Tapu Sicili Tüzüğü

TAPU SİCİLİ TÜZÜĞÜ


 


Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi      :
22/7/2013        No     : 2013/5150


Dayandığı Kanunun Tarihi                    :
22/11/2001      No     : 4721


Yayımlandığı Resmî Gazetenin Tarihi :
17/8/2013        No     : 28738


Yayımlandığı Düsturun Tertibi             :
5                      Cildi : 53


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar


 


Amaç


MADDE 1 –
(1) Bu Tüzüğün amacı, 22/11/2001 tarih ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun
öngördüğü tapu sicillerinin düzenli bir biçimde tutulmasını sağlamaktır.


 


Kapsam


MADDE 2 – (1) Bu Tüzük, taşınmazlarla ilgili mülkiyet hakkı,
sınırlı aynî haklar ve kişisel hakların tapu siciline tescil, değişiklik,
terkin ve düzeltme işlemleri ile sicil ve belgelerin arşivlenmesinin usûl ve
esaslarını kapsar.


 


Dayanak


MADDE 3 – (1) Bu Tüzük, 4721 sayılı Kanunun 913 üncü, 997 nci, 998
inci, 1000 inci, 1012 nci ve 1017 nci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.


 


Tanımlar


MADDE 4 –
(1) Bu Tüzükte geçen;


a) Bölge müdürlüğü: Tapu ve Kadastro Genel
Müdürlüğü bölge müdürlüklerini,


b) Genel Müdürlük: Tapu ve Kadastro Genel
Müdürlüğünü,


c) İstem belgesi: Tescil veya terkin istem
belgesini,


ç) Kütük: Tapu kütüğü ve kat mülkiyeti
kütüğünü,


d) Müdür: Tapu müdürünü,


e) Müdürlük: Tapu müdürlüğünü,


f) TAKBİS: Tapu ve Kadastro Bilgi
Sistemini,


g) Tapu görevlisi: Tapu müdürlüklerinde
işlem hazırlama ve kontrol işlerini yürüten memur veya sözleşmeli personeli,


ifade eder.


 


İKİNCİ BÖLÜM


Genel Hükümler


 


Tapu sicili


MADDE 5 –
(1) Tapu sicili, Devletin sorumluluğu altında, tescil ve açıklık ilkelerine
göre taşınmazlar ile üzerindeki hakların durumlarını göstermek üzere tutulan
sicildir.


 


Sicil bölgeleri


MADDE 6 –
(1) Her ilçenin idarî sınırları bir tapu sicili bölgesidir. Taşınmazlar,
bulundukları bölgenin tapu siciline kaydedilir.


(2) Tapu sicili, her mahalle veya köy için
ayrı ayrı düzenlenir ve taşınmazlara Genel Müdürlük tarafından Türkiye
Cumhuriyeti taşınmaz numarası verilir.


(3) Birden çok
bölgede bulunan taşınmaz, diğer bölge sicillerine kayıtlı olduğu belirtilmek
suretiyle her bölgedeki sicile ayrı ayrı kaydedilir. Böyle bir taşınmaza
ilişkin tescil istemleri ve tescil işlemleri taşınmazın büyük kısmının
bulunduğu bölgede yapılır ve yapılan tescil kütüğe işlenmek üzere diğer
bölgelerdeki ilgili müdürlüklere bildirilir.


 


Tapu sicilinin unsurları


MADDE 7 –
(1) Tapu sicili, aşağıda belirtilen ana ve yardımcı sicillerden oluşur:


(2) Ana siciller:


a) Tapu kütüğü,


b) Kat mülkiyeti kütüğü,


c) Yevmiye defteri,


ç) Resmî belgeler (resmî senet, mahkeme
kararı ve diğerleri),


d) Plân.


(3) Yardımcı siciller:


a) Aziller sicili,


b) Düzeltmeler sicili,


c) Kamu orta malları sicili,


ç) Tapu envanter defteri.


 


Tapu siciline kaydı gereken taşınmazlar


MADDE 8 –
(1) Tapu siciline taşınmaz olarak şunlar kaydedilir:


a) Arazi,


b) Bağımsız ve sürekli haklar,


c) Kat mülkiyetine konu olan bağımsız
bölümler.


(2) Özel mülkiyete
tâbi olmayan ve kamunun yararlanmasına ayrılan taşınmazlar, bunlara ilişkin
tescili gerekli bir aynî hakkın kurulması söz konusu olmadıkça kütüğe
kaydolunmaz.


(3) Tapuya kayıtlı bir taşınmaz, kayda
tâbi olmayan bir taşınmaza dönüşürse, tapu sicilinden terkin edilir.


 


Arazi


MADDE 9 –
(1) Arazi, sınırları hukukî ve geometrik yöntemlerle belirlenmiş yeryüzü
parçasıdır. Arazinin tapu siciline kaydı, özel kanun hükümlerine tâbidir.


 


Bağımsız ve sürekli haklar


MADDE 10 –
(1) Süresiz veya en az otuz yıl süreli olan ve tasarrufları kısıtlanmayan ve
izne tâbi kılınmayan bağımsız ve sürekli irtifak hakları, hak sahibinin yazılı
istemi üzerine tapu kütüğünün ayrı bir sayfasına taşınmaz olarak tescil edilir.


(2) Tapu kütüğüne taşınmaz olarak tescil
edilen bağımsız ve sürekli haklar, üçüncü kişilere devredilebilir, mirasçılara
geçebilir ve üzerinde her türlü aynî veya kişisel hak kurulabilir.


 


Bağımsız bölüm


MADDE 11 –
(1) Ana taşınmazın bağımsız mülkiyete konu olan bölümleri, kat mülkiyeti
kütüğünün ayrı sayfalarına kaydedilir.


 


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Tapu Sicilinin Elektronik Ortamda Tutulması


 


Sicillerin elektronik ortamda tutulması


MADDE 12 –
(1) Tapu kayıtlarının elektronik ortamda tutulması hâlinde, ana ve yardımcı
siciller TAKBİS içerisinde saklanır ve yönetilir. TAKBİS’te saklanan ve güvenliği
sağlanan taşınmaza ilişkin bilgiler, sicilde esas alınır.


(2) TAKBİS üzerindeki kayıtlar, sicillerin
elektronik ortamda tutulmaya başlandığı tarihten sonraki bilgileri gösterir.


 


Elektronik ortamda işlem yapılması


MADDE 13 –
(1) Genel Müdürlük tarafından belirlenecek resmî şekle tabî olmayan belge ve
kayıt örneği verilmesi gibi işlemler, elektronik ortamda başvuru yapılarak ve
elektronik imza dâhil diğer kimlik doğrulama yöntemleri kullanılarak
tamamlanabilir.


 


Elektronik ortamda verilere erişim hakkı


MADDE 14 – (1) Mahkemeler, Cumhuriyet başsavcılıkları, icra ve
iflas müdürlükleri ile kamu kurum ve
kuruluşlarının görevleriyle ilgili taşınmaz verilerine erişimi protokol
düzenlenerek sağlanabilir. Erişim hakkına sahip kuruluşlar, taşınmaz ile ilgili
verileri TAKBİS üzerinden alırlar.


(2) Kamu kurumu niteliğindeki meslek
kuruluşları ile taşınmaza ilişkin konularda faaliyet gösteren gerçek ve tüzel
kişiler, kendi işleriyle sınırlı olmak üzere, düzenlenecek protokol kapsamında
gerekli verilere erişebilirler.


(3) TAKBİS üzerinden sorgulama
yapılabilmesi için, Genel Müdürlük tarafından belirlenecek sözleşme imzalanır.
Bu sözleşmede, erişimin türü ve şekli, erişim kontrolü, verilerin kullanım
amacı, üçüncü kişilere kullandırılmasına ilişkin sınırlamalar ve amacı dışında
kullanımın sonuçları yer alır.


(4) Taşınmaz malikleri ile taşınmaz
üzerinde hak sahibi olanlar, düzenlenecek sözleşme şartları dahilinde verilere
erişebilirler.


(5) Tapu sicilinde kayıtlı taşınmazın
tanımlayıcı bilgileri herkes tarafından sözleşme şartları kapsamında
sorgulanabilir.


(6) Verilere erişim hakkının kötüye
kullanılması hâlinde, özel kanun hükümleri saklı kalmak üzere, TAKBİS’e erişim
derhâl durdurulur.


(7) TAKBİS verilerine erişime ilişkin
döner sermaye katılma payını ve bunun istisnalarını belirlemeye Genel Müdürlük
yetkilidir.


 


Erişim ve bilgi güvenliği


MADDE 15 –
(1) TAKBİS üzerinden yapılacak her türlü sorgulama ve sorgulayan bilgisi kayıt
altına alınır. Bu kayıtlar iki yıl süreyle saklanır.


(2) TAKBİS üzerindeki verilere erişimi durdurmaya
veya kısıtlama yapmaya Genel Müdürlük yetkilidir.


(3) TAKBİS üzerinde, tapu görevlileri
hariç olmak üzere, verilerin ardı ardına sorgulanmasına ilişkin her türlü
güvenlik önlemi alınır.


