Resmi Mühür Yönetmeliği

Bu Yönetmelik, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında kullanılan resmi mühürlerin hangi birim ve kişilerce kullanılacağını, bunların yazı, karakter ve standardının tesbit edilmesini ve yaptırılmasında ve kaybolmasında uygulanacak esasları belirlemek amacı ile düzenlenmiştir.[1][1] 2/6/2021 tarihli ve 31499 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4057 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “kamu kurum ve kuruluşlarında” ibaresi “kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında” şeklinde değiştirilmiştir.

Resmi mühür; yapımına 3 üncü maddede belirtilen mercilerce karar verilip, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü'nce imal ve tescil edilen ve resmi mühür beratı ile birlikte kullanılma imkanı olan bir araçtır.

Resmi Mühürler yalnızca kuruluş kanunları ve Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri gereği kendilerine kamu görevi verilmiş kurum veya kuruluşlarca kullanılabilir.[2]Bu kurum ve kuruluşların hangi birimlerinin mühür kullanacağıa) (Değişik:RG-7/2/2019-30679-C.K.-716/1 md.) Cumhurbaşkanlığı Makamı ve Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğinde Genel Sekreter, Cumhurbaşkanlığına bağlı kurum ve kuruluşlar ile Cumhurbaşkanlığı Ofislerinde en üst yönetici, Cumhurbaşkanlığı Politika Kurullarında Başkanvekili,[3]b) T.B.M. Meclisinde Genel Sekreter,c) (Değişik:RG-7/2/2019-30679-C.K.-716/1 md.) Bakanlıklar ile Bakanlıkların bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarında Bakan veya Bakanın yetki verdiği makam,d) Bağımsız yargı organlarında Başkan,e) (Mülga:RG-7/2/2019-30679-C.K.-716/1 md.)f) Üniversiteler ve bağlı kuruluşlarında Yüksek Öğretim Kurulu Başkanı,g) (Değişik: 1/7/2004-2004/7543 K.) Mahalli İdarelerde vali,h) (Değişik:RG-7/2/2019-30679-C.K.-716/1 md.) Mahkemeler, icra daireleri ve noterlerde Adalet Bakanı veya yetki verdiği makam,ı) (Ek:RG-2/6/2021-31499-CK-4057/2 md.) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında Birlik Başkanı,onayı ile tesbit edilir.[2] 7/2/2019 tarihli ve 30679 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 716 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile fıkrada yer alan “bunlara dayanılarak çıkarılan kararnameler” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri” şeklinde değiştirilmiştir.[3] 10/7/2025 tarihli ve 32952 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 10059 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 1 inci maddesiyle bu bentte yer alan “İdari İşler Başkanlığında İdari İşler Başkanı” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğinde Genel Sekreter” şeklinde değiştirilmiştir.

Resmi mühürleri kullanacak birimlerin tesbitinde kuruluş mevzuatında yazılı hiyerarşik kademelerden müdürlük ve daha üst kademeler esas alınır. Bir birim oluşturmayan alt kuruluşlar ile birimlere bağlı yardımcılıklar için ayrıca mühür yapılmaz.[4]Mahkemeler ve Türk Silahlı Kuvvetlerine dahil kuruluşlarda kademelerin tesbiti özel hükümlerine tabidir.Aynı birim içinde birden fazla kişi ile görevleri gereği tek başına bir birim gibi düşünülmesi gereken (Müfettiş, Tapu Kadastro memuru, icra memuru gibi) kişilerin mühür kullanması gerektiğinde bu ihtiyacı belirleyen onay ile bu birim için 1 numaradan başlamak üzere ve sıra takip eden numaralı birden fazla mühür yapılabilir.[4] 7/2/2019 tarihli ve 30679 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 716 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile fıkrada yer alan “kanunlarında” ibaresi “mevzuatında” şeklinde değiştirilmiştir.

Yapımına 3 üncü maddede belirtilen mercilerce karar verilen mühürler Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü'nce imal edilir. Mühürlerde kullanılacak yazı karakteri teknik imkanlar gözönüne alınarak bu Genel Müdürlükçe incelenip standart olarak belirlenir ve Hazine ve Maliye Bakanlığı onayı ile yürürlüğe konulur.[5]Yapımda uygulanacak şekil ve ölçüler (Ek - 1)'de gösterilmiştir.[5] 7/2/2019 tarihli ve 30679 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 716 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile fıkrada yer alan “Başbakanlık Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı” ibaresi “Hazine ve Maliye Bakanlığı” şeklinde değiştirilmiştir.

