2644 sayılı Tapu Kanunu

1351








 


TAPU
KANUNU[1][2]


 


Kanun
Numarası                         : 2644


Kabul
Tarihi                                : 22/12/1934


Yayımlandığı
Resmî Gazete       : Tarih: 29/12/1934 Sayı : 2892


Yayımlandığı
Düstur                  : Tertip: 3    Cilt : 16 Sayfa : 312


 


Madde
1 – Gayrimenkullerin tescilinde o gayrimenkul Devlete ait ise bulunduğu
yerdeki en büyük mal memuru, hususi idareye ait ise vali, evkafa ait ise evkaf
müdürü veya memuru, belediyeye ait ise belediye reisi, köye ait ise muhtar ve
mahsus kanunla teşekkül etmiş diğer hükmi şahıslara ait ise bunların kanuni
mümessilleri salahiyetlidirler. Bu mümessillerin salahiyetlerini kullanma
şeklini gösteren kanunlar hükmü yerinde durmaktadır.


 


Madde
2 – Hükmi
şahısların tapu işlerinde merkez veya şubelerinin bulundukları yerin en büyük
mülkiye amirinden nizamnamelerine göre gayrimenkul tasarrufuna izinli
olduklarına ve tescil işini yapacak mümessilin salahiyetine dair alınacak belgenin
verilmesi mecburidir. Ticaret Şirketleri bu belgeyi ticaret sicil memurundan
alırlar.


 


Madde
3 – Mevcudiyetleri
Türkiye Cumhuriyeti Hükümetince tanınmış olan yabancılara ait dini, ilmi, hayri
müesseselerin fermanlara ve Hükümet kararlarına müsteniden sahiplendikleri
gayrimenkuller bu belgelerin sınırları dışına çıkmamak ve Hükümetin izni
alınmak şartile müesseselerin hükmi şahsiyetleri namına tescil olunabilir.


 


Madde
4 – Madenlerin
tesciline ait muamelelerde mahsus kanun ve nizamlarına göre verilecek belgelerin
İktisat Vekaletince tasdik edilmiş olması şarttır.


 


Madde
5 – (Mülga : 4/11/1990-3678/31 md.)


 


Madde
6 – (Mülga : 11/6/1945-4753/64 md.)


 


Madde
7 – (Mülga : 16/2/1995 - 4070/15 md.)


 


Madde
8 –
Denizden doldurulmak istenilen yerler için o yerin en büyük mal memurundan izin
almak lazımdır. Bu izin doldurulacak yer belediye sınırı içinde ise
belediyenin, limanı da alakadar ediyorsa liman dairesinin veya deniz ticareti
idaresinin ve müstahkem mevki kumandanlığı olan yerlerde müstahkem mevki
kumandanlığının muvafakatları alındıktan sonra 3 yıl müddetle verilir. Belediye
sınırı dışında ise alakalarına göre vilayet veya kaza idare heyetlerinin muvafakati
alınır. İzinle doldurulan bu yerler izin veren dairelerden alınacak belgeler
üzerine değer baha aranmaksızın dolduran namına tapu sicillerine geçirilir. Üç
yıl içinde makbul bir özür olmaksızın doldurma işini bitirmiyenlerin bu yerlerden
eli çektirilir.


 


Madde
9 – İzinsiz
doldurulmuş olan yerlerin tescilinde mahzur olmadığı alakalı daire ve
heyetlerce kabul olunursa doldurulan yerlerin doldurulmuş olduğu halindeki
değer bahasının onda biri alınmak şartile dolduran namına tescili yapılır.


 


Madde
10 – Deniz kıyısında teressübattan veya denizlerin med ve
cezrinden dolmuş yerlerin satılmasında mahzur olmadığı sekizinci maddede yazılı
alakalı dairelerce bildirildiği takdirde o yerlerin kendi gayrimenkulüne
bitişik olan kısmını o gayrimenkul sahibinin kendisine yapılacak tebligattan
itibaren iki sene içinde takdir olunacak değer baha ile almağa hakkı vardır. Bu
yerleri satın alanların o yeri korumak için rıhtım inşası hakkı olacaktır.


 


Madde
11 – Sahipli bir gayrimenkulün önü veya bitişiği
doldurulmak istenildiği takdirde sahibinden başkasına izin verilemez. İzinsiz
olarak sahibi tarafından doldurulan böyle bir yerin tescilinde mahzur olmadığı
alakalı daire ve heyetlerce bildirildiği takdirde doldurulan yerin doldurulmuş
olduğu haldeki kıymetinin onda biri alınıp dolduranın veya dolduranın yerine
geçenin namına asıl mülkü ile birleştirilerek tescil olunur.


