2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu

SOSYAL
HİZMETLER KANUNU[1][2]


 


Kanun
Numarası                    : 2828


Kabul
Tarihi                           : 24/5/1983


Yayımlandığı
Resmî Gazete  : Tarih  : 27/5/1983        Sayı  : 18059


Yayımlandığı
Düstur              : Tertip : 5                      Cilt   : 22             Sayfa  :
355


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Amaç, Kapsam, Tanımlar ve Genel Esaslar


Amaç:[3][4]


Madde
1 – Bu
Kanunun amacı; korunmaya, bakıma veya yardıma ihtiyacı olan aile, çocuk, engelli,
yaşlı ve diğer kişilere götürülen sosyal hizmetlere ve bu hizmetleri yürütmek üzere
kurulan teşkilatın kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklar ile faaliyet ve gelirlerine
ait esas ve usulleri düzenlemektir.


 


Kapsam:


Madde
2 – Bu
Kanun, sosyal hizmetlerle ilgili tüm kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek kişileri
ve özel hukuk tüzelkişilerini, sosyal hizmet kurum ve kuruluşlarında çalışan personeli,
sosyal hizmetlerden faydalananları ve faydalanacak durumda olanları kapsar.


 


Tanımlar:


Madde
3 – Kanunda
geçen;


a)
"Sosyal Hizmetler"; kişi ve ailelerin kendi bünye ve çevre şartlarından
doğan veya kontrolleri dışında oluşan maddi, manevi ve sosyal yoksunluklarının giderilmesine
ve ihtiyaçlarının karşılanmasına, sosyal sorunlarının önlenmesi ve çözümlenmesine
yardımcı olunmasını ve hayat standartlarının iyileştirilmesi ve yükseltilmesini
amaçlayan sistemli ve programlı hizmetler bütününü,


b)
"Korunmaya ihtiyacı olan Çocuk"; beden, ruh ve ahlak gelişimleri veya
şahsi güvenlikleri tehlikede olup;


1.
Ana veya babasız, ana ve babasız,


2.
Ana veya babası veya her ikisi de belli olmayan,


3.
Ana ve babası veya her ikisi tarafından terkedilen,


4.
Ana veya babası tarafından ihmal edilip; fuhuş, dilencilik, alkollü içkileri veya
uyuşturucu maddeleri kullanma gibi her türlü sosyal tehlikelere ve kötü alışkanlıklara
karşı savunmasız bırakılan ve başıboşluğa sürüklenen,


Çocuğu,


c) (Değişik: 30/5/1997 - KHK - 572/5 md.) "Engelli",
doğuştan veya sonradan herhangi bir hastalık veya kaza sonucu bedensel, zihinsel,
ruhsal, duygusal ve sosyal yeteneklerini çeşitli derecelerde kaybetmesi nedeniyle
normal yaşamın gereklerine uymama durumunda olup; korunma, bakım, rehabilitasyon,
danışmanlık ve destek hizmetlerine ihtiyacı olan kişiyi,[5][6]


d) (Ek: 1/7/2005-5378/26
md.)[7] "Bakıma İhtiyacı
Olan Engelli"; engellilik sınıflandırmasına göre resmî sağlık kurulu raporu ile ağır engelli olduğu
belgelendirilenlerden, günlük hayatın alışılmış, tekrar eden gereklerini önemli
ölçüde yerine getirememesi nedeniyle hayatını başkasının yardımı ve bakımı olmadan
devam ettiremeyecek derecede düşkün olan kişiyi,[8]5


e)
" İhtiyacı Olan Yaşlı"; sosyal veya ekonomik yönden yoksunluk içinde olup
korunmaya, bakıma ve yardıma ihtiyacı olan yaşlı statüsündeki kişiyi,5


f) Sosyal hizmet kuruluşları; bu Kanunun amacına ve belirtilen
esaslara uygun faaliyette bulunan kuruluşlar olup bunlardan;


1.
"Çocuk Yuvaları"; 0 - 12 yaş arası korunmaya ihtiyacı olan çocuklarla
gerektiğinde 12 yaşını dolduran kız çocuklarının, bedensel, eğitsel, psiko sosyal
gelişimlerini, sağlıklı bir kişilik veya iyi alışkanlıklar kazanmalarını sağlamakla
görevli ve yükümlü yatılı sosyal hizmet kuruluşlarını,5


2.
"Yetiştirme Yurtları"; 13 - 18 yaş arası korunmaya ihtiyacı olan çocukları
korumak, bakmak ve bir iş veya meslek sahibi edilmeleri ve topluma yararlı kişiler
olarak yetişmelerini sağlamakla görevli ve yükümlü olan yatılı sosyal hizmet kuruluşlarını,5


3.
"Kreş ve Gündüz Bakımevleri"; 0 - 6 yaş grubundaki çocukların bakımlarını
gerçekleştirmek, bedensel ve ruhsal sağlıklarını korumak ve geliştirmek ve bu çocuklara
temel değer ve alışkanlıkları kazandırmak amacıyla kurulan (...)[9]
ve yatılı olmayan sosyal hizmet kuruluşlarını,


4. "Huzurevleri"; ihtiyacı olan yaşlı kişileri huzurlu
bir ortamda korumak ve bakmak, sosyal ve psikolojik ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla
kurulan yatılı sosyal hizmet kuruluşlarını,5


5. "Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri"; bedensel,
zihinsel ve ruhsal engellilikleri nedeniyle normal yaşamın gereklerine uymama durumunda
olan kişilerin, fonksiyon kayıplarını gidermek ve toplum içinde kendi kendilerine
yeterli olmasını sağlayan beceriler kazandırmak veya bu becerileri kazanamayanlara
devamlı bakmak üzere kurulan sosyal hizmet kuruluşlarını,[10]


6. (Ek: 30/5/1997
- KHK - 572/5 md.; Değişik: 6/2/2014-6518/14 md.) “Çocuk Destek Merkezleri”;
Suça sürüklenmesi, suç mağduru olması veya sokakta sosyal tehlikelerle karşı karşıya
kalması sebebiyle haklarında bakım tedbiri veya korunma kararı verilen çocuklardan
psikososyal desteğe ihtiyaç duyduğu tespit edilenlerin, bu ihtiyaçları giderilinceye
kadar geçici süre ile bakım ve korunmalarının sağlandığı, bu süre içinde aile, yakın
çevre ve toplum ilişkilerinin düzenlenmesine yönelik çalışmaların yürütüldüğü; çocukların
mağduriyet, suça sürüklenme, yaş ve cinsiyet durumuna göre ayrı ayrıyapılandırılan
veya ihtisaslaştırılan yatılı sosyal hizmet kuruluşlarını,


7.
(Ek: 30/5/1997 - KHK - 572/5 md.) "Kadın veya Erkek Konukevleri",
fiziksel, duygusal, cinsel ve ekonomik istismara uğrayan kadın veya erkeklerin psiko-sosyal
ve ekonomik problemlerinin çözümlenmesi sırasında varsa çocukları ile birlikte ihtiyaçlarını
karşılamak amacıyla geçici bir süre kalabilecekleri yatılı sosyal hizmet kuruluşlarını,


8. (Ek: 30/5/1997
- KHK - 572/5 md.) "Toplum veya Aile Danışma Merkezleri", toplumun
ve ailenin gelişmesi için; bireyin katılımcı, üretken ve kendine yeterli hale gelmesi
amacıyla koruyucu, önleyici, eğitici, geliştirici, rehberlik ve rehabilite edici
işlevlerini, gerekirse diğer kuruluşlar ve gönüllülerle işbirliği içerisinde sunmakla
görevli bulunan gündüzlü sosyal hizmet kuruluşlarını,


9.
(Ek: 30/5/1997 - KHK-572/5 md.; Değişik: 6/12/2017-7063/5 md.) “Aktif Yaşam
Merkezi”; Yaşlı bireyler ile engelli bireylerin yaşam kalitesinin artırılması ve
sosyal hayata aktif katılımlarına katkı sağlanması amacıyla, engelli ve yaşlı bireyler
ile ailelerine rehberlik ve destek hizmeti ile evde gündüz bakım hizmeti sunan gündüzlü
sosyal hizmet kuruluşlarını,


10.
(Ek : 21/1/2000 - KHK - 594/1 md.) “Çok Amaçlı Sosyal Hizmet Kuruluşları”;
aynı yerleşkede ve/veya binada, birden çok sosyal hizmet kuruluşunun tek yönetim
ve denetim altında kurulmasına ve çalışmasına imkan tanıyan sosyal hizmet kuruluşlarını,


11. (Ek: 1/7/2005-5378/26 md.) "Çocuk
evleri"; 0-18 yaşlar arasındaki korunmaya ihtiyacı olan çocukların kaldığı
ev birimlerini,[11]


12. (Ek: 1/2/2007-5579/1 md.;Değişik:
6/2/2014-6518/14 md.) “Çocuk Evleri Sitesi”; Korunma ihtiyacı olan çocukların
bakımlarının sağlandığı aynı yerleşkede bulunan birden fazla ev tipi sosyal hizmet
biriminden oluşan kuruluşu,


13. (Ek: 1/2/2007-5579/1 md.; Değişik: 6/2/2014-6518/14
md.) “Ev Tipi Sosyal
Hizmet Birimleri”; Çocuk, kadın, engelli ve yaşlılar ile bakım veya barınma ihtiyacı
olan kişilere hizmet verilen mesken niteliğindeki yatılı sosyal hizmet birimlerini,


14. (Ek: 1/2/2007-5579/1 md.; Değişik:
6/2/2014-6518/14 md.) “Ev Tipi Sosyal Hizmet Birimleri Koordinasyon Merkezi”;
İl müdürlüğü bünyesinde oluşturulan ev tipi sosyal hizmet birimlerinin bağlı olduğu
merkezi,


15. (Ek: 11/10/2011
- KHK - 662/10 md.) “Sosyal Hizmet Merkezi”; İhtiyaç sahiplerinin tespit edilerek
sosyal hizmet müdahalesinin ve takibinin gerçekleştirilmesi, çocuk, genç, kadın,
erkek, engelli, yaşlı bireylere ve ailelerine koruyucu, önleyici, destekleyici,
geliştirici hizmetler ile rehberlik ve danışmanlık hizmetlerinin bir arada ve en
kolay ulaşılabilir biçimde, gerektiğinde kamu kurum ve kuruluşları, yerel yönetimler,
üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve gönüllüler ile işbirliği içinde sunulmasından
ve bu hizmetlerin koordinasyonundan sorumlu gündüzlü sosyal hizmet kuruluşlarını,[12]


16. (Ek: 11/10/2011 - KHK - 662/10
md.) “Çocuk Evleri Koordinasyon Merkezi”; Çocuk evlerinin illerde planlanması,
açılış ve işleyişine ilişkin her türlü işlemler ile harcamaların yapılması, takibi,
denetlenmesi ve çocuk evleri arasındaki koordinasyonun sağlanması amacıyla oluşturulan
merkezleri,


g)
"Kurum"; bu Kanunla kurulan Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu
Genel Müdürlüğünü,


İfade
eder.