 


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


İstem ve İşlemin Sonuçlandırılması


 


İstem


MADDE 16 –
(1) Kanunlarda veya bu Tüzükte belirlenen istisnalar dışında, yazılı istem
olmadıkça tapu sicili üzerinde işlem yapılamaz,


(2) İstem, tescili bozucu veya hükümsüz
kılıcı kayıt ve şarta bağlanamaz,


(3) Müdürlüklere her türlü tapu işlemi
için yapılacak istemde, başvuru istem belgesi düzenlenir.


(4) Tapu sicilinde yapılacak haciz dahil
her türlü kayıt sorgulaması istemlerinde, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası
veya taşınmazın ada ve parsel numarasının belirtilmesi zorunludur. Aksi hâlde
istem reddedilir.


 


İstemde bulunacaklar


MADDE 17 –
(1) Kanunî istisnalar dışında, tapu sicilinde hak sahibi olan kişiler istemde
bulunabilir. Tescilden önce hak sahibi olmuş kişiler de hakkın tescili için
gerekli belgeleri ibraz ederek istemde bulunabilirler.


(2) Aile konutu olarak özgülenen
taşınmazın maliki olmayan eş, tapu kütüğüne konutun aile konutu olduğuna dair
şerhin verilmesini isteyebilir.


 


Hak sahibinin belirlenmesi


MADDE 18 –
(1) İstem, müdür veya görevlendireceği tapu görevlisi tarafından incelenir ve
istemin hak sahibi tarafından yapılıp yapılmadığı belirlenir.


(2) İstemde bulunan
hak sahibi gerçek kişi ise, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numaralı nüfus cüzdanı
istenir, ibraz edilen kimlik bilgileri ile tescile esas belgelerde yer alan
nüfus bilgileri karşılaştırılarak istemde bulunan ile hak sahibinin aynı kişi
olup olmadığı tespit edilir.


(3) Hak sahibinin
tespit edilmesine yönelik kimlik doğrulama yöntemlerini belirleyerek her türlü
teknolojik güvenlik önlemlerini almaya Genel Müdürlük yetkilidir.


(4) İstem vekâleten
yapılmışsa, vekilden 18/1/1972 tarih ve 1512 sayılı Noterlik Kanununa göre
düzenlenmiş ve istem konusu işleri yapmaya yetkili olduğunu içerir vekâletname
istenir. Tapu işlemi için düzenlenecek vekâletnamelerde, vekâlet verenin
imzasının bulunması zorunludur. Vekil, tevkil yetkisine dayalı olarak bir
başkasını vekil tayin etmiş ise, dayanağı olan vekâletname de aranır. Vekilin
kimliği belirlendikten sonra, tapu sicilindeki hak sahibi ile vekâletnamedeki
vekâlet verenin kimliği ikinci fıkra hükmüne göre karşılaştırılır.


(5) İstem bir tüzel
kişi adına yapılmış ise, tüzel kişinin istemde bulunulan işlemi yapabileceğini
ve temsilcilerini belirten, kanunlarda yazılı mercilerden alınmış yetki belgesi
ve imza sirküleri aranır. Yetki belgesinde, temsilcinin Türkiye Cumhuriyeti
kimlik numarasının da bulunması zorunludur.


(6) İstemde bulunan kişi kanunî temsilci
ise, yetkili olduğunu belirten karar veya belge istenir.


(7) İstem, kamu kurum ve kuruluşlarınca
yapılırsa, bu kamu kurum ve kuruluşlarının ve temsilcilerinin yetkilerinin olup
olmadığı belirlenir.


(8) Yabancı uyruklu gerçek kişiler ve
yabancı ülkelerde kendi ülkelerinin kanunlarına göre kurulan tüzel kişiliğe sahip ticaret şirketlerinin tapu ve kadastro
işlemlerinde kullanılacak belgeleri belirlemeye Genel Müdürlük yetkilidir.


 


Tasarruf yetkisinin belirlenmesi


MADDE 19 –
(1) İstemde bulunanların fiil ehliyetinin bulunup bulunmadığı araştırılır.


(2) Müdürlük, istem sahibinin ifade, tavır
ve davranışlarından fiil ehliyetinin bulunup bulunmadığı hususunda şüpheye
dûşerse resmî veya özel sağlık kuruluşundan ilgilinin ayırt etme gücüne sahip
olup olmadığı hakkında fotoğraflı sağlık raporu ister. Raporun tarihi ve
numarası resmî senet veya istem belgesi içeriğinde belirtilir ve raporun aslı
işlem dosyasında saklanır.


 


Resmî senet düzenlenmesini gerektirmeyen
işlemler


MADDE 20 –
(1) Resmî senet düzenlenmesini gerektirmeyen işlemlerde aynî hakların tescili
için;


a) İstem, yasal veya atanmış mirasçılar
tarafından yapılırsa yetkili merciler tarafından verilmiş mirasçılık belgesi,


b) İstem, vasiyet alacaklısı tarafından
yapılırsa taşınmazın tanımlandığı ve tescil hükmünü de içerir tenfiz kararı
veya hâkim tarafından tescil için yazılan yazı ile birlikte tenfiz kararı ve
vasiyetnamenin onaylı bir örneği; vasiyet alacaklısı, yasal ve atanmış
mirasçılar tarafından birlikte yapılırsa vasiyetnamenin açılıp okunduğuna dair
karar ile birlikte vasiyetnamenin onaylı bir örneği,


c) Miras taksim veya miras payının devri
sözleşmesinde tescil yetkisini içerir noterce düzenlenmiş sözleşme; miras
taksim sözleşmesi mirasçılar arasında yazılı olarak yapılmış olup da
mirasçıların imzaları noterce onaylanmamışsa tüm mirasçıların; imzaların bir
kısmı onaylanmış ise imzaları onaylanmamış olanların istemleri,


ç) Hükmen yapılan kamulaştırmalarda;
mahkeme kararı,


d) Cebri icra veya ortaklığın giderilmesi
yoluyla yapılan satışlarda; gerçek kişi ihale alıcısının Türkiye Cumhuriyeti
kimlik numaralı nüfus bilgilerini ve fotoğrafını içeren, tüzel kişi ihale
alıcılarında ise kanunlarda yazılı mercilerden alınmış yetki belgesi ile
birlikte ihale alıcısı tüzel kişiliğin unvanını içeren ihalenin kesinleştiğini
ve tescili belirten yetkili merciin yazısı,


e) Mahkeme kararına dayalı tescillerde;
kesinleşmiş mahkeme kararı,


f) İmar uygulamalarında; kesinleşmiş imar
parselasyon planları, dağıtım cetvelleri ve gerekli diğer belgeler,


g) Devlet veya kamu kurumlarınca
taşınmazın tahsis veya devir yoluyla dağıtımında; ilgili kanuna uygun şekilde
yetkili mercilerce verilen karar, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasını ve
diğer kimlik bilgilerini içerir dağıtım cetvelleri,


ğ) Arazi
toplulaştırmalarında; yetkili mercilerce onanan kesinleşmiş toplulaştırma
planları, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasını ve diğer kimlik bilgilerini
içerir dağıtım cetvelleri,


h) Kooperatiflerin
ferdileşme işlemlerinde; üyelerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasını ve
diğer kimlik bilgilerini içerir liste,


aranır.


 


Resmî senet düzenlenmesi


MADDE 21 –
(1) Sözleşme düzenlenmesi gereken işlemlerde resmî senet düzenlenir.


(2) Resmî senetlerin düzenlenmesine
ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.


 


İstem belgesi düzenlenmesi


MADDE 22 –
(1) Sözleşme düzenlenmesini gerektirmeyen işlemlerde, istem sahibinin kimlik
bilgileri ile merkezi nüfus idaresi sisteminden alınan yerleşim yeri bilgilerini
içeren istem belgesi düzenlenir.


(2) Müdür veya görevlendireceği tapu
görevlisi, istem belgesinin imzalanmasından önce işlemle ilgili tüm belgeleri
kontrol eder. İşlemi hazırlama ve kontrol etme görevleri aynı kişide
birleşemez. Bu hüküm tek personel bulunan müdürlüklerde uygulanmaz.


(3) İşlemde eksiklik
ve yanlışlık bulunmuyorsa, kontrol görevini yapan, istem belgesinin “işlem kontrolü yapıldı” sütununa adını ve soyadını
yazarak imzalar, işlemde eksiklik veya yanlışlık tespit edilmiş ise, bunlar
giderilmeden imza aşamasına geçilmez.


(4) İstem sahibi
belgeyi, "okudum" ibaresini yazarak imzalar. İstem belgesi, müdür
veya görevlendireceği tapu görevlisi ile belgeyi düzenleyen tapu görevlisi
tarafından imzalanarak müdürlük mührü ile onanır.


(5) İstem belgesinde silinti, kazıntı,
çıkıntı yapılamaz.


 


Yevmiye defterine kayıt


MADDE 23 –
(1) Yevmiye defterine, tapu sicili üzerinde işlem yapılmasını gerektiren veya reddedilen istemler kaydedilir. Tapu sicili
üzerinde kayıtlı hakların birbirlerine üstünlüğü, bu deftere yazım tarih ve
sıra numarasına göre belirlenir.


(2) Müdürlüğe gelen istemler;


a) Sözleşme
düzenlenmesi gereken işlemlerde usulüne uygun resmî senet düzenlenerek
taraflarca imzalanmasından,


b) Sözleşme düzenlenmesi gerekmeyen
işlemlerde istem belgesinin imzalanmasından,


c) Resmî kurumlara ait yazıların
alınmasından


sonra yevmiye defterine kaydedilir.


