike durumunda ilgilileri bilgilendirmek
19. Yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı malzemeler konusunda dikkatli olmak
20. Yönetim tarafından tanımlanan üretim standartlarına uymak
3. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME
Çözgü Operatörü (Seviye 3) meslek standardını esas alan ulusal yeterliliklere göre belgelendirme amacıyla yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli çalışma şartlarının sağlandığı ölçme ve değerlendirme merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı olarak gerçekleştirilecektir.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre hazırlanacak ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile belgelendirmeye ilişkin işlemler 15/10/2015 tarihli ve 29503 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Meslekî Yeterlilik Kurumu Sınav, Ölçme, Değerlendirme ve Belgelendirme Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.
----------------------- [1]Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye üç (3) olarak belirlenmiştir.
## Ek-2.doc
Ek-2
(Değişik: RG-8/12/2019-30972) TAHAR OPERATÖRÜ (SEVİYE 3) ULUSAL MESLEK STANDARDI | |TAHAR OPERATÖRÜ | |Meslek: | | | | | |Seviye: |3[1] | | |11UMS0140-3 | |Referans Kodu: | | | |TÜRKİYE TEKSTİL SANAYİİ İŞVERENLERİ SENDİKASI (TTSİS) | |Standardı Hazırlayan Kuruluş (lar): | | | |MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi | |Standardı Doğrulayan Sektör Komitesi: | | | |17.05.2011 Tarih ve 2011/35 Sayılı Karar | |MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/ Sayı: |Rev.01: 09.10.2019 Tarih ve 2019/127 Sayılı Karar | | |7.6.2011 - 27957 (Mükerrer) | |Resmî Gazete Tarih/Sayı: | | | |Rev.01: | | | | |Revizyon No: |01 |
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
ACİL DURUM: İşyerinin tamamında veya bir kısmında meydana gelebilecek yangın, patlama, tehlikeli kimyasal maddelerden kaynaklanan yayılım, doğal afet gibi acil müdahale, mücadele, ilkyardım veya tahliye gerektiren olayları,
ACİL DURUM PLANI: İşyerlerinde meydana gelebilecek acil durumlarda yapılacak iş ve işlemler dâhil bilgilerin ve uygulamaya yönelik eylemlerin yer aldığı planı,
ÇAPRAZ ALMA: Çözgü çözülmesi sırasında ve çözgü çözülmesinden sonraki işlemlerde (tahar, düğüm) ipliklerin sırasını takip edebilmek için yapılan işlemi,
ÇERÇEVE: Gücü tellerini taşıyan aparatı,
ÇÖZGÜ (ÇÖZGÜ İPLİĞİ): Kumaşın boyu yönünde yerleştirilmiş iplikleri,
DOKUMA: Çözgü ve atkı ipliklerinin dokuma raporuna uygun olarak dik açı yapacak şekilde kesişmelerinden oluşan tekstil ürününün imalini,
EN AYARI: Dokunacak kumaş eninin belirlenmesini,
GÜCÜ: Çözgü ipliklerinin tek tek içinden geçirildiği, çerçeve veya jakara bağlantı yapılan çelik telleri,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflamasını,
İSG: İş Sağlığı ve Güvenliğini,
JAKAR: Her bir çözgü ipliğinin bağımsız olarak hareket etmesini sağlayan ağızlık açma mekanizmasını,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
LAMEL TESTERESİ: Üzerinde lamellerin bulunduğu metal çubukları,
LAMEL: Çözgü ipliği koptuğu zaman dokuma makinesini durduran metal parçayı,
LEVENT: Çözgü ipliklerinin üzerine sarıldığı iki tarafı kapaklı silindirik makarayı,
MALYON İPİ: Ketenden veya sentetik iplikten yapılan jakar dizim ipini,
RAMAK KALA OLAY: İşyerinde meydana gelen; çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olduğu halde zarara uğratmayan olayı,
RENK RAPORU: Farklı renkteki atkı ve çözgü ipliklerinin birbirlerine göre konumunu belirten şemayı,
RİSK: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini,
RİSK DEĞERLENDİRMESİ: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmaları,
TAHAR: Çözgü ipliklerinin örgü raporuna göre lamel, gücü telleri ve tarak dişlerinden geçirilmesi işlemini,
TARAK: Çözgü ipliklerinin içinden geçirildiği, kumaşın enini, çözgü sıklığını belirleyen ve atılan her atkı ipliğini kumaş oluşum çizgisine doğru sıkıştıran aparatı,
TEHLİKE: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,
TELEF: Üretim sırasında açığa çıkan atık ipliği ve döküntüyü,
TIĞ (İĞNE, ÇEKECEK): Lamel, gücü ve taraktan çözgü ipliklerini geçirmeye yarayan aparatı,
ÜRETİM PLANI: Üretimde kullanılacak malzeme, makine ve ilgili parametreleri ile yöntemlerin belirtildiği yazılı açıklamayı,
ifade eder.
1. GİRİŞ
Tahar Operatörü (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı, 19/10/2015 tarihli ve 29507 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması Hakkında Yönetmelik ve 27/11/2007 tarihli ve 26713 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Meslekî Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre MYK’nın görevlendirdiği Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası (TTSİS) tarafından hazırlanmış, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş ve MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
Tahar Operatörü (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardının 01 no’lu revizyonu, Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası (TTSİS) tarafından yapılmış ve MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
2. MESLEK TANITIMI
1. Meslek Tanımı
Tahar Operatörü (Seviye 3); iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili önlemleri uygulayarak kalite gerekleri çerçevesinde, makine ile tahar yapan (tahar sehpasının temizliğini yapan, tahar sehpasını hazırlayan, çözgü ipliklerine elle tahar yapan, çerçeve sehpasını hazırlayan, makineye lamel ve gücü takan), taharı yapılan takımı dokuma işlemine hazırlayan, çözgü ipliği düğümleyen (düğüm sehpasını ve makinesini hazırlayan, düğüm ve düğüm sonrası işlemleri yapan) jakar dizilimi yapan, sorumluluğundaki makineleri takip eden ve mesleki gelişim faaliyetlerine katılan nitelikli kişidir.
2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO 08: 8152 (Dokuma ve Örme Makineleri Operatörleri)
3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler
4857 sayılı İş Kanunu. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu. 2/7/2013 tarih ve 28695 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik. 11/9/2013 tarih ve 28762 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği.
Ayrıca; iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan mevzuat hükümlerine uyulması ve konu ile ilgili risk değerlendirmesi yapılması esastır.
4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
Mesleğe ilişkin diğer mevzuat bulunmamaktadır.
5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
Tahar Operatörü (Seviye 3); çalışmalarını gürültülü, gün ışığı almayan (aydınlatılmış) bir ortamda ve ayakta gerçekleştirir. Çalışma ortamının uygun sıcaklık ve uygun izafi rutubette (%65± 2) sabit olması gerekir. Çalışma ortamında gürültü, aydınlatma, titreşim, toz ve kaygan zemin gibi iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini gerektiren fiziksel nedenlerden kaynaklanan riskler bulunmaktadır.
Mesleğe yönelik olarak ortaya çıkabilecek risklerle kaynağında mücadele edilir ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyularak bu riskler bertaraf edilebilir. Risklerin tamamen ortadan kaldırılamadığı durumlarda ise işveren tarafından sağlanan uygun kişisel koruyucu donanım kullanılarak çalışılır.
6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
Tahar Operatörü (Seviye 3), 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 15’inci maddesi gereğince sağlık gözetimine tabi tutulur ve 17’nci maddesi gereğince mesleki eğitime tabi tutulur ve bunu belgelendirir.
3. MESLEK PROFİLİ
1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |A |İş sağlığı ve güvenliği, çevre |A.1 |İş sağlığı ve güvenliği talimatlarını |A.1.1 |Talimatlar doğrultusunda, İSG ile ilgili önlemleri göz önünde bulundurarak, kendisini ve | | |koruma ve işe ait kalite | |uygulamak | |çevresindekileri riske atmayacak şekilde çalışır. | | |gerekliliklerini uygulamak (devamı | | | | | | |var) | | | | | | | | | |A.1.2 |İşyerindeki makine, araç, gereç ve diğer üretim araçlarını, bunların güvenlik donanımlarını | | | | | | |sağlık ve güvenlik işaretlerine ve talimatlara uygun şekilde kullanarak çalışır. | | | | | |A.1.3 |Çalışma ortamında iş süreçlerine göre KKD’leri talimatlarına uygun olarak kullanarak çalışır. | | | | | |A.1.4 |Kendisini ve çevresini etkileyeceğini gözlemlediği tehlike, risk ve ramak kala olayları yazılı | | | | | | |ve/veya sözlü olarak ilgililer ile paylaşır. | | | | | |A.1.5 |Risk değerlendirmesi çalışmalarında gözlem ve görüşlerini risk değerlendirmesi ekibine iletir. | | | | | |A.1.6 |Acil durum planında belirtilen hususlar dâhilinde alınan önleyici ve sınırlandırıcı tedbirlere | | | | | | |uyarak çalışır. | | | | | |A.1.7 |İşyerinde sağlık ve güvenlik ile ilgili karşılaştığı acil durumları ilgili kişilere iletir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |A |İş sağlığı ve güvenliği, çevre |A.2 |Çevre koruma önlemlerini uygulamak |A.2.1 |İş süreçlerinde olası çevre tehlike ve risklerine karşı alınan önlemleri uygulayarak çalışır. | | |koruma ve işe ait kalite | | | | | | |gerekliliklerini uygulamak | | | | | | | | | |A.2.2 |Çevre korumaya yönelik önlemleri, yapılan işin gereklerine uygun şekilde uygular. | | | | | |A.2.3 |Doğal ve işletme kaynaklarının daha az kullanımı için tespit ve planlama çalışmalarına katılır. | | | | | |A.2.4 |Çalıştığı alanda ortaya çıkan çevresel atıkların ve dönüştürülebilir malzemelerin ayrımını yaparak| | | | | | |doğru yere iletilmesini sağlar. | | | |A.3 |İşe ait kalite gerekliliklerini |A.3.1 |İşlem formlarında yer alan talimatlara ve planlara uygun işlem yapar. | | | | |uygulamak | | | | | | | |A.3.2 |Araç, alet, donanım ya da sistemin kalite gerekliliklerine uygun çalışır. | | | | | |A.3.3 |Üretim esnasında yarı mamul ve mamul kalitesinin bozulmasına neden olabilecek hataların | | | | | | |giderilmesine katkı sağlar. | | | | | |A.3.4 |Yaptığı çalışmaların işletme prosedürüne göre kaydını tutar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |B |Elle tahar yapmak |B.1 |Tahar sehpasının temizliğini |B.1.1 |Tahar sehpasını talimatlara uygun şekilde temizler. | | |(devamı var) | |yapmak | | | | | | | |B.1.2 |Çerçeveleri, gücüleri, lamelleri ve tarağı talimatlara uygun şekilde temizler. | | | | | |B.1.3 |Temizlik sonrası oluşan atıkları tanımlı atık toplama kaplarında toplar. | | | |B.2 |Dokuma malzemeleri, araç ve |B.2.1 |Üretim planına uygun olan lamelleri, gücüleri ve tarağı belirler. | | | | |aletleri hazırlamak | | | | | | | |B.2.2 |Fiziksel deformasyona uğramış olan tarağı, kapalı lamelleri ve gücüleri yenileri ile değiştirir. | | | | | |B.2.3 |Üretim planına uygun araç, alet ve malzemeleri kullanım yerlerine talimatlara uygun şekilde yerleştirir. | | | | | |B.2.4 |Araç, alet ve malzemelerdeki eksik ve uygunsuzlukları amirine bildirir. | | | |B.3 |Tahar sehpasını hazırlamak |B.3.1 |Üretim planına uygun leventi belirler. | | | | | |B.3.2 |Leventi tahar sehpasına talimatlara uygun şekilde yerleştirerek sabitler. | | | | | |B.3.3 |Üretim planında belirtilen sayıdaki lamelleri lamel aparatına yerleştirir. | | | | | |B.3.4 |Üzerine kapalı lamellerin yerleştirilmiş olduğu lamel aparatını tahar sehpasına talimatlara uygun şekilde | | | | | | |yerleştirir. | | | | | |B.3.5 |Üretim planında belirtilen sayıdaki çerçeveye, yine üretim planında belirtilen sayıdaki gücüleri yerleştirir.| | | | | |B.3.6 |Gücülerin yerleştirildiği çerçeveleri, tahar sehpasına talimatlara uygun şekilde yerleştirir. | | | | | |B.3.7 |Üretim planına uygun tarağı tahar sehpasına talimatlara uygun şekilde yerleştirir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |B |Elle tahar yapmak |B.4 |Çözgü ipliklerine tahar yapmak |B.4.1 |Üretim planına göre çerçeve sayısını ve gücü teli sayısını belirler. | | | | | |B.4.2 |Çerçeveyi, tahar alınması için uygun bir şekilde tahar sehpasına yerleştirir. | | | | | |B.4.3 |Leventten sırasıyla alınan iplikleri, sırasıyla lamelden, gücüden ve taraktan talimata uygun şekilde geçirir.| | | | | |B.4.4 |Taraktan geçirilen çözgü ipliklerine, taraktan çıkmalarına engel olacak şekilde kaba düğüm atar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |C |Makine ile tahar yapmak (devamı|C.1 |Tahar makinesinin temizliğini |C.1.1 |Tahar makinesini ve hazırlık sehpasını talimatlara uygun şekilde temizler. | | |var) | |yapmak | | | | | | | |C.1.2 |Çerçeveleri, gücüleri, lamelleri, tarak ve tığı talimatlara uygun şekilde temizler. | | | | | |C.1.3 |Temizlik sonrası oluşan atıkları tanımlı atık toplama kaplarında toplar. | | | |C.2 |Dokuma malzemelerini, araç ve |C.2.1 |Üretim planına uygun olan kapalı lamelleri, gücüleri ve tarağı belirler. | | | | |aletleri hazırlamak | | | | | | | |C.2.2 |Fiziksel deformasyona uğramış olan tarağı, lamelleri ve gücüleri yenileri ile değiştirir. | | | | | |C.2.3 |Üretimde kullanılacak olan araç ve aletleri kullanım yerlerine yerleştirir. | | | | | |C.2.4 |Araç, alet ve takımlardaki eksik ve uygunsuzlukları amirine bildirir. | | | |C.3 |Çözgü sehpasını hazırlamak |C.3.1 |Üretim planına uygun leventi belirler. | | | | | |C.3.2 |Leventi, çözgü ipliklerine zarar vermeden çözgü sehpasına yerleştirir. | | | | | |C.3.3 |Çözgü ipliğindeki çapraz, kopuk gibi hataları tespit ederek düzeltir. | | | | | |C.3.4 |Üst ve alt kıskaçları levent tam oturacak şekilde kapatır. | | | | | |C.3.5 |Talimatlara göre çözgü ipliğinde en ayarını yapar. | | | | | |C.3.6 |Talimatlara göre çözgü ipliğinde gerginlik ayarını yapar. | | | |C.4 |Çerçeve sehpasını hazırlamak |C.4.1 |Üretim planında belirtilen sayıdaki çerçeveyi, çerçeve sehpasına yerleştirir. | | | | | |C.4.2 |Gücüleri, çerçeve sehpasının rezerve alanına besler. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |C |Makine ile tahar yapmak |C.5 |Çözgü ipliğini taramak |C.5.1 |Çözgü ipliklerini birbirlerine paralel olacak şekilde tarar. | | | | | |C.5.2 |Çapraza alınmış çözgüleri bir tarak vasıtasıyla sehpa fırçasına sıkıştırır. | | | |C.6 |Makineye sehpaları takmak |C.6.1 |Çözgü sehpasını tahar makinesine talimatlara uygun şekilde takar. | | | | | |C.6.2 |Çerçeve sehpasını tahar makinesine talimatlara uygun şekilde takar. | | | |C.7 |Makineye lamel ve gücü takmak |C.7.1 |Üretim planındaki çözgü tel sayısına göre lamel testerelerini hazırlar. | | | | | |C.7.2 |Kullanılacak lamel, gücü ve iğneleri çözgü sıklığı ve iplik niteliklerine göre seçerek hazırlar. | | | | | |C.7.3 |Üretim planına uygun tarağı tahar makinesine talimatlara göre takar. | | | |C.8 |Tahar sürecini yürütmek |C.8.1 |Üretim planında yer alan değerleri (çerçeve adedini, tarak numarasını, dişten geçecek tel adedini, tahar | | | | | | |raporunu, renk raporunu, toplam çözgü tel sayısını, testere adedini, kenar raporunu ve kontrol duruş | | | | | | |sıklığını) makineye tanıtır. | | | | | |C.8.2 |Makineye üretim planında yer alan değerleri tanıttıktan sonra makineyi çalıştırır. | | | | | |C.8.3 |Tahar esnasında oluşan sorunları (lamel tıkanıklığı, gücü sıkışması, çift alma ve iplik kopması gibi) el | | | | | | |müdahalesi ile giderir. | | | | | |C.8.4 |Tahar kayıtlarını zamanında eksiksiz olarak tutar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |D |Taharı yapılan takımı dokuma |D.1 |Taharı yapılan takımı makineden |D.1.1 |Takımları tahar makinesinden takımlara zarar vermeden çıkarır. | | |işlemine hazırlamak | |çıkarmak | | | | | | | |D.1.2 |Tahar esnasında oluşan hataları (kopmuş iplik, rapor hatası, tarak, lamel ve gücü hataları) düzeltir. | | | |D.2 |Takımı çerçeve sehpasından |D.2.1 |Takımı çerçeve sehpasından iplikleri koparmadan; lamel, gücü ve tarağa zarar vermeden ayırır. | | | | |ayırmak | | | | | | | |D.2.2 |İplik uçlarını bağladıktan sonra, iplik uçlarının kaçmaması için kaba düğüm atar. | | | | | |D.2.3 |Kaba düğüm attıktan sonra çerçeve başlığını takar. | | | | | |D.2.4 |Taharı yapılmış takımı üretim planına göre dokuma makinesinin rezerve alanına götürür. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |E |Çözgü ipliği düğümlemek |E.1 |Düğüm sehpasını hazırlamak |E.1.1 |Düğüm sehpasının temizliğini talimata uygun yapar. | | |(devamı var) | | | | | | | | | |E.1.2 |Temizlik sonrası oluşan atıkları tanımlı atık toplama kaplarında toplar. | | | | | |E.1.3 |Dolu leventi dokuma makinesinin çözgü besleme bölümüne talimata uygun şekilde yerleştirir. | | | | | |E.1.4 |Düğüm sehpasını dokuma makinesinin arkasına yerleştirerek sabitler. | | | | | |E.1.5 |Leventten gelen çözgü ipliklerini düğüm sehpasının alt çözgü ipliği tutma bölümüne tarayarak yerleştirir. | | | | | |E.1.6 |Levent çözgü ipliklerindeki çaprazlıkları giderdikten sonra çözgü ipliklerini düğüm sehpasının alt bölümüne | | | | | | |sabitler. | | | | | |E.1.7 |Dokuma makinesi üzerindeki biten çözgü ipliklerini tarayarak düğüm sehpasının üst çözgü ipliği tutma bölümüne| | | | | | |yerleştirir. | | | | | |E.1.8 |Biten çözgüden gelen ipliklerdeki çaprazlıkları giderdikten sonra biten çözgü ipliklerini düğüm sehpasının | | | | | | |üst bölümüne sabitler. | | | | | |E.1.9 |Düğüm sehpasındaki alt ve üst çözgü ipliklerinin gerginlik ayarını yapar. | | | |E.2 |Düğüm makinesini hazırlamak |E.2.1 |Düğüm makinesini düğüm sehpasının rayına talimata uygun şekilde yerleştirir. | | | | | |E.2.2 |Düğüm makinesine düğümlenecek ipliğe uygun iğne takar. | | | | | |E.2.3 |Düğüm makinesinin düğümlenecek ipliğe göre ince ayarlarını yapar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |E |Çözgü ipliği düğümlemek |E.3 |Düğüm yapmak |E.3.1 |Düğüm makinesini talimata uygun şekilde çalıştırır. | | | | | |E.3.2 |Düğüm makinesinin düğümleme hatalarını talimata uygun şekilde giderir. | | | |E.4 |Düğüm sonrası işlemleri yapmak |E.4.1 |Düğüm makinesini talimata uygun şekilde kapatır. | | | | | |E.4.2 |Düğüm makinesini, düğüm sehpasının rayından ayırarak koruma kutusuna yerleştirir. | | | | | |E.4.3 |Düğüm sehpasını, sabitlediği yerden ayırarak tanımlı alana yerleştirir. | | | | | |E.4.4 |Düğümlenen çözgü ipliklerinin levente sarımını yapar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |F |Jakar dizilimi yapmak |F.1 |Dizilim malzemelerini, araç ve |F.1.1 |Dizilim sehpasını talimatlara uygun şekilde temizler. | | | | |aletleri hazırlamak | | | | | | | |F.1.2 |Dizilim planına uygun araç, alet ve malzemeleri kullanım yerlerine talimatlara uygun şekilde yerleştirir. | | | | | |F.1.3 |Araç, alet ve malzemelerdeki eksik ve uygunsuzlukları amirine bildirir. | | | |F.2 |Malyon iplerinin dizilimini |F.2.1 |Dizilim planına uygun dizilim iplerini belirler. | | | | |yapmak | | | | | | | |F.2.2 |Dizilim planına göre malyon iplerinin dizilimini yapar. | | | | | |F.2.3 |Dizilim esnasında oluşan hataları giderir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |G |Sorumluluğundaki makineleri |G.1 |Makinenin çalışmasını takip |G.1.1 |Sorumlu olduğu makinelerin bakımları ile periyodik muayenelerini takip eder. | | |takip etmek | |etmek | | | | | | | |G.1.2 |Makinede tespit ettiği olağan dışı durumları (Su, buhar, yağ, hava, kimyasal ve benzeri) amirine bildirir. | | | | | |G.1.3 |Bakım-onarım yapıldıktan sonra makinenin çalışmaması durumunda amirine bilgi verir. | | | |G.2 |Makinenin standart çalışma |G.2.1 |Makinenin gösterge değerlerinin standart çalışma değerlerine uygunluğunu takip eder. | | | | |ayarlarını takip etmek | | | | | | | |G.2.2 |Makinedeki talimatlarda belirtilen standart çalışma değerlerinden sapmaları amirine bildirir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |H |Mesleki gelişim faaliyetlerine |H.1 |Bireysel mesleki gelişimi |H.1.1 |Meslekle ilgili malzeme, araç, gereç ve ekipmandaki teknolojik gelişmeleri takip eder. | | |katılmak | |konusunda çalışmalar yapmak | | | | | | | |H.1.2 |Yönetim tarafından belirlenen mesleki eğitim ve organizasyonlara katılır. | | | |H.2 |Birlikte çalıştığı kişilere |H.2.1 |İşe yeni başlayan meslektaşlarına, yapılacak işlere ilişkin bilgi ve deneyimlerini aktarır. | | | | |mesleki deneyimlerini aktarmak | | | | | | | |H.2.2 |Ekip arkadaşlarına ve ilgili kişilere bilgilerini aktarıp becerilerini geliştirmelerine yardımcı olur. |
2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Ana malzeme (çözgü leventi, bobin)
2. Araç (çapraz çubuğu, bilgisayar, makas, metre, iğne, sehpa fırçası, kişisel koruyucu donanım)
5. Temel el aletleri (anahtar takımı, pense, tornavida ve benzeri)
6. Yardımcı malzeme (gücü, lamel, lamel testeresi, tarak)
3. Bilgi ve Beceriler
1. Acil durumlar ve acil durumlarda yapılacak işlemler hakkında bilgi 2. Bireysel mesleki gelişim hakkında bilgi 3. Birlikte çalıştığı kişilere mesleki deneyimlerini aktarma bilgi ve becerisi 4. Çerçeve sehpası hazırlama becerisi 5. Çevre koruma önlemleri hakkında bilgi 6. Çevre koruma önlemlerini uygulama becerisi 7. Çözgü ipliği düğümleme makinesi ayarlarını yapma bilgi ve becerisi 8. Çözgü ipliği düğümleme makinesi kullanma becerisi 9. Çözgü ipliği düğümlemede kullanılan araç, alet ve takımları kullanma becerisi 10. Çözgü ipliği düğümlemede kullanılan makine, malzeme, araç, alet ve takımlar hakkında bilgi 11. Çözgü sehpası hazırlama becerisi 12. Çözgü ve çerçeve sehpalarını tahar makinesine takma becerisi 13. Çözgü ve çerçeve sehpalarının hazırlanması hakkında bilgi 14. Dizilim esnasında oluşan hatalar ve giderilme yöntemleri hakkında bilgi ve beceri 15. Dizilim planı hakkında bilgi 16. Dizilim sehpasını işlemlere hazırlama becerisi 17. Düğüm makinesinde tespit edilen hatalar hakkında bilgi 18. Düğüm makinesinde tespit edilen hataları giderme becerisi 19. Elle tahar yapma becerisi 20. Elle tahar yapmada kullanılan araç, alet ve takımları kullanma becerisi 21. Elle tahar yapmada kullanılan malzeme, araç, alet ve takımlar hakkında bilgi 22. İSG talimatları hakkında bilgi 23. İSG talimatlarını iş süreçlerinde uygulama becerisi 24. Jakar diziliminde kullanılan malzeme, araç ve aletler hakkında bilgi ve bunların kullanım becerisi 25. Kalite gereklilikleri hakkında bilgi 26. Kalite gerekliliklerini uygulama becerisi 27. Kişisel koruyucu donanımlar ve kullanım koşulları hakkında bilgi 28. Kişisel koruyucu donanımları kullanma becerisi 29. Makinelerin çalışırlıkları, bakım ve periyodik muayeneleri hakkında bilgi 30. Makinelerin standart çalışma ayarları hakkında bilgi 31. Malyon iplerinin dizilimini yapma becerisi 32. Tahar esnasında oluşan hatalar hakkında bilgi 33. Tahar esnasında oluşan hataları giderme yöntemleri hakkında beceri 34. Tahar makinesi ile tahar yapma becerisi 35. Tahar makinesinde kullanılan araç, alet ve takımları kullanma becerisi 36. Tahar makinesinde kullanılan malzeme, araç, alet ve takımlar hakkında bilgi 37. Tahar makinesine lamel ve gücü takma becerisi 38. Tahar sehpası kullanımı hakkında bilgi 39. Tahar sehpası kullanma becerisi 40. Taharı yapılan takımı dokuma işlemlerine hazırlama bilgi ve becerisi 41. Taharı yapılan takımı ve çerçeveyi tahar makinesinden çıkarma becerisi
4. Tutum ve Davranışlar
1. Bilgi, tecrübe ve yetkisi dâhilinde karar vermek
2. Çalışma zamanını iş emrine uygun şekilde etkili ve verimli kullanmak
3. Çalışmalarında planlı ve organize olmak
4. Çevre korumaya karşı duyarlı olmak
5. Çevre, kalite ve İSG talimatlarında yer alan düzenlemeleri benimsemek
6. Değişime karşı açık olmak ve değişen koşullara uyum sağlamak
7. Deneyimlerini iş arkadaşlarına aktarmak
8. Ekip içerisinde uyumlu çalışmak
9. Görev tanımını, görevi ile ilgili talimatları ve sorumluluklarını zamanında yerine getirmek
10. İşyeri çalışma prensiplerine uymak
11. İşyerinde doğru kişilere, zamanında ve doğru bilgi aktarmak
12. İşyerine ait araç, gereç ve malzemelerin kullanımına özen göstermek
13. Kaynakların verimli kullanılmasına özen göstermek
14. Kimyasal maddelerle çalışma kurallarına uymak
15. Problemleri eksiksiz olarak amirlerine aktarmak
16. Risk faktörleri konusunda duyarlı davranmak
17. Süreç kalitesine özen göstermek
18. Tehlike durumunda ilgilileri zamanında bilgilendirmek
19. Yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı malzemeler konusunda dikkatli olmak
20. Yönetim tarafından tanımlanan üretim standartlarına uymak
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME
Tahar Operatörü (Seviye 3) meslek standardını esas alan ulusal yeterliliklere göre belgelendirme amacıyla yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli çalışma şartlarının sağlandığı ölçme ve değerlendirme merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı olarak gerçekleştirilecektir.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre hazırlanacak ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile belgelendirmeye ilişkin işlemler 15/10/2015 tarihli ve 29503 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Meslekî Yeterlilik Kurumu Sınav, Ölçme, Değerlendirme ve Belgelendirme Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.
----------------------- [1]Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye üç (3) olarak belirlenmiştir.
## Ek-3.doc
Ek-3 (Değişik: RG-8/12/2019-30972) DOKUMA OPERATÖRÜ (SEVİYE 3) ULUSAL MESLEK STANDARDI | |DOKUMA OPERATÖRÜ | |Meslek: | | | | | |Seviye: |3[1] | | |11UMS0141-3 | |Referans Kodu: | | | |TÜRKİYE TEKSTİL SANAYİİ İŞVERENLERİ SENDİKASI (TTSİS) | |Standardı Hazırlayan Kuruluş (lar): | | | |MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi | |Standardı Doğrulayan Sektör Komitesi: | | | |17.05.2011 Tarih ve 2011/35 Sayılı Karar | |MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/ Sayı: |Rev.01: 09.10.2019 Tarih ve 2019/127 Sayılı Karar | | |7.6.2011 - 27957 (Mükerrer) | |Resmî Gazete Tarih/Sayı: | | | |Rev.01: | | | | |Revizyon No: |01 |
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
ACİL DURUM: İşyerinin tamamında veya bir kısmında meydana gelebilecek yangın, patlama, tehlikeli kimyasal maddelerden kaynaklanan yayılım, doğal afet gibi acil müdahale, mücadele, ilkyardım veya tahliye gerektiren olayları,
ACİL DURUM PLANI: İşyerlerinde meydana gelebilecek acil durumlarda yapılacak iş ve işlemler dâhil bilgilerin ve uygulamaya yönelik eylemlerin yer aldığı planı,
AĞIZLIK AÇMA: Atkı ipliğinin atılabilmesi için örgü raporuna göre, çözgü ipliklerinin bir kısmının alt bir kısmının üst pozisyona getirilerek aralarında boşluk oluşturulması işlemini,
BOBİN: Üzerine belirli bir miktar iplik sarılmış patronu (konik veya silindirik),
ATKI İPLİĞİ: Kumaşın eni yönünde yerleştirilmiş iplikleri,
ÇAPRAZ ALMA: Çözgü çözülmesi sırasında ve çözgü çözülmesinden sonraki işlemlerde (tahar, düğüm) ipliklerin sırasını takip edebilmek için yapılan işlemi,
ÇAPRAZ HATASI: Levent ile lamel arası ipliklerin paralel geçmemesini,
ÇERÇEVE: Gücü tellerini taşıyan aparatı,
ÇÖZGÜ (ÇÖZGÜ İPLİĞİ): Kumaşın boyu yönünde yerleştirilmiş iplikleri,
DOKUMA: Çözgü ve atkı ipliklerinin örgü raporuna uygun olarak dik açı yapacak şekilde kesişmelerinden oluşan tekstil ürününün imalini,
DOKUMA RAPORU: Atkı ve çözgü ipliklerinin birbirlerine göre konumunu belirten şemayı,
GÜCÜ: Çözgü ipliklerinin tek tek içinden geçirildiği, çerçeve veya jakara bağlantı yapılan çelik telleri,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflamasını,
İSG: İş Sağlığı ve Güvenliğini,
KENAR MAKARASI/BOBİNİ: Dokumadaki yalancı kenarın oluşmasında kullanılan ipliğin sarılı olduğu makarayı/bobini,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
KÖPRÜ AYARI: Dokuma işlemine uygun olarak çözgü ipliklerinin gerginliğini belirli limitler arasında tutmaya ve kumaş kalitesini eniyilemeye yarayan ayarı,
LAMEL: Çözgü ipliği koptuğu zaman dokuma makinesini durduran metal parçayı,
LENO: Döner gücü kullanılarak yapılan kumaş kenar kilit örgüsünü,
LEVENT: Çözgü ipliklerinin üzerine sarıldığı iki tarafı kapaklı silindirik makarayı,
MAKARA: Üzerine iplik sarılan silindiri,
PATRON (KONİK veya SİLİNDİRİK): İpliklerin üzerine sarıldığı elemanı,
PARTİ: Bütün özellikleri aynı olan ve tek seferde üretilen ürünü,
PARTİ NUMARASI: Bütün özellikleri aynı olan ve tek seferde üretilen ürünlerin fabrika içinde sahip olduğu numarayı,
RAMAK KALA OLAY: İşyerinde meydana gelen; çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olduğu halde zarara uğratmayan olayı,
REFAKAT KARTI: Ürünün temel özellikleri ile birlikte dokunacak ürüne uygulanacak işlemlerin sırasıyla belirtildiği çizelgeyi,
RİSK: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini,
RİSK DEĞERLENDİRMESİ: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmaları,
TAHAR: Çözgü ipliklerinin örgü raporuna göre lamel, gücü telleri ve tarak dişlerinden geçirilmesi işlemini,
TARAK: Çözgü ipliklerinin içinden geçirildiği, kumaşın enini, çözgü sıklığını belirleyen ve atılan her atkı ipliğini kumaş oluşum çizgisine doğru sıkıştıran aparatı,
TEHLİKE: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,
TELEF: Üretim sırasında açığa çıkan atık ipliği ve döküntüyü,
TEZGAH: Dokuma makinesini,
UÇUNTU: Üretim sırasında ortaya çıkan lif parçalarını,
ÜRETİM PLANI: Üretimde kullanılacak malzeme, makine ve ilgili parametreleri ile yöntemlerin belirtildiği yazılı açıklamayı,
ifade eder.
1. GİRİŞ
Dokuma Operatörü (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı, 19/10/2015 tarihli ve 29507 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması Hakkında Yönetmelik ve 27/11/2007 tarihli ve 26713 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Meslekî Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre MYK’nın görevlendirdiği Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası (TTSİS) tarafından hazırlanmış, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş ve MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
Dokuma Operatörü (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardının 01 no’lu revizyonu, Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası (TTSİS) tarafından yapılmış ve MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
2. MESLEK TANITIMI
1. Meslek Tanımı
Dokuma Operatörü (Seviye 3); iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili önlemleri uygulayarak kalite gereklilikleri çerçevesinde; kumaş dokuyan (dokuma ayarı yapılmış makinelerde dokuma hatalarını gideren, dokuma makinesinin çalışmasını takip eden, makineye bağlanmış çözgüyü ve atkı ipliklerinin takibini yapan), sorumluluğundaki makinelerin çalışmasını ve sorumluluğunda olan makinedeki sarf malzemelerini takip eden ve mesleki gelişim faaliyetlerine katılan nitelikli kişidir.
2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO 08: 8152 (Dokuma ve Örme Makineleri Operatörleri)
3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler
4857 sayılı İş Kanunu. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu. 2/7/2013 tarih ve 28695 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik. 11/9/2013 tarih ve 28762 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği.
Ayrıca; iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan diğer mevzuat hükümlerine uyulması ve konu ile ilgili risk değerlendirmesi yapılması esastır.
4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
Mesleğe ilişkin diğer mevzuat bulunmamaktadır.
5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
Dokuma Operatörü (Seviye 3); çalışmalarını gürültülü, gün ışığı almayan (aydınlatılmış) bir ortamda ve ayakta gerçekleştirir. Çalışma ortamının uygun sıcaklık ve uygun izafi rutubette (%65± 2) sabit olması gerekir. Çalışma ortamında gürültü, aydınlatma, titreşim, toz ve kaygan zemin gibi iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini gerektiren fiziksel nedenlerden kaynaklanan riskler bulunmaktadır.
Mesleğe yönelik olarak ortaya çıkabilecek risklerle kaynağında mücadele edilir ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyularak bu riskler bertaraf edilebilir. Risklerin tamamen ortadan kaldırılamadığı durumlarda ise işveren tarafından sağlanan uygun kişisel koruyucu donanım kullanılarak çalışır.