 


Genel esaslar:


Madde
4 – Sosyal
hizmetlere ilişkin genel esaslar şunlardır:


a)
(Değişik: 1/7/2005-5378/27 md.) Bu Kanun kapsamına giren sosyal hizmetlere
ilişkin faaliyetler, Devletin denetim ve gözetiminde, sivil toplum kuruluşları ile
halkın gönüllü katkı ve katılımı da sağlanarak bir bütünlük içinde yürütülür. Sunulacak
bakım ve diğer hizmetlerin kapsamı ve bu hizmetleri verecek olan gerçek ve tüzel
kişilerin izin, çalışma usûl ve esasları ve diğer hususlar Sosyal Hizmetler ve Çocuk
Esirgeme Kurumu tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.


b)
Sosyal hizmetler alanında faaliyet gösteren kamu kurum ve kuruluşları ile gönüllü
kuruluşlar arasında koordinasyon ve işbirliği tesis edilerek güç birliği sağlanır
ve mevcut kaynaklara en verimli şekilde işlerlik kazandırılır.


c)
Sosyal hizmet programlarının uygulanmasında korunmaya ihtiyacı olan çocuk, ihtiyacı
olan engelli ve ihtiyacı olan yaşlıya öncelik tanınır.[13][14]


d)
Sosyal hizmetlerin yürütülmesi ve sunulmasında sınıf, ırk, dil, din, mezhep veya
bölge farklılığı gözetilemez, hizmet talebinin hizmet arzından fazla olması halinde
öncelikler, ihtiyacı olan olma derecesi ve başvuru veya tespit sırası esas alınarak
belirlenir.14


e)
(Mülga: 1/7/2005-5378/27 md.)


f) Bu Kanunla kurulan Kuruma bağlı kuruluşların dışındaki
sosyal hizmet kuruluşlarının kurulması izne tabi olup, alınacak tertip ve tedbirlerle
bunların hizmet, işleyiş ve personele ilişkin hususlarda tespit edilen standart
ve esaslara uygun olarak faaliyette bulunmaları sağlanır.


g)
Sosyal hizmet kuruluşlarının coğrafik ve fonksiyonel görev alanlarının ve yurt sathında
dengeli dağılımının görev boşluğu bırakılmayacak şekilde düzenlenmesi esastır.


h)
(Değişik: 30/5/1997 - KHK - 572/6 md.) Çocuk yuvaları ile yetiştirme yurtlarının
korunmaya ihtiyacı olan çocukların yaş, cinsiyet, sosyal ve psikolojik özellikleri
ile engel dereceleri dikkate alınarak, kaynaştırma anlayışına göre gruplandırılması
ve özellikle çocuk yuvalarının, huzurevleri ile aynı mahallerde tesis edilerek dede-torun,
nine-torun ilişkilerinin sağlanması esas alınır.1314


ı)
Korunmaya, bakıma ve yardıma ihtiyacı olan kişilere hizmet sunumu insan haysiyet
ve vakarına yaraşır şekilde yerine getirilir.14


j)
Sosyal hizmet kurum ve kuruluşlarında çalıştırılacak personelin seçim ve niteliklerinin
tespitinde ve bunların hizmetiçi eğitim programlarının düzenlenmesinde bu kurum
ve kuruluşların hizmet özellikleri dikkate alınır.


k) Korunmaya ihtiyacı olan çocukların Türk örf, adet, inanç
ve milli ahlakına sahip, kendisine güvenen, insan sevgi ve saygısıyla dolu, Atatürkçü
düşünce ve Atatürk ilke ve inkılaplarına uygun olarak yetiştirilmeleri, bir iş veya
meslek sahibi yapılmaları, koruma kararı kalktıktan sonra da toplum içinde izlenmeleri
ve imkanlar ölçüsünde desteklenmeleri esastır.14


l) İhtiyacı olan, engelli ve yaşlıların hayatlarını sağlık,
huzur ve güven içinde sürdürmesi, ihtiyacı olan engellilerin toplum içinde kendi
kendilerini idare edebilecek ve üretken hale gelebilecek şekilde bakım ve rehabilitasyonlarının
yapılması, bunlardan tedavisi mümkün olmayanların sürekli bakım altına alınması
amacıyla gerekli her türlü tertip ve tedbir alınır.1314


m)
(Ek: 21/1/2000 - KHK - 594/2 md.) Doğal afetlerde ulusal ve uluslararası
sosyal hizmet kurum ve kuruluşlarıyla birlikte hareket edilmesi ve acil kurtarma
ve yardım çalışmalarının etkili şekilde yürütülmesi amacıyla gerekli her türlü tertip
ve tedbir alınır.


(Ek fıkra: 3/6/2011-KHK-633/35
md.) Engellilere yönelik hizmetlerin yürütülmesine
ilişkin genel esaslar şunlardır:13


a) Eşit katılım için, engellilerin sahip oldukları hak ve yükümlülükler
konusunda birey, aile ve toplumun bilinçlendirilmesi, tıbbî bakım ve rehabilitasyonlarının
sağlanması, günlük yaşamlarında kendi başlarına yaşayabilme kapasitelerinin artırılması.13


b) Bilgi,
hizmet ve fiziksel çevre koşullarının engelliler için ulaşılabilir
hâle getirilmesi.[15]


c) Doğumdan başlayarak okul öncesi,
okul çağı ve yetişkinleri kapsayacak biçimde tüm engellilere eğitimde fırsat eşitliği sağlanması.15


d) İstihdamın, mesleki eğitim ve
rehabilitasyonla birlikte gerçekleştirilmesi, istihdam alanlarının engellilerin kullanımına uygunluğunun
sağlanması ve teknolojiye uygun alet ve cihazların engellilerce elde edilmesini kolaylaştırıcı
önlemlerin alınması.15


e) Engellilerin sosyal güvenlikleri ile gelirlerinin
korunması, aile hayatı ve kişisel bütünlükleri ile kültür, eğlence, spor ve din
alanlarına tam katılımlarının sağlanması.15


f) Engellilere ilişkin plan ve programlar
ile ekonomik ve sosyal statülerini etkileyen tüm kararların alınması sırasında engellilerin katılımlarının sağlanması.15


 


İKİNCİ BÖLÜM


Kuruluş ve Görevler


Kuruluş:


Madde
5 – (Mülga: 3/6/2011-KHK-633/35 md.)


 


Sosyal Hizmetler Danışma Kurulu:


Madde
6 – (Mülga: 3/6/2011-KHK-633/35 md.)


 


Sosyal Hizmetler Danışma Kurulunun görevleri:


Madde
7 – (Mülga: 3/6/2011-KHK-633/35 md.)


 


Kurumun kuruluşu:


Madde
8 – (Mülga: 3/6/2011-KHK-633/35 md.)


 


Kurumun görevleri:


Madde
9 – (Mülga: 3/6/2011-KHK-633/35 md.)


 


Kurumun merkez teşkilatı ve görevleri:


Madde
10 – (Mülga: 3/6/2011-KHK-633/35 md.)


 


Sosyal Hizmetler Eğitim Merkezi Başkanlığının
kuruluş ve görevleri:


Madde
11 – (Mülga: 3/6/2011-KHK-633/35 md.)


 


Taşra teşkilatı:


Madde
12 –
(Mülga: 3/6/2011-KHK-633/35 md.)


 


İl Sosyal Hizmetler Kurulunun kuruluş, görev ve çalışma esasları:


Madde
13 – (Mülga: 3/6/2011-KHK-633/35 md.)


 


İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü kuruluş, kadro ve görevleri:


Madde
14 – (Mülga: 3/6/2011-KHK-633/35 md.)


 


Sosyal hizmet kuruluşları:


Madde
15 – (Mülga: 3/6/2011-KHK-633/35 md.)


 


Personel statüsü:


Madde 16 – Kurum
personeli hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uygulanır.


Kurum,
hizmetin gereği veya daimi kadro ile yapılamayan veya daimi kadro ile yapılması
güçlük arzeden işler için sözleşme ile personel çalıştırabilir. Bu personel tercihen
40 yaşını doldurmuş kişiler arasından seçilir.


(Değişik üçüncü fıkra: 30/5/1997 - KHK - 572/9 md.) Korunmaya ve bakıma alınmış olup, iş görme gücüne sahip ve
istekli olanlar, bulundukları sosyal hizmet kuruluşlarının uygun görülen hizmetlerinde
bu hizmetlerle ilgili kadroların boş tutulması ve her boş kadro karşılığı haftada
40 saati geçmemek üzere tespit edilecek çalışma saatleri içinde, saat başına ücret
ödenmek kaydıyla, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, iş ve sosyal güvenlikle ilgili
mevzuat hükümlerine tabi olmaksızın ve Borçlar Kanunu hükümlerine göre sözleşme
ile çalıştırılabilirler. Bu kadroların % 30'u engellilikleri nedeniyle koruma kararı
uzatılanlara tahsis edilir. Saat ücreti asgari ücretin aylık çalışma saati toplamına
bölünmesi ile tespit edilir. Bir kadro karşılığında çalışma saati ile sınırlı olmak
üzere birden fazla kişi çalıştırılabilir. Ancak kişi başına ayda 60 saatin dışında
ücret ödenemez.[16]


(Ek:
14/3/1991 - 3703/4 md.; Mülga dördüncü fıkra: 3/6/2011-KHK-633/35 md.)


(Ek:
14/3/1991 - 3703/4 md.; Mülga beşinci fıkra: 3/6/2011-KHK-633/35 md.)


(Ek:
14/3/1991 - 3703/4 md.; Mülga altıncı fıkra: 3/6/2011-KHK-633/35 md.)


(Ek:
14/3/1991 - 3703/4 md.; Mülga yedinci fıkra: 3/6/2011-KHK-633/35 md.)


(Ek:
14/3/1991 - 3703/4 md.; Mülga: 5/7/1991 - KHK - 433/16 md.)


(Ek fıkra: 6/2/2014-6518/15 md.) Ev tipi sosyal hizmet birimleri, 22/5/2003
tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü kapsamındadır.


 


Atamalar:


Madde
17 – (Mülga: 3/6/2011-KHK-633/35 md.)