(3) Yevmiye defterine; işlemin yevmiye
numarası, saat ve dakikası, istemde bulunanın adı ve soyadı, istemin niteliği,
isteme konu taşınmazın köy veya mahalle adı, cilt ve sayfa numaraları ile
işlemi hazırlayan, kontrol eden ve onaylayanın adı ve soyadı yazılır.


(4) Yevmiye defteri müdür tarafından her
iş günü tarih atılarak açılır ve iş günü sonunda kapatılarak imzalanır. Yevmiye
defteri işlem olmadığı günlerde açılıp kapatılmaz.


(5) Yevmiye defterine her sene başında,
birden başlayan sıra numarası verilir.


(6) Müdür, müdürlük
dışına çıkarken veya izin ve rapor gibi nedenlerle görevinden ayrılırken yetki
verdiği memuru yevmiye defterine yazar ve imza eder. Müdür göreve dönünce,
göreve başladığını yine yevmiye defterine yazar ve imza eder.


 


Tanık bulundurulması gereken hâller


MADDE 24 –
(1) Tapu işlemlerinde, istem sahiplerinden biri veya birkaçının imza atamaması,
okuma ve yazma bilmemesi, kimliklerinde şüpheye düşülmesi, ölünceye kadar bakma
sözleşmesi ile mevzuatın öngördüğü diğer hâllerde iki tanık bulundurulur.


(2) İstem sahibinin, işitme, konuşma veya
görme engelli olması hâlinde, işlemler isteğe bağlı olarak iki tanık huzurunda
yapılır. Engellinin tanık istememesi hâlinde, bu husus istem belgesinde veya
resmî senette belirtilir. İlgilinin işitme veya konuşma engelli olması ve yazı
ile anlaşma imkânının da bulunmaması hâlinde, işaret dilinden anlayan yeminli
bilirkişi bulundurulur.


(3) İstem
sahiplerinden biri veya birkaçının Türkçe bilmemesi hâlinde, yeminli tercüman
bulundurulur.


(4) Yeminli tercüman
ve bilirkişinin, 12/1/2011 tarih ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununa
göre mahkeme huzurunda yaptıkları yemine ilişkin tutanağı müdürlüğe ibraz
etmeleri gerekir.


(5) Tanıklar,
bilirkişi ve tercüman da resmî senedi veya istem belgesini imzalarlar. Resmî
senede veya istem belgesine, tanık, bilirkişi ve tercümanın yerleşim yeri ve
kimlik bilgileri yazılır. Tanık, bilirkişi ve tercümanın okuma yazma bilmesi ve
fiil ehliyetine sahip olması gerekir.


(6) İşlemin yapıldığı müdürlükte görev
yapanlar tanıklık ve tercümanlık yapamazlar.


 


İmza bilmeyenin işareti


MADDE 25 – (1) İstem sahiplerinden biri veya birkaçı imza
bilmiyorsa, sol elin başparmağı, yoksa sağ elin başparmağı o da yoksa diğer
parmaklardan biri ilgili belgeye bastırılır. Sol el başparmağı dışında bir
parmak kullanılmışsa, hangi parmağın bastırıldığı yazılır.


(2) Mühür kullanılması hâlinde parmağın da
bastırılması zorunludur.


(3) Tanıklar, mühür ve parmak izini
onaylarlar.


 


İstemin reddedilmesi


MADDE 26 –
(1) Mevzuat ve bu Tüzükte yer alan hükümlere uygun olmayan ve 4721 sayılı
Kanunun 1011 inci maddesine göre geçici tescil şerhine de imkân bulunmayan
istemler geciktirilmeden, gerekçesi, itiraz yeri ve süresi de belirtilmek
suretiyle reddedilir.


(2) Ret kararının varlığı, tarih ve
yevmiye numarası esas alınarak kütüğün beyanlar sütununda belirtilir. İstemin
reddi halinde, ret gerekçesi giderilmeden reddin konusu tapu işlemi yapılamaz.


(3) Ret kararı, istem sahibine elden veya
11/2/1959 tarih ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir.


(4) Ret kararına,
tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde müdürlüğün bağlı bulunduğu bölge
müdürlüğüne, bölge müdürlüğünün kararına karşı da tebliğ tarihinden itibaren
onbeş gün içinde Genel Müdürlüğe itiraz edilebilir.


 


BEŞİNCİ BÖLÜM


Mülkiyet Hakkı ve Sınırlı Aynî Hakların Tescili


 


Tescilin şekli


MADDE 27 –
(1) İstem, yevmiye defterine kaydedildikten sonra, aynı tarih ve yevmiye
numarası ile kütüğe tescil edilir. Tescil, siyah veya mavi mürekkepli kalemle
ve kitap harfleriyle okunaklı şekilde yazılır. Kütük üzerinde kazıntı, silinti
ve çıkıntı yapılamaz.


 


Mülkiyet hakkının tescili


MADDE 28 – (1) Kütük sayfası malik sütunundaki devreden kişinin adı
ve soyadı, baba adı ile edinme nedeni, tarih ve yevmiye numarası kırmızı
mürekkepli kalemle çizilir ve yine kırmızı mürekkepli kalemle tarih ve yevmiye
numarası yazılır. Malik sütununun ilk beş satırına yeni malikin adı, soyadı ve
baba adı, edinme nedeni, tarih ve yevmiye numarası yazılır.


(2) Tüzel kişilerin unvanı tam olarak
yazılır.


(3) Paylı mülkiyette pay miktarı;
paydaşların adı, soyadı ve baba adından sonraki kısımda, kesirli olarak
gösterilir.


(4) Bir paydaş sonradan başka bir paya
sahip olduğu takdirde, paylar üzerinde herhangi bir kısıtlama bulunmaması
hâlinde payın tescili sırasında payların toplamı yazılır. Kısıtlamanın terkin
edilmesi durumunda, paylar re'sen birleştirilerek edinme sebebi sütununa pay
birleştirmesi ifadesi yazılır.


(5) Elbirliği mülkiyette elbirliğini
doğuran neden, malik adlarının ortak paranteze alınmasından sonra belirtilir.


(6) Aynı malike ait
birden çok taşınmaz birbirine bitişik olmasa da, malikin istemiyle TAKBİS
üzerinde müşterek tapu kütüğüne kaydedilerek, taşınmaz sayfa numaraları ile
bağlantı sağlanır. Bu durumda, müşterek tapu kütüğüne kaydedilen taşınmazların
asıl sayfaları üzerinde, herhangi bir işlem yapılamaz. Müşterek tapu kütüğünden
çıkarılan taşınmazlar üzerindeki mevcut hak ve yükler, taşınmazların asıl
sayfalarına nakledilir.


 


Ortaklaşa kullanılan yerlerin tescili


MADDE 29 –
(1) Sosyal tesis, ticarî mahal, yüzme havuzu, tenis kortu gibi taşınmaz veya
bağımsız bölümler ortaklaşa kullanıma ayrılmış ise, malik sütununa yararlanan
taşınmazların ada ve parsel veya bağımsız bölüm numaraları yazılır.


(2) Ortaklaşa kullanılan yerler,
yararlanan taşınmazlarla aynı ada ve parsel içerisinde olabileceği gibi, ortak
sınırı olmaksızın ayrı ada ve parsellerde de bulunabilir.


(3) Yararlanan taşınmazların kütük
sayfasının beyanlar sütununa, ortaklaşa kullanılan taşınmazın, hangi ada ve
parsel veya bağımsız bölümle ortak olduğu belirtilir.


(4) Ortaklaşa kullanılan yerler, kanunî
istisnalar dışında, yararlanan bütün taşınmaz maliklerinin birlikte istemleri
olmadan paylı mülkiyete dönüştürülemez.


 


İrtifak hakları ve taşınmaz yükünün
tescili


MADDE 30 –
(1) İrtifak hakları, kütük sayfasında ayrılan özel sütununa tescil edilir.


(2) Kişisel irtifak hakları, ilgili
taşınmazın kütük sayfası irtifak hakları sütununda mükellefiyet anlamına gelen
"m" harfi ile gösterilir. Hak sahibinin adı, soyadı ve irtifak
hakkının çeşidi belirtilerek ve varsa süresi yazılarak tescil edilir. Bu
hakları tescilinde, ayrıca her bir irtifak hakkı için "a" harfinden
başlamak üzere alfabenin tüm harfleri (a, b, c, ç, ... g, ğ, ... ı, i, j...
gibi) kullanılır.


(3) Taşınmaz lehine kurulan irtifak
hakları, lehine irtifak hakkı kurulan taşınmazın kütük sayfasında hak anlamına
gelen "h" harfi ile aleyhine irtifak hakkı kurulan yüklü taşınmazın
kütük sayfasında ise, "m" harfi ile gösterilir. Yararlanan taşınmazın
kütük sayfası irtifak hakları sütununda, yüklü taşınmaz üzerinde tescil
edilecek irtifak hakkının niteliği belirtilir. Yüklü taşınmazın kütük
sayfasında ise, yararlanan taşınmaz lehine kurulan irtifak hakkının niteliği
tescil edilir. Taşınmaz lehine kurulacak irtifak hakları planında da
gösterilir.