6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
Dokuma Operatörü (Seviye 3), 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 15’inci maddesi gereğince sağlık gözetimine tabi tutulur ve 17’nci maddesi gereğince mesleki eğitime tabi tutulur ve bunu belgelendirir. 3. MESLEK PROFİLİ
1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |A |İşyeri kalite, çevre ve iş sağlığı |A.1 |İş sağlığı ve güvenliği talimatlarını |A.1.1 |Talimatlar doğrultusunda, İSG ile ilgili önlemleri göz önünde bulundurarak, kendisini ve | | |ve güvenliği kurallarını uygulamak | |uygulamak | |çevresindekileri riske atmayacak şekilde çalışır. | | |(devamı var) | | | | | | | | | |A.1.2 |İşyerindeki makine, araç, gereç ve diğer üretim araçlarını, bunların güvenlik donanımlarını | | | | | | |sağlık ve güvenlik işaretlerine ve talimatlara uygun şekilde kullanarak çalışır. | | | | | |A.1.3 |Çalışma ortamında iş süreçlerine göre KKD’leri talimatlarına uygun olarak kullanarak çalışır. | | | | | |A.1.4 |Kendisini ve çevresini etkileyeceğini gözlemlediği tehlike, risk ve ramak kala olayları yazılı | | | | | | |ve/veya sözlü olarak ilgililer ile paylaşır. | | | | | |A.1.5 |Risk değerlendirmesi çalışmalarında gözlem ve görüşlerini risk değerlendirmesi ekibine iletir. | | | | | |A.1.6 |Acil durum planında belirtilen hususlar dâhilinde alınan önleyici ve sınırlandırıcı tedbirlere | | | | | | |uyarak çalışır. | | | | | |A.1.7 |İşyerinde sağlık ve güvenlik ile ilgili karşılaştığı acil durumları ilgili kişilere iletir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |A |İşyeri kalite, çevre ve iş sağlığı |A.2 |Çevre koruma önlemlerini uygulamak |A.2.1 |İş süreçlerinde olası çevre tehlike ve risklerine karşı alınan önlemleri uygulayarak çalışır. | | |ve güvenliği kurallarını uygulamak | | | | | | | | | |A.2.2 |Çevre korumaya yönelik önlemleri, yapılan işin gereklerine uygun şekilde uygular. | | | | | |A.2.3 |Doğal ve işletme kaynaklarının daha az kullanımı için tespit ve planlama çalışmalarına katılır. | | | | | |A.2.4 |Çalıştığı alanda ortaya çıkan çevresel atıkların ve dönüştürülebilir malzemelerin ayrımını yaparak| | | | | | |doğru yere iletilmesini sağlar. | | | |A.3 |Kalite gerekliliklerine uygun çalışmak |A.3.1 |İşlem formlarında yer alan talimatlara ve planlara uygun işlem yapar. | | | | | |A.3.2 |Araç, alet, donanım ya da sistemin kalite gerekliliklerine uygun çalışır. | | | | | |A.3.3 |Üretim esnasında yarı mamul ve mamul kalitesinin bozulmasına neden olabilecek hataların | | | | | | |giderilmesine katkı sağlar. | | | | | |A.3.4 |Yaptığı çalışmaların işletme prosedürüne göre kaydını tutar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |B |Kumaş dokumak |B.1 |Hammadde, araç, alet ve |B.1.1 |Üretim alanındaki hammaddeyi makinenin rezerve alanına besler. | | |(devamı var) | |takımları kullanıma hazırlamak | | | | | | | |B.1.2 |Üretimde kullanılan araç, alet ve takımları kullanım yerlerine yerleştirir. | | | | | |B.1.3 |Hammadde, araç, alet ve takımlardaki eksik ve uygunsuzlukları amirine bildirir. | | | | | |B.1.4 |Makine temizleme talimatına göre makinenin temizliğini yapar. | | | | | |B.1.5 |Makine çevresinin temizliğini yapar. | | | |B.2 |Dokuma makinesinin çalışmasını |B.2.1 |Boş top sarma silindirini makineye yerleştirir. | | | | |takip etmek | | | | | | | |B.2.2 |Makinedeki kumaş ucunu, boş sarma silindirine sararak makineyi çalıştırır. | | | | | |B.2.3 |Makinenin ışıklı uyarı ile bildirdiği sorunlara makine kullanım talimatına göre müdahale eder. | | | | | |B.2.4 |Top dolduğunda, sarma silindirine sarılacak kadar kumaş bırakacak şekilde kumaşı keserek topu makineden | | | | | | |ayırır. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |B |Kumaş dokumak |B.3 |Dokunan kumaştaki dokuma |B.3.1 |Sorumluluğundaki dokuma makinelerinde dokunan kumaş üzerinde tespit ettiği hatalardan yetkisi dahilinde | | |(devamı var) | |hatalarını gidermek | |olanlarına müdahale eder. | | | | | |B.3.2 |Müdahale yetkisi dahilinde olmayan hatalar ile gideremediği hataları amirine bildirir. | | | |B.4 |Çözgü iplik kopuklarını bağlamak|B.4.1 |Kopan çözgü ipliğini çözgü çekeceği kullanarak önce lamelden, sonra talimata uygun olarak gücüden ve taraktan| | | | | | |geçirir. | | | | | |B.4.2 |Çözgüden gelen kopuk iplik ucunu, dokunan kumaştaki iplik ucuna iplik cinsine uygun düğümü atarak bağlar. | | | | | |B.4.3 |Kopuk çözgü ipliğini bağladıktan sonra talimata uygun olarak makineyi çalıştırır. | | | |B.5 |Atkı iplik kopuklarını bağlamak |B.5.1 |Makineyi uygun konuma getirerek ağızlıktaki kopan atkı ipliklerini temizler. | | | | | |B.5.2 |Kopan atkı ipliğini yöntemine göre bağlayarak makineyi çalıştırır. | | | |B.6 |Makineye bağlanmış çözgüyü takip|B.6.1 |Çözgüde çapraz hata olması durumunda hatayı yöntemine göre giderir. | | | | |etmek | | | | | | | |B.6.2 |Çözgü ipliğinde fazla uç varsa ucu kenara verir. | | | | | |B.6.3 |Çözgü ipliğinde eksik uç varsa gerginliğine dikkat ederek ipliği yedekler. | | | | | |B.6.4 |İplikten, çözgüden, tahardan ve bağlamadan kaynaklanan hatalar ile çözemediği hataları amirine bildirir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |B |Kumaş dokumak |B.7 |Atkı ipliklerinin takibini |B.7.1 |Üretim planında belirtilen miktardaki atkı ipliğini atkı sehpasına taşır. | | | | |yapmak | | | | | | | |B.7.2 |Atkı iplik bobinlerini, iplik koduna, rengine, partisine, patron ve etiket rengine bakarak cağlığa | | | | | | |yerleştirir. | | | | | |B.7.3 |Cağlıkta çalışan atkı ipliklerinin her birinin üzerindeki cağlık iğine, birer tane referans patron koyar. | | | | | |B.7.4 |Biten atkı ipliklerinin yerine yeni atkı ipliklerini referans patrona uygun şekilde cağlıklara yerleştirir. | | | | | |B.7.5 |Boş iplik patronlarını boş bobin alanına yerleştirir. | | | | | |B.7.6 |Cağlıkta çalışan patronun dip kısmındaki rezerve uca, bir sonraki bobinin işleme girecek olan ucunu | | | | | | |yöntemine göre bağlar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |C |Sorumluluğundaki makineleri |C.1 |Makinedeki olağandışı durumları|C.1.1 |Sorumlu olduğu makinelerin bakımları ile periyodik muayenelerini takip eder. | | |takip etmek | | | | | | | |C.1.2 |Makinede tespit ettiği olağandışı (makinenin zarar görmesi, çalışmaması ve benzeri) durumu amirine bildirir. | | | | | |C.1.3 |Makinede tespit ettiği kaçakları (yağ, hava ve benzeri) amirine bildirir. | | | | | |C.1.4 |Makinedeki talimatlarda belirtilen gösterge değerlerinden sapmaları amirine bildirir. | | | |C.2 |Sorumluluğunda olan makinedeki |C.2.1 |Üretim aşamasında kullanılacak sarf malzemelerinin takibini üretim planına göre yapar. | | | | |sarf malzemelerini takip etmek | | | | | | | |C.2.2 |Tespit ettiği eksiklikleri ilgili birime ve ilk amirine bildirir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |D |Mesleki gelişim faaliyetlerine |D.1 |Bireysel mesleki gelişimi |D.1.1 |Meslekle ilgili malzeme, araç, gereç ve ekipmandaki teknolojik gelişmeleri takip eder. | | |katılmak | |konusunda çalışmalar yapmak | | | | | | | |D.1.2 |Yönetim tarafından belirlenen mesleki eğitim ve organizasyonlara katılır. | | | |D.2 |Birlikte çalıştığı kişilere |D.2.1 |İşe yeni başlayan meslektaşlarına, yapılacak işlere ilişkin bilgi ve deneyimlerini aktarır. | | | | |mesleki deneyimlerini aktarmak | | | | | | | |D.2.2 |Ekip arkadaşlarına ve ilgili kişilere bilgilerini aktarıp becerilerini geliştirmelerine yardımcı olur. |
4. Temel el aletleri (anahtar takımı, pense, tornavida ve benzeri)
5. Yardımcı malzeme (yalancı kenar makarası/bobini, leno bobini)
3. Bilgi ve Beceriler
1. Acil durumlar ve acil durumlarda yapılacak işlemler hakkında bilgi 2. Bireysel mesleki gelişim hakkında bilgi 3. Birlikte çalıştığı kişilere mesleki deneyimlerini aktarma bilgi ve becerisi 4. Çevre koruma önlemleri hakkında bilgi 5. Çevre koruma önlemlerini uygulama becerisi 6. Dokuma hataları hakkında bilgi 7. Dokuma hatalarını giderme becerisi 8. Dokuma makinesinde atkı ipliği ve makara takibi becerisi 9. Dokuma makinesini kullanma becerisi 10. Dokumada kullanılan araç, alet ve takımların kullanım becerisi 11. Dokumada kullanılan hammadde, araç, alet ve takımlar hakkında bilgi 12. İSG talimatları hakkında bilgi 13. İSG talimatlarını iş süreçlerinde uygulama becerisi 14. Kalite gereklilikleri hakkında bilgi 15. Kalite gerekliliklerini iş süreçlerinde uygulama becerisi 16. Kişisel koruyucu donanımlar ve kullanım koşulları hakkında bilgi 17. Kişisel koruyucu donanımları kullanma becerisi 18. Kopan çözgü ve atkı ipliklerini bağlama becerisi 19. Kumaş dokuma işlemlerinde kullanılan hammadde, araç, alet ve takımlar hakkında bilgi 20. Kumaş dokuma işlemlerinde kullanılan hammadde, araç, alet ve takımları kullanıma hazırlama işlemleri hakkında bilgi ve beceri 21. Makinelerin çalışırlıkları, bakım ve periyodik muayeneleri hakkında bilgi 22. Makinelerin standart çalışma ayarları hakkında bilgi
4. Tutum ve Davranışlar
1. Bilgi, tecrübe ve yetkisi dâhilinde karar vermek
2. Çalışma zamanını iş emrine uygun şekilde etkili ve verimli kullanmak
3. Çalışmalarında planlı ve organize olmak
4. Çevre korumaya karşı duyarlı olmak
5. Çevre, kalite ve İSG talimatlarında yer alan düzenlemeleri benimsemek
6. Değişime karşı açık olmak ve değişen koşullara uyum sağlamak
7. Deneyimlerini iş arkadaşlarına aktarmak
8. Ekip içerisinde uyumlu çalışmak
9. Görev tanımını, görevi ile ilgili talimatları ve sorumluluklarını zamanında yerine getirmek
10. İşyeri çalışma prensiplerine uymak
11. İşyerinde doğru kişilere, zamanında ve doğru bilgi aktarmak
12. İşyerine ait araç, gereç ve malzemelerin kullanımına özen göstermek
13. Kaynakların verimli kullanılmasına özen göstermek
14. Kimyasal maddelerle çalışma kurallarına uymak
15. Problemleri eksiksiz olarak amirlerine aktarmak
16. Risk faktörleri konusunda duyarlı davranmak
17. Süreç kalitesine özen göstermek
18. Tehlike durumunda ilgilileri zamanında bilgilendirmek
19. Yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı malzemeler konusunda dikkatli olmak
20. Yönetim tarafından tanımlanan üretim standartlarına uymak
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME
Dokuma Operatörü (Seviye 3) meslek standardını esas alan ulusal yeterliliklere göre belgelendirme amacıyla yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli çalışma şartlarının sağlandığı ölçme ve değerlendirme merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı olarak gerçekleştirilecektir.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre hazırlanacak ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile belgelendirmeye ilişkin işlemler 15/10/2015 tarihli ve 29503 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Meslekî Yeterlilik Kurumu Sınav, Ölçme, Değerlendirme ve Belgelendirme Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.
----------------------- [1]Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye üç (3) olarak belirlenmiştir.
## Ek-4.doc
Ek-4
(Değişik: RG-8/12/2019-30972) DOKUMA OPERATÖRÜ (SEVİYE 4) ULUSAL MESLEK STANDARDI | |DOKUMA OPERATÖRÜ | |Meslek: | | | | | |Seviye: |4[1] | | |11UMS0141-4 | |Referans Kodu: | | | |TÜRKİYE TEKSTİL SANAYİİ İŞVERENLERİ SENDİKASI (TTSİS) | |Standardı Hazırlayan Kuruluş (lar): | | | |MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi | |Standardı Doğrulayan Sektör Komitesi: | | | |17.05.2011 Tarih ve 2011/35 Sayılı Karar | |MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/ Sayı: |Rev.01: 09.10.2019 Tarih ve 2019/127 Sayılı Karar | | |7.6.2011 - 27957 (Mükerrer) | |Resmî Gazete Tarih/Sayı: |Rev.01: | | | | |Revizyon No: |01 |
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
ACİL DURUM: İşyerinin tamamında veya bir kısmında meydana gelebilecek yangın, patlama, tehlikeli kimyasal maddelerden kaynaklanan yayılım, doğal afet gibi acil müdahale, mücadele, ilkyardım veya tahliye gerektiren olayları,
ACİL DURUM PLANI: İşyerlerinde meydana gelebilecek acil durumlarda yapılacak iş ve işlemler dâhil bilgilerin ve uygulamaya yönelik eylemlerin yer aldığı planı,
AĞIZLIK AÇMA: Atkı ipliğinin atılabilmesi için örgü raporuna göre, çözgü ipliklerinin bir kısmının alt bir kısmının üst pozisyona getirilerek aralarında boşluk oluşturulması işlemini,
BOBİN: Üzerine belirli bir miktar iplik sarılmış patronu (konik veya silindirik),
ATKI İPLİĞİ: Kumaşın eni yönünde yerleştirilmiş iplikleri,
ÇAPRAZ ALMA: Çözgü çözülmesi sırasında ve çözgü çözülmesinden sonraki işlemlerde (tahar, düğüm) ipliklerin sırasını takip edebilmek için yapılan işlemi,
ÇAPRAZ HATASI: Levent ile lamel arası ipliklerin paralel geçmemesini,
ÇERÇEVE: Gücü tellerini taşıyan aparatı,
ÇÖZGÜ (ÇÖZGÜ İPLİĞİ): Kumaşın boyu yönünde yerleştirilmiş iplikleri,
DOKUMA: Çözgü ve atkı ipliklerinin dokuma raporuna uygun olarak dik açı yapacak şekilde kesişmelerinden oluşan tekstil ürününün imalini,
DOKUMA RAPORU: Atkı ve çözgü ipliklerinin birbirlerine göre konumunu belirten şemayı,
GÜCÜ: Çözgü ipliklerinin tek tek içinden geçirildiği, çerçeve veya jakara bağlantı yapılan çelik telleri,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflamasını,
İSG: İş Sağlığı ve Güvenliğini,
KENAR MAKARASI/BOBİNİ: Dokumadaki yalancı kenarı oluşmada kullanılan ipliğin sarılı olduğu makarayı/bobini,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
KÖPRÜ AYARI: Dokuma işlemine uygun olarak çözgü ipliklerinin gerginliğini belirli limitler arasında tutmaya ve kumaş kalitesini eniyilemeye yarayan ayarı,
LAMEL: Çözgü ipliği koptuğu zaman dokuma makinesini durduran metal parçayı,
LENO: Döner gücü kullanılarak yapılan kumaş kenar kilit örgüsünü,
LEVENT: Çözgü ipliklerinin üzerine sarıldığı iki tarafı kapaklı silindirik makarayı,
MAKARA: Üzerine iplik sarılan silindiri,
PATRON (KONİK veya SİLİNDİRİK): İpliklerin üzerine sarıldığı elemanı,
PARTİ: Bütün özellikleri aynı olan ve tek seferde üretilen ürünü,
PARTİ NUMARASI: Bütün özellikleri aynı olan ve tek seferde üretilen ürünlerin fabrika içinde sahip olduğu numarayı,
RAMAK KALA OLAY: İşyerinde meydana gelen; çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olduğu halde zarara uğratmayan olayı,
REFAKAT KARTI: Ürünün temel özellikleri ile birlikte dokunacak ürüne uygulanacak işlemlerin sırasıyla belirtildiği çizelgeyi,
RİSK: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini,
RİSK DEĞERLENDİRMESİ: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmaları,
TAHAR: Çözgü ipliklerinin örgü raporuna göre lamel, gücü telleri ve tarak dişlerinden geçirilmesi işlemini,
TARAK: Çözgü ipliklerinin içinden geçirildiği, kumaşın enini, çözgü sıklığını belirleyen ve atılan her atkı ipliğini kumaş oluşum çizgisine doğru sıkıştıran aparatı,
TEHLİKE: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,
TELEF: Üretim sırasında açığa çıkan atık ipliği ve döküntüyü,
TEZGAH: Dokuma makinesini,
UÇUNTU: Üretim sırasında ortaya çıkan lif parçalarını,
ÜRETİM PLANI: Üretimde kullanılacak malzeme, makine ve ilgili parametreleri ile yöntemlerin belirtildiği yazılı açıklamayı,
ifade eder.
1. GİRİŞ
Dokuma Operatörü (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı, 19/10/2015 tarihli ve 29507 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması Hakkında Yönetmelik ve 27/11/2007 tarihli ve 26713 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Meslekî Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre MYK’nın görevlendirdiği Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası (TTSİS) tarafından hazırlanmış, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş ve MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
Dokuma Operatörü (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardının 01 no’lu revizyonu, Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası (TTSİS) tarafından yapılmış ve MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
2. MESLEK TANITIMI
1. Meslek Tanımı
Dokuma Operatörü (Seviye 4); iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili önlemleri alarak kalite gereklilikleri çerçevesinde; iş organizasyonu yapan, iş planına ve çalışan elemanların yetkinliklerine göre görev dağılımı yapan, yönlendirdiği çalışanların yürüttükleri çalışmaların günlük/haftalık iş planına uygunluğunu denetleyen, çözgü ve atkı ipliklerinin temini ve takibini yapan, makineye takımları yerleştiren, çözgüyü makineye bağlayan, makinenin dokuma ayarlarını yaparak dokuma işlemini başlatan, makinelerin kumaş üretimini takip eden ve dokuma hatalarını gideren, sorumluluğundaki makinelerin çalışmasını takip eden ve mesleki gelişim faaliyetlerine katılan nitelikli kişidir.
2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO 08: 8152 (Dokuma ve Örme Makineleri Operatörleri)
3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler
4857 sayılı İş Kanunu. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu. 2/7/2013 tarih ve 28695 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik. 11/9/2013 tarih ve 28762 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği.
Ayrıca; iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan diğer mevzuat hükümlerine uyulması ve konu ile ilgili risk değerlendirmesi yapılması esastır.
4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
Mesleğe ilişkin diğer mevzuat bulunmamaktadır.
5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
Dokuma Operatörü (Seviye 4); çalışmalarını gürültülü, gün ışığı almayan (aydınlatılmış) bir ortamda ve ayakta gerçekleştirir. Çalışma ortamının uygun sıcaklık ve uygun izafi rutubette (%65± 2) sabit olması gerekir. Çalışma ortamında gürültü, aydınlatma, titreşim, toz ve kaygan zemin gibi iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini gerektiren fiziksel nedenlerden kaynaklanan riskler bulunmaktadır.
Mesleğe yönelik olarak ortaya çıkabilecek risklerle kaynağında mücadele edilir ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyularak bu riskler bertaraf edilebilir. Risklerin tamamen ortadan kaldırılamadığı durumlarda ise işveren tarafından sağlanan uygun kişisel koruyucu donanım kullanılarak çalışılır.
6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler
Dokuma Operatörü (Seviye 4), 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 15’inci maddesi gereğince sağlık gözetimine tabi tutulur ve 17’nci maddesi gereğince mesleki eğitime tabi tutulur ve bunu belgelendirir.