Yapılması kararlaştırılan mühürler Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından imal edilir.Bu Genel Müdürlükçe imal edilmemiş resmi mühürler kullanılmaz.

Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü'nde bir resmi mühür kütüğü oluşturulur. İmal olunan her mühür için bir sicil numarası verilir ve resmi mühür beratı düzenlenir. (Ek:2)

İmal edilen resmi mühürler mühür beratı ile birlikte mahalline gönderilir. Bunları teslim alan birim mühür beratına ekli teslim alma formunun ay'ını mühür ile mühürleyip imzaladıktan sonra Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü'ne iade eder. Bu form sicil kayıtları ile birleştirilir.

Resmi mühürler mühür beratı ile birlikte birimin yetkili memurlarınca muhafaza edilir. Herhangi bir şekilde kayıp edilen beratlara ait mühürler kullanılamaz.Resmi mühür kullanılmasına yetki verilen memurlar yetkililer tarafından istendiğinde resmi mühür ve beratını ibraz etmek zorundadırlar.

Görev değişikliği nedeni ile resmi mühürünü devretmesi gereken memurlar mühürü beratı ile birlikte devrederler. Devir anında devir teslim tutanağı tanzim edilerek bir örneği bağlı bulunulan bakanlık veya kuruluş başkanlığına gönderilir.RESMİ MÜHÜRÜN İADESİ, YENİLENMESİ VE KAYBI:

Resmi mühür kullanan birimin unvanının değişmesi veya kaldırılması nedeniyle mührün iptali gerektiğinde, mühür beratı ile birlikte iptal edilmek üzere Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğüne gönderilir. Gönderme sırasında beratın arka bölümü doldurularak yetkilisince imzalanır.

Resmi mühürlerin yazılarının okunmayacak kadar silikleşmesi halinde, yenisi yapılmak üzere durum Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğüne bildirilir. Yeni mühürün gönderilmesi ile birlikte eski mühür beratı ile birlikte Darphane ve Damga Matbaası Genel Mudürlüğüne iade edilir. Yeni mühür alınmasından itibaren 1 ay içinde eski mühürünü iade etmeyen sorumlular hakkında, Hazine ve Maliye Bakanlığının talebi üzerine ilgililerce idari soruşturma açılması zorunludur.[6][6] 7/2/2019 tarihli ve 30679 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 716 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile fıkrada yer alan “Başbakanlığın” ibaresi “Hazine ve Maliye Bakanlığının” şeklinde değiştirilmiştir.

(Değişik: 27/9/2004-2004/7928 K.)Mühür veya mühür beratı ya da ikisi birden kaybedildiğinde durum 3 üncü maddede belirtilen merci tarafından usulüne uygun olarak Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğüne bildirilir. Yeni mühür yapımının Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünden istenmesi halinde mühür kütüğüne gerekli kayıt konularak yeni mühür yapılması sağlanır.

Mührün kabartmalı şekli olan resmi soğuk damgalar du bu Yönetmelik hükümlerine tabidir.

Resmi mühürlerin bu Yönetmelik hükümlerine aykırı kullanıldığını, taklit edildiğini veya Darphane ve Damga Matbaası dışında imal edildiğini öğrenen kamu görevlileri durumu en yakın mülki amire bildirmek zorundadırlar.GEÇİCİ HÜKÜMLER:Geçici Madde 1 – Bu Yönetmeliğin 3 üncü maddesinde belirtilen birimlerin amirleri, resmi mühürü kullanacak olanlara ait düzenleyecekleri listeleri bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren en geç 2 ay içinde Başbakanlık Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığına gönderirler.Yönetmeliğin 4 üncü maddesine göre belirlenen ve 5 inci maddesine göre incelenerek sonuçlandırılan bu listeler resmi mühür sicilinin esasını oluşturur.Geçici Madde 2 – Yönetmeliğin 4 ve 5 inci maddelerine göre kesinleşen bu listelerden mühür yapılmasına gerek görülen birimlere daha önce uygun görüldüğü şekilde mühür yapılıp gönderilmiş ise beratı alan birim yetkilisi özel bölümdeki mühür ay'ını mühür ile mühürleyip teslim formunu imzalar ve formu Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğüne gönderir.Mühür yapılması uygun bulunan birimlerden daha önce uygun görüldüğü şekilde mühür yaptırılmamış olanlara yeni mühür yapılarak 12 nci maddedeki esaslara göre eskisi ile değiştirilir.Bu işlemler iki yıl içinde tamamlanır.Geçici Madde 3 – Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihe kadar resmi mühür kullanmakta iken mühür kullanmasına gerek görülmeyen birim amirleri ellerindeki mühürleri iptal edilmek üzere en geç 6 ay ve her halde iadenin istendiği yazının tebliğ edildiği tarihten itibaren 1 ay içinde Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğüne iade etmek zorundadırlar.