(4) Taşınmaz yükü,
yüklü taşınmazın kütük sayfası irtifak hakları sütununa tescil edilir. Hak
sahibi ve kıymeti belirtilir. Belirli bir taşınmaz lehine yük söz konusu ise, aynı
zamanda yararlanan taşınmaz kütük sayfası irtifak sütununda niteliği de
belirtilerek tescil edilir.


(5) Bağımsız ve sürekli irtifak hakları
ise, tapu kütüğünün en son sayfasına tescil edilir, taşınmaz ve üzerindeki
hakların tapu kütüğü sayfaları arasında bağlantı sağlanır.


 


Rehin haklarının tescili


MADDE 31 –
(1) Taşınmaz rehni, kütük sayfasının ilgili sütununa aşağıdaki şekilde tescil
edilir:


a) Her bir rehin hakkı için, "A"
harfinden başlamak üzere alfabenin tüm harfleri (A, B, C, Ç, ... G, Ğ,... I, İ,
J... gibi) kullanılır.


b) Tescilde, ipotek "İ",
ipotekli borç senedi "İ.B.S.", irat senedi "İ.S."
harfleriyle gösterilir.


c) Alacaklının adı, soyadı ve baba adı,
tüzel kişinin unvanı tam olarak yazılır, ipotekli borç senedi hamiline yazılı
ise bu durum belirtilir.


ç) Rehin miktarı,
varsa faiz oranı, rehin derecesi, rehin süresi ile tescil tarihi ve yevmiye
numarası yazılır. Faiz oranı değişken ise, düşünceler sütununda belirtilir.
Rehin haklarının terkini için sonraki ilk satır boş bırakılır.


(2) Rehin hakkının kuruluşundaki şartlarda
yapılan değişikliğe ait sözleşmeler, alacağın kısmen ödenmesine ilişkin
istemler, 11/1/2011 tarih ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 183 üncü
maddesi uyarınca yapılacak alacağın devri sözleşmeleri ve benzerleri düşünceler
sütununda belirtilir.


(3) Boşalan dereceye geçme hakkı veren
sözleşmeler, şerhler sütununda gösterilir.


 


Müşterek rehnin tescili


MADDE 32 –
(1) Birden çok taşınmazın aynı alacak için rehnedilmesi hâlinde, tescil
aşağıdaki şekilde yapılır;


a) Aynı malike ait birden çok taşınmaz
veya pay aynı alacak için rehin edilirse; ilgili taşınmazların kütük sayfaları
rehin sütununa alacak miktarının tamamı tescil edilmekle birlikte, düşünceler
sütununda hangi taşınmazlarla müşterek rehinli olduğu belirtilir.


b) Müştereken ve/veya
müteselsilen borçlu kimselere ait birden çok taşınmaz veya pay aynı alacak için
rehin edilirse; ilgili taşınmazların kütük sayfaları rehin sütununa alacak
miktarının tamamı tescil edilmekle birlikte, düşünceler sütununda hangi
taşınmazlarla müşterek rehinli olduğu belirtilir.


c) Müşterek ve/veya müteselsil borç durumu
söz konusu olmaksızın aynı alacak için birden çok kişiye ait taşınmaz veya pay
rehnedilirse; taşınmaz veya paylardan her birinin bu alacağın belli bir kısmı
için rehin edilmesi gerekir. İlgili taşınmazların kütük sayfaları rehin
sütununa, rehin miktarından taşınmaza isabet eden miktarı tescil edilir. Her
bir taşınmaz veya payın ne miktar için rehnedildiği belirtilmezse istem
reddedilir.


ç) Bir rehin hakkı, 28 inci maddenin
altıncı fıkrası gereğince oluşturulan müşterek tapu kütüğü sayfasına kaydedilen
taşınmazların tamamını kapsamadıkça, bu sayfaya tescil olunamaz. İstem konusu
rehin hakkı müşterek tapu kütüğü sayfasında tescilli bulunan taşınmazlardan
bazılarını kapsamakta ise, rehin kapsamı dışında kalan taşınmaz, müşterek tapu
kütüğü sayfasından çıkartılarak kayıtların taşınması hükümleri dikkate alınmak
suretiyle tapu kütüğüne re'sen nakledilir.


 


Paylı mülkiyete konu taşınmazlarda payın
rehni


MADDE 33 –
(1) Paylı mülkiyete konu taşınmazlarda payın rehnedilmesi hâlinde, hangi payın
rehinli olduğu düşünceler sütununda belirtilir.


(2) Taşınmaz, paylara
ayrılarak rehnedilemeyeceği gibi, bir paydaşın payı da bölünerek rehnedilemez.


(3) Pay üzerinde
rehin kurulduktan sonra, paydaşlar taşınmazın tamamını rehnedemezler.


(4) Elbirliği
mülkiyeti, paylı mülkiyete çevrilmeden herhangi bir ortağın payı rehnedilmez.


 


Korunmuş miktar


MADDE 34 – (1) Sonradan kurulacak rehin hakkı için boş derece
bırakılmak istenirse, rehindeki şekle uyulmak kaydıyla, kütüğün rehin sütunu
alacaklı adı kısmına "korunmuş miktar" ibaresi ve alacak sütununa da
miktarı yazılır. Faiz ve müddet sütunu boş bırakılır.


 


Düşünceler sütunu


MADDE 35 –
(1) Rehin haklarına ilişkin düşünceler sütunundaki rehinle ilgili belirtmeler, rehin
hangi harf ile tescil edilmiş ise, o harf kullanılarak yazılır.


(2) Aynı rehin için birden fazla belirtme
yazılması hâlinde de aynı harf kullanılır.


(3) Rehinli pay
devredilirse, düşünceler sütunundaki eski malikin adı çizilip, devir işlemine
ilişkin tarih ve yevmiye ile rehne ait harf kullanılmak suretiyle yeni malikin
adı yazılır.


(4) Rehnin terkini hâlinde, düşünceler
sütunundaki rehne ilişkin belirtmeler ve varsa boşalan dereceye geçme hakkı
şerhi de terkin edilir.


(5) Zanaatkârlar ve yüklenicilerin kanunî
ipoteklerinin tescilinde, düşünceler sütununa “zanaatkâr ve yüklenici ipoteği”
olduğu belirtilir.


 


Tescilin kontrolü


MADDE 36 –
(1) Müdür veya görevlendireceği tapu görevlisi, tescil kontrolünü yapar. Tescil
ve tescili kontrol etme görevleri aynı kişide birleşemez. Bu hüküm tek personel
bulunan müdürlüklerde uygulanmaz.


(2) Tescilde eksiklik ve yanlışlık
bulunmuyorsa, kontrol görevini yapan, istem belgesinin ilgili sütununa
"tescil kontrolü yapıldı" ibaresiyle birlikte adını ve soyadını
yazarak imzalar.


 


ALTINCI BÖLÜM


İpotekli Borç Senedi, İrat Senedi ve Taşınmaz Karşılık


Gösterilerek Çıkarılan Senetler


 


Değerleme yapılması ve taşınmaz değerleme
komisyonu


MADDE 37 –
(1) İpotekli borç senedi veya irat senedi yoluyla rehin hakkı kurulması için
rehin konusu taşınmazın değeri komisyon tarafından tespit edilir.


(2) Taşınmaz değerleme komisyonu; müdürün
başkanlığında, kadastro müdürlüğünden varsa mühendis yoksa kontrol memuru,
defterdarlık veya malmüdürlüğünden bir temsilci, ilgisine göre belediye encümeni
veya il veya ilçe idare kurulu tarafından belirlenecek bir teknik eleman,
değeri tespit edilecek taşınmaz tarım arazisi ise tarım müdürlüğünce, konut
veya arsa ise ticaret veya sanayi odası tarafından belirlenecek bir teknik
eleman olmak üzere beş kişiden oluşur.


(3) Komisyon üyeleri,
müdürün yazılı talebi üzerine ilgili idarelerce yedi gün içerisinde
belirlenerek müdürlüğe bildirilir. Komisyon; müdürün üyelere yazılı olarak
bildireceği yer, gün ve saatte, üye tam sayısı ile toplanır ve salt çoğunlukla
alacağı kararla değeri belirler. Karara katılmayan üye katılmama gerekçesini
yazmak zorundadır.


(4) Komisyon üyelerine, çalışacakları
günler için ücret ödenir. Bu ücret, 10/2/1954 tarih ve 6245 sayılı Harcırah
Kanununun birinci derecedeki memurlara öngördüğü miktarın üç katından fazla
olmamak üzere Genel Müdürlükçe belirlenir.


(5) Değer tespitiyle ilgili ücret, keşif
ve inceleme giderleri ilgililer tarafından ödenir.


(6) Taşınmazın kayıtlı bulunduğu
müdürlüğün yetki alanı dışındaki taşınmaza yönelik ipotekli borç senedi veya
irat senedi kurulması talep edilirse, değer tespiti taşınmazın kayıtlı
bulunduğu müdürlük tarafından yapılır.