3. MESLEK PROFİLİ
1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |A |İşyeri kalite, çevre ve iş sağlığı |A.1 |İş sağlığı ve güvenliği talimatlarını |A.1.1 |Talimatlar doğrultusunda, İSG ile ilgili önlemleri göz önünde bulundurarak, kendisini ve | | |ve güvenliği kurallarını uygulamak | |uygulamak | |çevresindekileri riske atmayacak şekilde çalışır. | | |(devamı var) | | | | | | | | | |A.1.2 |İşyerindeki makine, araç, gereç ve diğer üretim araçlarını, bunların güvenlik donanımlarını | | | | | | |sağlık ve güvenlik işaretlerine ve talimatlara uygun şekilde kullanarak çalışır. | | | | | |A.1.3 |Çalışma ortamında iş süreçlerine göre KKD’leri talimatlarına uygun olarak kullanarak çalışır. | | | | | |A.1.4 |Kendisini ve çevresini etkileyeceğini gözlemlediği tehlike, risk ve ramak kala olayları yazılı | | | | | | |ve/veya sözlü olarak ilgililer ile paylaşır. | | | | | |A.1.5 |Risk değerlendirmesi çalışmalarında gözlem ve görüşlerini risk değerlendirmesi ekibine iletir. | | | | | |A.1.6 |Acil durum planında belirtilen hususlar dâhilinde alınan önleyici ve sınırlandırıcı tedbirlere | | | | | | |uyarak çalışır. | | | | | |A.1.7 |İşyerinde sağlık ve güvenlik ile ilgili karşılaştığı acil durumları ilgili kişilere iletir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |A |İşyeri kalite, çevre ve iş sağlığı |A.2 |Çevre koruma önlemlerini uygulamak |A.2.1 |İş süreçlerinde olası çevre tehlike ve risklerine karşı alınan önlemleri uygulayarak çalışır. | | |ve güvenliği kurallarını uygulamak | | | | | | | | | |A.2.2 |Çevre korumaya yönelik önlemleri, yapılan işin gereklerine uygun şekilde uygular. | | | | | |A.2.3 |Doğal ve işletme kaynaklarının daha az kullanımı için tespit ve planlama çalışmalarına katılır. | | | | | |A.2.4 |Çalıştığı alanda ortaya çıkan çevresel atıkların ve dönüştürülebilir malzemelerin ayrımını yaparak| | | | | | |doğru yere iletilmesini sağlar. | | | |A.3 |Kalite gerekliliklerine uygun çalışmak |A.3.1 |İşlem formlarında yer alan talimatlara ve planlara uygun işlem yapar. | | | | | |A.3.2 |Araç, alet, donanım ya da sistemin kalite gerekliliklerine uygun çalışır. | | | | | |A.3.3 |Üretim esnasında yarı mamul ve mamul kalitesinin bozulmasına neden olabilecek hataların | | | | | | |giderilmesine katkı sağlar. | | | | | |A.3.4 |Yaptığı çalışmaların işletme prosedürüne göre kaydını tutar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |B |İş organizasyonu yapmak |B.1 |İş planlaması yapmak |B.1.1 |İş planına ve çalışan elemanların yetkinliklerine göre görev dağılımı yapar. | | | | | |B.1.2 |Yönlendirdiği çalışanların ücretli ve ücretsiz izinlerin planlamasını yapar. | | | | | |B.1.3 |Yönlendirdiği çalışanların yürüttükleri çalışmaların günlük/haftalık iş planına uygunluğunu denetler. | | | |B.2 |İş süreçlerinde kayıt tutmak |B.2.1 |İş süreçlerinde iş yeri prosedürlerine uygun kayıt tutar. | | | | | |B.2.2 |İş süreçlerinde saptanan hata ve arızaların kaydını tutar. | | | | | |B.2.3 |Tutulan kayıt ve raporları amirine iletir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |C |Dokuma öncesi hazırlıkları |C.1 |Hammadde ve ekipman temin etmek |C.1.1 |Üretim planında istenen hammadde (atkı ipliği, çözgü leventi), araç ve aletleri (tığ, parafin, makas ve | | |yapmak | | | |benzeri) temin eder. | | |(devamı var) | | | | | | | | | |C.1.2 |Hammadde, araç, alet ve takımları, üretim ortamındaki tanımlı alanda kullanım için hazırlar. | | | |C.2 |Makineyi dokuma işlemine |C.2.1 |Dokuması biten veya istenen uzunluğa ulaşan kumaşı dokuma makinesinden keserek alır. | | | | |hazırlamak | | | | | | | |C.2.2 |Taharlı çözgüde dokuması bitmiş makinenin çerçeve, levent, lamel ve tarağını söker. | | | | | |C.2.3 |Bağlamalı çözgüde leventi söker. | | | | | |C.2.4 |Dokuma tezgâhını, üzerinde toz, uçuntu, telef kalmayacak şekilde temizler. | | | | | |C.2.5 |Periyodik olarak yağlanması gereken noktaları bakım planına uygun olarak yağlar. | | | | | |C.2.6 |Üretim planına ve makine özelliklerine göre makinenin çalışma ayarlarını yapar. | | | | | |C.2.7 |Tanımlı alandaki çözgüyü takım arabasına alarak dokuma makinesine getirir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |C |Dokuma öncesi hazırlıkları |C.3 |Makinenin dokuma ayarlarını |C.3.1 |Elektronik kontrollü dokuma makinelerinde refakat kartında yazan kumaş top uzunluğunu makineye tanıtır. | | |yapmak | |yapmak | | | | | | | |C.3.2 |Üretim planına ve makine özelliklerine göre atkı sıklık ayarını yapar. | | | | | |C.3.3 |Üretim planına ve makine özelliklerine göre atkı atma ayarlarını yapar. | | | | | |C.3.4 |Üretim planına ve makine özelliklerine göre ağızlık açma ayarlarını yapar. | | | | | |C.3.5 |Üretim planına ve makine özelliklerine göre desen/örgü ayarını yapar. | | | | | |C.3.6 |Üretim planına ve makine özelliklerine göre çözgü uzunluğu, çözgü ve atkı tansiyon ayarını yapar. | | | |C.4 |Makineye takımları yerleştirmek |C.4.1 |Taharlı çözgüde dokuması yapılacak leventi, çerçeveyi, lameli ve tarağı dokuma makinesine yerleştirir. | | | | | |C.4.2 |Taharlı çözgüde, takımı makineye yerleştirdikten sonra iplik uçlarını kumaş çekim silindirlerinin arasından | | | | | | |geçirir. | | | | | |C.4.3 |Düğüm yapılacak çözgü için yeni leventi dokuma makinesine yerleştirir. | | | |C.5 |Çözgüyü makineye bağlamak |C.5.1 |Düğümlü çözgüde makinedeki bir önceki çözgü iplik uçları ile yeni çözgü iplik uçlarını bağlar. | | | | | |C.5.2 |İplikte renk kayması olup olmadığına dikkat ederek düğümleme yapar. | | | | | |C.5.3 |Düğümlenmiş iplik uçlarını tarayarak çözgü ipliklerini lamel, gücü ve taraktan geçirir. | | | |C.6 |Dokuma makinesinin çalışmasını |C.6.1 |Makineyi belli bir deneme süresinde çalıştırdıktan sonra, kumaşın uygun kalitede olmasını sağlayacak | | | | |test etmek | |ayarları yapar. | | | | | |C.6.2 |Makineyi çalıştırdıktan sonra dokunan kumaşta görsel olarak tespit ettiği hataları giderir. | | | | | |C.6.3 |Gideremediği veya yetkisi dâhilinde olmayan hataları amirine bildirir. | | | | | |C.6.4 |Deneme çalışması tamamlanan makineyi, operatörüne çalışır vaziyette teslim eder. | |Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |D |Kumaş üretimini takip etmek |D.1 |Atkı ipliklerini iplik |D.1.1 |Refakat kartında belirtilen bilgilere göre ihtiyaç olan atkı ipliği miktarını parti bazında hesaplar. | | | | |ambarından talep etmek | | | | | | | |D.1.2 |Planlamadan gelen günlük iş programına göre atkı ipliği istek formu hazırlayarak ambardan talep eder. | | | | | |D.1.3 |Dokunacak çözgülerin, atkı ipliklerinin, iplik numarasını, renk numarasını, iplik kodunu, parti numarasını ve| | | | | | |miktarını, ilgili forma kaydeder. | | | | | |D.1.4 |Üretim planında yazılı olan partiye ait yeterince iplik olmaması durumunda, eksikliği zamanında ilk amirine | | | | | | |bildirir. | | | | | |D.1.5 |Herhangi bir nedenle parti değişimi yapıldığında, değişim yapılan parti bilgilerini ilgili forma kaydeder. | | | | | |D.1.6 |Tezgâhta dokuma işlemi bittikten sonra cağlıkta kalan fazla bobinleri iplik numarasını, renk numarasını, | | | | | | |parti numarası ve miktarını atkı iplik iade formuna kaydederek ambara teslim eder. | | | |D.2 |Makinelerin dokuma hatalarını |D.2.1 |Kumaşta tespit edilen hatalara göre ilgili makine ayarlarını düzeltir. | | | | |gidermek | | | | | | | |D.2.2 |Uzun süren veya sık tekrarlanan makine duruş arızalarını giderir. | | | | | |D.2.3 |Kendisine bildirilen hatalardan yetkisi dahilinde olanları giderir. | | | | | |D.2.4 |Gideremediği veya yetkisi dahilinde olmayan hata ve arızaları amirine bildirir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | | |Sorumluluğundaki makineleri |E.1 |Makinedeki olağandışı durumları|E.1.1 |Makinede olağandışı (makinenin zarar görmesi, çalışmaması ve benzeri) durumu amirine bildirir. | |E |takip etmek | | | | | | | |E.1.2 |Makinede, üretim değerlerine uygun olmayan gösterge değerlerine müdahale ederek uygunsuzluğu giderir. | | | | | |E.1.3 |Gideremediği veya yetkisinde olmayan hata ve arızaları amirine bildirir. | | | |E.2 |Bakım-onarım yapıldıktan sonra |E.2.1 |Sorumlu olduğu makinelerin bakımları ile periyodik muayenelerini takip eder. | | | | |makinenin çalışmasını test | | | | | | |etmek | | | | | | | |E.2.2 |Makinenin standart çalışma ayarlarını talimatlara göre test eder. | | | | | |E.2.3 |Tespit ettiği olumsuzlukları ilgili birime ve amirine bildirir. | | | |E.3 |Sorumluluğunda olan makinedeki |E.3.1 |Üretim aşamasında kullanılacak sarf malzemelerinin takibini üretim planına göre yapar. | | | | |sarf malzemelerini takip etmek | | | | | | | |E.3.2 |Belirlenen eksiklikleri ilgili birime ve amirine bildirir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |F |Mesleki gelişim faaliyetlerine |F.1 |Bireysel mesleki gelişimi |F.1.1 |Mesleği ile ilgili öğrenme ihtiyaçlarını rehberlik eşliğinde belirler. | | |katılmak | |hakkında çalışmalar yapmak | | | | | | | |F.1.2 |Yönetim tarafından belirlenen mesleki eğitim ve organizasyonlara katılır. | | | | | |F.1.3 |Meslekle ilgili malzeme, araç, gereç ve ekipmandaki teknolojik gelişmeleri takip eder. | | | | | |F.1.4 |Mesleği ile ilgili gelişmeleri, yürüttüğü işlemlerde uygular. | | | |F.2 |Birlikte çalıştığı kişilerin |F.2.1 |İşe yeni başlayan meslektaşlarına yapılacak işlere ilişkin bilgi ve deneyimlerini aktarır. | | | | |mesleki gelişimine katkı | | | | | | |sağlamak | | | | | | | |F.2.2 |Ekip arkadaşları ile edindiği yeni bilgi ve deneyimlerini paylaşır. |
5. Temel el aletleri (anahtar takımı, pense, tornavida ve benzeri)
6. Yardımcı malzeme (yalancı kenar makarası/bobini, leno bobini)
3. Bilgi ve Beceriler
1. Acil durumlar ve acil durumlarda yapılacak işlemler hakkında bilgi 2. Bakım-onarım sonrası makinede yapılacak test işlemleri hakkında bilgi ve beceri 3. Bireysel mesleki gelişim hakkında bilgi 4. Birlikte çalıştığı kişilere mesleki deneyimlerini aktarma bilgi ve becerisi 5. Çevre koruma önlemleri hakkında bilgi 6. Çevre koruma önlemlerini uygulama becerisi 7. Çözgüyü dokuma makinesine bağlama becerisi 8. Dokuma makinelerindeki olağan dışı durumlar ve olağan dışı durumlarda yapılacaklar hakkında bilgi ve beceri 9. Dokuma makinesi dokuma ayarları hakkında bilgi 10. Dokuma makinesi dokuma ayarlarını yapma becerisi 11. Dokuma makinesinde atkı ipliği ve makara takibi becerisi 12. Dokuma makinesini dokuma işlemine hazırlama işlemleri hakkında bilgi ve beceri 13. Dokuma makinesini kullanma becerisi 14. Dokuma makinesinin çalışırlığını test etme becerisi 15. Dokumada kullanılan ekipman, araç, gereç ve aletleri kullanma becerisi 16. Dokumada kullanılan hammadde, ekipman, araç, gereç ve aletler hakkında bilgi 17. Görev dağılımı yapma ve uygulatma becerisi 18. Hammadde ve ekipman temin işlemleri hakkında bilgi 19. İSG talimatları hakkında bilgi 20. İSG talimatlarını iş süreçlerinde uygulama becerisi 21. İş programını oluşturma becerisi 22. İş programını oluşturma hakkında bilgi 23. İş süreçlerinde kayıt tutma bilgi ve becerisi 24. Kalite gereklilikleri hakkında bilgi 25. Kalite gerekliliklerini uygulama becerisi 26. Kişisel koruyucu donanımlar ve kullanım koşulları hakkında bilgi 27. Kişisel koruyucu donanımları kullanma becerisi 28. Makine dokuma hataları hakkında bilgi 29. Makine dokuma hatalarını giderme becerisi 30. Makine takımları hakkında bilgi 31. Makine takımlarını yerleştirme işlemleri hakkında bilgi ve beceri 32. Makinelerdeki sarf malzemeleri hakkında bilgi 33. Makinelerdeki sarf malzemelerini temin etme becerisi 34. Makinelerin çalışırlıkları, bakım ve periyodik muayeneleri hakkında bilgi 35. Makinelerin standart çalışma ayarları hakkında bilgi 36. Takımları dokuma makinesine yerleştirme becerisi
4. Tutum ve Davranışlar
1. Astlarının görev dağılımını yaparak işlerin takibini sağlamak 2. Bilgi, tecrübe ve yetkisi dahilinde karar vermek 3. Çalışma zamanını etkili ve verimli kullanmak 4. Çalışmalarında planlı ve organize olmak 5. Çevre korumaya karşı duyarlı olmak 6. Çevre, kalite ve İSG mevzuatında yer alan düzenlemeleri benimsemek 7. Değişime açık olmak ve değişen koşullara uyum sağlamak 8. Deneyimlerini iş arkadaşlarına aktarmak 9. Ekip içerisinde uyumlu çalışmak 10. Görevi ile ilgili talimatları ve sorumlulukları zamanında yerine getirmek 11. Güvenli çalışma şartlarına uymak 12. İş disiplini sağlamada etkili davranış ve tutumlara sahip olmak 13. İşyeri çalışma prensiplerine uymak 14. İşyerinde ilgili kişilerden, zamanında bilgi almak ve aktarmak 15. İşyerine ait araç, gereç ve malzemelerin kullanımına özen göstermek 16. Kalite kurallarını benimsemek 17. Kaynakların verimli kullanılmasına özen göstermek 18. Mesleğindeki teknolojik yenilikleri takip etmek 19. Mesleğine ilişkin yeniliklere ve yeni fikirlere açık olmak 20. Meslek etiğine uygun davranmak 21. Problemleri eksiksiz olarak amirlerine aktarmak 22. Risk faktörleri konusunda duyarlı davranmak 23. Sürekli iyileştirme faaliyetlerine katılmak ve astlarını teşvik etmek 24. Süreç kalitesine özen göstermek 25. Tehlike durumlarında ilgilileri bilgilendirmek 26. Yönetim tarafından tanımlanan üretim standartlarına uymak
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME
Dokuma Operatörü (Seviye 4) meslek standardını esas alan ulusal yeterliliklere göre belgelendirme amacıyla yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli çalışma şartlarının sağlandığı ölçme ve değerlendirme merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı olarak gerçekleştirilecektir.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre hazırlanacak ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile belgelendirmeye ilişkin işlemler 15/10/2015 tarihli ve 29503 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Meslekî Yeterlilik Kurumu Sınav, Ölçme, Değerlendirme ve Belgelendirme Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.
----------------------- [1]Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye dört (4) olarak belirlenmiştir.
## Ek-5.doc
Ek-5
(Değişik: RG-8/12/2019-30972) DOKUMA SORUMLUSU (SEVİYE 5) ULUSAL MESLEK STANDARDI | |DOKUMA SORUMLUSU | |Meslek: | | | | | |Seviye: |5[1] | | |11UMS0142-5 | |Referans Kodu: | | | |TÜRKİYE TEKSTİL SANAYİİ İŞVERENLERİ SENDİKASI (TTSİS) | |Standardı Hazırlayan Kuruluş (lar): | | | |MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi | |Standardı Doğrulayan Sektör Komitesi: | | | |17.05.2011 Tarih ve 2011/35 Sayılı Karar | |MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/ Sayı: |Rev.01: 09.10.2019 Tarih ve 2019/127 Sayılı Karar | | |7.6.2011 - 27957 (Mükerrer) | |Resmî Gazete Tarih/Sayı: |Rev.01: | | | | |Revizyon No: |01 |
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR
ACİL DURUM: İşyerinin tamamında veya bir kısmında meydana gelebilecek yangın, patlama, tehlikeli kimyasal maddelerden kaynaklanan yayılım, doğal afet gibi acil müdahale, mücadele, ilkyardım veya tahliye gerektiren olayları,
ACİL DURUM PLANI: İşyerlerinde meydana gelebilecek acil durumlarda yapılacak iş ve işlemler dâhil bilgilerin ve uygulamaya yönelik eylemlerin yer aldığı planı,
AĞIZLIK AÇMA: Atkı ipliğinin atılabilmesi için örgü raporuna göre, çözgü ipliklerinin bir kısmının alt bir kısmının üst pozisyona getirilerek aralarında boşluk oluşturulması işlemini,
ATKI İPLİĞİ: Kumaşın eni yönünde yerleştirilmiş iplikleri,
BOBİN: Üzerine belirli bir miktar iplik sarılmış patronu (konik veya silindirik),
ÇAPRAZ ALMA: Çözgü çözülmesi sırasında ve çözgü çözülmesinden sonraki işlemlerde (tahar, düğüm) ipliklerin sırasını takip edebilmek için yapılan işlemi,
ÇAPRAZ ÇUBUĞU: Çözgü çekme ve haşıllama işlemleri sırasında ipliklerin birbirine yapışmamasını sağlamak üzere yerleştirilmiş metal çubukları,
ÇAPRAZ HATASI: Levent ile lamel arası ipliklerin paralel geçmemesini,
ÇERÇEVE: Gücü tellerini taşıyan aparatı,
ÇİLE (BANT / KALBA): Belirli uzunluk, renk, sayı ve rapora bağlı olarak oluşturulan iplik demetini,
ÇÖZGÜ (ÇÖZGÜ İPLİĞİ): Kumaşın boyu yönünde yerleştirilmiş iplikleri,
HAŞIL: Çözgü ipliklerine dokuma sırasındaki aşınma ve kopma dayanımını arttırmak ve ipliğin tüylerini kendi üzerine yapıştırmak üzere uygulanan kimyasal malzemeyi,
HAŞILLAMA: Çözgü ipliklerine dokuma sırasındaki aşınma ve kopma dayanımını arttırmak ve ipliğin tüylerini kendi üzerine yapıştırmak üzere haşıl uygulama işlemini,
HAŞIL ÇAPRAZI (MASTAR): İpliklerin birbirine yapışmasına engel olmak amacıyla; konik çözgü için çözme (çekme) esnasında; seri çözgü için haşıllama işlemi başlangıcında, iplik tabakaları arasına atılan kılavuz ipliğini,
HAŞIL REÇETESİ: Haşılı oluşturan malzemeleri ve miktarlarını tanımlayan listeyi,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
KÖPRÜ AYARI: Dokuma işlemine uygun olarak çözgü ipliklerinin gerginliğini belirli limitler arasında tutmaya ve kumaş kalitesini eniyilemeye yarayan ayarı,
LAMEL TESTERESİ: Üzerinde lamellerin bulunduğu metal çubukları,
LAMEL: Çözgü ipliği koptuğu zaman dokuma makinesini durduran metal parçayı,
LENO: Döner gücü kullanılarak yapılan kumaş kenar kilit örgüsünü,
LEVENT: Çözgü ipliklerinin üzerine sarıldığı iki tarafı kapaklı silindirik makarayı,
MAKARA: Üzerine iplik sarılan silindiri,
PARTİ NUMARASI: Bütün özellikleri aynı olan ve tek seferde üretilen ürünlerin fabrika içinde sahip olduğu numarayı,
PARTİ: Aynı özelliklere sahip ve aynı zamanda üretilmiş malzeme grubunu,
PATRON (KONİK veya SİLİNDİRİK): İpliklerin üzerine sarıldığı elemanı,
RAMAK KALA OLAY: İşyerinde meydana gelen; çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olduğu halde zarara uğratmayan olayı,
REFAKAT KARTI: Ürünün temel özellikleri ile birlikte dokunacak ürüne uygulanacak işlemlerin sırasıyla belirtildiği çizelgeyi,
RENK RAPORU: Farklı renkteki atkı ve çözgü ipliklerinin birbirlerine göre konumunu belirten şemayı,
RİSK: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini,
RİSK DEĞERLENDİRMESİ: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmaları,
TAHAR: Çözgü ipliklerinin örgü raporuna göre lamel, gücü telleri ve tarak dişlerinden geçirilmesi işlemini,
TAMBUR: Konik çözgü makinesinde çilelerin levente aktarılmadan önce üzerine sarıldığı silindiri,
TANSİYON KILAVUZU: İpliklerin uygun gerginlikte sevkini sağlayan rehberi,
TARAK: Çözgü ipliklerinin içinden geçirildiği, kumaşın enini, çözgü sıklığını belirleyen ve atılan her atkı ipliğini kumaş oluşum çizgisine doğru sıkıştıran aparatı,
TEHLİKE: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,
TELEF: Üretim sırasında açığa çıkan atık ipliği ve döküntüyü,
TEZGÂH: Dokuma makinesini,
TIĞ (İĞNE, ÇEKECEK): Lamel, gücü ve taraktan çözgü ipliklerini geçirmeye yarayan aparatı,
UÇUNTU: Üretim sırasında ortaya çıkan lif parçalarını,
ÜRETİM PLANI: Üretimde kullanılacak malzeme, makine ve ilgili parametreleri ile yöntemlerin belirtildiği yazılı açıklamayı,
VİSKOZİTE: Akışkan üzerine uygulanan kaydırma kuvvetinin karşılaştığı sürtünme direncini,
ifade eder.