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Yönetmelik hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.[7]EK:1          TEK SATIRLI MÜHÜR ÖLÇÜLERİ DÖKÜMÜ           Dıştan İçe Doğru                                                    1 – Dış arsata toplam kalınlığı              :          1.4 mm.           2 – Birinci boşluk                   :  3.8 mm.           3 – Birinci satır                      :     2 mm.           4 – İkinci boşluk                     :  3.8 mm.           5 – Ay-Yıldızlı çap                :   14 mm.           6 – Toplam çap                      :   36 mm.           7 – En çok 26 harf          İKİ SATIRLI MÜHÜR ÖLÇÜLERİ DÖKÜMÜ           Dıştan İçe Doğru          1 - Dış arsata toplam kalınlığı               :       1.4 mm.          2 - Birinci boşluk                   : 1.85  mm.           3 - Birinci satır                       :     2 mm.           4 - İkinci boşluk                     : 1.875 mm.           5 - İkinci satır                         :     2 mm.           6 - Üçüncü boşluk                  : 1.875 mm.           7 - Ay-Yıldızlı çap                 :   14 mm.           8 - Toplam çap                       :   36 mm.           9 - Dış satır en çok 26 harf          10 - İç satır en çok 21 harf           ÜÇ SATIRLI MÜHÜR ÖLÇÜLERİ DÖKÜMÜ          Dıştan İçe Doğru            1 – Dış arsata toplam kalınlığı :                 1.4 mm.             2 – Birinci boşluk         :  1 mm.             3 – Birinci satır             :  2 mm.             4 – İkinci boşluk           :  1 mm.             5 – İkinci satır               : 1.6 mm.             6 – Üçüncü boşluk        :  1 mm.             7 – Üçüncü satır            :  2 mm.             8 – Dördüncü boşluk    :  1 mm.             9 – Ay - Yıldızlı çap     : 14 mm.           10 – Toplam çap             : 36 mm.           11 – Dış satır en çok 35 harf          12 – Orta satır en çok 35 harf           13 – İç satır en çok 21 harf EK: 2Sayı:                              /   /19                    Sayı:                       ....../....../19....    Darphane ve Damga Matbaası             Darphane ve Damga Matbaası             Genel Müdürlüğü'ne                             Genel Müdürlüğü'ne                    İSTANBUL                                          İSTANBUL       TESLİM ALMA BELGESİ       Yanda uygulama örneği bulunan mühür.......sayılı         Resmi Mühür-Resmi Mühür beratı,beratı ile birlikte...........günü teslim alınmıştır.         - Kullanılmasına gerek kalmaması,                                                                    - Yenilenmesinin gerekmesi,                                                                     - Kaybedilmesi,             Birim Yetkilisinin Ünvanı              :  nedeni ile..................................................             Adı ve Soyadı       :                         nın...................gün ve......................sayılı             İmzası                    :                         onayı gereğince iade edilmiştir.                                                                    Ek:I. Onay                                                                            Birim Yetkilisinin Ünvanı :                                                                             Adı ve Soyadı      :                                                                             İmzası    8/8/1984 TARİH VE 84/8422 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN YÖNETMELİĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN YÖNETMELİKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE Ek ve Değişiklik Getiren Yönetmeliği Yürürlüğe Koyan Kararnamenin     Tarihi     Numarası Farklı Tarihte Yürürlüğe Giren Maddeler   Yürürlüğe Giriş Tarihi   1/7/2004   2004/7543   -     15/7/2004 27/9/2004 2004/7928 13 19/10/2004 30/9/2013 2013/5390 3 13/10/2013   Ek ve Değişiklik Getiren Yönetmeliği Yürürlüğe Koyan Cumhurbaşkanı Kararının     Tarihi     Numarası Farklı Tarihte Yürürlüğe Giren Maddeler   Yürürlüğe Giriş Tarihi 6/2/2019   716 - 7/2/2019 1/6/2021 4057 1, 3 2/6/2021 9/7/2025 10059 3 10/7/2025 [7] 7/2/2019 tarihli ve 30679 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 716 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.