 


İpotekli borç senedi için değer tespiti


MADDE 38 –
(1) Taşınmazın değeri;


a) Cinsi,


b) Yüzölçümü,


c) Emlak vergisi beyan değeri,


ç) Varsa resmî makamlarca yapılmış değer
takdiri,


d) Getireceği gelir,


e) Arsa ve arazilerde emsal satış
değerleri,


f) Binalarda resmî maliyet değeri ve
yıpranma payı,


g) Değerini etkileyecek diğer nitelikleri,


esas alınarak bir rapora dayalı olarak
tespit edilir.


(2) Taşınmazın komisyon tarafından tespit
edilmiş değerini aşan miktar için ipotekli borç senedi yoluyla rehin hakkı
kurulamaz.


 


İrat senedi için değer tespiti


MADDE 39 –
(1) İrat senedi, tarım arazisi, binalar veya üzerinde bina yapılabilecek
arsalar üzerinde kurulur.


(2) İrat senedindeki alacak miktarı; irat
senedi tarım arazisi üzerinde kurulacaksa, arazinin gelir değerinin, bina veya
arsa üzerinde kurulacaksa gelir değeri ile bina veya arsanın rayiç değeri
ortalamasının beşte üçünü aşamaz.


 


Gelir değerinin tespit edilmesi


MADDE 40 –
(1) Tarım arazisinin gelir değeri, yıllık olağan kira ile ortalama kira bedeli
toplamının yarısının (10) rakamı ile çarpımından elde edilecek tutardır. Olağan
kira, araziyi işleten kimsenin emek ve masrafına karşılık makul bir kazanç elde
etmesine elverişli olan kiradır. Ortalama kira, değeri belirlenecek arazinin
geriye doğru on senelik getirdiği kira toplamının onda biridir.


(2) Gelir değeri tespit edilecek taşınmaz
kiraya verilmemiş olur ve bulunduğu bölge içinde veya civar bölgelerde
karşılaştırma yoluyla olağan ve ortalama kirayı da belirleme mümkün olmaz ise,
genel hâsılatın ortalaması bulunur. Hâsılat ortalamasının bulunmasında, on
yılda getirdiği hâsılat gözönüne alınır. Tarımın gerektirdiği masraf düşülüp,
kalan net hâsılat kabul edilerek on yıllık toplamı, gelir değeri kabul edilir.


 


İpotekli borç senedi veya irat senedinin
düzenlenmesi


MADDE 41 –
(1) ipotekli borç senedi ve irat senedi nama veya hamile yazılı düzenlenebilir.
Bu senetler yüklü taşınmazın maliki adına da düzenlenebilir.


(2) İpotekli borç senedi ve irat senedinin
şekli Genel Müdürlükçe belirlenir.


(3) Bu senetlerde taşınmazın kayıtlı
bulunduğu kütüğün; il ve ilçesi, mahallesi veya köyü, pafta, ada ve parsel
numaraları, cinsi, cilt ve sayfa numarası, tespit edilen resmi değeri, rehin
hakkı ile ilgili bilgiler ve taşınmaz üzerindeki tüm kısıtlamalar yer alır.


(4) Bir senet iptal edilip de yerine
yeniden senet verildiğinde, yeni senette eski senedin yerine verildiği
belirtilir.


(5) İpotekli borç senedi ve irat senedi,
taşınmaz maliki ve borçlu tarafından birlikte imzalanır.


(6) İpotekli borç senedi ve irat senedi
tapu siciliyle karşılaştırılarak, kapsamı sicil içeriğine uygun olduğu takdirde
müdür ile defterdar veya malmüdürü tarafından imzalanır.


(7) İpotekli borç senedi veya irat senedi
düzenlenirken, alacaklı, borçlu ve taşınmaz malikinin birlikte ortak bir
temsilci atamaları halinde temsilcinin adı ve soyadı, ipotekli borç senedi veya
irat senedinde ve kütüğün düşünceler sütununda belirtilir.


(8) Müdür, borçlunun ve kısıtlanan
taşınmaz malikinin yazılı istemiyle senedi alacaklıya veya temsilcisine teslim
eder.


 


Birden çok taşınmazın kısıtlanmasında
senetler


MADDE 42 –
(1) Aynı alacak için aynı malike veya müşterek ve/veya müteselsil borçlu olan
kimselere ait birden çok taşınmaz üzerinde ipotekli borç senedi veya irat
senedi kurulursa tek bir senet verilir.


(2) Aynı alacak için birden çok kişiye ait
taşınmaz veya payı üzerinde müşterek borç durumu söz konusu olmaksızın ipotekli
borç senedi veya irat senedi kurulursa, taşınmazı kısıtlayan her alacak için
ayrı senet verilir.


 


Rehin kapsamına sonradan taşınmaz ilavesi


MADDE 43 –
(1) Bir ipotekli borç senedinin ve irat senedinin kurulmasından sonra, başkaca taşınmazların aynı rehin hakkına dahil
edilmesi, bu bölümdeki hükümlere göre yapılır.


 


İpotekli borç senedi ve irat senedi
üzerinde yapılacak değişiklikler


MADDE 44 – (1) İpotekli borç senedi ve irat senedi kayıtlarının
değiştirilmesi tarafların anlaşması ve senetlerin müdürlüğe verilmesi ile
yapılabilir. Anlaşma olmazsa mahkeme kararı olmadan değişiklik yapılamaz.


(2) Kayıt üzerinde yapılan değişiklikler,
senetler üzerine de yazılmak suretiyle müdür ile defterdar veya malmüdürü
tarafından imzalanır.


 


Seri halinde senet çıkarılması


MADDE 45 –
(1) 4721 sayılı Kanunun 931 inci maddesi uyarınca seri halinde senet
çıkarılırsa, rehinle ilgili işlemlerden başka, çıkarılan senetlerin adedi,
taşınmazın kayıtlı olduğu kütük sayfasının rehin haklarına ait düşünceler sütununda
belirtilir.


(2) Tahvilleri güvence altına almak üzere
çıkarılan ipotekli borç veya irat senetleri, rehin olarak tescil edilirken,
tahvillerin nama veya hamiline yazılı olduğu alacaklılar sütununda ayrıca
belirtilir. Tahvillerin adet ve niteliği ile varsa alacaklı ve borçluyu temsil
eden kişinin adı rehin haklarına ait düşünceler sütununda belirtilir.


 


YEDİNCİ BÖLÜM


Şerhler ve Beyanlar


 


Şerhler sütunu


MADDE 46 –
(1) Kütüğün şerhler sütununa kişisel haklar, tasarruf yetkisini kısıtlayan veya
yasaklayan şerhler, geçici tescil şerhleri ile kanunlarda öngörülen diğer
hususlar yazılır.


 


Kişisel hakların şerhi için aranacak
belgeler


MADDE 47 –
(1) Kişisel hakların, şerhler sütununa kaydı için;


a) Satışla birlikte kurulan gerialım
hakkı, bağışla birlikte kurulan bağışlayana dönme hakkı, rehinle birlikte
kurulan boşalan dereceye geçme hakkı ve irtifak hakkı vaadi için resmî senet,


b) Satış sözleşmesinden ayrı olarak
düzenlenen gerialım hakkı, bağış sözleşmesinden ayrı olarak düzenlenen
bağışlayana dönme hakkı ve rehinden ayrı olarak düzenlenen boşalan dereceye
geçme hakkı için noterce düzenlenen sözleşme,


c) Alım, taşınmaz satış vaadi, bağışlama
vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat hakkı için noterce düzenlenen sözleşme,


ç) Sözleşmeden doğan önalım hakkı ve
taşınmaz kiraları için yazılı sözleşme,


aranır.


 


Tasarruf yetkisini kısıtlayan şerhler için
aranacak belgeler


MADDE 48 –
(1) Tasarruf yetkisini kısıtlayan şerhler için;


a) Haciz ve ihtiyati haciz için yetkili
merciin resmî yazısı,


b) Devretmekle yükümlü önmirasçı atama
hâlinde vasiyetnamenin onaylı bir örneği ve şerhi içeren mahkeme yazısı,


c) Çekişmeli hakların korunmasına ilişkin
hâllerde mahkeme kararı,


ç) Kanunların kısıtlayıcı şerh verilmesini
öngördüğü diğer hâllerde kanunda belirtilen belgeler,


aranır.


 


Tasarruf hakkını yasaklayan şerhler için
aranacak belgeler


MADDE 49 –
(1) Tasarruf hakkını yasaklayan şerhler için;


a) İhtiyatî tedbir için mahkeme kararı
veya yazısı,


b) Kamu haczi, iflas
veya konkordato ile verilen sürenin şerhi için yetkili merciin resmî yazısı,


c) Aile konutu şerhi için merkezi nüfus
idaresi sisteminden veya nüfus müdürlüğünden alınan yerleşim yeri belgesi ile
medeni hâli gösterir nüfus kayıt örneği,


ç) Aile yurdu kurulması hâlinde mahkeme
kararı veya yazısı,


d) Eşlerden birinin
taşınmaz üzerindeki tasarruf yetkisinin kaldırılması hâlinde mahkeme kararı,


e) Kanunların yasaklayıcı şerh verilmesini
öngördüğü diğer hâllerde kanunda belirtilen belgeler,


aranır.


 


Geçici tescil şerhi


MADDE 50 – (1)
İddia edilen bir aynî hakkın güvence altına alınmasının gerektiği veya tasarruf
yetkisini belirleyen belgelerdeki eksikliklerin sonradan tamamlanmasına kanunun
olanak tanıdığı hâllerde, bütün ilgililerin istemi veya hâkim kararı ile geçici
tescil şerhi verilebilir.