1. GİRİŞ
Dokuma Sorumlusu (Seviye 5) Ulusal Meslek Standardı, 19/10/2015 tarihli ve 29507 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması Hakkında Yönetmelik ve 27/11/2007 tarihli ve 26713 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre MYK’nın görevlendirdiği Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası (TTSİS) tarafından hazırlanmış, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş ve MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
Dokuma Sorumlusu (Seviye 5) Ulusal Meslek Standardının 01 no’lu revizyonu, Türkiye Tekstil Sanayii İşverenleri Sendikası (TTSİS) tarafından yapılmış ve MYK Tekstil, Hazır Giyim, Deri Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
2. MESLEK TANITIMI
1. Meslek Tanımı
Dokuma Sorumlusu (Seviye 5); iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili önlemleri uygulayarak kalite gereklilikleri çerçevesinde, iş organizasyonu yapan, üretim planına göre günlük iş planlaması yapan, iş planına ve çalışan elemanların yetkinliklerine göre görev dağılımı yapan, iş planının zamanında ve eksiksiz uygulanmasını takip eden, çözgü hazırlama, halat sarma, halat açma, haşıllama ve tahar yapma, çözgü ipliği düğümleme ve kumaş dokuma süreçlerinde görev yapan operatörleri ve elemanları sevk ve idare eden, makine ve operatörlerin üretim performansını takip eden, makine çalışma ayarlarını yaptıran, operatörlerin yetkinliğinde olmayan makine ayarlarını yapan ve mesleki gelişim faaliyetlerine katılan nitelikli kişidir.
2. Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri
ISCO 08: 3122 (İmalat Süpervizörleri)
3. Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler
4857 sayılı İş Kanunu. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu. 2/7/2013 tarih ve 28695 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik. 12/8/2013 tarih ve 28733 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik. 11/9/2013 tarih ve 28762 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği.
Ayrıca; iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile ilgili yürürlükte olan mevzuat hükümlerine uyulması ve konu ile ilgili risk değerlendirmesi yapılması esastır.
4. Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat
Mesleğe ilişkin diğer mevzuat bulunmamaktadır.
5. Çalışma Ortamı ve Koşulları
Dokuma Sorumlusu (Seviye 5); çalışmalarını gürültülü, gün ışığı almayan (aydınlatılmış) bir ortamda ve ayakta gerçekleştirir. Çalışma ortamının uygun sıcaklık ve uygun izafi rutubette (%65± 2) sabit olması gerekir. Çalışma ortamında gürültü, aydınlatma, titreşim, toz, kimyasal maddeler ve kaygan zemin gibi iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini gerektiren fiziksel ve kimyasal nedenlerden kaynaklanan riskler bulunmaktadır.
Mesleğe yönelik olarak ortaya çıkabilecek risklerle kaynağında mücadele edilir ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyularak bu riskler bertaraf edilebilir. Risklerin tamamen ortadan kaldırılamadığı durumlarda ise işveren tarafından sağlanan uygun kişisel koruyucu donanım kullanılarak çalışılır.
6. Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler Dokuma Sorumlusu (Seviye 5), 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 15’inci maddesi gereğince sağlık gözetimine tabi tutulur ve 17’nci maddesi gereğince mesleki eğitime tabi tutulur ve bunu belgelendirir.
3. MESLEK PROFİLİ
1. Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |A |İş sağlığı ve güvenliği, çevre |A.1 |İş sağlığı ve güvenliği talimatlarını |A.1.1 |Talimatlar doğrultusunda, İSG ile ilgili önlemleri göz önünde bulundurarak, kendisini ve | | |koruma ve işe ait kalite | |uygulamak | |çevresindekileri riske atmayacak şekilde çalışır. | | |gerekliliklerini uygulamak (devamı | | | | | | |var) | | | | | | | | | |A.1.2 |İşyerindeki makine, araç, gereç ve diğer üretim araçlarını, bunların güvenlik donanımlarını | | | | | | |sağlık ve güvenlik işaretlerine ve talimatlara uygun şekilde kullanarak çalışır. | | | | | |A.1.3 |Çalışma ortamında iş süreçlerine göre KKD’leri talimatlarına uygun kullanarak çalışır. | | | | | |A.1.4 |Kendisini ve çevresini etkileyeceğini gözlemlediği tehlike, risk ve ramak kala olayları yazılı | | | | | | |ve/veya sözlü olarak ilgililer ile paylaşır. | | | | | |A.1.5 |Risk değerlendirmesi çalışmalarında gözlem ve görüşlerini risk değerlendirmesi ekibine iletir. | | | | | |A.1.6 |Acil durum planında belirtilen hususlar dâhilinde alınan önleyici ve sınırlandırıcı tedbirlere | | | | | | |uyarak çalışır. | | | | | |A.1.7 |İşyerinde sağlık ve güvenlik ile ilgili karşılaştığı acil durumları ilgili kişilere iletir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |A |İş sağlığı ve güvenliği, çevre |A.2 |Çevre koruma önlemlerini uygulamak |A.2.1 |İş süreçlerinde olası çevre tehlike ve risklerine karşı alınan önlemleri uygulayarak çalışır. | | |koruma ve işe ait kalite | | | | | | |gerekliliklerini uygulamak | | | | | | | | | |A.2.2 |Çevre korumaya yönelik önlemleri, yapılan işin gereklerine uygun şekilde uygular. | | | | | |A.2.3 |Doğal ve işletme kaynaklarının daha az kullanımı için tespit ve planlama çalışmalarına katılır. | | | | | |A.2.4 |Çalıştığı alanda ortaya çıkan çevresel atıkların ve dönüştürülebilir malzemelerin ayrımını yaparak| | | | | | |doğru yere iletilmesini sağlar. | | | |A.3 |Kalite gerekliliklerini uygulamak |A.3.1 |İşlem formlarında yer alan talimatlara ve planlara göre kalite gerekliliklerini uygular. | | | | | |A.3.2 |Operasyon bazında çalışmaların kalitesini dokümanlardaki kriterlere göre denetler. | | | | | |A.3.3 |Hata ve arızaları oluşturan nedenlerin belirlenmesine ve ortadan kaldırılmasına katkıda bulunur. | | | | | |A.3.4 |Hata ve arıza gidermeyle ilgili yöntemleri uygular. | | | | | |A.3.5 |Araç, alet, donanım ya da sistemin kalite gerekliliklerine uygun çalışır. | | | | | |A.3.6 |Yaptığı çalışmaların işletme prosedürüne göre kaydını tutar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |B |İş organizasyonu yapmak |B.1 |İş planlaması yapmak |B.1.1 |Üretim planına göre günlük iş planlaması yapar. | | | | | |B.1.2 |İş planına ve çalışan elemanların yetkinliklerine göre görev dağılımı yapar. | | | | | |B.1.3 |İş planının zamanında ve eksiksiz uygulanmasını takip eder. | | | |B.2 |İş süreçlerinin kayıt ve |B.2.1 |İşletme formlarını kullanarak iş süreçlerinin kayıt ve raporlarını tutar. | | | | |raporlarını tutmak | | | | | | | |B.2.2 |Tutulan kayıt ve raporları üst yönetime bildirir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |C |Kumaş üretim sürecini takip |C.1 |Bobinlerin cağlığa bağlanmasına |C.1.1 |Bobinlerin cağlığa, üretim planında belirtilen sıra ve renk raporuna göre sıralanmasına destek verir. | | |etmek (devamı var) | |destek vermek | | | | | | | |C.1.2 |Konik çözgü makinesinde, ipliği sırasıyla çapraz ve toplama tarağından geçirerek tambura bağlanmasına destek | | | | | | |verir. | | | | | |C.1.3 |Seri çözgü makinesinde, ipliklerin tarak dişleri arasından tek tek geçirilerek levente bağlanmasına destek | | | | | | |verir. | | | |C.2 |Seri çözgü yapımını takip etmek |C.2.1 |Seri çözgüde, çözgü leventlerinin eninin üretim planında istenen ölçüye göre ayarlanmasına destek verir. | | | | | |C.2.2 |Seri çözgü ipliklerinin eşit gerginlikte ve levent kapaklarına değmeyecek şekilde aktarılmasını takip eder. | | | |C.3 |Konik çözgü yapımını takip etmek|C.3.1 |Çözgü makinesinde açıklık ve üstüne binme olmayacak şekilde sarım yapılmasını takip eder. | | | | | |C.3.2 |Konik/seri çözgü leventlerinin eninin üretim planında belirtilen ölçüye göre ayarlanmasına destek verir. | | | | | |C.3.3 |Konik çözgü ipliklerinin eşit gerginlikte ve levent kapaklarına değmeyecek şekilde levente aktarılmasını | | | | | | |takip eder. | | | |C.4 |Halat sarma/açma işlemlerini |C.4.1 |Halat sarmada çözgü leventinin sarım eninin üretim planında belirtilen ölçüye göre ayarlanmasına destek | | | | |takip etmek | |verir. | | | | | |C.4.2 |Halat sarma makinesinde üretim planında belirtilen uzunluktaki çapraz iplikleri halata atarak halat formunda | | | | | | |sarım yapılmasını takip eder. | | | | | |C.4.3 |Halat açma makinesinde ipliklerin ayrılmasını sağlayan çapraz ipliklerini çıkartarak levente sarım yapar. | | | |C.5 |Haşıllama yapımını takip etmek |C.5.1 |Partiye özel parametrelerin haşıl makinesine tanıtılmasına destek verir. | | | | | |C.5.2 |Üretim planına göre ipliklerin birbirine yapışmadan haşıllanmasını takip ederek oluşan olumsuzlukları | | | | | | |giderir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |C |Kumaş üretim sürecini takip |C.6 |Elle tahar yapımını takip etmek |C.6.1 |Elle tahar için üretim planına uygun leventin, kapalı lamellerin, gücülerin ve tarağın belirlenmesine destek | | |etmek | | | |verir. | | |(devamı var) | | | | | | | | | |C.6.2 |Üretim planında belirtilen sayıdaki çerçeveye, yine üretim planında belirtilen sayıdaki gücüler ile kapalı | | | | | | |lamellerin yerleştirilmesine destek verir. | | | | | |C.6.3 |Leventten sırasıyla alınan ipliklerin, sırasıyla lamelden, gücüden ve taraktan talimata uygun şekilde | | | | | | |geçirilerek çözgü ipliklerinin elle taharını takip ederek oluşan hataları giderir. | | | | | |C.6.4 |Jakar diziliminin üretim planına uygun yapılmasını takip eder. | | | |C.7 |Makine ile tahar yapımını takip |C.7.1 |Makine ile tahar için üretim planına uygun leventin, kapalı lamellerin, gücülerin ve tarağın belirlenmesine | | | | |etmek | |destek verir. | | | | | |C.7.2 |Çözgü ipliğindeki çapraz, kopuk gibi hataların düzeltilerek çözgü sehpasına yerleştirilmesine destek verir. | | | | | |C.7.3 |Üretim planında belirtilen sayıdaki çerçeve ve gücülerin, çerçeve sehpasına yerleştirilmesine destek verir. | | | | | |C.7.4 |Üretim planına göre çözgü ipliğinin en ve gerginlik ayarını yapar. | | | | | |C.7.5 |Kullanılacak lamel, gücü ve iğneleri çözgü sıklığı ve iplik niteliğine göre belirler. | | | | | |C.7.6 |Çerçeve adedini, tarak numarasını, dişten geçecek tel adedini, tahar raporunu, renk raporunu, toplam çözgü | | | | | | |tel sayısını, testere adedini, kenar raporunu ve kontrol duruş sıklığını makineye tanıtır. | | | | | |C.7.7 |Makine ile tahar yapım sürecini takip ederek, tahar esnasında lamel tıkanıklığı, gücü sıkışması, çift alma ve| | | | | | |iplik kopması gibi oluşan olumsuzlukları giderir. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |C |Kumaş üretim sürecini takip |C.8 |Çözgü ipliği düğümleme |C.8.1 |Düğüm sehpasındaki alt ve üst çözgü ipliklerinin gerginlik ayarını yapar. | | |etmek | |işlemlerini takip etmek | | | | |(devamı var) | | | | | | | | | |C.8.2 |Düğüm makinesine takılacak iğneyi, düğümlenecek ipliğe uygun olarak belirler. | | | | | |C.8.3 |Düğüm makinesinin düğümlenecek ipliğe göre ince ayarlarını yapar. | | | | | |C.8.4 |Düğümleme sürecini üretim planına göre takip ederek oluşan düğümleme hatalarını giderir. | | | |C.9 |Atkı iplik sarfiyatını takip |C.9.1 |Refakat kartında belirtilen bilgilere göre ihtiyaç olan atkı ipliği miktarını parti bazında hesaplar. | | | | |etmek | | | | | | | |C.9.2 |Günlük iş programına göre atkı ipliği istek formu hazırlayarak ambardan talep eder. | | | | | |C.9.3 |Üretim planına göre dokuma makinesinin yazı/ yalancı kenar makaralarını istek formu hazırlayarak ambardan | | | | | | |talep eder. | | | | | |C.9.4 |Üretim aksamayacak şekilde tip değişimlerinin zamanında gerçekleştirilmesini takip eder. | | | | | |C.9.5 |Tezgâhta dokuma işlemi bittikten sonra cağlıkta kalan fazla bobinleri iplik numarasını, renk numarasını, | | | | | | |parti numarası ve miktarını atkı iplik iade formuna kaydederek ambara teslim eder. | | | |C.10 |Dokuma öncesi hazırlık yapmak |C.10.1 |Üretim planında istenen hammadde (atkı ipliği, çözgü leventi), araç ve aletleri (tığ, parafin, makas ve | | | | | | |benzeri) temin eder. | | | | | |C.10.2 |Üretim planına ve makinelerin özelliklerine göre makinelerin çalışma ayarlarını yapar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |C |Kumaş üretim sürecini takip |C.11 |Dokuma makinelerinin dokuma |C.11.1 |Elektronik kontrollü dokuma makinelerinde refakat kartında yazan kumaş top uzunluğunu makineye tanıtır. | | |etmek | |ayarlarını yapmak | | | | | | | |C.11.2 |Üretim planına ve makine özelliklerine göre atkı sıklık, atkı atma, ağızlık açma ayarlarını yapar. | | | | | |C.11.3 |Üretim planına ve makine özelliklerine göre desen/örgü, çözgü uzunluğu, çözgü ve atkı tansiyon ayarlarını | | | | | | |yapar. | | | | | |C.11.4 |Makineyi belli bir deneme süresinde çalıştırdıktan sonra, kumaşın uygun kalitede olmasını sağlayacak | | | | | | |ayarları yapar. | | | | | |C.11.5 |Deneme çalışması tamamlanan makineyi, operatörüne çalışır vaziyette teslim eder. | | | |C.12 |Dokuma sürecini takip etmek |C.12.1 |Üretim planına göre kumaşın uygun kalitede dokunması için dokuma sürecini takip ederek kumaşta tespit edilen | | | | | | |hatalara müdahale eder. | | | | | |C.12.2 |Kumaşta tespit edilen hatalara göre ilgili makine ayarlarını düzeltir. | | | | | |C.12.3 |Uzun süren veya sık tekrarlanan makine duruş arızalarını giderir. | | | |C.13 |Ürün hatalarını tespit etmek |C.13.1 |Üretimin her aşamasında oluşan ürün hatalarının kaynağını tespit eder. | | | | | |C.13.2 |Ürün hatalarını gidermek için gerekli müdahaleyi yapar ve üst yönetime bildirir. | | | | | |C.13.3 |Günlük arıza ve hataların işletme formlarını kullanarak kaydını tutar. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |D |Sorumluluğundaki makineleri |D.1 |Makinelerdeki arızaları takip |D.1.1 |Planlanan üretim miktarına ulaşamayan makinelerin sorunlarını tespit ederek soruna müdahale eder. | | |takip etmek | |etmek | | | | | | | |D.1.2 |Makinelerdeki arızaları (su, buhar, yağ, kimyasal madde, hava ve gaz kaçakları) takip ederek arızanın | | | | | | |kaynağını tespit eder. | | | | | |D.1.3 |Makinelerde yetkisi dahilinde olup da giderdiği arızalar ile gideremediği arızaları amirine bildirir. | | | | | |D.1.4 |Üretim planına uygun olmayan makine ayarlarını revize ederek üretim planına uygun duruma getirir. | | | |D.2 |Bakım-onarımı yapılan makineleri |D.2.1 |Yetkili olduğu makinelerin bakımları ile periyodik muayenelerini takip eder. | | | | |teslim almak | | | | | | | |D.2.2 |Bakım onarımı yapılan makineyi, işletme prosedürüne uygun şekilde teslim alır. | | | | | |D.2.3 |Standart çalışma ayarları talimata uygun olan makineleri bakım onarımdan teslim alır. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |E |Üretim performansını takip |E.1 |Makine üretim performansını takip|E.1.1 |Makinenin performansını, üretim miktarına göre takip eder. | | |etmek | |etmek | | | | | | | |E.1.2 |Aynı makinelerin üretim, hata miktarlarını karşılaştırarak değerlendirir. | | | |E.2 |Operatör performansını takip |E.2.1 |Benzer makinelerde çalışan operatörlerin üretim çıktılarını karşılaştırır. | | | | |etmek | | | | | | | |E.2.2 |Aynı üretim tipindeki vardiya farklılıklarını karşılaştırarak değerlendirir. | | | | | |E.2.3 |Operatörün sorunlara müdahale etme sürelerini takip eder. |
|Görevler |İşlemler |Başarım Ölçütleri | |Kod |Adı |Kod |Adı |Kod |Açıklama | |F |Mesleki gelişim faaliyetlerine |F.1 |Bireysel mesleki gelişimi |F.1.1 |Mesleği ile ilgili öğrenme ihtiyaçlarını rehberlik eşliğinde belirler. | | |katılmak | |hakkında çalışmalar yapmak | | | | | | | |F.1.2 |Yönetim tarafından belirlenen mesleki eğitim ve organizasyonlara katılır. | | | | | |F.1.3 |Meslekle ilgili malzeme, araç, gereç ve ekipmandaki teknolojik gelişmeleri takip eder. | | | | | |F.1.4 |Mesleği ile ilgili gelişmeleri, yürüttüğü işlemlerde uygular. | | | |F.2 |Birlikte çalıştığı kişilerin |F.2.1 |Astlarının mesleki gelişimini ile ilgili eğitim ihtiyaçlarını belirler. | | | | |mesleki gelişimine katkı | | | | | | |sağlamak | | | | | | | |F.2.2 |İşe yeni başlayan meslektaşlarına yapılacak işlere ilişkin bilgi ve deneyimlerini aktarır. | | | | | |F.2.3 |Ekip arkadaşları ile edindiği yeni bilgi ve deneyimlerini paylaşır. |
2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
1. Ana malzeme (çözgü leventi, atkı bobini)
2. Yardımcı malzeme (haşıl, yalancı kenar makarası/bobini, leno bobini, maskeleme bandı, naylon yapıştırıcı)
3. Araç (levent, bıçak, makas, cetvel, çözgü çekeceği, atkı çekeceği, patron, bilgisayar, kanca /kelepçe /yedek kılavuzu, fırça, tarak çekeceği, çapraz çubuğu, hava geçirgenliği ölçüm cihazı, iplik gerginlik ölçüm aparatı, katı madde oranı ölçer, viskozite ölçer, veri yükleme kartı, kişisel koruyucu donanım)
6. Temel el aletleri (anahtar takımı, pense, tork anahtarı, tornavida ve benzeri)
3. Bilgi ve Beceriler
1. Acil durumlar ve acil durumlarda yapılacak işlemler hakkında bilgi 2. Astlarının mesleki gelişim ile ilgili eğitim ihtiyacını belirleme becerisi 3. Bakım onarımı yapılan makinelerin teslim işlemleri hakkında bilgi ve beceri 4. Bireysel mesleki gelişim hakkında bilgi 5. Birlikte çalıştığı kişilere mesleki deneyimlerini aktarma bilgi ve becerisi 6. Bobinlerin çağlığa bağlanmasında sorumluluğundaki işlemler hakkında bilgi ve beceri 7. Çevre koruma önlemleri hakkında bilgi 8. Çevre koruma önlemlerini uygulama becerisi 9. Çözgü ipliği düğümleme işlemleri hakkında bilgi 10. Çözgü ipliği düğümleme sürecini planlama ve uygulatma becerisi 11. Dokuma makinelerinde dokuma ayarlarını yapma becerisi 12. Dokuma makinelerinde yapılan dokuma ayarları hakkında bilgi 13. Dokuma öncesi hazırlıkları planlama ve uygulatma becerisi 14. Dokuma sürecinde atkı ipliği sarfiyatını takip ve temin etme becerisi 15. Dokuma sürecini planlama ve uygulatma becerisi 16. Elle tahar yapma işlemleri hakkında bilgi 17. Elle tahar yapma sürecini planlama ve uygulatma becerisi 18. Görev dağılımı yapma ve uygulatma becerisi 19. Halat açma/sarma işlemleri hakkında bilgi 20. Halat açma/sarma sürecini planlama ve uygulatma becerisi 21. Haşıllama işlemleri hakkında bilgi 22. Haşıllama sürecini planlama ve uygulatma becerisi 23. İSG talimatları hakkında bilgi 24. İSG talimatlarını iş süreçlerinde uygulama becerisi 25. İş programını oluşturma becerisi 26. İş programını oluşturma hakkında bilgi 27. İş süreçlerinde kayıt tutma, raporlama bilgi ve becerisi 28. Kalite gereklilikleri hakkında bilgi 29. Kalite gerekliliklerini uygulama becerisi 30. Kişisel koruyucu donanımlar ve kullanım koşulları hakkında bilgi 31. Kişisel koruyucu donanımları kullanma becerisi 32. Konik çözgü işlemleri hakkında bilgi 33. Konik çözgü yapma sürecini planlama ve uygulatma becerisi 34. Makine arızaları hakkında bilgi 35. Makinelerde meydana gelen arızalara yönelik yapılacak işlemler hakkında bilgi ve beceri 36. Makine ile tahar yapma işlemleri hakkında bilgi 37. Makine ile tahar yapma sürecini planlama ve uygulatma becerisi 38. Makine üretim performansını izleme becerisi 39. Makinelerdeki sarf malzemeleri hakkında bilgi 40. Makinelerdeki sarf malzemelerini temin etme becerisi 41. Makinelerin çalışırlıkları, bakım ve periyodik muayeneleri hakkında bilgi 42. Makinelerin standart çalışma ayarları hakkında bilgi 43. Operatör performansını izleme beceri 44. Seri çözgü işlemleri hakkında bilgi 45. Seri çözgü yapma sürecini planlama ve uygulatma becerisi 46. Ürün hataları hakkında bilgi 47. Ürün hatalarını tespit etme ve hata giderme beceresi
4. Tutum ve Davranışlar
1. Aldığı kararlarda maliyet unsurunu göz önünde bulundurmak 2. Astlarına karşı adil ve tarafsız davranmak 3. Bilgi, tecrübe ve yetkisi dahilinde karar vermek 4. Çalışma zamanını etkili ve verimli kullanmak 5. Çalışmalarında planlı ve organize olmak 6. Çevre korumaya karşı duyarlı olmak 7. Çevre, kalite ve İSG mevzuatında yer alan düzenlemeleri benimsemek 8. Değişime karşı açık olmak ve değişen koşullara uyum sağlamak 9. Deneyimlerini iş arkadaşlarına aktarmak 10. Ekip içerisinde uyumlu çalışmak ve ekibi yönetmek 11. Görevi ile ilgili talimatları ve sorumlulukları zamanında yerine getirmek 12. Görevi ile ilgili teknolojik yenilikleri izlemek ve uygulamak 13. Güvenli çalışma şartlarına uymak 14. İnsan ilişkilerine özen göstermek 15. İşyeri çalışma prensiplerine uymak 16. İşyerinde doğru kişilere, zamanında ve doğru bilgi aktarmak 17. İşyerine ait araç, gereç ve malzemelerin kullanımına özen göstermek 18. Karşılaşılan sorunlar karşında soğukkanlı olmak ve sorunlara çözüm üretmek 19. Kaynakların verimli kullanılmasına özen göstermek 20. Kimyasal maddelerle çalışma kurallarına uymak 21. Makinelerde meydana gelen arızalara yönelik yapılacak işlemler hakkında bilgi ve beceri 22. Makinelerdeki arızalar hakkında bilgi 23. Makinelerin ve ürünün durumunu dikkatle denetlemek 24. Mesleki bilgilerini geliştirmeye önem vermek 25. Müşteri memnuniyetini tüm çalışmalarında ön planda tutmak 26. Problemleri eksiksiz olarak amirlerine aktarmak 27. Risk faktörleri konusunda duyarlı davranmak 28. Sorumluluğu dahilindeki iş ve işlemlerde inisiyatif almak 29. Süreç kalitesine özen göstermek 30. Tehlike durumlarında ilgilileri zamanında bilgilendirmek
4. ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME
Dokuma Sorumlusu (Seviye 5), meslek standardını esas alan ulusal yeterliliklere göre belgelendirme amacıyla yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli çalışma şartlarının sağlandığı ölçme ve değerlendirme merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı olarak gerçekleştirilecektir.