Devlet,
vilayet, belediye veya köy meclisince sıhhi, içtimai veya iktisadi sebeplerle
yapılacak doldurma işlerinde yukarıdaki fıkrada yazılı gayrimenkul sahiplerine
doldurmağa yetecek mühlet verilerek doldurma teklif olunur. Bu müddet içinde
doldurmadıkları takdirde bu hakları kalmaz.


 


Madde
12 – Bir gayrimenkulün önünde veya bitişiğinde olupta
sahibi tarafından doldurulmak istenilen yerin doldurma işi bitirilmeksizin o
gayrimenkul bir başkasının mülkiyetine geçer veya ayni bir hakla takyid
olunursa, başka suretle mukavele bulunmadığı takdirde bu muamele işin şartları
mahfuz olmak üzere doldurulan yerde de sari olur.


 


Madde
13 – Devletçe veya vilayet ve belediyelerce yapılan liman,
dalgakıran, inşaatile temizleme ve taramadan meydana gelecek arazi hususi
kanunlarındaki hükümlere bağlıdır.


 


Madde
14 – 8, 9, 10, 11 ve 12 nci maddeler hükmü bataklık olmıyan
göl ve nehir kenarlarında da caridir. Şu kadar ki nehrin asıl yatağını ve
suların akıntısını bozmadığı ve alt taraflara ve başkalarına mazarratı
olmıyacağı hakkında fenni rapor aranır.


Başlı
başına tasarruf olunabilecek deniz, göl veya nehir metrukatı bulunan sahipsiz
yerler sahipli bir gayrimenkulün önünde veya bitişiğinde bulunursa o
gayrimenkul sahibine değer baha ile satın alması teklif olunur. Bir yıl içinde
talip olmadığı takdirde başkalarına satılır.


Bu
yerler başlı başına tasarruf olunmıyacak halde ise takdir olunacak değer baha
ile bitişiğindeki gayrimenkul sahiplerine temlik olunarak kendileri
borçlandırılır.


Göl
veya nehrin istila veya tahrip ettiği yerlerin sahiplerine Kanunu Medeninin 636
ve 637 nci maddeleri hükmü yerinde durmak üzere mukabil tarafta bu sebeplerden
meydana gelmiş arazi var ise muadili parasız verilebilir.


 


Madde
15 – (Mülga Birinci fıkra: 18/1/1950 - 5516/12 md.)


Sahipli
arazide husule gelen bataklıkların sıhhi sebeplerinden dolayı kurutulması
zarureti tahakkuk edince Devlet veya vilayet tarafından verilecek müsait bir
mühlet içinde sahipleri kurutmadıkları takdirde o bataklık Devlet veya vilayet
tarafından kurutulur. Sahiplerinden kurutma masrafına iştirak edenlerin arazisi
kendilerine verilir. Masrafa iştirak etmiyenlerin arazisi kurutanın mülkü olur.
(Değişik: 18/10/1962 - 79/1 md.) Bu takdirde, gayrimenkulün bataklık
halindeki gerçek karşılığı olarak arazi sahibine ödenecek bedelinin tesbitinde
6830 sayılı İstimlak Kanunu hükümleri uygulanır.


 


Madde
16 – Hususi kanunlarında müsaade edilenleri hariç olmak
üzere Devlete, belediyelere ve köylere ait orman, koru ve baltalıklardan tarla
açılamaz ve hususi bina yapılamaz. Şahıslara ait ormanlarda dahi ait olduğu
vekaletten izin alınmadıkça tarla açılamaz.


 


Madde
17 – Erbabı vukufa takdir ettirilen değer bahaların ikinci
derecede tasdikı belediyelerce seçilecek iki zatın da iştirakile mahalli idare
heyetlerine aittir.


 


Madde
18 – Bu kanunda yazılı vergi kıymetleri 1837 numaralı Bina Vergisi ve 1933
numaralı Arazi Vergisi Kanunları mucibince vergiye matrah olan kıymettir.


 


Madde
19 – Değer bahalar müsavi taksitlerle beş yıl içinde vergi
ile birlikte Tahsili Emval Kanununa göre tahsil olunur. İki seneye ait taksit
ödenince gayrimenkul sahibi namına tescil edilir ve geri kalan taksitler için o
gayrimenkul ipotekli olur.


 


Madde
20 – Bu kanunun neşrinden evvel muamelesi bitipte tahakkuk
ettirilmiş olan değer bahalar dahi 19 uncu maddede yazılı şekilde taksitle
tahsil olunur.


 


Madde
21 – Köy ve belediye sınırları içinde kapanmış yollarla yol fazlaları köy
veya belediye namına tescil olunur.


(Ek fıkra:17/1/2019-7161/1 md.) Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma
Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü
kullanımındaki kadastral yollar Hazine adına tescil olunur.


 


Madde 22 – (Mülga:4/7/2019-7181/4
md.)


 


Madde 23 – İlmühaber alınması lazımgelen
muameleler için belediye veya ihtiyar meclisi ilmühaberi tasdikten imtina
ederse bu imtina sebeplerini şerh ile izaha mecburdur. Bunu yapamazsa hakkında
kanuni takibat yapılır.


Tapu
idareleri yapacakları tetkik ve tahkik üzerine bu sebeplerin kanuni olmadığını
anlarlarsa işi tapu komisyonuna verirler. Komisyon da sebeplerin kanuni olmadığına
karar verirse tapu idarelerince muamele yapılır. Aksine karar verirse tapu
idareleri 1515 numaralı kanunun şumülü dışındaki hallerde alakalıyı mahkemeye
gönderir. Kaza tapu komisyonlarının kararlarına karşı alakalıların vilayet tapu
komisyonlarına itiraz hakları vardır.


 


Madde
24 – Köylerde bulunan metruk ve kimsesiz mezarlıklarla
vakfa ait umumi mezarlıklar köyün manevi şahsiyeti namına tescil olunur.


 


Madde
25 – 1580 sayılı Belediye Kanununun 159 uncu maddesi ile
2510 sayılı İskan Kanununun 21 inci maddesi dışında kalan mera, baltalık gibi
köy orta malı sayılan yerlerin tescili ve alım satım şekilleri hakkında hususi
hükümler konulacaktır.


 


Madde
26 – (Değişik: 6/1/1954 - 6217/1 md.)[3]


Mülkiyete,
mülkiyetin gayrı ayni haklara ve müşterek bir arzın hissedarları veya birbirine
muttasıl gayrimenkullerin sahipleri arasında bunlardan birinin veya bir kaçının
o gayrimenkul üzerinde mevcut veya inşa edilecek binanın, muayyen bir katından
veya dairesinden yahut müstakillen istimale elverişli bir bölümünden munhasıran
istifadesini temin gayesiyle Medeni Kanunun 753 üncü maddesi hükümlerine göre
irtifak hakkı tesisine veya tesisi vadine mütedair resmi senetler tapu sicil müdürü
veya tapu sicil görevlileri tarafından tanzim edilir.


(Ek
fıkra:4/7/2019-7181/1 md.) Taşınmaz mülkiyetinin devrini amaçlayan sözleşmelerde, tarafların farklı
tapu müdürlükleri veya yurt dışı teşkilatında bulunmaları hâlinde, taraf
iradeleri resmî görevliler tarafından ayrı ayrı alınarak sözleşme
tamamlanabilir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle
belirlenir.


(Ek fıkra: 15/1/2009-5831/1 md.) İllerde
bulunan tapu sicil müdürlükleri dışındaki müdürlüklerden akitli ve akitsiz
işlemleri yıllık 500'ün altında olan yerlerde işleri yapmak üzere, Tapu ve
Kadastro Genel Müdürlüğünce yakın il veya ilçelerde görevli tapu sicil müdürü
veya görevlendirilen yetkili memura belirli günlerde yetki verilebilir. 


(Ek fıkra: 15/1/2009-5831/1 md.) Resmi
senetlerin düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.


Alakalıların isteği
halinde resmi senedi tanzim için memurlar ikametgahlara giderler, bu sırada
gelecek haciz ve tahdit kararları resmi senedi yapmak için ikametgaha gitmiş
olan memura tebliğ olunur.


(Ek
hüküm: 2/4/1998 - 4358/3 md.) Resmi senede tarafların kimlik bilgileri ile
birlikte vergi kimlik numaraları da kaydedilir.(Değişik:6/3/1981-2421/1 md.)
Resmi senedi, taraflar ile hazırlayan tapu sicil müdürlüğü görevlileri imzalar,
tapu sicil müdürü veya görevlendirilen memur onaylar.Tarafların kimliklerinde
şüpheye düşülen hallerde tanık getirilmesi istenebilir. Kanunların tanık
bulundurulmasını zorunlu kıldığı hükümler saklıdır.11 Ocak 1926 tarihli ve 711
sayılı Kanun gereğince yapılacak akitlerde de aynı usul uygulanır.


Birinci
fıkrada beyan olunan irtifak hakkı tesisi vaitleri tapu siciline re'sen şerh
verilir. Bunlardan irtifak hakkı tesisi vadine mütedair resmi senetler tapuya
şerh verilmekle, taallük ettiği gayrimenkulün sonraki maliklerini de ilzam
eder.


Noterlik
Kanununun 44 üncü maddesinin (B) bendi mucibince noterler tarafından tanzim
edilen gayrimenkul satış vadi sözleşmeleri  ile arsa payı karşılığı inşaat
sözleşmeleri de taraflardan biri isterse gayrimenkul siciline şerh verilir.


Şerhten
itibaren beş yıl içinde satış yapılmaz veya irtifak hakkı tesis ve tapuya
tescil edilmezse işbu şerh tapu sicil müdürü veya tapu sicil görevlileri tarafından
re'sen terkin olunur.


(Ek
: 26/4/1984 - 3000/1 md.; Değişik: 15/2/2018-7099/1 md.) Kamu
kurum ve kuruluşları, kredi kuruluşları, bankalar, esnaf ve sanatkârlar kredi
ve kefalet kooperatifleri ile tarım kredi kooperatiflerince açılmış veya
açılacak tüm borç ve kredilere karşılık teminat gösterilen taşınmazların ipotek
işlemleri, tarafların istemi halinde, taraflarınca imzalanan kredi veya borç
sözleşmesine istinaden tapu müdürlüklerinde tapuya tescil olunur.


(Ek:
12/3/1985 - 3163/1 md.; Mülga son fıkra: 15/1/2009-5831/1 md.)


(Ek fıkra:4/3/2021-7292/19
md.) 21/11/2012
tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf
Finansman Şirketleri Kanunu kapsamındaki tasarruf finansman şirketleri
tarafından müşterilere sağlanan veya sağlanacak finansmana karşılık teminat
gösterilen taşınmazların ipotek işlemleri, tarafların istemi hâlinde, imzalanan
tasarruf finansman sözleşmesine istinaden tapu müdürlüklerinde tapuya tescil
olunur.


 


Madde 27 – (Mülga:4/7/2019-7181/4
md.)


 


Madde 28 – Akte ve tescile müteallik tapu işleri
idari emirlerle durdurulamaz.


 


Madde 29 – (Mülga:
25/2/1952-5887/126 md.)


 


Madde 30 – Plan ve resmi mesahaya istinad
etmiyen gayrimenkul mallarda eskidenberi malüm ve muayyen olan hududa itibar
olunur. Borçlar Kanununun 215 inci  maddesi hükmü yerinde durmaktadır.


 


Madde 31 – (Değişik:
25/1/1950-5520/1 md.)


Gayrimenkul
malların yüz ölçüsü tapu sicilinde yazılı miktardan fazla çıkıpta bu fazlalığın
bitişik araziye el uzatmaktan ileri gelmediğine ve sınırca da bir değişiklik
olmadığına mahkemece karar verilirse sicille karar veçhile kaydolunur.


Mahkeme
gayrimenkulün başında incelemeler yapar ve bitişik gayrimenkul maliklerini
dinler. Mahkeme kararına, tapu fen memurlarına ve bunlar yoksa yetkili fen
memurlarına veya mühendislere yaptırılacak o yere ait harita da eklenir. İtiraz
halinde genel hükümler çerçevesinde dava açılır.


 


Madde
32 – Planı veya resmi şekilde yapılmış haritası bulunan
gayrimenkullerin gerek kazaen ve gerekse rızaen parçalara ayrılmasında harita
yapılması mecburidir. Şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde olupta
tapu fen memuru bulunan yerlerde plan ve haritaya bağlı olmıyan gayrimenkullerin
parçalara ayrılmasında da harita yapılır. Belediye sınırları dışında bulunan
gayrimenkullerden kazai şekilde parçalara ayrılanların haritasını yaptırmak
hakimin takdirine bağlıdır.


 


Madde
33 – Kanunu Medeninin 934, 935 inci maddelerine göre sicillin
tashihine ve bir ayni hakkın süküt edip etmediğinin tayinine dair tapu sicil
muhafız veya memuru tarafından mahkemeye yapılacak müracaatlar ve bunun üzerine
verilecek kararlardan bir güna harc ve resim alınmaz ve bunlara damga pulu
yapıştırılmaz.


 


Madde
34 – Bedelli akitlerde ve bir aktin yapılması diğerinin yapılmış olmasına
bağlı olan hallerde alakalılar tapu sicil muhafız veya memurunu yediadil yapabilirler.
Bu takdirde memur tarafından paranın hak sahiplerine verilmesi Akitlerin tamam
olmasına bağlıdır. Akitler tamam olmazsa memur parayı kimden almış ise
alakalılar dağılmadan huzurlarında derhal ona geri verir ve taallük ettiği
muameleleri bozar.


 


Madde
35 – (Yeniden Düzenleme: 29/12/2005-5444/1 md.; Değişik: 3/5/2012-6302/1 md.)


Kanuni sınırlamalara uyulmak
kaydıyla, uluslararası ikili ilişkiler yönünden ve ülke menfaatlerinin
gerektirdiği hallerde Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen ülkelerin vatandaşı
olan yabancı uyruklu gerçek kişiler Türkiye’de taşınmaz ve sınırlı ayni hak
edinebilirler. Yabancı uyruklu gerçek kişilerin edindikleri taşınmazlar ile
bağımsız ve sürekli nitelikteki sınırlı ayni hakların toplam alanı, özel
mülkiyete konu ilçe yüz ölçümünün yüzde onunu ve kişi başına ülke genelinde
otuz hektarı geçemez. Cumhurbaşkanı kişi başına ülke genelinde edinilebilecek
miktarı iki katına kadar artırmaya yetkilidir.[4]


Yabancı ülkelerde kendi
ülkelerinin kanunlarına göre kurulan tüzel kişiliğe sahip ticaret şirketleri
ancak özel kanun hükümleri çerçevesinde taşınmaz ve sınırlı ayni hak edinebilirler.
Bu ticaret şirketleri dışındakiler taşınmaz edinemez ve lehlerine sınırlı ayni
hak tesis edilemez. Bu ticaret şirketleri ile yabancı uyruklu gerçek kişiler
lehine taşınmaz rehni tesisinde bu maddede yer alan sınırlamalar uygulanmaz.


Cumhurbaşkanı, ülke
menfaatlerinin gerektiği hallerde yabancı uyruklu gerçek kişiler ile yabancı
ülkelerde kendi ülkelerinin kanunlarına göre kurulan tüzel kişiliğe sahip
ticaret şirketlerinin taşınmaz ve sınırlı ayni hak edinimlerini; ülke, kişi,
coğrafi bölge, süre, sayı, oran, tür, nitelik, yüzölçüm ve miktar olarak
belirleyebilir, sınırlandırabilir, kısmen veya tamamen durdurabilir veya
yasaklayabilir.[5]


Yabancı uyruklu gerçek
kişiler ve yabancı ülkelerde kendi ülkelerinin kanunlarına göre kurulan tüzel
kişiliğe sahip ticaret şirketleri, satın aldıkları yapısız taşınmazda
geliştireceği projeyi iki yıl içinde ilgili Bakanlığın onayına sunmak
zorundadır. İlgili Bakanlıkça başlama ve bitirilme süresi belirlenerek
onaylanan proje tapu kütüğünün beyanlar hanesine kaydedilmek üzere taşınmazın
bulunduğu tapu müdürlüğüne gönderilir. Onaylanan projenin süresi içinde
gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği ilgili Bakanlıkça takip edilir.


Askeri yasak bölgeler,
askeri güvenlik bölgeleri ile stratejik bölgelere ait harita ve koordinat değerleri
bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde ve bu yerlere ait
değişiklik kararlarına ait harita ve koordinat değerleri değişikliklerin
yapıldığı tarihten itibaren bir ay içinde Millî Savunma Bakanlığınca, özel
güvenlik bölgeleri ve değişiklik kararlarına ait harita ve koordinat değerleri
ise İçişleri Bakanlığınca aynı sürede Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün bağlı
olduğu Bakanlığa verilir. Bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren bir yıl sonra
bu fıkra uyarınca gönderilen belge ve bilgilere göre tapu işlemleri yürütülür.


Bu madde hükümlerine
aykırı olarak edinilen, edinim amacına aykırı kullanıldığı ilgili Bakanlık ve
idarelerce tespit edilen, süresi içinde ilgili Bakanlığa başvurulmayan veya
süresi içinde projeleri gerçekleştirilmeyenler ile bu maddenin birinci fıkrası
kapsamındaki sınırlamalar dışında miras yoluyla edinilen taşınmazlar ve sınırlı
ayni haklar, Maliye Bakanlığınca verilecek bir yılı geçmeyen süre içinde maliki
tarafından tasfiye edilmediği takdirde tasfiye edilerek bedele çevrilir ve
bedeli hak sahibine ödenir.


 


Madde 36 – (Yeniden
Düzenleme: 3/7/2008-5782/2 md.; Değişik: 3/5/2012-6302/2 md.)


29/5/2009 tarihli ve 5901
sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 28 inci maddesi kapsamındaki kişiler hariç
olmak üzere yabancı uyruklu gerçek kişilerin, yabancı ülkelerin kanunlarına
göre kurulmuş tüzel kişilerin ve uluslararası kuruluşların yüzde elli veya daha
fazla oranda hissesine sahip oldukları veya yönetim hakkını haiz kişilerin
çoğunluğunu atayabilme veya görevden alabilme yetkisine sahip oldukları
Türkiye’de kurulu tüzel kişiliğe sahip şirketler, ana sözleşmelerinde
belirtilen faaliyet konularını yürütmek üzere taşınmaz mülkiyeti veya sınırlı
ayni hak edinebilir ve kullanabilirler.


Birinci fıkrada
belirtilen şirketlerin Türkiye’de kurulu başka bir şirkete doğrudan veya dolaylı
olarak ortak olması durumunda, yabancı yatırımcının ortak olunan şirketteki
nihai ortaklık oranının yüzde elli veya daha fazla olması halinde; yabancı
yatırımcıların, taşınmaz maliki yerli sermayeli şirketlerin hisselerinin yüzde
elli veya daha fazlasını doğrudan veya dolaylı olarak edinmesi ve taşınmaz
maliki mevcut yabancı sermayeli şirketlerde yabancı yatırımcıların ortaklık
oranının hisse devri sonucunda yüzde elli veya daha fazlasına ulaşması durumunda
da aynı esaslar geçerlidir.


18/12/1981 tarihli ve
2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu hükümleri saklı
kalmak kaydıyla bu şirketlerin, askeri yasak bölgeler, askeri güvenlik
bölgeleri ve aynı Kanunun 28 inci maddesi çerçevesinde belirlenen bölgelerdeki
taşınmaz mülkiyeti edinimleri Genelkurmay Başkanlığının ya da yetkilendireceği
komutanlıkların; özel güvenlik bölgelerindeki taşınmaz mülkiyeti edinimleri ise
taşınmazın bulunduğu yerdeki valiliğin iznine tabidir. Bu fıkra kapsamında
yapılacak değerlendirmelerde, edinimin ülke güvenliğine uygunluğu esas alınır.


Yukarıdaki fıkralar
kapsamı dışında kalan yabancı sermayeli şirketler, yerli sermayeli şirketlerin
tabi olduğu hükümler çerçevesinde taşınmaz mülkiyeti ve sınırlı ayni hak
edinebilir ve kullanabilirler.


Taşınmaz rehni tesisinde,
taşınmaz rehninin paraya çevrilmesi kapsamındaki mülkiyet edinimlerinde, şirket
birleşmelerinden ve bölünmelerinden doğan taşınmaz mülkiyeti ve sınırlı ayni
hak naklinde, organize sanayi bölgeleri, endüstri bölgeleri, teknoloji
geliştirme bölgeleri ve serbest bölgeler gibi özel yatırım bölgelerindeki
taşınmaz mülkiyeti ve sınırlı ayni hak edinimlerinde ve ilgili mevzuata göre
belli sürede elden çıkarma zorunluluğunun devam etmesi kaydıyla bankaların,
19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu çerçevesinde kredi olarak
sayılan işlemler nedeniyle ya da alacaklarını tahsil amacıyla edindikleri
taşınmazlarda bu madde hükümleri uygulanmaz.


Bu madde kapsamında
edinilen taşınmazların kullanımı, valiliklerce tapu kayıtları çerçevesinde
belli aralıklarla izlenir.


Bu madde hükümlerine
aykırı şekilde edinildiği veya kullanıldığı tespit edilen taşınmazlar ve
sınırlı ayni haklar, Maliye Bakanlığınca verilecek süre içinde maliki
tarafından tasfiye edilmediği takdirde tasfiye edilerek bedele çevrilir ve
bedeli hak sahibine ödenir.


Bu maddenin uygulanmasına
ilişkin usul ve esaslar, ilgili kurum ve kuruluşların görüşlerinin alınmasını
müteakip Ekonomi Bakanlığı tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.


 


Madde 37 – Yabancı hakiki şahısların intikal
işleri Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinden verilen veyahut kendi salahiyetli
makamlarından verilipte Türk kanunlarının veraset usulü hakkındaki hükümlerine
uygun olduğu Türk mahkemelerince tasdik edilen veraset senetlerine istinaden
yapılır.


 


Madde 38 – 8 cemaziyelevvel 1275 tarihli tapu
nizamnamesi ve zeyillerinin ve 28 receb 1291 tarihli emlak nizamnamesinin ve 7
muharrem 1293 tarihli arazi hakkındaki fıkaratı nizamiyenin ve 8 receb 1276
tarihinde iradesi çıkmış olan tapu senedatı hakkındaki talimatnamenin ve 28
receb 1276 tarihinde iradesi çıkmış olan tarifnamenin ve emvali gayrimenkulenin
tasarrufuna dair 3 mart 1329 tarihli muvakkat kanunun ve defterhane
idarelerinin teşkilat ve tensikatına dair 17 temmuz 1323 tarihli nizamname ile
zeyillerinin ve emvali gayrimenkulenin muamelatı tasarrufiyesinde tapu senedatı
ile kayidlerine alakadaranın fotoğrafileri yapıştırılmasına dair 30 kanunusani
1926 tarihli kanunun Kanunu Medeni ile Kanunu Medeninin tatbikına aid kanun ve
Borçlar Kanunu ile ortadan kalkmamış olan hükümlerile başka kanunların bu
kanuna uygun olmıyan hükümleri kaldırılmıştır.


 


Ek Madde 1 – (Ek: 3/5/2012-6302/3 md.)