 


ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM


Mali Hükümler


Kurumun gelirleri:


Madde
18 – Kurumun gelirleri şunlardır:


a)
Genel Bütçeden yapılacak Hazine yardımı,


b)
Döner sermaye gelirleri,


c)
Kuruma ait taşınır ve taşınmaz mallardan elde edilecek her çeşit gelirler,


d)
Kurum tarafından veya Kurum yararına başka kuruluşlar ya da gerçek ve tüzelkişilerce
düzenlenecek sosyal faaliyetler ile her türlü teşebbüs gelirleri,


e)
Gerçek ve tüzelkişilerle uluslararası resmi ve özel kuruluşlar ve yabancı benzer
kuruluşlar tarafından Kuruma yapılacak ayni ve nakdi taşınır ve taşınmaz her çeşit
bağışlar ve bunların gelirleri,


f)
Türk Hava Kurumunca toplanacak kurban derisi, fitre, zekat gelirlerinden Kuruma
ayrılan paylar,


g) Belediye sınırları ile mücavir alanlar içinde düzenlenen
fuar, festival, sergi ve benzeri yerlere giriş biletlerine, Cumhurbaşkanınca tespit
edilen miktarda yapıştırılacak sosyal yardım pulu gelirleri,[17]


h)
(Mülga: 14/3/2007-5602/11 md.)


ı)
(Mülga: 7/12/2004-5272/87 md.)


j)
(Mülga: 7/12/2004-5272/87 md.)


k)
Kanunla kurulan döner sermaye işletmelerinin (Vakıflar Genel Müdürlüğüne ve Orman
Genel Müdürlüğü'ne ait olanlar hariç), yıllık brüt hasılatlarının % 1'inin Kuruma
aktarılmasıyla elde edilecek gelirler.[18]


(Değişik
ikinci fıkra: 14/3/2007-5602/10 md.) Yukarıda sayılan gelirlerden
(k) bendinde belirtilenler, hasılatın elde edilmesini takip eden ayın son gününe
kadar Kuruma ödenmek zorundadır. Bu süreler içinde ödemelerin yapılmasından ilgili
kurum ve kuruluşların yetkili amirleri ile muhasebe yetkilileri ortaklaşa sorumlu olup, ödemelerin geciktirilmesi halinde ödenmesi
gereken miktarlar % 5 cezaî faizle birlikte kendilerinden tahsil olunur.


 


Döner sermaye:


Madde
19 – (Mülga: 3/6/2011-KHK-633/35 md.; Yeniden düzenleme: 6/2/2014-6518/16 md.)


Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına,
bu Kanunda öngörülen temel ve sürekli görevlere bağlı olarak ortaya çıkan üretim
ve hizmet faaliyetlerini sürdürebilmek için gerekli yerde ve sayıda döner sermaye
işletmesi kurmak amacıyla kendi kaynaklarından karşılanmak üzere beş milyon (5.000.000,00)
Türk Lirası sermaye tahsis edilmiştir.


Tahsis edilen döner sermaye tutarını artırmaya
Cumhurbaşkanı yetkilidir.[19]


Döner sermaye, ayni yardımlar, döner sermaye
faaliyetlerinden elde edilecek kârlar, bağış ve yardımlardan oluşur. Bağış ve yardımlar
tahsis olunan sermaye ile sınırlı olmaksızın tahsis olunan sermaye tutarına eklenir.


Döner sermaye faaliyetlerinden elde edilen
kârlar, ödenmiş sermaye tutarı tahsis edilen sermaye tutarına ulaşıncaya kadar sermayeye
mahsup edilir. Ödenmiş sermaye tutarı tahsis edilen sermaye tutarına ulaştıktan
sonra, yılsonu kârı genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere nisan ayının sonuna kadar
ilgili muhasebe birimi hesabına yatırılır.


Döner sermaye işletmesinin gelirleri,
bu maddenin birinci fıkrasında sayılan gelir getirici faaliyetlerden elde edilen
gelirlerden oluşur.


İşletmenin giderleri, bu maddenin birinci
fıkrasında belirtilen iş ve faaliyetlerin gerektirdiği harcamalar ile döner sermaye
işletmelerinde istihdam edilen personele genel hükümlere göre yapılacak ödemelerden
oluşur.


İşletme faaliyetleri,
ihtiyaca göre kurulacak işletmelerce yerine getirilir. İşletmeler, Aile ve Sosyal
Politikalar Bakanının onayıyla kurulur. Her bir işletmeye tahsis edilecek sermaye
tutarını belirlemeye ve işletmeler arasında karşılıklı veya karşılıksız kaynak aktarımına,
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı yetkilidir.


İşletmelerden gerekli görülenlerin birleştirilmesine,
devredilmesine ve tasfiye edilmesine Döner Sermaye Merkez Müdürlüğünün teklifi üzerine,
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı yetkilidir.


Döner Sermaye Merkez
Müdürlüğünün görevleri ve çalışmaları ile işletmelerin yönetimi, faaliyet alanları,
işleyişi, sermaye kaynakları, her türlü idari ve mali işlemlerine ilişkin usul ve
esaslar, Maliye Bakanlığının görüşü alınarak çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.


 


Mali kolaylıklar:


Madde
20 – a) Kurum ve kuruluşlarına yapılacak her türlü bağış, yardım
ve vasiyetler vergi, resim ve harçlardan muaftır. Bağış, yardım ve vasiyetlerin
kullanılmasında bağış, yardım ve vasiyet yapanların koydukları ve kanunlara göre
geçerli sayılan kayıtlara ve şartlara uyulur.


b)
Gelir veya Kurumlar Vergisi mükellefleri tarafından Kurum ve kuruluşlarına makbuz
karşılığında yapılacak nakdî ve aynî bağışlar Gelir ve Kurumlar Vergisi kanunları
hükümlerine göre yıllık beyanname ile bildirilecek gelirlerden ve Kurum kazancından
indirilir.[20]


c)
Kurum ve kuruluşlarınca hizmetin gereği olarak ithal edilen makine, teçhizat, malzeme
ve yayınlar gümrük vergisi ve buna bağlı vergi, resim ve harçtan muaftır. Bu muafiyet
hükümleri bağış ve yardım yoluyla gelen aynı cins malzemeler için şartsız olarak
uygulanır.[21]


d)
Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumuna kanunlarla verilmiş olan imtiyazlar, Kurum için
de aynen uygulanır.





DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Tespit, İnceleme ve Koruma


Tespit ve inceleme:


Madde
21 – Kurum, korunmaya, bakıma, yardıma ihtiyacı olan aile, çocuk,
engelli ve yaşlılar ile sosyal hizmetlere ihtiyacı olan diğer kişileri tespit ve
incelemekle görevlidir.[22][23]


Bu
kişilerin Kuruma duyurulmasında ve incelemeye ilişkin olarak Kurum ile işbirliğinde
bulunulmasında mahalli mülki amirler, sağlık kuruluşları ve köy muhtarları ile genel
kolluk kuvvetleri ve belediye zabıta memurları yükümlüdürler.


 


Korunma kararı:


Madde
22 – Korunmaya ihtiyacı olan çocukların reşit oluncaya kadar
bu Kanun hükümlerine göre Kurumca kurulan sosyal hizmet kuruluşlarında bakılıp yetiştirilmeleri
ve bir meslek sahibi edilmeleri hususundaki gerekli tedbir kararı 3/7/2005 tarihli
ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanununa göre yetkili ve görevli mahkemece alınır. Bu
karar için gerekli belgeler Kurumca düzenlenir ve ilgili mahkemeye gönderilir.[24][25]


Haklarında
derhal korunma tedbiri alınmasında zorunluluk görülen çocuklar mahkeme kararı alınıncaya
kadar, bu Kanuna göre kurulmuş kuruluşlarda veya aile yanında mahalli mülki amirin
onayı alınmak suretiyle bakım altına alınır.


(Ek fıkra: 6/2/2014-6518/17 md.) Sosyal hizmet kuruluşlarının kendisine
teslim edilen çocuk hakkında yapacağı inceleme sonucunda hazırlayacağı raporda,
5395 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi uyarınca çocuğun derhâl korunma altına alınmasını
gerektiren bir durum olmadığı ve ailesine teslim edilmesinde herhangi bir sakınca
bulunmadığı kanaatine varması hâlinde mülki idare amirinin onayı ile çocuk ailesine
teslim edilebilir.


 


Koruyucu aile:


Madde
23 – Mahkemece korunma kararı alınan korunmaya ihtiyacı olan
çocuğun bakımı ve yetiştirilmesi bu Kanuna göre kurulmuş kuruluşlarda olduğu kadar
Kurumun denetim ve gözetiminde bir "Koruyucu Aile" tarafından da yerine
getirilebilir. (Değişik ikinci cümle: 6/2/2014-6518/18 md.) Koruyucu aileye,
korunmaya ihtiyacı olan çocuğun bakımı ve yetiştirilmesine karşılık olarak ikinci
fıkra kapsamında ödeme yapılabileceği gibi koruyucu aile bu işi gönüllü olarak da
üstlenebilir.25


(Değişik
ikinci fıkra: 6/2/2014-6518/18 md.) Koruyucu aile hizmeti kapsamında
aile yanına yerleştirilen çocukların bakım, eğitim, kurs, okul, yemek ve taşıma
servisi, harçlık ve benzeri ihtiyaçları esas alınarak koruyucu ailelere, bu giderlerin
tamamına karşılık toplu bir ödeme yapılmasına veya her bir gider türü için ayrı
ayrı yapılacak ödemelerin kapsamına, ödeme tutarlarına, yapılacak ödemelerin usul
ve esası ile koruyucu ailelerin seçimine, çocukla ilgili sorumluluklarına ve hizmetin
işleyişine ilişkin usul ve esaslar, Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Aile
ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir ve
bu kapsamda verilecek ödemelerden hiçbir kesinti yapılmaz.


 


Korunma kararının süresi ve kaldırılması:[26]


Madde
24 – Korunma kararı genel olarak çocuk reşit olana kadar devam
eder. Ancak bu karar, korunma kararına neden olan şartların ortadan kalkması halinde
Kurum yetkililerinin önerisi üzerine mahkemece çocuk reşit olmadan önce kaldırılabileceği
gibi reşit olduktan sonra da çocuğun rızası alınmak şartıyla devamı hususunda karar
verilebilir. Reşit olduktan sonra korunma kararının devamı aşağıda belirtilen şartlara
bağlıdır.


a)
18 yaşını tamamlamış olan korunmaya ihtiyacı olan çocuklardan;


1.
Ortaöğrenime devam edenlerin 20 yaşına kadar,


2.
Yükseköğrenime devam edenlerin 25 yaşına kadar korunma kararları uzatılabilir.


b)
Öğrenime devam etmeyen 18 yaşını doldurmuş çocukların bir iş veya meslek sahibi
edilerek kendi kendilerine yeterli olabilmelerinin sağlanması amacıyla 20 yaşına
kadar korunma kararları uzatılabilir.