Ölçme ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre hazırlanacak ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme ile belgelendirmeye ilişkin işlemler 15/10/2015 tarihli ve 29503 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Meslekî Yeterlilik Kurumu Sınav, Ölçme, Değerlendirme ve Belgelendirme Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.
----------------------- [1]Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye beş (5) olarak belirlenmiştir.
## Ek-6.docx
Ek-6 (Değişik: RG-3/7/2024-32591) İŞ VE MESLEK DANIŞMANI (SEVİYE 6) ULUSAL MESLEK STANDARDI
Meslek: İŞ VE MESLEK DANIŞMANI
Seviye: 6
Referans Kodu: 11UMS0143-6
Standardı Hazırlayan / Güncelleyen Kuruluş (lar):
Hazırlayan: Türkiye İnsan Yönetimi Derneği (PERYÖN) Türkiye İş Kurumu (İŞKUR)
Güncelleyen: Meslekî Yeterlilik Kurumu
Standardı Doğrulayan Sektör Komitesi: MYK İş ve Yönetim Sektör Komitesi
MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/ Sayı: 24.5.2011 Tarih ve 2011/39 Sayılı Karar Rev.01: 18.10.2017 Tarih ve 2017/86 Sayılı Karar Rev.02: 20.3.2024 Tarih ve 2024/56 Sayılı Karar
Resmî Gazete Tarih/Sayı: 7/6/2011 - 27957 (Mükerrer) Rev.01: 29.11.2017-30255 (Mükerrer) Rev.02: 3.7.2024-32591
Revizyon No: 02
TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR ACİL DURUM: İşyerinin tamamında veya bir kısmında meydana gelebilecek yangın, patlama, tehlikeli kimyasal maddelerden kaynaklanan yayılım, doğal afet gibi acil müdahale, mücadele, ilkyardım veya tahliye gerektiren olayları, DANIŞAN: Meslek seçme, iş arama, iş ve meslek değiştirme sürecinde destek almak üzere danışmana başvuruda bulunan kişiyi, DANIŞAN EYLEM PLANI: Danışan ile danışmanın üzerinde anlaştıkları yol haritasını, DANIŞAN PORTFÖYÜ: Bir danışmanın hizmet verdiği danışanların toplamını, DEZAVANTAJLI GRUPLAR: İstihdam bakımından özel düzenleme/uygulama gerektiren grupları, EĞİTİM VE ÖĞRETİM KURUMU: Genel orta ve yüksek eğitim-öğretim dâhil, tüm teknik ve mesleki okullar ile örgün ve yaygın eğitim kurumları ve bunların dışındaki, izinle muhtelif programlar sunan ve mesleki yeterlilikler kazandıran kurumların tümünü, EŞLEŞTİRME: Danışanın özellikleri ile işin ve/veya mesleğin gerekliliklerinin uygun olması durumunu, GÖRÜŞME: Danışanı tanımaya, mesleki eğitime ve/veya işgücü piyasasına hazırlamaya yönelik yüz yüze verilen danışmanlık hizmetini, ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflamasını, İSG: İş Sağlığı ve Güvenliğini, İŞ KAZASI: İşyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hâle getiren olayı, İŞGÜCÜ PİYASASI: Çalışma mevzuatına uygun olarak, sosyal güvenlik sistemi içinde sürekli veya geçici işlerde istihdam edilmek isteyenler ile işverenlerin buluştuğu piyasayı, İŞVEREN: Çalışma mevzuatına uygun olarak bir hizmet akdine dayanarak personel istihdam eden gerçek veya tüzel kişiyi, RİSK: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini, SOSYAL TARAF: İşçi ve işverenlerin temsil edildiği sivil toplum örgütlerini, TEHLİKE: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek, zarar veya hasar verme potansiyelini, YÖNLENDİRME: Danışanın ihtiyaçlarına göre, uygun mesleği seçmek ve/veya iş bulma şansını artırmak amacıyla eğitim, staj, kurs ve benzeri faaliyetleri önermeyi, ifade eder. 1. GİRİŞ İş ve Meslek Danışmanı (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı 19/10/2015 tarihli ve 29507 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması Hakkında Yönetmelik ve 27/11/2007 tarihli ve 26713 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre MYK’nın görevlendirdiği Türkiye İnsan Yönetimi Derneği (PERYÖN) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) tarafından hazırlanmış, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş ve MYK İş ve Yönetim Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır. İş ve Meslek Danışmanı (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardının 01 ve 02 no’lu revizyonları, MYK tarafından yapılmış ve MYK İş ve Yönetim Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
MESLEK TANITIMI Meslek Tanımı İş ve Meslek Danışmanı (Seviye 6) meslek seçimi aşamasında bulunan, iş bulmada/seçmede güçlükleri olan, mesleki uyumsuzluk problemleri bulunan, mesleki yeterliliklerini geliştirmek, mesleğini veya işini değiştirmek isteyenlerle görüşme yapan, beklenti ve ihtiyaçlarını değerlendirerek gerekli yönlendirmeleri yapan, bireylerin iş ve mesleklere uyumunun sağlanması ile ilgili sorunların çözümüne yardım eden, kuruluşlara ve eğitim-öğretim kurumlarına istihdam ve kariyer hizmetleri ile ilgili tanıtım ve yönlendirme hizmetleri sunan nitelikli kişidir.
İş ve Meslek Danışmanı (Seviye 6) çalışmalarını iş sağlığı ve güvenliği ile çevre koruma önlemleri ve kalite gereklilikleri çerçevesinde yürütür ve mesleki gelişim faaliyetleri yürütür. Mesleğin Meslek Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri ISCO 08: 2423 (Personel ve kariyer ile ilgili profesyonel meslek mensupları) Mesleğe Yönelik Özel Düzenlemeler
2872 sayılı Çevre Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı. 4857 sayılı İş Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı.
*Mesleğin icrasına yönelik İSG, Çevre ve diğer konulardaki mevzuata uyulması esastır. Çalışma Ortamı ve Koşulları
İş ve Meslek Danışmanı (Seviye 6); genellikle gürültüden uzak, sakin bir ofis ortamında çalışır. Görevlerini yaparken hizmet verdiği bireyler, çalıştığı kuruluşlardaki yönetici ve diğer personel ve meslektaşları ile iletişim halindedir. Grup/sınıf görüşmelerini toplantı salonlarında yürütür. Şehir içine ve dışına seyahat etmesi gerekebilir. Çalışılan odada dikkat dağıtıcı eşyaların olmaması, soğuk renklerin kullanılmaması gerekir. Hijyen şartlarına dikkat edilmelidir.
İş ve Meslek Danışmanı (Seviye 6), genellikle ofis ortamında görev yaptığı için mesleki hastalık, kaza ve yaralanma riski azdır. Bununla birlikte kuruluşun farklı bölüm ve birimlerinde çalışması gerektiğinde veya seyahat gerçekleştirdiğinde, çalıştığı mekânın riskleriyle karşı karşıya kalabilir. Mesleğe yönelik ortaya çıkabilecek risklerle kaynağında mücadele edilir ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyularak bu riskler bertaraf edilir. Risklerin tamamen ortadan kaldırılamadığı durumlarda ise işveren kurum/kuruluş tarafından sağlanan kişisel koruyucu donanımlar kullanarak çalışır.
MESLEK PROFİLİ Görevler, İşlemler, Başarım Ölçütleri, Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri Görev İSG ve çevre koruma ile ilgili önlemleri uygulamak
İşlemler Başarım Ölçütleri Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri
Kod Açıklama Kod Açıklama
A.1 Güvenli ve sağlıklı çalışma yöntemlerini uygulamak A.1.1 İş süreçlerinin özelliğinden, hizmet alanlardan ve/veya kuruluşlardan kaynaklanabilecek risk ve tehlike durumları varsa ilgili kişi ya da birimlere bildirimde bulunur. Acil durum türleri ve acil durum talimatlarına uygun davranma Araç, gereç ve ekipmanların güvenli kullanımı ile ilgili talimat ve prosedürler ve bunları iş süreçlerine uygulama Çalışma ortamında ergonomik koşullar Çalışma ortamındaki risk ve tehlikeleri belirleme yöntem ve teknikleri Çalışma ortamındaki tehlike ve riskler Enerji verimliliği ve temel tasarruf uygulamaları İş sağlığı ve güvenliğinde işverenlerin ve çalışanların hukuki yükümlülükleri Temel atık yönetimi
A.1.2 Araç, gereç ve ekipmanları talimatlara ve kuruluş prosedürlerine uygun olarak kullanır.
A.1.3 İş sağlığı ve güvenliği konusundaki yasal ve çalışma alanına ait kurallara uyar.
A.2 Acil durum planlarını uygulamak A.2.1 Acil durumlarda çıkış veya kaçış planlarına uygun hareket eder.
A.2.2 Çalışma ortamında meydana gelen iş kazası, yaralanma gibi acil durumlarda temel ilk yardım önlemlerini uygular.
A.2.3 Acil durumlarda müdahale için acil durum ekibiyle iletişime geçer.
A.3 Çevre koruma önlemlerini uygulamak A.3.1 Çalışma ortamında ortaya çıkan çevresel atıkların ve dönüştürülebilir malzemelerin doğru yere iletilmesini sağlar.
A.3.2 Kaynakları (enerji, sarf malzemeleri ve benzeri) tasarruflu ve verimli bir şekilde kullanır.
Görev İş süreçlerinin mevzuata, kuruluş prosedürlerine ve kalite gerekliliklerine uygunluğunu sağlamak
İşlemler Başarım Ölçütleri Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri
Kod Açıklama Kod Açıklama
B.1 İş süreçleriyle ilgili mevzuat ve prosedür değişikliklerini takip etmek B.1.1 Sorumluluğundaki süreçlerin güncel mevzuata ve kuruluş prosedürlerine uygunluğunu kontrol eder. Temel çalışma mevzuatı İşgücü piyasası ve istihdam politikaları Ulusal istihdam hizmetleri ve kurumsal düzenlemeleri Temel kalite yönetim sistemi uygulamaları
B.1.2 Mevzuat/prosedür değişimlerine göre sorumluluğundaki süreçleri güncelleyerek ilgili çalışanları bilgilendirir.
B.2 Kalite gerekliliklerini uygulamak B.2.1 Yapılacak işlemin türüne göre kalite sağlama gerekliliklerini uygular.
B.2.2 Süreç, araç-gereç ve malzemelerin standartlara uygunluğunu denetler.
B.2.3 Sorumluluk alanlarında saptanan hataları kayıt altına alarak ortadan kaldırılmasını sağlar.
B.2.4 Kuruluşun hizmet kalite standartlarına uygun prosedürlerin oluşturulmasında amirine yardımcı olur.
Görev Danışanla görüşme öncesi hazırlıkları yapmak
İşlemler Başarım Ölçütleri Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri
Kod Açıklama Kod Açıklama
C.1 Danışan portföyü ile ilgili açık iş ilanlarını kontrol etmek C.1.1 Günlük olarak kuruluşunun sorumluluğundaki mevcut açık işleri takip ve kontrol eder. İş arama kanalları ve araçları Mesleki bilgi, sınıflama sistemleri ve uygulamaları İşgücü ihtiyaç analizi ile ilgili veri ve kaynaklar Eğitim-öğretim ve sınav sistemi Aktif işgücü hizmetleri ve uygulamaları İşgücü piyasası ile ilgili bilgi kaynaklarını takip etme Araştırma ve raporlama teknikleri Danışmanlık görüşmelerini planlama
C.1.2 Günlük olarak gazete, dergi, internet ve farklı kanallar aracılığıyla duyurulan iş ilanlarını takip eder.
C.2 Meslekleri/mesleki eğitim imkânlarını araştırmak C.2.1 Meslekler hakkında topladığı bilgileri danışmanlık sürecinde kullanmak üzere düzenler.
C.2.2 İşgücü piyasasında ihtiyaç duyulan meslekleri araştırır.
C.2.3 İşgücü piyasasında geçerliliğini kaybeden meslekler ve bu mesleklere alternatif olacak meslekleri araştırır.
C.2.4 Genel ve bölgesel yaygın/örgün eğitim imkânları hakkında bilgi sahibi olur.
C.2.5 Bölgesel eğitim kurumları hakkındaki bilgileri danışmanlık sürecinde kullanmak üzere düzenler.
C.3 Danışan randevusu vermek C.3.1 Randevu talebini kuruluş standartlarına uygun sürede cevaplar.
C.3.2 Randevu taleplerini gruplandırır.
C.3.3 Danışana kendini/kuruluşunu tanıtarak randevunun niteliği hakkında bilgi verir.
C.3.4 Randevu tarih, saat ve yerini açık bir şekilde vererek randevu bilgilerini danışanla teyit eder.
C.3.5 Randevu bilgilerini uygun şekilde bilgi sistemine kayıt eder.
C.3.6 Randevu öncesi danışana hatırlatma yapar.
Görev Danışanla görüşme öncesi hazırlıkları yapmak
İşlemler Başarım Ölçütleri Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri
Kod Açıklama Kod Açıklama
C.4
Danışan hakkında ön bilgi toplamak C.4.1 Ön bilgi olarak alması gereken konuları belirler. Danışanı tanıma yöntemleri Bilgi güvenliği ve kişisel verilerin korunması ile ilgili temel mevzuat Görüşme teknikleri Danışmanlık görüşmelerini yürütme
C.4.2 Danışanın iş arayan kaydı varsa kaydındaki bilgileri alır.
C.4.3 Cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi ve benzeri bilgilere ulaşarak kayıt eder.
C.4.4 Danışanla daha önceden danışmanlık görüşmesi yapılmış ise önceki kayıtları inceler.
C.5
Görüşme odasının uygunluğunu sağlamak C.5.1 Görüşme odasında randevu verdiği tarih ve saatte başka bir görüşmenin olmamasına dikkat eder.
C.5.2 Görüşme odasının fiziksel uygunluğunu (dikkat çekici objelerin olmaması, gürültüden uzak olması, ısı ve ışık durumunu ve benzeri) sağlar.
C.5.3 Görüşmede kullanacağı materyalleri hazır bulundurur.
C.6 Görüşmeye hazırlanmak C.6.1 Görüşme yapacağı gün sade, temiz ve bakımlı olmaya özen gösterir.
C.6.2 Danışana ait bilgileri tekrar gözden geçirir.
Görev Danışanla ön görüşmeyi gerçekleştirmek
İşlemler Başarım Ölçütleri Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri
Kod Açıklama Kod Açıklama
D.1 Danışanı karşılamak D.1.1 Randevu tarih ve saatinde görüşme odasında hazır bulunur.
Danışmanlık hizmetlerinde etik ilkeler Danışan nitelikleri ve beklentilerine yönelik veri toplama ve analiz etme Danışanın değerleri, ilgileri ve kişilik özelliklerini belirleme
D.1.2 Danışanı ayakta ve güler yüzle karşılayarak oturması için yer gösterir.
D.2 Görüşme süreci hakkında bilgi vermek D.2.1 Danışma süresi ve ilkeleri hakkında bilgi vererek hangi konularda yardımcı olabileceğini belirtir.