Ölüm
tarihinden itibaren en geç iki yıl içinde tapu sicilinde miras intikalinin
gerçekleşmemesi halinde tapu müdürlüğü, mirasçılık belgesi düzenlenmesi için
yargıya başvurabilir. Tapu müdürlüğü mirasçılık belgesine göre tapu sicili
kayıtlarını elbirliği mülkiyeti şeklinde tescil ederek güncelleştirir. Tapu
müdürlüğünün bu yetki kapsamındaki başvuruları her türlü gider, vergi, resim
veya harçtan muaftır.


 


Rücu
istemi


Ek
Madde 2 – (Ek: 10/9/2014-6552/84 md.)


Tapu
ve kadastro işlemleri ile ilgili olarak, Devletin kusursuz sorumluluğu
sebebiyle yapılan ödemeler dolayısıyla, ihmali bulunan personel aleyhine
başlatılacak rücu istemleri, ödeme tarihinden itibaren iki yıl, her hâlde
zarara yol açan işlemin gerçekleştirildiği tarihten itibaren on yılın
geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ağır kusura dayalı sorumluluğu bulunan personel
için 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 73 üncü maddesi
hükümleri saklıdır.


 


Tapu kaydındaki hisse hatalarının düzeltilmesi


Ek Madde 3 – (Ek:4/7/2019-7181/2 md.)


Kadastro tespiti veya tapu
sicilinde gerçekleştirilen işlemler nedeniyle oluşan hatadan olumsuz etkilenen
hisselerin maliklerine, ayni ve şahsi hak lehtarlarına hatanın nedenleri ve
düzeltme sonrası oluşacak hisse durumunu gösteren tebligat yapılır.


Yapılacak işlem konusunda tapu
kaydının beyanlar hanesine belirtme yapılır ve bu belirtme düzeltme işlemi
kesinleşinceye kadar korunur.


Tebliğ tarihinden itibaren otuz gün
içinde ilgililerince muvafakat verilmesi hâlinde düzeltme işlemi yapılır. Bu
süre içinde muvafakat verilmez ise tapu müdürlüğünce hatalı kayıt resen
düzeltilerek işlem sonucu ile birlikte düzeltme işlemine karşı tebliğden
itibaren altmış gün içinde asliye hukuk mahkemesinde dava açılabileceği
ilgilisine ihtar edilir.


 


Geçici Madde 1 – (2644 sayılı Kanunun numarasız Muvakkat
maddesi olup teselsül için numaralandırılmıştır.)


Bu
kanunun mer'iyetinden evvel açılarak tarla veya bağ ve bahçe haline konulmuş
olupta henüz muamelesi bitmemiş yerler hakkında da bu kanunun 6 ncı maddesi
hükümleri tatbik olunur.


 


Geçici
Madde 2- (Ek: 29/12/2005-5444/2 md.)


Bu Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihte mevcut olan askerî yasak bölgeler, askerî ve özel güvenlik
bölgeleri ile stratejik bölgelere ilişkin kararlara ait harita ve koordinat
değerlerinin tamamı, Millî Savunma Bakanlığı tarafından en geç üç ay içerisinde
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakanlığa gönderilir.


Yukarıda belirtilen
bölgelere ilişkin kararlara ait harita ve koordinat değerlerinin, Tapu ve
Kadastro Genel Müdürlüğüne gönderilmesi ve sayısal ortama aktarılarak taşra
birimlerine intikal ettirilmesine kadar geçecek sürede yetkili askerî
makamlardan sorulmak suretiyle, belirtilen işlemler tamamlandıktan sonra
gönderilen belge ve bilgilere göre tapu işlemleri yürütülür.


 


Geçici Madde 3 - (Ek:
3/7/2008-5782/3 md.)


İlgili kurum ve
kuruluşlar, bu Kanunun 35 inci maddesinin yedinci  fıkrası   uyarınca,  yabancı 
uyruklu  gerçek kişiler ile yabancı ülkelerde kendi ülkelerinin kanunlarına
göre kurulan tüzel kişiliğe sahip ticaret şirketlerinin taşınmaz ve sınırlı
aynî hak edinemeyecekleri alanların yüzölçümlerini ve valilikler bu fıkrada
belirtilen ilçelerin uygulama imar planı ve mevzi imar plan sınırları
içerisinde kalan toplam alanların yüzölçümlerini bu maddenin yürürlük
tarihinden itibaren en geç üç ay içinde komisyona bildirir.


(İptal ikinci fıkra:
Anayasa Mahkemesi’nin 12/5/2011 tarihli ve E.: 2008/79, K.: 2011/74 sayılı
Kararı ile.)


 


Geçici Madde 4 – (Ek:4/7/2019-7181/3
md.)