Bunlardan korunma kararı kalkmış; ancak tek başına yaşamını
sürdüremeyecek durumda bulunan kız çocukları, Kurumca himaye olunur. Bu çocukların
emek karşılığı iaşe, ibate ve harçlıkları Kurumca karşılanmak kaydıyla Kurum hizmetlerinde
çalışmaları da sağlanabilir.


c)
Bedensel, zihinsel ve ruhsal engellilikleri nedeniyle sürekli bakıma ihtiyacı olan
ve çalışmaktan aciz olan Çocukların korunma kararı uzatılır.[27]


Korunma
kararı kalkan çocukların Kurumla ilişkilerinin devamı sağlanır. Bu çocuklara gerektiğinde
imkanlar ölçüsünde Kurumca yardımcı olunur.


 


Korunmaya ihtiyacı olan çocukların eğitim ve öğretimlerinin sağlanması
veya meslek sahibi yapılmaları:[28]


Madde
25 –
Okul çağındaki korunmaya ihtiyacı olan çocukların eğitim ve öğretimleri Milli Eğitim
Bakanlığı ile diğer kamu kurumlarına ait okullarda gerçekleştirilir.


Herhangi bir nedenle okula devam etme imkanı bulamayan çocuklar,
kamu ve özel işyerlerinde ücret mukabilinde çalıştırılarak bir meslek sahibi yapılırlar.
Bu şekilde çalıştırılan çocukların ücretlerinin yurt idarelerince tespit edilen
miktarı kendilerine harçlık olarak verilir. Geri kalan miktar aybaşını takip eden
on gün içinde milli bankalarda çocuk namıma açtırılan hesaba yatırılır. Çocuğun
ücretinin başlama zamanı ve miktarı, yurt idaresi ile işveren arasında mahalli örf
ve rayice göre tespit olunur. Bu konuya ilişkin hususlar bir yönetmelikle belirlenir.


(Değişik:
30/5/1997 - KHK - 572/10 md.) Özel eğitim gerektiren korunmaya
ihtiyacı olan çocukların eğitim ve öğretimleri Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi
ve özel eğitim-öğretim kurumlarında sürdürülür. Korunmaya ihtiyacı olan engelli
çocukların eğitimleri Milli Eğitim Bakanlığı ile birlikte planlanır.[29]


 


Korunmaya, bakıma, yardıma ihtiyacı olan engelli, yaşlı ve diğer
kişilere ilişkin hususlar:[30][31]


Madde
26 – Korunmaya, bakıma, yardıma ihtiyacı
olan aile, engelli, yaşlı ve diğer kişilerin tespiti, incelenmesi ve bunların sosyal
hizmetlerden yararlandırılmasına ilişkin esaslar bir yönetmelikle düzenlenir.


 


Cezai sorumluluk:


Madde
27 – Bu Kanun kapsamına giren sosyal hizmet kuruluşlarında muhafaza
ve bakımlarına terkedilen şahıslara karşı herhangi bir suç işleyen kuruluş görevlileri
hakkında bu suç nedeniyle genel hükümlere göre verilecek muvakkat hürriyeti bağlayıcı
cezalar ile para cezaları üçte bir oranında artırılarak hükmolunur.


 


BEŞİNCİ BÖLÜM


Kurumla İlgili Özel Hükümler


Mirasın Kuruma geçmesi:


Madde
28 – Kuruma bağlı kuruluşlarda bakılmakta iken mirasçı bırakmaksızın
ölen kimselerin mirası Kuruma geçer. Kurum terekenin borcundan ancak, kendisine
geçen mallar ölçüsünde sorumlu olur.


 


Haciz, devir ve temlik ayrıcalığı:[32]


Madde
29 – Bu Kanun gereğince korunmaya ve yardıma ihtiyacı olan aile
ve kişilere yapılacak ödemeler ve sağlanacak yardımlar başkasına devir, temlik ve
haciz edilemez.





Dava açma hakkı:


Madde
30 – Kurum, kendisine yardımda bulunduğu kişiler için Türk Medeni
Kanunu hükümlerine göre nafaka ile yükümlü bulunanlar hakkında dava açmak hakkına
sahiptir.


 


Kurumun malları:


Madde
31 – (Mülga: 3/6/2011-KHK-633/35 md.)


 


Evlenme yardımı:


Madde
32 – Kuruma ait sosyal hizmet kuruluşlarında koruma kararı devam
eden kız çocuklarından evlenenlere çeyiz ihtiyaçlarını karşılamak ve bir defaya
mahsus olmak üzere en yüksek Devlet memuru aylığının birbuçuk katı tutarında evlenme
yardımı yapılır. Bu yardım hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ödenir.


 


Kurumun sembolü:


Madde
33 – (Mülga: 3/6/2011-KHK-633/35 md.)


 


ALTINCI BÖLÜM


Çeşitli Hükümler


Açılış izni ve standartlar:


Madde
34 – Kurum dışındaki kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek kişiler
ve özel hukuk tüzelkişilerince bu Kanun kapsamına giren sosyal hizmet kuruluşlarının
kurulmasına, teşvik edilmesine ve açılış izinlerinin verilmesine, varsa ücret tarifelerinin
tespitine ilişkin usul ve esaslar ile bu kuruluşların hizmet ve personel standartları
bir yönetmelikle düzenlenir.


(Değişik
ikinci fıkra: 6/2/2014-6518/19 md.) Darüşşafaka Cemiyeti hariç
olmak üzere özel sosyal hizmet kuruluşlarının kapasitelerinin yüzde üçü, Aile ve
Sosyal Politikalar Bakanlığınca tespit edilecek kişilerin ücretsiz yararlanması
için ayrılır.


 


Denetleme esasları:


Madde
35 – Kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek kişiler ve özel hukuk
tüzelkişileri tarafından işletilen sosyal hizmet kuruluşlarının 34 üncü maddede
yer alan yönetmelik esaslarına uygunluğu Kurumun kontrol ve denetlenmesine tabidir.


Sosyal
hizmet kuruluşları yılda en az bir defa Kurumca denetlenir.


İlgililer
kontrol ve denetlemeler sırasında denetleme heyetine her türlü kolaylığı göstermekle
yükümlüdürler.


Kontrol
ve denetlemeye ilişkin esaslar yönetmelikle düzenlenir.


 


Müeyyideler


Madde 35/A – (Ek: 12/7/2013-6495/82 md.)


Gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişilerine
ait sosyal hizmet kuruluşunda yapılan kontrol ve denetim sonucunda, bu kuruluşların
açılışına, çalışma şartlarına, yönetimine, hizmetin etkin sunumuna ilişkin olarak
yönetmelikle belirlenen koşullara göre eksiklik veya aykırılığın tespiti hâlinde
il müdürü tarafından 16 yaşından büyükler için her yıl belirlenen aylık net asgari
ücret tutarının on katından elli katına kadar idari para cezası verilir. Bu eksiklik
veya aykırılıkların giderilmesi ile idari para cezasının yatırılması için otuz günü
geçmemek üzere uygun bir süre verilerek ilgili kuruluş yazılı olarak ihtar edilir.


Belirlenen süre içinde kuruluş tarafından
eksiklik veya aykırılığın giderilmemesi hâlinde birinci fıkra uyarınca verilen idari
para cezasının iki katı tutarında tekrar idari para cezası uygulanır ve eksiklik
veya aykırılığın giderilmesi için otuz günü geçmemek üzere ek süre verilir. Bu süre
içinde de eksiklik veya aykırılığın giderilmemesi hâlinde kuruluş, Aile ve Sosyal
Politikalar Bakanlığı tarafından kapatılır.


Birinci ve ikinci
fıkralar uyarınca verilen sürede eksiklikler veya aykırılıklar giderilinceye kadar
kuruluşa yeni bir kişinin kabulü yapılamaz.


Bir yıl içinde beş defa idari para cezası
uygulanan kuruluş, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından kapatılır.


Bu Kanun kapsamında
verilen idari para cezaları, tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu süre
içinde ödenmeyen idari para cezaları, kesinleşmesini müteakiben Bakanlığın bildirimi
üzerine vergi daireleri tarafından 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre takip ve tahsil edilir.


 


Kuruluşun kapatılması


Madde 35/B – (Ek: 12/7/2013-6495/83 md.)


Bu Kanun kapsamında gerçek kişi veya özel
hukuk tüzel kişilerince açılan sosyal hizmet kuruluşlarında hizmet verilen kişilere
yönelik tehdit veya baskı ya da özgürlüğün keyfî engellenmesini de içeren fiziksel,
cinsel, tıbbi, psikolojik veya ekonomik açıdan zarar veren her türlü tutum ve davranışın
gerçekleşmesi hâlinde bu tutum ve davranışların engellenmesine yönelik gerekli tedbirleri
almayan kurucu veya sorumlu müdüre dört yüz günden az olmamak üzere adli para cezası
verilir.


Sosyal hizmet kuruluşları aşağıda belirtilen
hususlardan birinin tespit edilmesi hâlinde Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı
tarafından kapatılır:


a) Kurucu veya sorumlu müdürün kuruluşta
hizmet verilen kişilere yönelik tehdit veya baskı ya da özgürlüğün keyfî engellenmesini
de içeren fiziksel, cinsel, tıbbi, psikolojik veya ekonomik açıdan zarar veren eylemlerden
dolayı cezalandırılmasına karar verilmiş olması


b) Kurucu veya sorumlu müdürün birinci
fıkra hükümleri uyarınca cezalandırılmasına karar verilmiş olması


c) Kuruluşun açılış izin onayı olmadan
hizmete başlaması


ç) Kuruluşun izinsiz olarak nakil veya
devir işleminin yapılması


d) Kuruluşun açılış işlemleri esnasında
ibraz edilen belge ve beyanların gerçeği yansıtmadığının sonradan ortaya çıkması


İkinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde
belirtilen hallerde 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 231
inci maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olması,
kapatma işleminin yapılmasına engel teşkil etmez.





Onurlandırma:


Madde
36 – Kurumca yürütülmekte olan sosyal hizmet faaliyetlerine
gerçek ve tüzelkişilerin her türlü maddi ve manevi katkı ve katılımın sağlanmasına
ilişkin esaslar ile Kuruma büyük hizmet ve katkıları geçenlerin onurlandırılması
işlemleri bir yönetmelikle düzenlenir.


 


Yönetmelikler:


Madde
37 – (Mülga: 3/6/2011-KHK-633/35 md.)


 


Yürürlükten kaldırma:


Madde
38 – Aşağıda sayılan;


a)
15/5/1957 tarih ve 6972 sayılı Korunmaya Muhtaç Çocuklar Hakkında Kanun,


b)
12/6/1959 tarih ve 7355 sayılı Sosyal Hizmetler Enstitüsü Kurulmasına Dair Kanun,


c)
25/4/1963 tarih ve 225 sayılı Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı Kuruluş ve Memurları
Kanununda ve 4862 sayılı Kanuna Bağlı (1) ve (2) sayılı Cetvellerde Değişiklik Yapılmasına
Dair Kanunun 1 inci maddesinin (b) bendi,


d)
Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumunun teşkiline ait mevzuat,


e)
Diğer kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri,


Yürürlükten
kaldırılmıştır.


 


Ek
Madde 1 – (Ek: 25/2/1988-3413/1 md.; Değişik: 6/2/2014-6518/20 md.)


Bu Kanun veya 5395 sayılı Kanun uyarınca
haklarında korunma veya bakım tedbir kararı alınmış olup fasılalı olarak geçen yararlanma
süreleri dâhil iki yıldan az olmamak üzere, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının
sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocuklardan reşit olduğu tarih itibarıyla
bu hizmetlerden yararlanmaya devam edenlerin işe yerleştirilmeleri aşağıdaki usul
ve esaslar çerçevesinde yapılır:


a) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından
hangi statüde olursa olsun serbest kadro ve pozisyonları toplamının binde biri,
bu madde kapsamında istihdam edilecekler için ayrılır ve her yıl belirtilen oranda
kişi istihdam edilir. Serbest kadro ve pozisyon toplamının binden az olması hâlinde
dahi kamu kurum ve kuruluşlarında en az bir hak sahibi istihdam edilir.


b) (Değişik: 21/3/2018-7103/24 md.)
Bu hükümden yararlanmak isteyenler, 18 yaşını doldurdukları ve korunma, bakım
tedbir kararı veya bu Kanunun 24 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde
belirtilen himaye onayının sona erdiği tarihten itibaren beş yıl içinde Aile ve
Sosyal Politikalar Bakanlığına başvururlar. Bu madde hükümleri çerçevesinde Aile
ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından hak sahibi olduğu onaylananlar Devlet
Personel Başkanlığına bildirilir. Hak sahiplerinin atamaları il tercihleri de dikkate
alınarak Başkanlıkça kura usulü ile yapılır. İşe yerleştirmede öncelik, sırasıyla
lisans, ön lisans ve ortaöğretim mezunlarına verilir.


c) (Mülga: 21/3/2018-7103/24 md.)


ç) (Değişik: 21/3/2018-7103/24
md.) Yerleştirme yapılacak kadro sayısı 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel
Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kurumların serbest memur
kadroları ile sözleşmeli personel pozisyonları ve işçi kadro sayısının toplamının
binde biridir. Toplam kadro ve pozisyon sayısının belirlenmesinde yerleştirme yapılacak
yılın başındaki veriler esas alınır. Devlet Personel Başkanlığınca bu madde kapsamında
hak sahiplerinin istihdam edileceği toplam kadro sayıları her kurum için tespit
edilerek kurumlara bildirilir. Kurumlar, bildirilen bu kadroları merkez ve taşra
teşkilatları itibarıyla dağıtımını yaparak yerleştirme dönemlerinde Devlet Personel
Başkanlığına bildirir. Bu madde kapsamına girenlerin yerleştirilmeleri; ortaöğretim
ve daha üst öğrenim mezunları için kurumların talepleri doğrultusunda öğrenim durumları
itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki cetvellerde
yer alması şartıyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim
ve yükseköğretim mezunları için memur unvanlı kadro ve pozisyonlara, diğer öğrenim
mezunları için ise yardımcı hizmetler sınıfında yer alan kadro ve pozisyonlara yılda
üç defadan az olmamak üzere Devlet Personel Başkanlığınca yapılır veya yaptırılır.
Ek 1 inci madde kapsamında yerleştirme yapılacak kurumlarca teşkilat bazında dağıtımın
bildirilmemesi hâlinde Devlet Personel Başkanlığınca belirlenecek usul ve esaslar
dâhilinde resen yerleştirme yapılır.


d) Kamu kurum ve kuruluşları, bu maddede
belirtilen haktan yararlanarak yerleştirilen ancak herhangi bir nedenle işten ayrılan
personele ilişkin belirlenecek bilgileri işten ayrılmayı takip eden bir ay içinde,
hâlen çalışmakta olanların bilgilerini ise yönetmelikte belirlenecek zamanda Aile
ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Devlet Personel Başkanlığına bildirir.


Birinci fıkra ile sağlanan istihdam hakkından
sadece bir kez yararlanılabilir. Kamu kurum ve kuruluşlarına ait kadro ve pozisyonlara
her ne surette olursa olsun yerleştirilenler bu maddede verilen hakkı kullanmış
sayılır.[33]


190 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname kapsamı dışında kalan kurumlar da bu madde kapsamında istihdamla
yükümlü oldukları kadro ve pozisyonları Devlet Personel Başkanlığına bildirmek zorundadır.
Ancak, bu kurumlara yapılacak yerleştirmelerde ilgili kurumların talep ettikleri
kadro ve statüler esas alınır.


Bu madde kapsamında yapılacak yerleştirmelerde;
yerleştirilen kişinin atama onayının alınması ile birlikte diğer kanunlardaki hükümlere
bakılmaksızın ve başka bir işleme gerek kalmaksızın teklif yapılan kamu kurum ve
kuruluşlarına kadrolar ihdas, tahsis ve vize edilmiş ve ilgili kurumun 190 sayılı
Kanun Hükmünde Kararname eki ilgili cetvel ve bölümlerine eklenmiş sayılır. Bu şekilde
ihdas edilen kadrolar, herhangi bir şekilde boşalması hâlinde başka bir işleme gerek
kalmaksızın iptal edilmiş sayılır.


Yerleştirilen hak sahiplerine ilişkin
bilgiler, göreve başlama tarihinden itibaren en geç bir ay içinde Aile ve Sosyal
Politikalar Bakanlığı ile Devlet Personel Başkanlığına bildirilir.


Birinci fıkra kapsamına giren kişilerin
özel sektörde çalıştırılmaları hâlinde, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal
Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 81 inci maddesine göre ödenmesi gereken
ve aynı Kanunun 82 nci maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazanç alt sınırı
üzerinden hesaplanan malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi, kısa vadeli sigorta
kolları primi ve genel sağlık sigortası primi, sigortalı ve işveren hissesi primlerinin
tamamı ile 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 49 uncu
maddesinin birinci fıkrasına göre ödenmesi gereken işsizlik sigortası primi, sigortalı
ve işveren hissesinin tamamı sigortalının işe giriş tarihinden itibaren beş yıl
süre ile Hazine tarafından karşılanır. Bu fıkra kapsamında sağlanan prim teşvikinden
işverenler yararlanır ve Hazine tarafından işverene sağlanan sigortalı primi hissesi
teşviki tutarının sigortalıya ödenmesi işverenden talep edilemez. Bu fıkra uyarınca
teşvikten faydalanabilmek için Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi gereken aylık
prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içinde verilmesi ve Hazinece karşılanmayan
primlerin yasal süresi içinde ödenmesi şarttır.


İşe yerleştirme yükümlülüğünün takip ve
denetimi, yerleştirme yapılacak kadro ve pozisyonların belirlenmesi, yerleştirme
ve kuraya ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususlar, Maliye Bakanlığı ile Aile
ve Sosyal Politikalar Bakanlığının olumlu görüşleri üzerine Devlet Personel Başkanlığı
tarafından bu Kanunun yayımını takip eden üç ay içinde yürürlüğe konulacak yönetmelikle
düzenlenir.


 


Ek Madde 2 – (Ek: 24/1/1989-KHK-356/4 md.; Aynen kabul: 14/3/1991-3703/5
md.; Mülga: 3/6/2011-KHK-633/35 md.)[34]


 


Anlaşmazlıkların
Hali:


Ek
Madde 3 – (Ek 14/3/1991-3703/5 md.; Mülga: 3/6/2011-KHK-633/35 md.)


 


Ek
Madde 4 – (Ek: 30/5/1997-KHK-572/12 md.)


Bu
Kanunda geçen "sakat" ibaresi "özürlü", "kör" ibaresi
"görme özürlü", "sağır" ibaresi "İşitme özürlü" olarak
değiştirilmiştir.


 


Ek
Madde 5 – (Ek: 21/1/2000-KHK-594/7 md.)


Doğal
afet bölgelerinde afetzedelere yönelik sosyal hizmet müdahaleleri için gerekli öncü,
geçici ve sürekli ekipler, Kurum Genel Müdürünün onayıyla kurulur. Bu ekipler ile
diğer Kurum personelinin düzenli bir eğitim programından geçirilmesi için gerekli
bütün önlemler alınır. Afet bölgesinde görevlendirilen personelin, hizmetin gerektirdiği
ihtiyaçları karşılanır.





Ek
Madde 6 – (Ek: 21/1/2000-KHK-594/7 md.)


Doğal
afet bölgelerindeki ilçe sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarının mütevelli
heyetlerine, ilçe sosyal hizmetler müdürü, mütevelli heyeti üyesi olarak katılır.
Bu vakıflarda afet çalışmaları süresince, sosyal hizmet uzmanları istihdam edilebilir.


 


Ek Madde 7 – (Ek: 1/7/2005-5378/30 md.; Değişik:
6/2/2014-6518/21 md.)


Her ne ad altında olursa olsun her türlü
gelirler toplamı esas alınmak suretiyle, hane içinde kişi başına düşen ortalama
aylık gelir tutarı, asgarî ücretin aylık net tutarının 2/3’ünden daha az olan bakıma
ihtiyacı olan engellilere, resmî veya özel bakım merkezlerinde bakım hizmeti ya
da sosyal yardım yapılmak suretiyle evde bakımına destek verilmesi sağlanır. Hanede
birden fazla bakıma ihtiyacı olan engelli bulunması hâlinde, hane içinde kişi başına
düşen ortalama aylık gelir tutarının hesaplanmasında birinci bakıma ihtiyacı olan
engelliden sonraki her bakıma ihtiyacı olan engelli iki kişi sayılır. (Ek cümle:21/2/2019-7166/1 md.) Bu fıkranın uygulanmasında,
5510 sayılı Kanunun ek 18 inci maddesi uyarınca Ramazan ve Kurban bayramlarında
ödenen bayram ikramiyeleri hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarının
hesaplanmasına dâhil edilmez.


Bakıma ihtiyacı olan
engellilere özel bakım merkezlerinde sunulacak bakım hizmetinin karşılığı olarak
belirlenecek kişi başına aylık bakım ücreti tutarı, (20.000) gösterge rakamı ile
memur aylık katsayısının çarpımı sonucu bulunacak tutardan fazla olamaz. Bakıma
ihtiyacı olan engellinin evde bakımına destek için ise (10.000) gösterge rakamı
ile memur aylık katsayısının çarpımı sonucu bulunacak tutar kadar aylık sosyal yardım
yapılır.


Bakıma ihtiyacı olan
engellilere sunulacak bakım hizmet modeline ve kapsamına, bakım hizmetinden yararlanabileceklerin
başvuru şekline, bu hizmetleri verecek olan gerçek ve tüzel kişiler tarafından açılacak
kuruluşlara açılış izni verilmesine, çalışmasına, denetimine, ücretlendirilmesine,
idari para cezalarının ve kapatılma işlemlerinin uygulanmasına, özel bakım merkezlerine
bakım hizmeti karşılığı yapılacak ödemelere ve bakım hizmeti veren resmî kurumlara
yapılacak yardımlara ilişkin usul ve esaslar, Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak
Maliye Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca müştereken çıkarılan
yönetmelikle belirlenir.


Bakıma ihtiyacı olan engellilerin evde
bakımına destek için yapılacak sosyal yardımlara ilişkin iş ve işlemler, Aile ve
Sosyal Politikalar Bakanlığı ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarınca gerçekleştirilir.
Bakıma ihtiyacı olan engellilerin evde bakımına destek için yapılacak sosyal yardımın
başvuru şekline, değerlendirilmesine, ödenmesine ve diğer hususlara ilişkin usul
ve esaslar, Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Maliye Bakanlığı ile Aile ve Sosyal
Politikalar Bakanlığınca müştereken çıkarılan yönetmelikle belirlenir.


Birinci fıkra kapsamındaki bakıma ihtiyacı
olan engellilere sunulacak bakım hizmetinin karşılığı olarak özel bakım merkezlerine
ödenecek bakım ücreti, evde bakımına destek için yapılacak sosyal yardım ile bakım
hizmeti veren resmî kurumlara yapılacak yardımlar Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı
bütçesinden karşılanır.


Bakıma ihtiyacı olan
engellilere, ücretleri Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı bütçesinden karşılanmak
suretiyle sağlanacak bakım hizmetleri, 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale
Kanunu hükümlerine tabi olmaksızın temin edilir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin
usul ve esaslar Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca
çıkarılan yönetmelikle belirlenir.


Birinci fıkra ile belirlenen hane halkı
gelir ölçütünü aşan gelir değişikliğinin tespiti hâlinde bu madde kapsamında yapılan
ödemeler durdurulur ve değişikliğin meydana geldiği tarihten itibaren yasal faizi
ile birlikte genel hükümlere göre takip ve tahsil edilir.


 


Ek Madde 8 – (Ek: 1/7/2005-5378/30 md.)[35]


İşitme ve konuşma
engellilerine gerek görüldüğü hâllerde tercümanlık yapmak üzere illerde işaret dili
bilen personel görevlendirilir. Personelin işaret lisanı öğrenmeleri için gerekli
kursların düzenlenmesi sağlanır. Bu personelin görev ve yetkileri, çalışma koşulları
ile ilgili usûl ve esaslar Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca hazırlanacak
yönetmelikle belirlenir.


 


Ek Madde 9- (Ek: 6/2/2014-6518/22 md.)


Haklarında korunma, bakım veya barınma
tedbiri kararı alınarak Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına ait sosyal hizmet
kuruluşlarına yerleştirilmiş olan çocukların, yüksek yararları gözetilmek kaydıyla,
eğitimleri ile hayat veya beden bütünlüklerinin korunması açısından zorunlu olan
hâllerde, veli veya vasiye ait yetkiler çocuğun bulunduğu yer sosyal hizmet kuruluşunun
belirlenecek yetkilisi veya sorumlusu tarafından kullanılır. Yapılan iş ve işlemler
hakkında veli veya vasiye derhâl bilgi verilir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin
usul ve esaslar Adalet Bakanlığının görüşü alınarak Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca
çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.


 


Ek Madde 10- (Ek: 6/2/2014-6518/23 md.)


65 yaşını doldurmuş
ve her ne ad altında olursa olsun her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle,
hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı asgari ücretin aylık net
tutarının üçte birinden az olan Türk vatandaşlarına 4734 sayılı Kanunun 21 inci
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin tabi olduğu usule göre hizmet alımıyla
bakım hizmeti verilebilir.


 


Ek Madde 11- (Ek: 6/2/2014-6518/24 md.)


Sosyal güvenlik kuruluşlarının herhangi
birisinden her ne ad altında olursa olsun bir gelir veya aylık hakkından yararlananlar
ile uzun vadeli sigorta kolları açısından zorunlu olarak sigortalı olunması gereken
bir işte çalışanlar hariç olmak kaydıyla, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının
sosyal hizmet kuruluşları ile Darülaceze Müessesesinde ücretsiz bakılan veya bakım
ücreti Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından ödenerek özel sosyal hizmet
kuruluşlarında bakımı sağlanan ya da Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca yardım
yapılmak suretiyle desteklenen resmî sosyal hizmet kuruluşlarında verilen bakım
hizmetinden yararlanıp da Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının sosyal hizmet
kuruluşlarınca verilen bakım hizmetinden ücretsiz yararlanmaya ilişkin koşulları
haiz olan yaşlılar ile engelli bireylere, her yıl merkezî yönetim bütçe kanunu ile
belirlenecek miktar üzerinden hiçbir kesinti yapılmaksızın aylık net harçlık verilir.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı
ile Maliye Bakanlığı tarafından müştereken hazırlanacak bir yönetmelikle tespit
olunur.


 


YEDİNCİ BÖLÜM


Geçici Hükümler


Geçici Madde 1 –
Bu
Kanunun yayımı tarihinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı Sosyal Hizmetler Genel
Müdürlüğünce işletilen veya yatırım programlarında yer alıp halen inşaatları, sürdürülen
kreş ve gündüz bakımevleri, huzurevleri, rehabilitasyon merkezleri; Devlet yatırım
programları çerçevesinde yaptırılmış bulunan ya da Kanun yürürlüğe girdiği tarihte
inşa edilmekte olan çocuk bakım ve yetiştirme yurtları; İl Korunmaya Muhtaç Çocukları
Koruma Birlikleri ve bunlara bağlı çocuk bakım ve yetiştirme yurtları ile her türlü
kuruluşları; varlığı sona erdirilen Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumunun Genel Merkezi,
il merkezi, bağımsız şube, şube, bağımsız kol ve kollarına ait tüm büro, kuruluş
ve işletmeleri; bunların döner sermayeleri; tüm taşınır taşınmaz malları, alacak
ve borçları ile Kuruma devrolunur.


Devir işlemleri genel hükümlere göre ve mahalli mülki amirinin
veya görevlendireceği yardımcılarının gözetiminde yapılır. Bunlardan Hazine mülkleri
dışında kalan ve hizmetleri Kurumca devralınan tüzelkişilere ait taşınmaz mallar
Kurum adına tescil olunur. Devir ve ferağ işlemleri her türlü harç ve vergiden muaftır.


Kuruma
devrolunacak kuruluş ve işletmeler, devir işlemleri tamamlanıncaya kadar mahalli
mülki amirleri gözetiminde eski mevzuata göre yönetilirler.


Devir
işlemleri en geç 31 Aralık 1983 tarihine kadar tamamlanır.


 


Geçici
Madde 2 – Varlığı sona eren Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumunun Genel
Merkez, il merkezi, bağımsız şube, bağımsız kol ve kollarına ait tüm taşınmaz mallarına
ilişkin kira sözleşmeleri bu Kanunun yayımı tarihinden altı ay sonra sona erer.
Bu süre bitiminde rayiç bedele uygun olarak tespit edilen yeni kira bedeli ile taşınmazı
eski kiracının kiralamaya tercih hakkı vardır. Bu hakkın Kurumun yapacağı tebliğ
tarihinden itibaren bir ay içinde kullanılması şarttır.


Belirtilen
süre içinde bu hakkını kullanmayan ve taşınmazı tahliye etmeyen kiracıların tahliyeleri
icra memurluğundan istenebilir.


 


Geçici Madde 3 – Kuruma
devredilen hizmetlerle ilgili olarak; Milli Eğitim Bakanlığı, Sağlık
ve Sosyal Yardım Bakanlığı ve il Korunmaya Muhtaç Çocukları Koruma Birlikleri ve
bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlara ait iptal edilen kadrolar ekli (I) sayılı
cetvelde gösterilmiştir.


Genel
Kadro Kanunu çıkıncaya kadar Kurum hizmetlerinde kullanılmak üzere, ekli (II) sayılı
cetveldeki kadrolar ihdas edilmiştir.


İhdas
edilen kadroların dağıtımı yapılıncaya kadar, iptal edilen kadrolarda fiilen çalışmakta
olan memurların aylıkları kaldırılan kadrolara istinaden ödenmeye devam olunur.


Kadro
dağıtımı sonunda; işgal etmekte oldukları kadro derece ve unvanları değişmeyenler
ile kadro derecesi değiştirilenlerden 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine
göre yeni derecelerine atanma şartlarını taşıyanlar bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren başkaca bir işleme gerek kalmaksızın bu kadrolara atanmış sayılırlar.
Bunun dışında kalan personel ise yürürlükteki mevzuata göre yeni kadrolara atanır.[36]


 


Geçici Madde 4 – Bu Kanunun
yayımı tarihinde Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumunda çalışmakta olanlar, bu Kurumda
geçirdikleri hizmetlerinin her bir yılı bir kademe, her üç yılı da bir derece sayılmak
suretiyle 12 Şubat 1982 tarih ve 2595 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesi esaslarına
göre ancak 3 ay içinde, yazılı müracaat şartı aranmaksızın Kurum kadrolarına intibak
ettirilirler.


İntibak
işlemleri sırasında; ilkokul mezunu olmayanlar ilkokul mezunu gibi işleme tabi tutulurlar.


İntibak
süresi içinde ayrılanların tazminatları Kurumca ödenir.


 


Geçici
Madde 5 – Devrolunan hizmetlerin aksamadan yürütülmesini sağlamak
üzere;


a)
Devrolunan hizmetlerden genel bütçe içinde yer alanlarla ilgili harcamaların genel
bütçeden,


b)
Koruma birlikleri ile ilgili harcamaların Kurumca belirlenecek yeni esaslar da dikkate
alınarak kendi bütçelerinden,


c) Varlığı sona erdirilen Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumundan
devrolunan hizmetlerle ilgili harcamaların Kurumca belirlenecek yeni esaslar da
dikkate alınarak mevcut muhasebe ve bütçeleme esaslarına göre kendi bütçelerinden,


Yapılmasına
1983 mali yılı sonuna kadar devam olunur.


Devrolunan
döner sermayelere ilişkin işlemler ilgili yönetmelikler çıkarılıncaya kadar eski
mevzuatlarına göre Kurum ve valilerin denetim ve gözetiminde yürütülür.


 


Geçici
Madde 6 – Kurum, tespit edeceği hizmet önceliklerine göre gerekli
görülen illerden başlayarak taşra teşkilatının kuruluşunu, Kanunun yayımı tarihinden
itibaren beş yıl içinde tamamlar.


Bu
süre içinde, taşra teşkilatının kurulmadığı illerde, Kurumun sorumluluğundaki hizmetler
İl Sağlık ve Sosyal Yardım müdürlüklerince yerine getirilir.