D.2.2 Danışma sürecinde danışan ve danışmanın karşılıklı rollerini tanımlar.
D.2.3 Gerekmesi halinde ikinci, üçüncü görüşmeye davet edilebileceğini belirtir.
D.2.4 Danışanın kaydı yoksa kaydını/özgeçmiş bilgilerini alır.
D.3 Danışan beklentilerini tanımlamak D.3.1 Danışanın hangi konuda yardım almak üzere görüşmeye geldiğini belirler.
D.3.2 Danışanın görüşme sürecinde rahat olmasını sağlar.
D.3.3 Açık uçlu sorular sorarak danışanın beklentilerini tanımlar.
D.3.4 Eğitim/çalışma koşullarını, engellerini ve özel durumlarını belirler.
D.3.5 Danışanın kazanç, sosyal güvence, sosyal imkânlar ve benzeri konularda beklentilerini belirler.
D.3.6 Belirlemiş olduğu beklentileri danışana doğrulattırır.
Görev Danışanla ön görüşmeyi gerçekleştirmek
İşlemler Başarım Ölçütleri Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri
Kod Açıklama Kod Açıklama
D.4 Danışan hakkında ayrıntılı bilgi almak D.4.1 Uygun iş/meslek seçiminde nelerin önemli olduğunu vurgular. İletişim teknikleri Danışan Psikolojisi Danışan beklentilerini tanımlama Kişilik tipleri ve özellikleri Danışanın ekonomik ve sosyal özelliklerini tanımlama Danışanın kariyer profilini ve hedeflerini tanımlama Kariyer gelişimiyle ilgili sorunların (iş doyumu, tükenmişlik ve motivasyon düzeyi ve benzeri) analiz edilmesinde kullanılan teknik ve yöntemler
D.4.2 Sağlıklı bir iletişim için danışanı motive eder.
D.4.3 Boş zaman etkinlikleri, insanlarla iletişimi, sosyo-ekonomik durumu, eğitimi ve iş deneyimi konularında daha ayrıntılı bilgi alır.
D.4.4 İş arama/ meslek seçimi konusunda bugüne kadar karşılaştığı sorunlar ve varsa engellerini tespit eder.
D.4.5 Bugüne kadar hangi kanallarla iş aradığını/meslek seçimi konusunda yaptığı çalışmaları öğrenir.
D.4.6 Danışan daha önce çalışmış ise son işinden ayrılma nedeni hakkında bilgi alır.
D.4.7 Daha önceden iş görüşmesi yapmış/ eğitim kurumuna başvurmuş ve reddedilmiş ise reddedilme nedenleri konusunda bilgi alır.
D.4.8 Danışanın işgücü piyasası, iş bulma kanalları, meslekler ve eğitim yerleri hakkında bilgi eksikliklerini tanımlar.
D.4.9 Danışanın güçlü ve zayıf yönlerinin ortaya çıkmasını sağlar.
Görev Danışanı tanımaya yönelik ölçme ve değerlendirme faaliyetlerini yürütmek
İşlemler Başarım Ölçütleri Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri
Kod Açıklama Kod Açıklama
E.1 Test uygulamalarını yapmak E.1.1 Danışanı rahat gözlemleyebileceği bir oturma düzeni oluşturur. Kişisel değer analizi yapma Test yöntemleri ve uygulama özellikleri Test uygulamalarını planlama ve yürütme Kayıt ve raporlama
E.1.2 Testin uygulanacağı fiziksel ortamı ve test materyallerini uygulamaya hazır hale getirir.
E.1.3 Danışana testin amacı, uygulanış biçimi, test süresi ve test sonrası süreç hakkında bilgi verir.
E.1.4 Danışanın kendini rahat ifade edebileceği iletişim tarzı geliştirir.
E.1.5 Kişilik, yetenek, beceri ve ilgi ve benzeri test/testleri uygular.
E.1.6 Danışanın test süresince beden dilini, ses tonunu dikkatli bir şekilde gözler.
E.1.7 Danışanı tanımaya yönelik ve yorum yapma fırsatı tanıyan sorular sorar.
E.1.8 Test /gözlem sonuçlarını kayıt altına alır.
E.2 Kişisel değer analizi yapmak E.2.1 Kişisel değer analizinin amacını açıklayarak danışanın rızasını alır.
E.2.2 Gizlilik esaslarına uyar ve danışanı bu konuda bilgilendirir.
E.2.3 Danışanın meslek seçimi ve iş yaşamında etkili olabilecek değerleri ile ilgili sorular sorar.
E.2.4 Analiz sonuçlarını kayıt altına alır.
Görev E. Danışanı tanımaya yönelik ölçme ve değerlendirme faaliyetlerini yürütmek
İşlemler Başarım Ölçütleri Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri
Kod Açıklama Kod Açıklama
E.3 Ölçme ve değerlendirme sonuçlarını yorumlamak E.3.1 Analiz sonuçlarında objektiflik, tarafsızlık ve gizlilik ilkelerine bağlı kalır. Ölçme ve değerlendirme yöntemleri ve uygulamaları Ölçme ve değerlendirme sonuçlarını yorumlama Gizlilik ve kişi mahremiyeti ilkeleri
E.3.2 Danışana yapılan tüm testleri, bireysel görüşme sonuçlarını ve danışanın davranışsal özelliklerini göz önünde bulundurarak yorumlar.
E.3.3 Ölçme ve değerlendirme sonuçlarını kayıt altına alır.
E.4 Danışanı ölçme ve değerlendirme sonuçları hakkında bilgilendirmek E.4.1 Ölçme ve değerlendirme sonuçlarını açıklayacak fiziksel ortam ve iletişim tarzını oluşturur.
E.4.2 Ölçme ve değerlendirme sonuçlarını danışana aktarırken motive edici unsurları ön plana çıkarır.
E.4.3 Uygulanan ölçme ve değerlendirme süreci ile ilgili geri bildirim amaçlı anket uygular.
E.4.4 Gizlilik ve kişi mahremiyeti ilkelerine bağlı kalır.
Görev F. Danışanı yönlendirmeye yönelik analizleri yapmak
İşlemler Başarım Ölçütleri Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri
Kod Açıklama Kod Açıklama
F.1 Eğitim ihtiyaç analizi yapmak F.1.1 İlgili mesleki eğitimin iş piyasasında mevcut ve gelecekteki talebi hakkında bilgi sahibi olur. Eğitim ihtiyaç analiz süreci Eğitim ihtiyaç analizinde kullanılan veri ve kaynaklar Eğitim ihtiyaç analizinde kullanılan yöntemler Danışan bilgilerini analiz etme ve doğrulama
F.1.2 Bireysel görüşme sonucunda elde edilen veriler ile ilgi, kişilik, yetenek, beceri ve benzeri test sonuçlarını eğitim ihtiyaç analizinde kullanır.
F.1.3 Danışanın sosyal ve ekonomik durumunu göz önünde bulundurur.
F.1.4 İhtiyaç duyulan eğitimin içeriği, amacı, süresi ve yeri konusunda bilgilendirir.
F.2 Danışan hakkında toplanan bilgileri analiz etmek F.2.1 Danışanın kişilik özellikleri, yetenek, ilgi, beceri ve benzeri özelliklerini tanımlar.
F.2.2 Danışanın iş arama motivasyonu /mesleki eğilimi konusunda görüş oluşturur.
F.2.3 Danışanın iş bulma/meslek seçiminde karşılaştığı sorunlar ve engellerini tanımlar.
F.2.4 İşin/mesleğin gerektirdiği bilgi, beceri ve yetkinliklerle danışanın sahip olduğu bilgi, beceri ve yetkinliklerin karşılaştırılmasını sağlar.
F.2.5 Danışan hakkında bu aşamaya kadar elde edilen bilgileri iş bulma/meslek seçimi sürecinde nasıl kullanacağına karar verir.
F.3 Danışana analiz sonuçlarını doğrulatmak F.3.1 Danışanla ilgili elde edilen kişilik özelliği, yetenekleri ve benzeri verileri paylaşır ve doğrulatır.
F.3.2 Danışana iş bulma/meslek seçimi konusunda belirlenen sorunlarını, eksikliklerini, güçlü ve zayıf yönlerini ileterek doğrulatır.
F.3.3 Danışanın, danışmanın elde ettiği verileri onaylamaması halinde o konu üzerinde danışanla tekrar görüşerek doğru sonuca ulaşır.
Görev G. Danışanla görüşmeyi sonuçlandırmak
İşlemler Başarım Ölçütleri Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri
Kod Açıklama Kod Açıklama
G.1 Analiz sonuçlarını değerlendirmek G.1.1 Danışanla birlikte, analiz edilen veriler doğrultusunda, meslekler ve eğitim yerleri hakkında bilgisi, iş arama becerisi, eğitimi, iş deneyimi ve benzeri durumlarını değerlendirir. Analiz sonuçlarını değerlendirme Danışanı eşleştirme ve yönlendirme
G.1.2 Danışanın yönelebileceği meslekleri, iş bulabileceği sektör ve işyerlerini belirler.
G.1.3 Meslekler, eğitim yerleri ve iş arama becerileri konusunda yetersiz olduğu alanlar varsa belirler.
G.1.4 Eğitim ihtiyacını ve hangi kuruluşlardan eğitim ihtiyacını karşılayabileceğini belirler.
G.1.5 Danışanın ihtiyaçları doğrultusunda gerekiyor ise hangi kuruluşlardan yardım alabileceğini belirler.
G.1.6 Danışanın iş ve meslek seçimi konusunda karar verme becerisi kazanmasına yardımcı olur.
G.2 Danışanı uygun meslek/iş/ eğitim ile eşleştirmek G.2.1 Meslekte aranan bilgi, beceri ve yetkinlikleri danışanda var olan bilgi, beceri ve yetkinliklerle karşılaştırarak danışanı uygun meslekler ile eşleştirir.
G.2.2 Açık işlerde aranan bilgi, beceri ve yetkinlikleri danışanda var olan bilgi, beceri ve yetkinliklerle karşılaştırarak danışanı uygun işler ile eşleştirir.
G.2.3 Danışanı ihtiyacı doğrultusunda özelliklerine uygun eğitim yeri, kurs/staj programları ile eşleştirir.
G.3 Danışanı yönlendirmek G.3.1 Danışanı vasıflarına uygun işyerine iş görüşmesi için yönlendirir.
G.3.2 Danışanı uygun eğitim yerine yönlendirir.
G.3.3 Danışanı iş arama becerileri seminerine yönlendirir.
G.3.4 Danışanı meslek bilgi kaynaklarından yararlanmaya yönlendirir.
G.3.5 Danışanı gerektiğinde tıbbi, psikolojik ve benzeri yardım almak üzere kuruluş dışındaki diğer uzmanlara yönlendirir.
Görev Danışanla görüşmeyi sonuçlandırmak
İşlemler Başarım Ölçütleri Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri
Kod Açıklama Kod Açıklama
G.4 Eylem planı oluşturmak G.4.1 Yapılan görüşme doğrultusunda danışanın iş bulma/meslek seçimi sürecinde eksikliklerini gidermeye yönelik eylemleri tanımlar. Danışana yönelik eylem planı hazırlama Özgeçmiş hazırlama Danışanın iş arama sürecini izleme ve değerlendirme
G.4.2 Danışanı aktif kılmak için eylem planında bir sonraki görüşme tarihine kadar danışana, meslekler ve eğitim yerleri hakkında bilgi edinmesi, birlikte karar verilen işler dışında açık iş bulması, iş görüşmesi yapması gibi sorumluluklar verir.
G.4.3 Eylem planında yer alan eylemleri belli bir tarihe bağlar.
G.4.4 Eylem planının etkinliği açısından bir sonraki görüşme tarihini belirler.
G.5 Görüşmeyi değerlendirmek G.5.1 Görüşmenin bütünü üzerinde danışanla görüş alışverişinde bulunur.
G.5.2 Birlikte yapılan eylem planının uygunluğunu danışanla tartışarak değerlendirir.
G.5.3 Görüşmeye ilişkin görüşlerini bilgi sistemine eksiksiz kaydeder.
Görev Danışan portföyünü yönetmek
İşlemler Başarım Ölçütleri Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri
Kod Açıklama Kod Açıklama
H.1 Danışan veri tabanını oluşturmak H.1.1 Danışanla ilgili verileri, verilen cevapları bilgi sistemine tam ve doğru bir şekilde girer. Danışan veritabanı yönetimi Dezavantajlı gruplarla ilgili idari ve hukuki düzenlemeler Dezavantajlı gruplarla görüşme süreci ve teknikleri Dezavantajlı grupları yönlendirme süreci
H.1.2 Danışan hakkında değerlendirmelerini ve görüşlerini kaydeder.
H.1.3 Sektörel bazda meslek ana başlıklarını oluşturur.
H.1.4 Danışanları; meslek, eğitim, yaş, deneyim, askerlik ve benzeri durumları dikkate alarak gruplandırır.
H.1.5 İstenen verilere kolay ulaşabilecek sistemsel organizasyon yapısını oluşturur.
H.2 Dezavantajlı grupların iş yapma özelliklerini belirlemek H.2.1 Veri girişi yapılırken dezavantajlı grupları sınıflandırır.
H.2.2 Dezavantajlı danışanın yaptığı, yapabileceği ve yapamayacağı işler hakkında görüşlerini alır.
H.2.3 Dezavantajlı danışanın iş yapma özelliklerini tespit eder.
H.2.4 Dezavantajlı danışanın iş yapma özelliğine katkı sağlayacak bilgi ve yönlendirme yapar.
H.3 Danışanda yetkinlikleri hakkında farkındalık yaratmak H.3.1 Danışanın güçlü yönlerini ön plana çıkarır.
H.3.2 Danışanın sınırlarının farkında olmasını sağlar.
H.3.3 İş yaşamında kullanabileceği deneyimlerinin farkına varmasını sağlar.
H.3.4 Danışana iş arama sürecinde yaşadıklarının deneyim kazandırdığı bilincini verir.
H.4 Danışanın iş arama becerilerini geliştirmek (devamı var) H.4.1 İş bulmanın bir süreç olduğunun kavranmasını sağlayarak, iş yaşamından olumlu örnekler vererek danışanı iş aramaya motive eder.
H.4.2 Meslekler hakkında (tanımı, yapılan görevler, mesleğin gerektirdiği eğitim, kişisel özellikler, bilgi, beceri ve yetkinlikler ve benzeri) bilgi verir.
H.4.3 Danışana iş piyasası hakkında (en çok aranan meslekler, işler ve pozisyonlar ve benzeri) bilgi verir.
Görev H. Danışan portföyünü yönetmek
İşlemler Başarım Ölçütleri Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri
Kod Açıklama Kod Açıklama
H.4 Danışanın iş arama becerilerini geliştirmek H.4.4 İş arama kanalları (gazete ilanları, istihdam kuruluşları, İK siteleri, firma siteleri ağ oluşturma ve benzeri) hakkında bilgi verir. Özgeçmiş hazırlama İş arama teknikleri İş görüşmesi teknikleri Danışanı iş başvuru ve görüşme sürecine hazırlama ve yönlendirme Temel girişimcilik Danışanı iş kurma süreci hakkında yönlendirme Problem çözme ve karar verme teknikleri Danışan eylem planlarını izleme ve değerlendirme
H.4.5 İş başvuru formunun doldurulması konusunda destek olur.
H.4.6 Örnek özgeçmişler göstererek etkili özgeçmiş hazırlama konusunda destek olur.
H.4.7 Danışan tarafından hazırlanmış özgeçmişleri gözden geçirir ve önerilerde bulunur.
H.5 Danışanın iş görüşmesi becerilerini geliştirmek H.5.1 İş görüşmesi süreci, çeşitleri, sergilenmesi gereken tutum ve davranışlar hakkında bilgi verir.
H.5.2 İş görüşmesi örnek uygulama çalışmaları yaparak hataları konusunda geri bildirim verir.
H.5.3 İş görüşmesi öncesi hazırlık çalışmalarında destek verir.
H.6 Danışanda kendi işini kurma konusunda farkındalık yaratmak H.6.1 Girişimciliği bir iş alternatifi olarak sunar.
H.6.2 İlgili kurumlar ve süreç hakkında temel bilgi verir.
H.6.3 Başarılı girişimcilik örneklerini aktarır.
H.7 Temel çalışma mevzuatı hakkında bilgi vermek H.7.1 Çalışma mevzuatı ile ilgili yönetmelik maddelerini aktarır.
H.7.2 Kayıt dışı çalışmanın yol açacağı hak kayıpları hakkında bilgi verir.
H.8 Eylem planını izlemek H.8.1 Daha önce kişiye özgü olarak oluşturulan eylem planına uygun hareket edilip edilmediğini kontrol eder.
H.8.2 Danışanların durumunu uygun izleme kanallarıyla inceler.
H.8.3 Danışanla periyodik görüşmeler yapar.
H.8.4 Yapılan görüşmeyle eylem planında ve sistemde güncellemeler yapar.
Görev I. İşverenlere yönelik danışmanlık faaliyetlerini yürütmek
İşlemler Başarım Ölçütleri Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri
Kod Açıklama Kod Açıklama
I.1 İşyeri ziyareti hazırlıkları yapmak I.1.1 Ziyaret görüşmesinin zamanı ve süresi ile görüşülecek yetkiliyi belirleyerek işyeri ziyaret planı yapar. İşyeri ziyaret planlaması Sunum teknikleri Toplantı organizasyonu ve yönetimi İşgücü ihtiyacını tespit etme
I.1.2 İşveren hakkında ön bilgi (işyerinin sektörü, faaliyet alanları, çalışan sayısı, çalışanların mesleklere göre dağılımı ve benzeri) toplar.
I.1.3 İşverenle birlikte görüşme tarih, saat ve yerini açık bir şekilde kararlaştırır.
I.1.4 Ziyaret bilgilerini sisteme kayıt ederek görüşme öncesi hatırlatma yapar.
I.1.5 Görüşmede yanında bulunması gereken tanıtım materyallerini hazırlar.
I.1.6 Görüşme amacına yönelik bilgilerini tazeleyerek görüşmede konuşulacak konu başlıklarını not alır.
I.2 İşyeri ziyareti yapmak I.2.1 Görüşme tarih ve saatinde görüşme yerinde hazır bulunur.
I.2.2 Kendisini, kuruluşunu ve danışmanlık hizmetini tanıtarak görüşme amacını açıklar.
I.2.3 İşverenden sektörü, çalışan sayısı, çalışanların mesleklere göre dağılımı hakkında bilgi alır.
I.2.4 İşyerinde meslek araştırması yapar.
I.3 İşverenin kısa, orta ve uzun vadede eleman ihtiyacını tespit etmek (devamı var) I.3.1 İşverenin faaliyet alanı ve beklentileri hakkında bilgi toplayarak kayıt altına alır.
I.3.2 İşverenin ileriye dönük büyüme hedefleri ve orta ve uzun vadeli ihtiyacını öğrenir.
Görev I. İşverenlere yönelik danışmanlık faaliyetlerini yürütmek
İşlemler Başarım Ölçütleri Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri
Kod Açıklama Kod Açıklama
I.3 İşverenin kısa, orta ve uzun vadede eleman ihtiyacını tespit etmek I.3.3 Talep edilen insan kaynağının meslek, eğitim, yaş, askerlik durumu, deneyim, sertifika ve ek özelliklerini kayıt altına alır. İşe alım taleplerini değerlendirme İşe alım yöntemleri Personel seçimi ön eleme işlemleri İşe uyum süreçlerini izleme Kayıt ve raporlama
I.3.4 Aranan eleman özellikleri ile işgücü piyasasındaki seçeneklerin uygunluğunu sorgular.
I.3.5 Eleman temininde güçlük çekilen meslekleri, işverenin beklentilerini belirleyerek bu mesleklerin bulunamama gerekçelerini sorgular.
I.3.6 İşverenin faaliyet alanı ve beklentileri hakkında bilgi toplayarak kayıt altına alır.
I.4 Firmanın işe alım yöntemlerini belirlemek I.4.1 Firmanın işe alım süreci ve mülakat teknikleri hakkında bilgi alır.
I.4.3 Alternatif işe alım yöntemleri ve mülakat teknikleri hakkında bilgi verir.