22/11/2001 tarihli
ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 883 üncü maddesinin ikinci fıkrasının
yürürlüğe girdiği tarihten önce süresi dolmuş olmasına rağmen terkin edilmeyen
süreli ipoteklerde anılan fıkrada belirtilen otuz günlük süre, bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarihte başlar.


 


Madde 39  – Bu kanun hükümleri, neşrolunduğu
tarihten itibaren yürümeğe başlar.


 


Madde 40 – Bu kanun hükümlerini Adliye, Dahiliye,
Maliye Bakanları yerine getirir.


 


 


22/12/1934 TARİHLİ VE 2644 SAYILI ANA KANUNA İŞLENEMEYEN
GEÇİCİ MADDE:


 


1 - 26/4/1984 tarih ve 3000 sayılı kanunla gelen Geçici
Madde:


Geçici
Madde – 2/2/1984 tarihli ve 2977 sayılı İdari Usul ve İşlemlerin Yeniden
Düzenlenmesi ile İlgili Yetki Kanunu ile Bakanlar Kuruluna verilen Kanun
Hükmünde Kararname çıkarma yetkisi, 22/12/1934 tarihli ve 2644 sayılı Tapu
Kanunu için adı geçen Kanunla verilen süre bitimine kadar geçerlidir.


 


 


 


 


 


2644 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
VEYA ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTERİR TABLO


 







Değiştiren Kanunun/KHK’nin veya İptal Eden Anayasa
Mahkemesi Kararının Numarası



2644 sayılı Kanunun değişen veya iptal edilen
maddeleri



Yürürlüğe Giriş

Tarihi






4541



–



15/4/1944






4753



–



15/6/1945






5516



–



23/1/1950






5520



–



31/1/1950






5887



–



29/3/1952






6217



–



9/1/1954






79



–



23/10/1962






2421



–



8/3/1981






3000



–



1/5/1984






3029



–



23/6/1984






3163



–



22/3/1985






3278



–



6/5/1986






3678



–



23/11/1990






4358



–



4/4/1998






4916



–



19/7/2003






5444



35 ve Geçici Madde 2



26/7/2005 tarihinden geçerli olmak üzere 7/1/2006






57



35, 36 ve Geçici Madde 3



15/7/2008






5831



26



27/1/2009






6302



35, Ek Madde 1



18/5/2012






36



18/8/2012






6552



Ek Madde 2



11/9/2014






7099



26



10/3/2018






KHK/698



35



24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan
Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda
Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte






7161



21



18/1/2019






7181



22, 26, 27, Ek Madde 3, Geçici Madde 4



26 ncı maddeye eklenen ikinci fıkra ve
Geçici Madde 4 (1/1/2020 tarihinde), diğer maddeler

10/7/2019






7292



26



7/3/2021









 











[1]
Bu kanunun, 10/4/1944 tarih ve 4541 sayılı Kanunda muhtarlığa ait olduğu
belirtilen vazifeler hakkındaki hükümleri, anılan Kanunun 24 üncü maddesiyle
yürürlükten kaldırılmıştır.







[2]
Bu Kanunun; bazı maddeleri denizlerin doldurulması ve bataklıkların kurutulması
yollarıyla özel mülkiyet edinilmesi hususlarını düzenlemekte ise de,  6785
sayılı Kanuna 11/7/1972 tarih ve 1605 sayılı Kanunla eklenen Ek 7 nci maddesi
"..., bu yerlerde denizden doldurma ve bataklık kurutma suretiyle özel
mülkiyet adına arazi ve arsa da kazanılamaz." hükmünü içermektedir. Aynı Kanunun
3 üncü maddesi de, bu kanuna aykırı diğer kanun hükümlerinin yürürlükten
kaldırıldığını hüküm altına almıştır. Daha sonra da, 1605 sayılı Kanun 3/5/1985
tarih ve 3194 sayılı Kanunun 43 üncü maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.







[3]
15/1/2009 tarihli ve 5831 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle; bu maddenin birinci
fıkrasındaki “tapu sicil muhafızları veya memurları” ibareleri “tapu sicil
müdürü veya tapu sicil görevlileri” olarak, mevcut üçüncü fıkrasında yer alan
“memur ve tapu sicil muhafızı imzalar” ibaresi “tapu sicil müdürlüğü görevlileri
imzalar, tapu sicil müdürü veya görevlendirilen memur onaylar” olarak, mevcut
altıncı fıkrasındaki “tapu sicil muhafızı veya memuru” ibareleri “tapu sicil
müdürü veya tapu sicil görevlileri” olarak değiştirilmiş ve mevcut beşinci
fıkrasında yer alan “sözleşmeleri” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile arsa
payı karşılığı inşaat sözleşmeleri” ibaresi eklenmiştir.







[4]
2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı KHK’nin 9 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibareleri “Cumhurbaşkanı” şeklinde
değiştirilmiştir.







[5]
2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı KHK’nin 9 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.