 


Şerhin şekli


MADDE 51 –
(1) Şerhler, kütük sayfasındaki özel sütuna, konusu, süresi, tarih ve yevmiye numarası ile varsa değeri gösterilerek
yazılır, terkini için sonraki ilk satır boş bırakılır.


(2) Geçici tescil şerhleri “G.T.Ş.”
harfleriyle gösterilir. Kesin tescil, terkin olunacak geçici tescil şerhinin
tarih ve yevmiye numarası ile yapılır.


(3) Şerhle yükümlü taşınmaz devre konu
olursa, varsa şerhler sütunundaki eski malikin adı çizilip, şerhin tarih ve
yevmiye numarası değiştirilmeksizin, devir işlemine ilişkin tarih ve yevmiye
numarası ile yeni malikin adı yazılır.


 


Beyanlar sütununda belirtme


MADDE 52 –
(1) Kütüğün beyanlar sütununa, mevzuatın yazılmasını öngördüğü hususlar tarih
ve yevmiye numarası belirtilerek yazılır.


(2) Tescil,
değişiklik, terkin veya düzeltmeyi yolsuz duruma getiren hukukî veya teknik
sebeplerin Müdürlükçe tespiti hâlinde, bu husus kütüğün beyanlar sütununda
re'sen belirtilir.


 


Eklentilerin yazımı


MADDE 53 –
(1) Eklentiler, mülkiyet hakkı sahibinin yazılı istemi üzerine, kütüğün
beyanlar sütununa tarih ve yevmiye numarası ile yazılır.


(2) İstem sahibinin dilekçesinde
eklentinin adedi, cinsi ve kıymeti gösterilir.


(3) 23/6/1965 tarih ve 634 sayılı Kat
Mülkiyeti Kanununun eklentiye dair hükümleri saklıdır.


 


Kurulmaları artık mümkün olmayan aynî
hakların yazımı


MADDE 54 –
(1) 4721 sayılı Kanun hükümlerine göre kurulmaları artık mümkün olmayan aynî
haklar, ilgili taşınmaz kütüğünün beyanlar sütununa yazılır. Bu hakların
tasarruf işlemleri, bağımsız ve sürekli hakların kayıt usulüne tâbidir.


 


Vesayet kararlarının yazımı


MADDE 55 –
(1) Müdürlüğün, hak sahibinin vesayet altına alındığına veya vesayetin
kaldırıldığına dair mahkeme kararlarından yazılı olarak bilgisi olursa, bu
durum taşınmazın kütüğünün beyanlar sütununa tarih ve yevmiye numarası ile
yazılır.


 


Zanaatkârlar veya yüklenicilerin işe
başlama tarihinin yazımı


MADDE 56 –
(1) İşe başlama tarihi, hak sahibi, zanaatkâr veya yüklenicinin bildirimi
üzerine beyanlar sütununa yazılır.


 


SEKİZİNCİ BÖLÜM


Taşınmazların Bölünmesi, Birleştirilmesi, Taksimi ve
Kayıtların Taşınması


 


Taşınmazın bölünmesi


MADDE 57 –
(1) Bir taşınmazın bölünmesi sonucunda oluşan her yeni taşınmaz için bir kütük
sayfası açılarak tescil edilir.


 


Yararlanan taşınmaz yönünden irtifak
haklarının taşınması


MADDE 58 –
(1) İrtifak hakkından yararlanan taşınmazın bölünmesi hâlinde kural olarak,
irtifak hakkı her taşınmaz yararına devam eder. Ancak bu haktan bir veya birden
fazla taşınmaz yararlanıyorsa, yüklü taşınmaz maliki irtifak hakkının diğer
taşınmazlardan terkinini isteyebilir. Müdürlük, bu istemi irtifak hakkı
sahibine bildirir ve bildirim tarihinden itibaren bir ay içinde itiraz
edilmezse irtifak hakkı terkin edilir.


 


Yüklü taşınmaz yönünden irtifak haklarının
taşınması


MADDE 59 – (1) Yüklü taşınmazın bölünmesi hâlinde kural olarak,
irtifak hakkı her taşınmaz üzerinde devam eder. Ancak, irtifak hakkı belirli
taşınmazlar üzerinde kullanılmazsa, bu taşınmazların maliklerinden her biri
kendi taşınmazı üzerindeki irtifak hakkının terkinini isteyebilir. Müdürlük, bu
istemi irtifak hakkı sahibine bildirir ve bildirim tarihinden itibaren bir ay
içinde itiraz edilmezse irtifak hakkı terkin edilir.


 


Taşınmazların bölünmesinde rehnin
taşınması veya paylaştırılması


MADDE 60 – (Danıştay
Onuncu Dairesinin 21/11/2023 tarihli ve E.:2019/7210; K.:2023/7212 sayılı
kararı ile iptal madde; Danıştay İDDK’nın 30/10/2025 tarihli E.:2024/2157, K.:2025/2262
sayılı Onama kararı ile mezkûr karar kesinleşmiştir.)


 


Bölünme yolu ile taksimde rehnin taşınması


MADDE 61 –
(1) Paylı mülkiyete konu bir taşınmazın paydaşlarından biri veya birkaçının payı üzerinde rehin hakkı olup da, bu
taşınmazın bölünerek taksimi istenilirse, rehin alacaklısının onayı alınır.
Rehin alacaklısı onay vermezse, istemde bulunan tarafın mahkemeden alacağı
karara göre işlem yapılır ve işlem sonucu alacaklılara hemen bildirilir.


(2) Paydaşlar, rehin
haklarının hukukî sonuçlarını kabul ederek rehnin bölünme sonucunda oluşacak
taşınmazlarına müşterek rehin olarak aynen taşınmasına onay verirlerse, bu
duruma göre işlem yapılır.


 


Aynen taksimde rehin hakkının taşınması


MADDE 62 –
(1) Aynı hissedarlara ait birden fazla taşınmaz, müşterek ve müteselsil rehinli
olup, bölünme söz konusu olmaksızın taksim edilir ise, rehin bütün taşınmazlar
üzerinde olduğu gibi korunur, işlemin sonucu alacaklıya hemen bildirilir,


(2) Aynı hissedarlara ait birden fazla
taşınmaz, müşterek ve müteselsil sorumlu olmaksızın ayrı ayrı rehinli olup,
aynen taksimi istenirse, rehin alacaklısının onayı alınır. Rehin alacaklısı
onay vermezse, istemde bulunan tarafın mahkemeden alacağı karara göre işlem yapılır
ve işlem sonucu alacaklılara hemen bildirilir.


(3) Hissedarlar, rehin haklarının hukukî
sonuçlarını kabul ederek rehnin aynen taksim sonucunda oluşacak taşınmazlarına
müşterek rehin olarak aynen taşınmasına onay verirlerse, bu duruma göre işlem
yapılır.


 


Yararlanan ve yüklü taşınmazın bölünmesi


MADDE 63 –
(1) Yararlanan ve yüklü taşınmazın bölünmesinde kütük sayfasında mevcut hak ve
yükler, oluşan yeni taşınmazların kütük sayfalarına aynen nakledilir ve
beyanlar sütununda aralarındaki bağlantı gösterilir.


 


Şerhler ve beyanların taşınması


MADDE 64 –
(1) Bir taşınmazın bölünmesinde, üzerindeki bütün şerh ve beyan kayıtları,
oluşan taşınmazların sayfalarına aynen nakledilerek aralarında bağlantı
sağlanır. Şerh veya beyan kaydının hangi taşınmaz üzerinde devam ettiği hukuken
ve teknik açıdan belirlenebiliyorsa, kaydın sadece o taşınmaza nakledilmesiyle
yetinilir.


(2) Taşınmazın bölünme yolu ile
taksiminde, şerhler ve beyanlar 60 ıncı ve 61 inci madde hükümleri uyarınca
nakledilir.


 


Yeni parsel oluşumunu gerektirmeyen
bölünmelerde hakların durumu


MADDE 65 –
(1) Taşınmazın kamulaştırma nedeniyle, hakların ve yüklerin aktarılmasına gerek
olmaksızın bir parçasının ayrılarak sicilden terkini gerekiyor ise, kütük
sayfası, taşınmazın diğer kısmı için olduğu gibi bırakılır. Ayrılan parçanın
yüzölçümü, ayırma tarihi ve yevmiye numarası ile ayırma nedeni taşınmazın
yüzölçümü kısmında gösterilir ve miktarından düşülür. İşlemin sonucu, kütükteki
bütün hak sahiplerine ve kamulaştırmayı yapan idareye bildirilir.


(2) Malikin istemiyle kamuya ayrılan alanlara
terk hâlinde ise, kütükteki bütün hak sahiplerinin onayı aranır.


 


Birleştirme ve hakların taşınması


MADDE 66 –
(1) Aynı veya değişik maliklere ait birbirine bitişik taşınmazların
birleştirilmesi mümkündür.


(2) Birleştirilecek taşınmazların üzerinde
sınırlı aynî haklar ile şerhedilmiş kişisel haklar var ise, bütün hak
sahiplerinin onayı alınır.


(3) Aynı malike ait yüklü olmayan bir
taşınmaz ile yüklü bir taşınmazın birleştirilmesi istenildiğinde, hak
sahiplerinin onayı aranmaz.


(4) Yapılacak planlarla yola cepheli
duruma gelen taşınmazlar üzerinde geçit hakkı bulunması hâlinde, birleştirme
işleminde geçit hakkı lehtarının onayı aranmaz. 4721 sayılı Kanunun 1026 ncı
maddesi uyarınca yüklü taşınmaz malikinin istemine istinaden birleştirme sonucu
yola cepheli hâle gelen taşınmazların lehine olan geçit hakkı terkin edilir ve
geçit hakkı lehtarına hemen bildirilir.


(5) Birleştirilen taşınmazlar üzerindeki
hak ve yükler, yeni oluşan taşınmazın kütük sayfasına aynen nakledilir. Nakledilen
haklar ve yüklerin paydaşlardan hangisine ait olduğu da ayrıca belirtilir ve
eski sayfalar kapatılır.


 


Sayfa kapatılması ve yeni sayfa açılması


MADDE 67 –
(1) Bölünme, birleştirme, taşınmaz kaydının terkini ve aktarılması durumlarında
kütük sayfası kapatılır. Bunun için "Sayfa No" sütunu sol üst köşeden
sağa çapraz tek çizgiyle, "Mülkiyet" sütununda maliklerden sonra
gelen ilk boş satır da yatay olmak üzere kırmızı mürekkepli kalemle ve çift
çizgi ile çizilir. Beyanlar sütununda kütük sayfasının kapatılma nedeni yine
kırmızı mürekkepli kalemle açıklanarak, işlemle ilgili tarih ve yevmiye
numarası yazılır.


(2) Kapatılan kütük sayfası ile birlikte
varsa ek sayfalar da aynı şekilde kapatılır.


(3) Bir taşınmaza ait kütük sayfası
yıpranma veya kopma gibi nedenlerle kullanılamaz veya okunamaz hâle gelirse,
re'sen kapatılır ve yeni sayfa açılır.


(4) Kapatılan sayfa ve sayfalar üzerindeki
terkin edilmemiş haklar ve beyanlar, açılan yeni sayfaya kendi tarih ve yevmiye
numaraları değiştirilmeden aynen nakledilir. Kapatılan sayfa üzerinde işlem
yapılamaz.


(5) Kat mülkiyeti veya kat irtifakına tâbi
taşınmazların tescilinde ve kütük sayfalarının açılıp kapatılmasında 634 sayılı
Kanun hükümleri saklıdır.


 


Ek sayfa açılması


MADDE 68 –
(1) Bir taşınmazın kayıtlı olduğu kütük sayfasının sütunlarından herhangi
birisinin dolması hâlinde, ilgili mahalle veya köyün son kütüğünde ilk boş
sayfa açılır ve sayfanın numara sütunundaki ek sayfa numarası ile karşılıklı
bağlantı sağlanır. Açılan ek sayfalarda taşınmazın yüzölçümü ve niteliği
belirtilmez.


 


DOKUZUNCU BÖLÜM


Terkin, Değişiklik ve Düzeltmeler


 


Terkin


MADDE 69 –
(1) Tapu sicilinde terkin, tescilin kendisine hak sağladığı kimsenin istemine
ya da yetkili makam veya mahkeme kararına istinaden yapılır.


(2) Kayıtların terkininde, tescil
istemleriyle ilgili hükümler uygulanır.


(3) Kanunda açıkça gösterilen hâller ile
şerhedilmiş kişisel haklarda ve tescil edilmiş taşınmaz lehine veya kişisel
irtifak haklarında belli bir süre söz konusu ise, bu sürenin dolması hâlinde
taşınmaz malikinin istemi üzerine terkin işlemi yapılır.


(4) Bir aynî hakkın veya şerhedilmiş
kişisel hakkın diğer sebeplere dayalı olarak sona ermesiyle kayıt hukukî
değerini kaybettiği takdirde, yüklü taşınmaz maliki, terkini isteyebilir.
Müdürlük, bu istemi yerine getirirse her ilgili, bu işlemin kendisine tebliğ
tarihinden başlayarak otuz gün içinde terkine karşı dava açabilir.


(5) 21/7/1953 tarih
ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri
uyarınca takip edilen kamu alacaklarına ilişkin haciz, iflas, konkordato ile verilen
süre ve 9/6/1932 tarih ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 150/c maddesi
şerhi bulunan taşınmazlar hariç olmak üzere, tapu siciline yapılan şerhten
itibaren iki yıllık sürenin sonunda Müdürlüğe yenilendiği bildirilmemiş olan
hacizler, taşınmaz malikinin istemi üzerine terkin edilir ve durum icra
müdürlüğüne bildirilir.[1][2][3][4][5]


 


Terkinin şekli


MADDE 70 –
(1) Tapu sicili üzerinde yapılacak terkinler, terkin edilecek hakla ilgili
kaydın üzerinin kırmızı mürekkepli kalemle çizilmesi ve altındaki satıra yine
kırmızı mürekkepli kalemle "terkin edildi" ibaresi ile tarih ve
yevmiye numarasının yazılması ve müdürün veya görevlendireceği tapu
görevlisinin imzalamasıyla olur.


(2) Hakkın tescilinde harf kullanılmış
ise, terkininde de aynı harf kullanılır.


 


İpotekli borç senedi ve irat senedinin
iptali


MADDE 71 –
(1) İpotekli borç senedi veya irat senedinin iptali, kırmızı mürekkepli kalemle
çapraz çizgi çekilmek ve terkin edildiği hususu yazılmak, terkine ilişkin tarih
ve yevmiye numarası belirtilmek ve müdür tarafından imzalanmak suretiyle
yapılır.


(2) İpotekli borç senedi veya irat senedi
yıpranmış ve okunamayacak hale gelmiş ise, aynı usulle ve üzerine iptal nedeni
yazıldıktan sonra iptal edilip, yeniden verilme nedeni belirtilmek suretiyle
yeni senet verilir. Yeni senet müdür ile defterdar veya malmüdürü tarafından
imzalanır. İptal edilen senetler kütük sayfasına ait dosyada saklanır.


 


Kaydın değiştirilmesi


MADDE 72 –
(1) Tapu sicilinde değişiklik, hak sahibinin istemine ya da yetkili makam veya
mahkeme kararına istinaden yapılır.


(2) Tapu sicilindeki değişiklikler,
üzerinin kırmızı mürekkepli kalemle çizilip, değişiklik tarih ve yevmiye
numarasıyla yeni kaydın yazılması suretiyle yapılır.


(3) Önceki kayıt bir harfle yazılı ise, değişiklikte
de aynı harf kullanılır.


(4) Rehinli alacağın kısmen ödenmesi veya
rehnin miktar, faiz, derece, süre gibi unsurlarında yapılacak değişiklikler,
düşünceler sütununda ilgili rehnin harfi kullanılmak suretiyle belirtilir.


 


Rehinli alacağın devri


MADDE 73 –
(1) Rehinli alacağın devri hâlinde; kütük sayfasının ilgili sütununda eski
alacaklının adı, soyadı ve baba adı kırmızı mürekkepli kalemle çizilir ve
üzerine düşüncelere bakınız anlamına gelen "D.B." harfleri,
düşünceler sütununda da rehinle ilgili harfle yeni alacaklının adı, soyadı,
baba adı ile işleme ait tarih ve yevmiye numarası yazılır.


 


Ana veya yardımcı siciller üzerindeki
düzeltmeler


MADDE 74 –
(1) Kütük, yevmiye defteri ve yardımcı sicillerde, belgelere aykırı basit yazım
hatası yapıldığının tespit edilmesi hâlinde, müdür tarafından nedeni
düzeltmeler sicilinde açıklanarak, re'sen düzeltme yapılır.


(2) İstem belgesinde yapılan yanlışlık
veya eksiklik düzeltilerek belgenin uygun bir yerine yazılmak suretiyle
taraflar ve tapu görevlilerince imzalanır ve sicilde buna uygun düzeltme
yapılır.


(3) Ana veya yardımcı siciller üzerinde
yapılmış hata veya eksikliklerin, ilgililerce sunulan veya başka idarelerce
düzenlenen belgelerden kaynaklanması hâlinde, ilgililerin gerçek durumu
kanıtlayıcı belgelere dayalı başvuruları üzerine, istem yevmiye defterine
kaydedilerek gerekli düzeltme yapılır.


(4) Kütük, yevmiye defteri ve yardımcı
sicillerde, belgelere aykırı tescil veya esaslı yazım hatasının
düzeltilebilmesi için ilgililerin yazılı olurunun alınması gerekir.
İlgililerden birisinin yazılı oluru olmazsa, bu durum beyanlar sütununda
belirtilerek, 26/9/2011 tarih ve 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname
hükümlerine göre işlem yapılır.


(5) Yapılacak düzeltmeler hatalı yazımdan
sonra hak sahibi olmuş kişilerin hakkını etkileyici nitelikte ise, bu hak
sahiplerinin de yazılı olurları aranır.


(6) Müdürlük, ilgililerin bilgisi dışında
yaptığı işlemleri tebliğ etmekle yükümlüdür.