I.5 İşyeri ziyareti raporu hazırlamak I.5.1 İşyerinde elde ettiği verileri düzenler ve kaydeder.
I.5.2 Bir sonraki ziyaret tarihini raporda belirtir.
I.6 Personel seçimi ön elemesi yapmak I.6.1 İşverenin iş talebini ayrıntılı şekilde analiz eder.
I.6.2 Portföyünde kayıtlı danışanları, talep koşullarını göz önünde bulundurarak inceler.
I.6.3 Talep özellikleri ile profili eşleşen adayları işverene yönlendirmek üzere danışanlarla irtibat kurar.
I.6.4 İstekli adaylarla iş talebi ve işverenin beklentileri konusunda ön görüşme ve bilgilendirme yapar.
I.6.5 Adaylara mülakat konusunda bilgi vererek görüşme öncesi motive eder.
I.6.6 İşverenin talebi halinde işe alma görüşme organizasyonu yapar.
I.7 İşe yerleşen bireylerin işe uyum takibini yapmak I.7.1 İşe yerleşen kişi ile belirli periyotlarla iletişime geçerek iş tatmini noktasında danışanın fikrini alır.
I.7.2 İşveren ile periyodik bir şekilde iletişime geçerek çalışanın performansı hakkında bilgi alır.
I.7.3 Çalışan ve işveren arasında mevcut ve oluşabilecek sorunları gidermeye çalışır.
Görev J. Eğitim ve öğretim kurumları ile danışmanlık faaliyetlerini yürütmek
İşlemler Başarım Ölçütleri Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri
Kod Açıklama Kod Açıklama
J.1 Eğitim ve öğretim kurumu ziyaret hazırlıkları yapmak J.1.1 Ziyaret görüşmesinin tarih, saat ve ne kadar süreceği konuları hakkında görüşülecek yetkiliyi belirleyerek eğitim ve öğretim kurumu ziyaret planı yapar. Eğitim kurumları ziyaret planlaması Eğitim kurumlarına rehberlik ve danışmanlık faaliyetleri Öğrenci ve velilere yönelik rehberlik ve danışmanlık faaliyetleri
J.1.2 Kurum yetkilisiyle görüşme yapıp ziyaret tarihi, saati ve yerini açık bir şekilde kararlaştırarak randevu alır.
J.1.3 Randevu bilgilerini sisteme kayıt ederek randevu öncesi hatırlatma yapar.
J.1.4 Görüşmede yanında bulunması gereken tanıtım materyallerini hazırlar.
J.1.5 Görüşme amacına yönelik bilgilerini tazeler ve görüşmede konuşulacak konu başlıklarını not alır.
J.2 Eğitim ve öğretim kurumu ziyareti yapmak J.2.1 Görüşme tarih ve saatinde eğitim ve öğretim kurumunda hazır bulunur.
J.2.2 Kendisini, kuruluşunu ve danışmanlık hizmetini tanıtarak görüşme amacını açıklar.
J.2.3 Eğitim ve öğretim kurumu hakkında (giriş koşulları, alan ve dalları ve benzeri) bilgi alır.
J.2.4 İşyerinde meslek araştırması yapar.
J.2.5 Eğitim ve öğretim kurumunda meslek araştırması yapar.
J.2.6 Eğitim ve öğretim kurumunda elde ettiği verileri düzenleyip kaydeder.
J.3 Rehber öğretmenler ile çalışmalar yapmak J.3.1 Kuruluş ve danışmanlık hizmetleri hakkında bilgi verir.
J.3.2 Yapılacak etkinlikler ile ilgili planlama yapar.
J.3.3 Karşılıklı bilgi alışverişinde bulunur.
J.4 Öğrenciler ve velileri ile grup görüşmeleri yapmak J.4.1 Kuruluş ve danışmanlık hizmetleri hakkında bilgi verir.
J.4.2 Meslek seçiminin önemi konusunda bilgilendirme yapıp meslek seçerken dikkat edilecek noktaları belirtir.
J.4.3 Üst eğitim kurumları ve sınav sistemi hakkında bilgi verir.
J.4.4 Aynı konuda bilgi almak isteyen öğrencilere ilgilendikleri konu hakkında bilgi verir.
Görev K. İş ve meslek danışmanlığı faaliyetlerine göre tanıtım ve işbirliği faaliyetlerini yürütmek
İşlemler Başarım Ölçütleri Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri
Kod Açıklama Kod Açıklama
K.1 Tanıtım materyali hazırlamak K.1.1 İş ve meslek danışmanlığı faaliyetlerini ve sürecini içeren tanıtım materyallerini hazırlar. Tanıtım ve işbirliği etkinliklerini planlama ve organize etme Tanıtım materyallerinin hazırlanma süreci Tanıtım ve işbirliği faaliyetlerinin izleme ve değerlendirmesini yapma
K.1.2 Tanıtım materyallerini hazırlarken görsel ve olumlu algıyı arttırıcı unsurları ön plana çıkarır.
K.1.3 Tanıtım materyallerinin iş arayan, işveren, eğitim kurumu, sosyal taraf ve kamuoyunun rahatça ulaşabileceği yerlerde bulunmasını sağlar.
K.2 Kariyer ve istihdam fuarlarına katılmak K.2.1 Kariyer ve istihdam fuarları ve içerikleri hakkında bilgi sahibi olur.
K.2.2 Kariyer ve istihdam fuarlarını takip eder.
K.2.3 Fuar öncesi ön hazırlıkları ve organizasyonu yapar.
K.2.4 Fuarda danışmanlık faaliyetlerini etkili bir şekilde tanıtır.
K.2.5 Fuar sonrası organizasyon ile ilgili faaliyet görüş ve önerileri kayıt altına alır.
K.3 Tanıtım etkinlikleri düzenlemek K.3.1 İş arayan ve işverenleri buluşturacak tanıtım organizasyonlarını planlar.
K.3.2 Tanıtım etkinliğini organize edecek ekip kurar.
K.3.3 Tanıtım etkinliklerinde tanıtım materyallerini kullanır.
K.3.4 Basın ve medya yoluyla tanıtımın etkinliğini arttırmak amacıyla basın bülteninin hazırlanmasına destek verir.
K.3.5 İş arayanlar, işverenler, eğitim kurumları ve sosyal tarafların katılımını arttırıcı girişimlerde bulunur.
K.3.6 Etkinlik ile ilgili faaliyet görüş ve önerileri kayıt altına alır.
K.3.7 Tanıtım etkinliği sonrası süreci izleyerek faaliyetin yeterlilik ve verimliliğini sorgular.
Görev K. İş ve meslek danışmanlığı faaliyetlerine göre tanıtım ve işbirliği faaliyetlerini yürütmek
İşlemler Başarım Ölçütleri Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri
Kod Açıklama Kod Açıklama
K.4 İşverenler, eğitim kurumları ve ilgili sosyal taraflar ile sürekli iletişim içinde olmak K.4.1 Ziyaret planı ve/veya talep doğrultusunda bu kuruluşları ziyaret eder. Mesleki ilişkileri geliştirme ve sürdürme İletişim ve beklenti yönetimi
K.4.2 Tanıtım ve işbirliği organizasyonlarında bu kuruluşlarla birlikte yer alır.
K.4.3 Özel günlerde e-posta, telefon ve benzeri yöntemlerle bu kuruluşlar ile iletişim kurar.
K.4.4 Kuruluşun düzenlediği etkinliklere katılır.
K.4.5 Gerektiğinde kuruluşlar ile işbirliği protokollerinin hazırlanmasına destek verir.
K.4.6 Gerektiğinde kuruluşlar ile yapılan işbirliği protokollerinin uygulanmasını takip eder.
Görev L. İş ve meslek danışmanlığı faaliyetlerini raporlamak
İşlemler Başarım Ölçütleri Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri
Kod Açıklama Kod Açıklama
L.1 Periyodik iş ve meslek danışmanlığı faaliyetleri raporu hazırlamak L.1.1 İş ve meslek danışmanlığı ile ilgili faaliyet raporunda yer alması gereken konularda ilgili döneme ait verileri ortaya çıkarır. Rapor hazırlama ve sunma Memnuniyet anketlerini değerlendirme Sorun tanımlama ve analiz etme
L.1.2 Verileri faaliyet raporuna işler.
L.2 İş ve meslek danışmanlığı memnuniyet anketlerini değerlendirmek L.2.1 İş ve meslek danışmanlığı memnuniyet anketini hizmet verilen kişilere uygular.
L.2.2 Ankette yer alan hizmet konularına ilişkin verilen cevapları inceler.
L.2.3 Olumsuzlukları, tavsiye ve görüşleri tespit eder.
L.2.4 Olumsuz tavsiye ve görüşlerle ilgili iyileştirmeler yapar.
L.3 Hizmetin geliştirilmesi ve iyileştirilmesine yönelik önerilerde bulunmak L.3.1 Hizmetin verilmesinde karşılaşılan aksaklıkları üstlerine bildirir.
L.3.2 Alternatif çözüm önerileri konusunda diğer birimlerle çalışmalar yaparak önerilerde bulunur.
Görev Mesleki gelişim faaliyetlerini yürütmek
İşlemler Başarım Ölçütleri Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri
Kod Açıklama Kod Açıklama
M.1 Bireysel mesleki gelişimi konusunda çalışmalar yapmak M.1.1 Kendi konularıyla ilgili eğitim ihtiyaçlarını amirleriyle de görüşerek belirler. Araştırma yöntem ve teknikleri Bilgi paylaşımı ve delegasyon süreçleri Bireysel eğitim ihtiyacını analiz etme ve değerlendirme İş ve meslek danışmanlığı ile ilgili veri ve kaynakları izleme ve değerlendirme Kariyer gelişim süreçleri Mesleki portföy oluşturma, değerlendirme ve güncelleme
M.1.2 Eğitim ihtiyaçlarıyla ilgili periyodik veya bir defaya özgü eğitimleri araştırarak uygun olanlarına katılım için talepte bulunur.
M.1.3 Mesleki ve kişisel gelişim için gerekli araştırma faaliyetlerini gerçekleştirir.
M.1.4 İK süreçleri ile ilgili yeni teknik ve gelişmeleri takip eder.
M.2 Birlikte çalıştığı kişilerin mesleki gelişimine katkı sunmak M.2.1 Bilgi ve deneyimlerini birlikte çalıştığı kişilere aktarır.
M.2.2 Sorumluluğundaki süreç ve uygulamalar ile ilgili bilgilendirme toplantıları ve eğitimler yapar.
Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipmanlar Bilgisayar ve donanımları (yazıcı, tarayıcı ve benzeri) İletişim araçları (telefon, tele-konferans sistemleri, faks ve benzeri) Kaynak ve uygulama dokümanları (işgücü piyasası analizleri, meslek bilgi dosyaları, meslek katalogları, genel formlar, prosedürler, iş talimatları, toplu / bireysel iş sözleşmeleri, tanıtım materyalleri ve benzeri) Ölçme ve değerlendirme araçları (test bataryaları ve benzeri) Kırtasiye malzemeleri Ofis araçları (fotokopi makinesi, projeksiyon cihazı, evrak imha cihazı, hesap makinesi kilit sistemi içeren evrak dolabı ve benzeri) Optik/dijital kaydetme ve görüntüleme cihazları (fotoğraf makinesi, video kamera ve benzeri)
3.3. Tutum ve Davranışlar Bilgi, tecrübe ve yetkisi dâhilinde karar vermek Çalışma zamanını etkili ve verimli kullanmak Çalışmalarında planlı, organize ve disiplinli olmak Çevre korumaya karşı duyarlı olmak Çevre, kalite ve İSG kurallarını benimsemek Değişime açık olmak ve değişen koşullara uyum sağlamak Deneyimlerini iş arkadaşlarına aktarmak Din, dil, ırk, mezhep, siyasi görüş, cinsiyet gibi konularda ayrımcılık yapmamak Ekip içinde uyumlu çalışmak Grup toplantılarına zamanında, hazırlıklı ve aktif şekilde katılmak Hizmet içi eğitim ve seminerlere katılma konusunda istekli olmak Hizmeti iyileştirici ve geliştirici önerilerde bulunmak Hoşgörülü olmak İletişim kurduğu kişilere karşı güler yüzlü ve nazik davranmak İletişim kurduğu kişilerle etkili ve güzel konuşmak İşyerine ait araç, gereç ve donanımın kullanımına özen göstermek Kişisel bakım ve hijyenine dikkat etmek Kurum kültürünü benimsemek ve yaygınlaştırılmasını sağlamak Meslek etiğine uygun davranmak Mesleki bilgilerini geliştirmeye ve güncel olayları takip etmeye önem vermek Sakin ve sabırlı olmak ve sorunlara çözüm üretebilmek Sorumluluklarını zamanında yerine getirmek Süreç kalitesine özen göstermek Temizlik, düzen ve işyeri tertibine özen göstermek
Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye altı (6) olarak belirlenmiştir.
İş ve Meslek Danışmanı (Seviye 6) 11UMS0143-6 /20.3.2024/02 Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
İş ve Meslek Danışmanı (Seviye 6) 11UMS0143-6 /20.3.2024/02 Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
İş ve Meslek Danışmanı (Seviye 6) 11UMS0143-6/20.3.2024/02 Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
İş ve Meslek Danışmanı (Seviye 6) 11UMS0143-6 /20.3.2024/02 Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Çağrı Merkezi Müşteri Temsilcisi (Seviye 4) 13UMS0314-4/20.03.2024/02 Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu/ Onay Tarihi / Rev. No
İş ve Meslek Danışmanı (Seviye 6) 11UMS0143-6/20.3.2024/02 Ulusal Meslek Standardı Referans Kodu/ Onay Tarihi / Rev. No
AvAi
Hukuki AI Asistanı
Merhaba! Ben AvAi, Avarsis Hukuki AI Asistanınız. Size nasıl yardımcı olabilirim?
Çerez tercihleriniz
Web sitemizde size en iyi deneyimi sunmak için çerezler kullanıyoruz. 6698 sayılı KVKK ve GDPR kapsamında, zorunlu çerezler sitenin çalışması için gereklidir. Diğer kategorileri tercihlerinize göre yönetebilirsiniz. Çerez politikası·KVKK aydınlatma
Zorunlu çerezler Zorunlu
Sitenin temel işlevleri için gereklidir: oturum yönetimi, güvenlik (CSRF), sepet, dil tercihi ve banner kararı. Devre dışı bırakılamaz. KVKK m.5/2-c (sözleşmenin kurulması/ifası) · GDPR Art. 6(1)(b) · ePrivacy Direktifi 5(3) "kesin gerekli" istisnası Saklama: 365 gün
__cf_bm · Cloudflare30 dakika
avar_consent · Avarsis1 yıl
avar_visitor · Avarsis1 yıl
cf_chl_* · Cloudflare30 gün
cf_clearance · Cloudflare30 gün
csrf_token · AvarsisOturum
PHPSESSID · AvarsisOturum
İşlevsel çerezler
Tema, dil, sidebar durumu, son görüntülenenler gibi kişisel tercihleri hatırlar. Sitenin daha kullanışlı çalışmasını sağlar. KVKK m.5/1 (açık rıza) · GDPR Art. 6(1)(a) · ePrivacy 5(3) Saklama: 365 gün
dark_mode · AvarsisKalıcı
lang · Avarsis1 yıl
sidebar_state · AvarsisKalıcı
theme_pref · Avarsis6 ay
Analitik çerezler
Ziyaretçi davranışını anonim olarak ölçer (Google Analytics, Hotjar, Microsoft Clarity, Yandex Metrica). Trafik analizi ve kullanıcı deneyimi iyileştirmesi için kullanılır. KVKK m.5/1 (açık rıza) · GDPR Art. 6(1)(a) · ePrivacy 5(3) Saklama: 730 gün
_ga · Google2 yıl
_ga_* · Google2 yıl
_ga_container · Google Tag Manager2 yıl
_gat · Google1 dakika
_gid · Google24 saat
FPID · Google2 yıl
Pazarlama çerezleri
Hedefli reklam ve dönüşüm takibi sağlayan üçüncü taraf çerezleri (Google Ads, Meta Pixel, LinkedIn Insight, Microsoft UET, Twitter/X, TikTok, Pinterest, Reddit). Reklam profiliniz oluşturulur. KVKK m.5/1 (açık rıza) · GDPR Art. 6(1)(a) · ePrivacy 5(3) Saklama: 730 gün
__qca · Quantcast13 ay
_fbc · Meta (Facebook)2 yıl
_fbp · Meta (Facebook)3 ay
_gcl_au · Google3 ay
_gcl_aw · Google3 ay
_kuid_ · Salesforce DMP6 ay
_pin_unauth · Pinterest Ads1 yıl
_pinterest_ct_ua · Pinterest1 yıl
_rdt_uuid · Reddit Ads90 gün
_ttp · TikTok13 ay
_uetsid · Microsoft Bing Ads1 gün
_uetvid · Microsoft Bing Ads13 ay
AnalyticsSyncHistory · LinkedIn30 gün
bcookie · LinkedIn1 yıl
CONSENT · YouTube (Google)2 yıl
fr · Meta (Facebook)3 ay
guest_id · X (Twitter)2 yıl
i/jot · X (Twitter)Oturum
IDE · Google (DoubleClick)13 ay
li_fat_id · LinkedIn30 gün
li_sugr · LinkedIn3 ay
lidc · LinkedIn24 saat
muc_ads · X (Twitter)2 yıl
MUID · Microsoft Bing Ads13 ay
NID · Google6 ay
personalization_id · X (Twitter)2 yıl
sc_at · Snapchat Ads1 yıl
test_cookie · Google (DoubleClick)15 dakika
tr · Meta (Facebook)Oturum
tt_appInfo · TikTok1 yıl
tt_webid · TikTok13 ay
UserMatchHistory · LinkedIn30 gün
VISITOR_INFO1_LIVE · YouTube (Google)6 ay
YSC · YouTube (Google)Oturum
Sosyal medya çerezleri
Sosyal medya paylaşım butonları, beğeni, yorum, takip widget'ları (Facebook, X/Twitter, LinkedIn, Instagram, YouTube, TikTok, Pinterest, WhatsApp, Telegram, Reddit). Bu platformlarda oturum açmışsanız ziyaretiniz onlara raporlanabilir. KVKK m.5/1 (açık rıza) · GDPR Art. 6(1)(a) · ePrivacy 5(3) Saklama: 730 gün
_pinterest_sess · Pinterest1 yıl
APISID · Google Hesap2 yıl
auth_token · X (Twitter)2 yıl
c_user · Meta (Facebook)Oturum
csrftoken · Instagram (Meta)1 yıl
datr · Meta (Facebook)2 yıl
HSID · Google Hesap2 yıl
ig_did · Instagram (Meta)10 yıl
JSESSIONID · LinkedInOturum
li_at · LinkedIn1 yıl
mid · Instagram (Meta)10 yıl
PREF · YouTube (Google)8 ay
reddit_session · Reddit1 yıl
SAPISID · Google Hesap2 yıl
sb · Meta (Facebook)2 yıl
SSID · Google Hesap2 yıl
token_v2 · Reddit1 yıl
twid · X (Twitter)Oturum
wa_session · WhatsAppOturum
wd · Meta (Facebook)7 gün
Üçüncü taraf gömülü içerik
Site içine gömülü harici servisler: Google Haritalar, Mapbox, YouTube/Vimeo videoları, SoundCloud, canlı destek (Intercom, Zendesk, Tawk.to), CDN (Cloudflare, AWS), reCAPTCHA, ödeme sistemi (PayTR). Gizlilik politikaları sağlayıcılarına aittir. KVKK m.5/1 (açık rıza) · GDPR Art. 6(1)(a) · ePrivacy 5(3) Saklama: 365 gün
_GRECAPTCHA · Google reCAPTCHA6 ay
NID (Maps) · Google Haritalar6 ay
PayTR ödeme sayfası çerezleri (paytr.com) · PayTR Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşu A.Ş.Oturum
player · Vimeo1 yıl
vuid · Vimeo2 yıl
Veri sorumlusu: İnnovator Bilişim Teknolojileri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi · KVKK m.5/m.7 kapsamında tercihleriniz kaydedilir, istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz.