Seyir Yardımcıları Yönetmeliği

Bu Yönetmeliğin amacı; Türkiye’nin deniz yetki alanlarında, iç sularında veya kıyılarında mevcut ya da kurulacak seyir yardımcılarının kurulumu, işletimi ve denetimiyle kurulum ihtiyacına ilişkin usul ve esasları, görev, yetki ve sorumlulukları belirlemektir.

Bu Yönetmelik; Türkiye’nin deniz yetki alanlarında, iç sularında veya kıyılarında kurulu ya da kurulacak tüm seyir yardımcılarını kapsar.

Bu Yönetmelik; 14/4/1925 tarihli ve 618 sayılı Limanlar Kanununun 2 nci maddesi ile 10/8/1993 tarihli ve 491 sayılı Denizcilik Müsteşarlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinin (c), (e) ve (f) bentlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Bu Yönetmelikte geçen; a) Deniz yetki alanları: İçsular, karasuları, münhasır ekonomik bölge ve kıta sahanlığını, b) Fener idaresi: Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğünü, c) IALA: Uluslararası Deniz Seyir Yardımcıları ve Fener Otoriteleri Birliğini, ç) İç sular: Karada tabiî ve suni göller, baraj gölleri, dalyan ve nehirleri; denizde ise Türk Boğazları, Marmara Denizi ve liman alanlarını ve düz esas hatlar uygulamasına geçilmesi halinde, bu hatlar ile kıyı arasında kalan deniz alanlarını, d) İdare: Denizcilik Müsteşarlığını, e) İşaretleme: Tesislerin, seyredilebilir suyollarının veya batık, yarı batık, sığlık ve benzeri seyir emniyeti ve deniz güvenliğini tehlikeye düşürecek veya düşürmesi muhtemel unsurların seyir yardımcıları kullanılarak ayırt edilir şekilde belirtilmesini, f) İşletici: Tesisleri kuran, işleten yahut enkaz veya batık gibi yapıların sahibi olan gerçek veya tüzel kişiliği, g) Seyir yardımcısı: Deniz fenerleri, ışıklı şamandıraları, radyo farları, görünür seyir işaretleri ve elektronik mevki koyma tesis ve istasyonları gibi gerek millî, gerekse milletlerarası standartlara göre gemilerin seyir emniyet ve kolaylığına yardımcı olan tesis ve araçları, ğ) SGK: Sahil Güvenlik Komutanlığını, h) SHODB: Seyir, Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığını, ı) Tesis: Türkiye’nin kıyılarında, iç sularında veya deniz yetki alanlarında yer alan liman, barınak, iskele, rıhtım, boru hattı sistemleri, kafes, dolfen, şamandıra, platform ve benzeri alt ve üstyapıları ifade eder.

İdarenin yetki, görev ve sorumlulukları şunlardır: a) Seyir yardımcıları ile ilgili denizcilik politikalarını, kalkınma plânları ile hükûmet programlarındaki hedefler ve belirlenen strateji ve politikalar doğrultusunda yönlendirmek. b) Tesislere işletme izni verilmeden önce, Fener İdaresince onaylanan seyir yardımcıları ile tesisin donatıldığını kontrol etmek. c) Gerginlik ve harp durumunda Deniz Kuvvetleri Komutanlığı ile koordineli olarak seyir yardımcılarının kullanılmasını sağlamak.

Fener İdaresinin yetki, görev ve sorumlulukları şunlardır: a) Kurulacak olan seyir yardımcıları için IALA nın konuya ilişkin tavsiye, standart ve örneklerini esas alan düzenlemeler yapmak, IALA kriterlerini göz önünde tutarak gereklilik ve risk analizlerini yapmak; öncelik, ihtiyaç, yer, nicelik ve niteliklerini tespit etmek. b) Uluslararası düzenlemelerin bölgesel uygulamalarda kesintiye uğratılmaması hususunu gözetmek. c) Türkiye kıyılarında kurulmuş ve kurulacak güvenli seyre ilişkin sistem ve tesisleri, fenerleri, radyofarları, deniz işaretlerini, sis düdüklerini ve benzeri seyir emniyeti ile ilgili her türlü cihaz ve tesisleri Ana Statüsü gereği kurmak ve tekel şeklinde işletmek, çalışır durumda tutmak için bakım ve onarımları ile kontrollerini planlı olarak yapmak. ç) (c) bendindeki hüküm saklı kalmak kaydıyla, 18/2/2007 tarihli ve 26438 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kıyı Tesislerine İşletme İzni Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik kapsamındaki tesislere kurulacak seyir yardımcıları için işleticilere kurma ve işletme izni vermek. d) Özel ya da kamu tarafından kurulacak her türlü seyir yardımcılarını onaylamak ve sertifikalandırmak. e) Kamu tarafından kurulmuş seyir yardımcılarının çalışır durumda tutulması için, ilgili kurumlarla yapılacak protokol ile bakım, onarım ve kontrollerini plânlı olarak yapmak veya işletimini üstlenmek. f) Seyir yardımcıları ile ilgili uluslararası standartları takip etmek, ulusal standartların belirlenmesini sağlamak, tüm seyir yardımcılarını sertifikalandırmak, koordine etmek ve denetlemek. g) Tüm seyir yardımcılarının güvenlik ve standart koşullarını belirlemek, faaliyet izinlerini vermek, izinsiz faaliyetlerini durdurmak. ğ) Belirlediği ücretler karşılığında seyir yardımcıları ile ilgili işleticilere teknik destek, danışmanlık, mal ve hizmet sunmak. h) Bildirimi yapılan arızalı veya yeni tesis edilen, kaldırılan, mevkisi, fonksiyonu ya da karakteri değişen seyir yardımcılarına ilişkin gerekli duyuruların gemi ve deniz araçlarına yapılabilmesi için SHODB ile gerekli koordinasyonu sağlamak. ı) İdarece gerek görülen yerlerde seyir yardımcılarının kurulması amacıyla risk analizleri yapmak, yapılan çalışma sonucunda belirlenen yerlere seyir yardımcılarını kurmak ve işletmek. i) Seyir yardımcıları ile ilgili yurt içinde veya yurt dışında düzenlenecek toplantılara katılım sağlamak, bu toplantıları koordine etmek ve diğer ilgili kurumlardan gerekli katılımın yapılmasını sağlamak. j) Sınırları belirlenmiş her bölge veya liman için belirlediği veya yetkilendirdiği kişi veya kuruluşlara ilişkin iletişim bilgilerini o bölgede İdarenin bölge müdürlükleri ve liman başkanlıklarına düzenli olarak bildirmek. k) Belirlediği ücretler karşılığında seyir yardımcılarının süreli sertifikasyonunu yapmak. l) Seyir yardımcıları master plânı ile seyir yardımcılarının bölgesel veya makro ölçekli planını hazırlamak.

İşleticilerin yetki, görev ve sorumlulukları şunlardır: a) Kıyı Tesislerine İşletme İzni Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik kapsamında olan tesisler için; İdareden işletme izni almadan önce Fener İdaresi tarafından gereklilik analizi yapılarak belirlenen nicelik ve nitelikteki seyir yardımcılarını kurmak. b) İdare veya Fener İdaresinin talep etmesi halinde, seyir yardımcılarına ait bilgi ve belgeleri ibraz etmek. c) Fener İdaresinin izni ile kendilerine ait seyir yardımcılarını işletmek, seyir yardımcısının yer, fonksiyon, karakter ya da durum değişikliği veya kaldırılması için Fener İdaresince belirlenen şartları yerine getirmek.

SGK’nin yetki, görev ve sorumlulukları şunlardır: a) Seyir yardımcılarının ilgili hükümlere göre çalışma durumlarını, yetkili kuruluşlarca konulan deniz engelleri ile batık işaretlerinin sürekliliğini izlemek, kontrol etmek, görülen aksaklık ve noksanlıkları ilgili liman başkanlıkları ile Fener İdaresine bildirmek. b) Üçüncü şahıslar ve deniz araçlarının, seyir yardımcılarına zarar vermesi halinde tutulan tutanak ve toplanan diğer delilleri, bu Yönetmelik kapsamında gerekli işlemlerin yapılabilmesi amacıyla ilgili liman başkanlığı ile Fener İdaresine göndermek.

Fener İdaresinin izni olmadan Türkiye’nin deniz yetki alanlarında, iç sularında veya kıyılarında seyir yardımcısı kurmak, işletmek, yer, fonksiyon ya da niteliğini değiştirmek, kesintiye uğratmak, işletimini sona erdirmek yasaktır. (2) Seyir yardımcılarından genel seyir amaçları dışında istifade edilemez. (3) Fener idaresi tarafından işletilen seyir yardımcıları ile ilgili olarak, tarifelerden, cezalardan, seyir yardımcılarına verilen hasar ve zararlardan gemi kaptanı, acenteleri ve donatanları müteselsilen sorumludur. (4) Bir seyir yardımcısına hasar verilmesi, karakter veya etkinliğinin değiştirilmesi yahut buna sebep olacak şekilde her nevi inşaat, ticaret, ziraat ve diğer faaliyetlerde bulunulması yasaktır. (5) Seyir yardımcılarının bina, enerji ve haberleşme donanımı, demir tesisatı ve müştemilatları ya da işaretledikleri yapı veya engeller ile çatışma tehlikesi doğurabilecek ya da bunlara zarar verebilecek surette hareket edilemez. Gemi ve deniz araçlarının seyir yardımcılarına zorunlu olmadıkça tehlike doğuracak şekilde yaklaşmaları, görünmesini engelleyecek veya karıştıracak şekilde bağlamaları, demirlemeleri ya da durmaları yasaktır.

Bu Yönetmeliğe aykırı hareket edenler hakkında Limanlar Kanununun ilgili maddesi çerçevesinde idarî yaptırım uygulanır. (2) Deniz ulaşımının güven içinde akışını sağlamak için konulmuş her türlü işareti değiştirerek, kullanılmaz hale getirerek, konuldukları yerlerden kaldırarak, yanlış işaretler vererek, kalkış, geçiş veya varış yolları üzerine bir şey koyarak ya da teknik işletim sistemine müdahele ederek, başkalarının hayatı, sağlığı veya mal varlığı bakımından bir tehlikeye neden olan kişiye 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 179 uncu maddesi uyarınca cezaî işlem yapılır.

Seyir yardımcılarına hasar verilmesi durumunda, SGK veya liman başkanlığı tarafından durumun tespiti akabinde hazırlanan tespit tutanağı ve diğer tüm deliller işlemlerin yapılabilmesi amacıyla liman başkanlığına gönderilir. Seyir yardımcılarının hasar tespiti Fener İdaresi tarafından yapılır. (2) Limanlar Kanununun 3 üncü maddesinde belirtilen seyir yardımcılarına verilen zararların tazmini için liman başkanlığına teminat gösterilmesi zorunludur. Teminatın gösterilmesi halinde geminin seferine müsaade edilir. (3) Geminin seferinin durdurulması ve/veya limana getirilmesi, ilgili liman başkanlığının talep etmesi halinde SGK tarafından gerçekleştirilir.

Türkiye’nin deniz yetki alanlarında, iç sularında veya kıyılarında seyir yapan gemilere ve deniz araçlarına seyir yardımı sağlamak amacıyla IALA-A şamandıralama sistemi kullanılır. Renk, şekil, numara, karakteristik ve nitelikleri ile seyir yapılabilecek suların sınırlarını belirleyen bu kardinal ve lateral şamandıralama sistemi, gerektiğinde seyir yardımcıları ile desteklenir.

Kıyıda kurulacak olan seyir yardımcılarının yerleri tespit edilirken bu alanların kamu arazisi olmasına dikkat edilir. Teknik nedenlerden dolayı şahıs veya özel kuruluşlara ait arazilerin kullanımı durumunda, kamulaştırma ihtiyaçları en az olacak şekilde çalışma yapılır. Seçilen arazinin askerî yasak bölge veya güvenlik bölgesi olması durumunda, Genelkurmay Başkanlığının olumlu görüşünün alınması zorunludur.

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Yönetmelik hükümlerini Denizcilik Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.