 


Tapu sicilindeki bilgilerin güncellenmesi


MADDE 75 – (1) Kadastro çalışmalarından kaynaklanan malikin veya
hak sahibinin adı, soyadı ve baba adına ilişkin tapu kütüğündeki yazım hataları
ilgilisinin başvurusu üzerine;


a) Senetsizden tespitlerde; nüfus kayıt
örneği ve taşınmazın bulunduğu belediye veya muhtarlıktan alınacak fotoğraflı
ilmühaber,


b) Kayda dayalı tespitlerde; dayanağı
kayıt ve belgeler,


incelenmek ve gerektiğinde tanık ve varsa
tespit bilirkişileri dinlemek ve zeminde inceleme yapmak suretiyle istemin
gerçek hak sahibinden geldiği belirlenirse, istem yevmiye defterine kaydedilerek
düzeltilir.


(2) Zeminde inceleme, kadastro müdürlüğü
teknik personeli ile birlikte yapılır ve inceleme neticesinde teknik rapor
düzenlenir. Zeminde incelemede, komşu parsel malikleri, muhtar ve diğer
ilgililer dinlenir; vergi kaydı ve diğer her türlü bilgi ve belgeden
yararlanılır.


(3) Tapu sicilindeki
bilgilerin güncellenmesi ve eksikliklerin giderilmesinde de yukarıdaki fıkralar
uygulanır.


(4) Bu madde hükümleri uyarınca kayıt
düzeltmeleri için müdürlüklere başvuru yapılması zorunludur.


 


Düzeltmenin şekli


MADDE 76 – (1)
Yanlış yazım okunacak şekilde, kırmızı mürekkepli kalemle çizilir ve ilk boş
satıra doğrusu yazılır.


(2) Kazıntı, silinti, satır aralarına veya
sayfa kenarına çıkıntı veya kayda ek yapılmak suretiyle düzeltme yapılamaz.


(3) Yevmiye defterine kaydedilerek yapılan
düzeltmelerde tarih ve yevmiye numarası, düzeltmeler siciline kaydedilerek
yapılanlarda ise, bu sicilin numarası düzeltilen işlemin üzerine “D.S.”
şeklinde başlayarak yazılır. Düzeltme ile ilgili belgeler taşınmaza ait dosyada
saklanır.


 


ONUNCU BÖLÜM


Yardımcı Siciller, Sicillerin Arşivlenmesi ve Çeşitli
Hükümler


 


Aziller sicili


MADDE 77 –
(1) Vekâletten aziller, vekâlet verenlerin adının baş harfleri ve Türkiye
Cumhuriyeti kimlik numarasına göre, her harf için sicilde ayrılan bölüme
yazılır.


(2) Azil belgesi geldiğinde,
müdür veya görevlendireceği tapu görevlisi tarafından üzerine alındığı tarih,
saat ve dakika hemen yazılarak, aziller siciline kaydedilir.


 


Düzeltmeler sicili


MADDE 78 –
(1) Yevmiye defterine yazılması gerekmeyen düzeltmelerin sebebi, düzeltmeler
siciline kaydedilir.


 


Kamu orta malları sicili


MADDE 79 –
(1) Mera, yaylak, kışlak, otlak, harman ve panayır yerleri gibi kamu orta
malları, özel siciline kaydedilir ve hangi köy veya belediyeye tahsisli olduğu
belirtilir. İlgili belgeler özel dosyasında saklanır.


 


Tapu envanter defteri


MADDE 80 –
(1) Müdürlükte bulunan bütün kütük, zabıt defteri, yevmiye defteri ve resmî
senet ciltleri ile yardımcı siciller tapu envanter defterine kaydedilir.


 


İdarî sınırlar kayıt defteri


MADDE 81 –
(1) Yetkili mercilerce tespit edilen idarî sınırlarla ilgili kararlar ve köy
sınırları, idarî sınırlar kayıt defterine kaydedilir ve belgeleri özel
dosyasında saklanır.


 


Sicillerin korunması ve senetlerin
arşivlenmesi


MADDE 82 –
(1) Bu Tüzükte yazılı ana ve yardımcı siciller ile idarî sınırlar kayıt defteri
özenle saklanır.


(2) Resmî senetler her yıl tarih ve
yevmiye sırasıyla ciltlenerek saklanır.


 


Belgelerin arşivlenmesi


MADDE 83 –
(1) Arşivlenecek belgelerin tespiti, elektronik ortamda arşivlenmesi,
arşivlemenin usul ve esasları Genel Müdürlükçe belirlenir.


(2) Hangi belgelerin imha edilebileceği ve
imha edilme süreleri Genel Müdürlükçe belirlenir.


 


Sicillerin müdürlük dışına çıkarılması


MADDE 84 –
(1) Tapu sicilleri, Genel Müdürlük birimleri dışına çıkarılamaz.


(2) Devlete, gerçek ve tüzel kişilere ait
bir hizmetin görülmesi, bir hakkın korunması ve ispatı gerektiğinde, onaylı
örnekleri verilir. Ancak, mahkemeler veya yetkili resmî merciiler tarafından
sicil veya belgelerin aslı istenildiği takdirde, örnekleri müdür tarafından
tasdik edilip, iade edilmek üzere imza karşılığında asılları verilir. Onaylı
örnek belgeler, asılları iade edilene kadar özenle saklanır.


 


Belge örnekleri


MADDE 85 – (1) Tapu işlemleri ile ilgili olarak düzenlenen istem belgesi,
resmî senet, tapu senedi ve ipotek belgelerinin birer örneği, müdürlük
tarafından hak sahiplerine verilir.


(2) İlgilisinin
istemi hâlinde, tapu sicilini oluşturan diğer bilgi ve belgelerin örneği
verilir.


 


Belgelerin şekli


MADDE 86 –
(1) Tapu işlemlerinde kullanılacak belgelerin şekilleri, Genel Müdürlük
tarafından belirlenir.


 


Sicillerin onanması


MADDE 87 – (1) Kütük, yevmiye defteri ve yardımcı siciller
kullanılmadan önce, birbirini takip eden sayfa numaraları verilerek müdür
tarafından kaç sayfadan ibaret olduğu son sayfaya yazılıp tarih, imza ve
mühürle onanır, sayfa araları da ayrıca müdürlük mührü ile mühürlenir. Kadastro
aşamasında oluşturulan kütüklerin onama işlemi kadastro müdürü tarafından
yapılır.


 


Belgelerin elden takibi ve şekli


MADDE 88 –
(1) Kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları,
mahkemeler, icra müdürlükleri, bankalar ve özel hukuk tüzel kişileri tarafından
düzenlenen aynî veya kişisel hakkı sona erdirecek nitelikteki belgeler, tapu
işlemi için elden ibraz edilemez. Bu belgeler 7201 sayılı Kanun hükümlerine
göre müdürlüklere tebliğ edilir.


(2) Birinci fıkra gereğince, tapu
işlemlerine yönelik düzenlenen belgelerde silinti, kazıntı ve çıkıntı
yapılamaz.


 


Yönetmelik


MADDE 89 – (1) Bu Tüzüğün uygulanmasına ilişkin hususlar
yönetmelikle düzenlenir.


 


Yürürlükten kaldırılan hükümler


MADDE 90 –
(1) 18/5/1994 tarihli ve 94/5623 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe
konulan Tapu Sicili Tüzüğü yürürlükten kaldırılmıştır.


 


Kadastrosu yapılmamış yerlerdeki taşınmazın
tescili


GEÇİCİ MADDE 1 – (1)
Henüz kadastrosu yapılmamış yerlerde kütük yerine zabıt defteri veya kat
mülkiyeti zabıt defteri tutulur. Taşınmazın sınırları hudut komşuları yazılarak
gösterilir. Taşınmazın varsa resmî haritası veya planı dosyasında saklanır.


 


Kadastrosu yapılmamış yerlerde arşiv


GEÇİCİ MADDE 2 –
(1) Kadastrosu yapılmamış yerlerde, her işleme ait belgeler, o işlem için ayrı
bir dosya içinde üzeri tarih, sıra ve yevmiye numarası yazılarak saklanır.
İşlemlere ait dosyalar ayrıca aylık olarak arşivlenir.


 


Yürürlük


MADDE 91 – (1) Danıştayca incelenmiş olan bu Tüzük yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.


 


Yürütme


MADDE 92 –
(1) Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.











[1] Bu fıkra, Danıştay Onuncu
Dairesinin 18/3/2016 tarihli ve E.: 2013/7077, K.: 2016/1514 sayılı Kararı ile
iptal edilmiştir.







[2] Bu fıkra, Danıştay Onuncu
Dairesinin 18/3/2016 tarihli ve E.: 2013/7878, K.: 2016/1515 sayılı Kararı ile
iptal edilmiştir.







[3] Bu fıkra, Danıştay Onuncu
Dairesinin 18/3/2016 tarihli ve E.: 2013/6872, K.: 2016/1511 sayılı Kararı ile
iptal edilmiştir.







[4] Bu fıkra, Danıştay Onuncu
Dairesinin 18/3/2016 tarihli ve E.: 2013/6805, K.: 2016/1513 sayılı Kararı ile
iptal edilmiştir.







[5] Bu fıkra, Danıştay Onuncu
Dairesinin 18/3/2016 tarihli ve E.: 2013/6066, K.: 2016/1512 sayılı Kararı ile
iptal edilmiştir.