 


Geçici Madde 7 – (Ek: 14/5/1985 - 3204/1 md.) 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununun
Geçici 2 nci Maddesine göre Kurumun belirlediği kira bedelini kabul ederek Kurumla
kira sözleşmesi yapanlar veya Kurumun belirlediği kira bedelini kabul etmeyerek
kira sözleşmesi yapmayanlardan taşınmaz malı henüz tahliye etmemiş bulunanlar, bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde Kurum tarafından belirlenen
kira bedellerine karşı sulh hukuk mahkemesine itiraz edebilirler. İtirazın yapılması
halinde kiracılar, dava sonuna kadar Kurum tarafından belirlenen kirayı aylık olarak
öderler ve taşınmaz maldan tahliye edilemezler. Kira bedeli, sulh hukuk mahkemesince
rayiç ve emsale uygun olarak tespit olunur. Tespit edilen kira bedeli 27/11/1983
tarihinden itibaren geçerli olup, karar ile kiracı lehine fark olduğu takdirde bu
miktar ileriki aylık kiralara mahsup edilir.


Görülecek
davalarda ilk ve eski kiranın toptan eşya fiyatlarındaki artış yüzdeleri bu tespitlerde
nazara alınmaz. Mahkeme, tespitte bilirkişi olarak resmi dairelerce bildirilen teknik
elemanlardan, ticaret odası temsilcisinden ve bir de hukukçudan olmak üzere üç kişilik
heyeti resen seçer.


Mahkeme kararının kesinleşmesinden başlayarak otuz gün içinde
mahkemece tespit edilen kira bedeline göre kiracının yeni kira sözleşmesi yapmaya
hakkı vardır. Bu süre içinde sözleşmeyi yapmayan ve biriken kira farklarını ödemeyen
kiracının tahliyesi icra memurluğundan istenir.


Kurum
tarafından yapılan tebligat üzerine Kurumca tespit edilen kira bedeline uygun olarak
kira sözleşmesi yapılmış olması yukarıdaki fıkralarda belirtilen itiraz hakkının
kullanılmasına engel teşkil etmez. Bu takdirde mahkeme kararının kesinleşmesi ile
tesbit edilen kira mukavele tarihinden geçerli olur.


Bu
davalar diğer davalara nazaran öncelikle görülür.


 


Geçici Madde 8 – (Ek: 21/1/2000-KHK-594/8 md.) Ek (1) sayılı listede yer alan kadro iptal edilerek 190 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnameye bağlı (I) sayılı cetvelin Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme
Kurumu Genel Müdürlüğüne ait bölümünden çıkarılmış ve ekli (2) ve (3) sayılı listede
yer alan kadrolar ihdas edilerek adı geçen Genel Müdürlüğü ait bölüme eklenmiştir.


 


Geçici Madde 9 – (Ek: 4/7/2012-6353/13
md.)


Bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarihten önce bu Kanunun ek 7 nci maddesine istinaden kendilerine engelliye ikametgâhında
bakım hizmeti vermesi dolayısıyla ödeme yapılmış kişilere anılan maddenin birinci
fıkrasında belirtilen gelir ölçütünün aşılması nedeniyle yersiz olarak ödenen tutarlar
birinci fıkrada belirtilen gelir ölçütünün geçildiği oranda yasal faizi ile birlikte
takip ve tahsil edilir. Söz konusu gelir ölçütünün bir kat veya daha fazla aşılması
halinde yapılan yersiz ödemenin tamamı yasal faizi ile birlikte tahsil edilir. Bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce bu kapsamda tahsil edilmiş olan tutarlar
bakımından ilgili kişiler lehine hiçbir şekilde alacak hakkı doğmaz.[37]





Geçici Madde 10 – (Ek: 6/2/2014-6518/25
md.)


1/7/2014 tarihine
kadar, ek 7 nci madde kapsamında özel bakım merkezlerinde veya ikametgâhında bakım
hizmeti verilenlerin gelir değişikliklerinin, bu hizmetlerden yararlanmak için başvurmuş
olanların ise gelir durumunun tespitinde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten
önceki hükümler uygulanmaya devam olunur.


 


Geçici Madde 11 – (Ek: 6/2/2014-6518/26
md.)


Döner Sermaye Merkez Müdürlüğünce işletmelere
verilen borçlar, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bir defaya mahsus
olmak kaydıyla ödenmez ve Döner Sermaye Merkez Müdürlüğü hesabına gider kaydedilir.


 


Geçici Madde 12 – (Ek: 6/2/2014-6518/27
md.)


19 uncu maddede öngörülen yönetmelik altı
ay içinde çıkarılır. Bu yönetmelik çıkarılıncaya kadar döner sermaye işletmelerine
ilişkin önceki mevzuat hükümlerinin 19 uncu maddeye aykırı olmayan hükümlerinin
uygulanmasına devam olunur.


 


Geçici Madde 13 – (Ek: 6/2/2014-6518/28
md.)


Bu Kanunun ek 11 inci maddesi uyarınca
2014 yılı içinde ödenecek aylık net harçlık tutarları (1620) gösterge rakamının
ilgili ay itibarıyla geçerli olan memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak
tutarı geçmemek üzere Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Maliye Bakanlığı
tarafından müştereken belirlenir.


 


Geçici Madde 14 – (Ek: 6/2/2014-6518/29
md.)


Bu Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının
(f) bendinde tanımlanan çocuk destek merkezi, aktif yaşam merkezi, çocuk evleri
sitesi, ev tipi sosyal hizmet birimi ile ev tipi sosyal hizmet birimleri koordinasyon
merkezine ilişkin yönetmelikler altı ay içinde çıkarılır. Anılan yönetmelikler yürürlüğe
girinceye kadar mevcut düzenlemelerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına
devam olunur.


 


Geçici Madde 15 – (Ek: 18/1/2017-6770/6
md.)


Gerçeğe uygun olmayan belge ve sağlık
kurulu raporu kullanımı nedeniyle yapılan ödemeler hariç olmak üzere, bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarihe kadar bu Kanunun ek 7 nci maddesi kapsamında fazla ve yersiz
ödenen ve geri alınması gereken tutarlar ile bunlardan doğan faizler terkin olunur.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce bu kapsamda tahsil edilmiş olan tutarlar
bakımından ilgili kişiler lehine hiçbir şekilde alacak hakkı doğmaz ve yapılmış
olan tahsilatlar iade edilmez. Açılmış olan davalarda yargılama gideri ile vekâlet
ücretine hükmolunmaz, hükmolunanlar tahsil edilmez.


 


Geçici Madde 16 – (Ek: 21/3/2018-7103/25
md.)


(İptal birinci fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin
8/9/2022 tarihli ve E.: 2022/65, K.: 2022/102 sayılı Kararı ile.)


Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten
önce hak sahibi olanlardan daha önce istihdam hakkından yararlanmamış olanlar, bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıl içerisinde Bakanlığa başvurmaları
halinde ek 1 inci maddede yer alan istihdam hakkından maddede belirtilen diğer şartları
taşımaları kaydıyla yararlanabilirler.


 


Geçici Madde 17- (Ek:21/2/2019-7166/2 md.)


Ek 7 nci maddeye göre evde bakım yardımı
almakta iken 5510 sayılı Kanunun ek 18 inci maddesi uyarınca 2018 yılında ödenen
bayram ikramiyeleri nedeniyle hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir
şartının aşılması hâlinde; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar evde bakım
yardımı henüz kesilmemiş olanların yardımları kesilmeksizin ödenmeye devam olunur,
kesilmiş olanların yardımları kesildiği tarih itibarıyla tekrar başlatılır ve kesilen
döneme ilişkin ödenmeyen yardım tutarları defaten kendilerine ödenir.


 


Geçici Madde 18 – (Ek:16/4/2020-7244/5 md.)


Yeni koronavirüs (Covid-19) salgını kaynaklı
zorlayıcı sebep gerekçesiyle;


a) Bakım merkezlerinde bakım hizmeti sunulabilmesi
için ek 7 nci maddenin birinci fıkrasında yer alan gelir ölçütü ve ağır engellilik
şartları,


b) Hizmet alımıyla bakım hizmeti sunulabilmesi
için ek 10 uncu maddenin birinci fıkrasında yer alan gelir ölçütü şartı,


bu maddenin yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren üç ay süreyle aranmaz. Cumhurbaşkanı bu süreyi bir yıla
kadar uzatmaya yetkilidir.


 


Geçici Madde 19- (Ek:3/11/2022-7420/13 md.)


Gerçeğe uygun olmayan belge ve sağlık
kurulu raporu kullanımı nedeniyle yapılan ödemeler hariç olmak üzere, bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarihe kadar bu Kanunun ek 7 nci maddesi kapsamında fazla ve yersiz
ödenen ve geri alınması gereken evde bakım yardımı ödemeleri ile bunlardan doğan
faizler terkin olunur. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce bu kapsamda tahsil
edilmiş olan tutarlar bakımından ilgili kişiler lehine hiçbir şekilde alacak hakkı
doğmaz ve yapılmış olan tahsilatlar iade edilmez. Açılmış olan davalarda yargılama
gideri ile vekâlet ücretine hükmolunmaz, hükmolunanlar tahsil edilmez.





SEKİZİNCİ BÖLÜM


Yürürlük ve Yürütme


Yürürlük:


Madde
39 – Bu Kanun yayımı tarihinden yürürlüğe girer.


 


Yürütme:


Madde
40 – Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.


 


 


24/5/1983 TARİHLİ VE 2828 SAYILI ANA KANUNA İŞLENEMEYEN
HÜKÜMLER:


1 – 14/3/1991 tarihli ve 3703 sayılı Kanunun Geçici Maddeleri


Geçici Madde 2 – Bu Kanun
ile çıkarılması öngörülen yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar mevcut yönetmeliklerin
bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.


 


Geçici
Madde 3 – Bu Kanunda öngörülen protokoller yürürlüğe girinceye kadar
mevcut protokollerin uygulanmasına devam olunur.





2828
SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN


YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTERİR TABLO


 








Değiştiren
Kanunun/ KHK’nin Numarası



2828
Sayılı Kanunun Değişen veya İptal edilen maddeleri



Yürürlüğe
Giriş Tarihi







3204



Geçici
Madde 7



22/5/1985






3413



Ek Madde
1



2/3/1988






KHK/356



Ek Madde
2



18/3/1989






KHK/396



9, 10



29/12/1989






3703



16, Ek
Madde 2, Ek Madde 3



18/3/1989
tarihinden geçerli olmak üzere 23/3/1991






KHK/433



16



15/7/1991
tarihinden geçerli olmak üzere 8/7/1991






4122



18



26/7/1995






KHK/572



3, 4,
16, 25, Ek Madde 4



6/6/1997






4549



19



12/3/2000






KHK/594



3, 4, Ek
Madde 5, Ek Madde 6, Geçici Madde 8



27/3/2000






5272



18



24/12/2004






5378



3, 4, 9, 10 ve Ek Madde 7,8



7/7/2005






5579



3, Ek Madde 7



10/2/2007






5602



18



21/3/2007 tarihini izleyen aybaşında






KHK/633



Kanunun Adı, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15,
16, 17, 19, 31, 33, 37, Ek Madde 2,

Ek Madde 3



12/6/2011 tarihinde yapılan milletvekili seçiminden sonra
kurulan ilk Bakanlar Kurulu üyelerinin atandığı tarihte






KHK/662



3



2/11/2011






6353



Ek Madde 7 ve Geçici Madde 9



12/7/2012






6462



1, 3, 4, 16, 21, 24, 25, 26, Ek Madde 7, Ek Madde 8,
Geçici Madde 9



3/5/2013






6495



35/A, 35/B



2/8/2013






6518



1, 3, 4, 16, 19, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 34, Ek Madde
1, Ek Madde 7, Ek Madde 9, Ek Madde 10, Ek Madde 11, Geçici Madde 10, Geçici Madde
11, Geçici Madde 12, Geçici Madde 13, Geçici Madde 14



19/2/2014






6770



Geçici Madde 15



27/1/2017






7063



3



20/12/2017






7103



Ek Madde 1, Geçici Madde 16



27/3/2018






7420



Geçici Madde 19



9/11/2022









 


 


2828 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN
MEVZUATIN VEYA


ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE
GİRİŞ


TARİHLERİNİ GÖSTERİR LİSTE


 







Değiştiren
Kanunun/ KHK’nin veya İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası



2828 Sayılı
Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri



Yürürlüğe
Giriş Tarihi






KHK/700



18, 19



24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı
seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte (9/7/2018)






7166



Ek Madde
7, Geçici Madde 17



22/2/2019






7244



Geçici Madde
18



17/4/2020






Anayasa Mahkemesi’nin
8/9/2022 tarihli ve

E.: 2022/65,
K.: 2022/102 sayılı Kararı



Geçici Madde
16



21/9/2022









 











[1] Bu Kanunun adı “Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme
Kurumu Kanunu” iken, 3/6/2011 tarihli ve 633 sayılı KHK’nin 35 inci maddesiyle
metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.







[2] 30/5/1997 tarihli ve 572 sayılı K.H.K.’nin 12 nci
maddesiyle bu Kanuna eklenen Ek Madde 4 ile, sözkonusu Kanunda geçen
"sakat" ibaresi "özürlü", "kör" ibaresi
"görme özürlü", "sağır" ibaresi "İşitme özürlü"
olarak değiştirilmiştir.







[3] 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci
maddesiyle, bu maddede yer alan “özürlü” ibaresi “engelli” şeklinde
değiştirilmiştir.







[4] 6/2/2014 tarihli ve 6518 sayılı Kanunun 30 uncu
maddesiyle, bu maddede yer alan “muhtaç” ibaresi “ihtiyacı olan” şeklinde
değiştirilmiştir.







[5] 6/2/2014 tarihli ve 6518 sayılı Kanunun 30 uncu
maddesiyle, bu bentte yer alan “muhtaç” ibaresi “ihtiyacı olan” şeklinde
değiştirilmiştir.







[6] 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci
maddesiyle, bu bentte yer alan “Özürlü” ibaresi “Engelli” şeklinde
değiştirilmiştir.







[7] 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Kanunun 26 ncı
maddesiyle (c) bendinden sonra gelmek üzere (d) bendi eklenmiş ve mevcut (d),
(e) ve (f) bentleri, (e), (f), (g) olarak teselsül ettirilmiştir.







[8] 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci
maddesiyle, bu bentte yer alan “Özürlü”, “özürlülük” ve “özürlü” ibareleri
sırasıyla “Engelli”, “engellilik” ve “engelli” şeklinde değiştirilmiştir.







[9] Bu alt bentte yeralan “ve sunduğu hizmetler
karşılığında ücret alan” ibaresi 21/1/2000 tarih ve 594 sayılı KHK ile metinden
çıkarılmıştır.







[10] 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci
maddesiyle, bu alt bentte yer alan “özürleri” ibaresi “engellilikleri” şeklinde
değiştirilmiştir.







[11] 6/2/2014 tarihli ve 6518 sayılı Kanunun 30 uncu
maddesiyle, bu bentte yer alan “muhtaç” ibaresi “ihtiyacı olan”şeklinde
değiştirilmiştir.







[12] 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci
maddesiyle, bu alt bentte yer alan “özürlü” ibaresi “engelli” şeklinde
değiştirilmiştir.







[13] 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci
maddesiyle, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan “özürlü”
ibaresi “engelli”, (h) bendinde yer alan “özür” ibaresi “engel”, (1) bendinde
yer alan “özürlü” ve “özürlülerin” ibareleri sırasıyla “engelli” ve
“engellilerin”, ikinci fıkrasında yer alan “Özürlülere” ibaresi “Engellilere”,
aynı fıkranın (a) bendinde yer alan “özürlülerin” ibaresi “engellilerin”
şeklinde değiştirilmiştir.







[14] 6/2/2014 tarihli ve 6518 sayılı Kanunun 30 uncu
maddesiyle, bu bentlerde yer alan “muhtaç” ibareleri “ihtiyacı olan” şeklinde
değiştirilmiştir.







[15] 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci
maddesiyle, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan
“özürlüler” ibaresi “engelliler”, (c) bendinde yer alan “özürlülere” ibaresi
“engellilere”, (d) bendinde yer alan “özürlülerin” ve “özürlülerce” ibareleri
sırasıyla “engellilerin” ve “engellilerce”, (e) bendinde yer alan “Özürlülerin”
ibaresi “Engellilerin”, (f) bendinde yer alan “Özürlülere” ve “özürlülerin”
ibareleri sırasıyla “Engellilere” ve “engellilerin” şeklinde değiştirilmiştir.







[16] 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “özürleri” ibaresi “engellilikleri” şeklinde
değiştirilmiştir.







[17] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 74 üncü
maddesiyle, bu bentte yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca”
şeklinde değiştirilmiştir.







[18] Bu bende "Vakıflar Genel Müdürlüğüne"
ibaresinden sonra gelmek üzere 23/7/1995 tarih ve 4122 sayılı Kanunun 15/b
maddesi ile "ve Orman Genel Müdürlüğü'ne" ibaresi eklenmiştir.







[19] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 74 üncü
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı”
şeklinde değiştirilmiştir.







[20] Bu fıkrada yer alan“ nakdî bağışlar“ ibaresi,
16/7/2004 tarihli ve 5228 sayılı Kanunun 59 uncu maddesiyle,“ nakdî ve aynî
bağışlar“ olarak 31/7/2004 tarihinden geçerli olmak üzere değiştirilmiştir.







[21] İthalde alınan her türlü vergi, resim ve harç
muafiyeti hükümleri, 6/5/1986 tarihli ve 3283 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile
yürürlükten kaldırılmıştır.







[22] 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “özürlü” ibaresi “engelli” şeklinde
değiştirilmiştir.







[23] 6/2/2014 tarihli ve 6518 sayılı Kanunun 30 uncu
maddesiyle, bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan “muhtaç” ibareleri
“ihtiyacı olan” şeklinde değiştirilmiştir.







[24] 6/2/2014 tarihli ve 6518 sayılı Kanunun 17 nci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “yetkili ve görevli mahkemece” ibaresi
“3/7/2005 tarihli ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanununa göre yetkili ve görevli
mahkemece” şeklinde değiştirilmiştir.







[25] 6/2/2014 tarihli ve 6518 sayılı Kanunun 30 uncu
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “muhtaç” ibareleri “ihtiyacı olan” şeklinde
değiştirilmiştir.







[26] 6/2/2014 tarihli ve 6518 sayılı Kanunun 30 uncu
maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasının birinci fıkrasının (a) bendinde yer
alan “muhtaç” ibaresi ile (c) bendinde yer alan “muhtaç durumda bulunan”
ibaresi “ihtiyacı olan” şeklinde değiştirilmiştir.







[27] 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci
maddesiyle, bu bentte yer alan “özürleri” ibaresi “engellilikleri” şeklinde
değiştirilmiştir.







[28] 6/2/2014 tarihli ve 6518 sayılı Kanunun 30 uncu
maddesiyle, bu maddenin başlığında yer alan “muhtaç” ibaresi ile birinci ve
üçüncü fıkralarında yer alan “muhtaç” ibareleri “ihtiyacı olan” şeklinde
değiştirilmiştir.







[29] 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı
Kanunun 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “özürlü” ibaresi “engelli”
şeklinde değiştirilmiştir.







[30] 25/4/2013
tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesinde; bu Kanunun 26 ncı maddesinin
başlığında ve birinci fıkrasında yer alan “özürlü” ibaresi “engelli” şeklinde …
değiştirilmiştir.” hükmü yer almakla birlikte Meclis tutanakları, kanun
gerekçesinin incelenmesiyle, madde başlığında yer alan “sakat” ibaresinin
değiştirilmek istendiği tespit edilmiş ve düzenleme bu şekilde yapılmıştır.







[31] 6/2/2014
tarihli ve 6518 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle, bu maddenin başlığında yer
alan “muhtaç” ibaresi ile birinci fıkrasında yer alan “muhtaç” ibareleri “ihtiyacı
olan” şeklinde değiştirilmiştir.







[32] 6/2/2014 tarihli ve 6518 sayılı
Kanunun 30 uncu maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “muhtaç”
ibaresi “ihtiyacı olan” şeklinde değiştirilmiştir.







[33] 21/3/2018 tarihli ve 7103 sayılı Kanunun 24 üncü maddesiyle,
bu fıkrada yer alan “Bu madde” ibaresi “Birinci fıkra” şeklinde
değiştirilmiştir.







[34] Bu madde; evvelce 356 sayılı KHK'nin 4 üncü maddesi
ile "Ek madde 1" olarak getirilmişse de teselsülü sağlamak için bu
sefer 14/3/1991 tarih ve 3703 sayılı Kanunla madde numarası "Ek madde
2" olarak değiştirilmiştir.







[35] 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci
maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “özürlülerine” ve
“Özürlüler İdaresi Başkanlığı ve Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel
Müdürlüğünün müştereken hazırlayacakları” ibareleri sırasıyla “engellilere” ve
“Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca hazırlanacak” şeklinde
değiştirilmiştir.







[36] Bu maddenin ikinci fıkrası ile ihdas olunan
kadrolar, 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı KHK.'nin 13 üncü maddesi ile
yürürlükten kaldırılmıştır.







[37] 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci
maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “özürlüye” ibaresi
“engelliye” şeklinde değiştirilmiştir.