2827 sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun

 


NÜFUS PLANLAMASI HAKKINDA KANUN


 


Kanun Numarası                    :
2827


Kabul Tarihi                           :
24/5/1983


Yayımlandığı Resmî Gazete  :
Tarih: 27/5/1983          Sayı: 18059


Yayımlandığı Düstur              :
Tertip: 5                       Cilt: 22                Sayfa: 352


 


 


Amaç:


Madde 1 – Bu Kanunun amacı, nüfus planlaması esaslarını,
gebeliğin sona erdirilmesi ve sterilizasyon ameliyelerini, acil müdahale halleri
ile gebeliği önleyici ilaç ve araçların temin, imal ve saptanmasına ilişkin hususları
düzenlemektir.


 


Nüfus planlaması:


Madde
2 – Nüfus planlaması, fertlerin istedikleri sayıda ve istedikleri zaman çocuk
sahibi olmaları demektir.


Devlet, nüfus planlamasının
öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır. Nüfus planlaması
gebeliği önleyici tedbirlerle sağlanır.


Gebeliğin
sona erdirilmesi ve sterilizasyon, Devletin gözetim ve denetimi altında yapılır.


Bu Kanunun öngördüğü haller
dışında gebelik sona erdirilemez ve sterilizasyon veya kastrasyon ameliyesi yapılamaz.


 


Nüfus planlamasıyla ilgili
eğitim, öğretim ve uygulama hizmetleri:


Madde 3 – Nüfus planlaması zaruretinin halka duyurulması
ve bu hususlarla ilgili eğitim, öğretim ve uygulama hizmetleri Cumhurbaşkanınca
yürürlüğe konulacak yönetmelik esaslarına göre, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca;
üniversiteler, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu ile sosyal güvenlik kurumları,
tüm kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki ilgili meslek kuruluşları
ve gönüllü kuruluşlarla işbirliği yapılarak yerine getirilir.[1]


Bu maksatla Sağlık ve Sosyal
Yardım Bakanlığı, özel teşkilat kurmaya, gebeliği önleyici ilaç ve araçları temin
veya imal etmeye veya ettirmeye, muhtaç olanlara bu ilaç ve araçları parasız veya
maliyetinden ucuz fiyatla vermeye veya verdirmeye veya sattırmak için tedbir almaya
yetkilidir. İlaç ve araçların imal veya Türkiye'ye İthali Sağlık ve Sosyal Yardım
Bakanlığının iznine tabidir.


Nüfus planlamasında kullanılacak
ilaç ve araçların niteliği, aralarında tıp fakülteleri öğretim üyelerinin de bulunduğu
bir komisyonun yazılı görüşü alınmak suretiyle Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca
saptanır. Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca bu şekilde saptanmamış ilaç ve araçlar
üniversitelerin tıp fakülteleri de dahil olmak üzere hiçbir birim, kurum ve kuruluşca
insanlar üzerinde kullanılamaz.


Komisyonun
kuruluş ve işleyişi, gebeliğin önlenmesine ilişkin yöntemler ve uygulama açısından
hekim, hemşire ve ebelerin eğitim ve görevlendirilme esas ve usulleri ile uygulamada
yetkilerini belirleyen hususlar Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı tarafından çıkarılacak
bir yönetmelikle düzenlenir.


Hekim, hemşire ve ebeler özel
kanunlardaki şartlara bağlı olmaksızın bu yönetmelikle belirtilen şartlara uygun
olarak gebeliği önleyici yöntemleri uygularlar.


 


Sterilizasyon ve kastrasyon:


Madde 4 – Sterilizasyon, bir erkek veya kadının
çocuk yapma kabiliyetinin cinsi ihtiyaçlarını tatmine mani olmadan izalesi için
yapılan müdahale demektir.


Sterilizasyon
ameliyatı, tıbbi sakınca olmadığı takdirde reşit kişinin isteği üzerine yapılır.


Bir ameliyatın seyri sırasında
tıbbi zaruret nedeniyle bir hastalığın tedavisi için kastrasyonu gerektiren hallerde, kişinin rızasına bakılmaksızın kastrasyon
ameliyesi yapılabilir.


 


Gebeliğin sona erdirilmesi:


Madde 5 – Gebeliğin onuncu haftası doluncaya kadar
annenin sağlığı açısından tıbbi sakınca olmadığı takdirde istek üzerine rahim tahliye
edilir.


Gebelik süresi, on haftadan
fazla ise rahim ancak gebelik, annenin hayatını tehdit ettiği veya edeceği veya
doğacak çocuk ile onu takip edecek nesiller için ağır maluliyete neden olacağı hallerde
doğum ve kadın hastalıkları uzmanı ve ilgili daldan bir uzmanın objektif bulgulara
dayanan gerekçeli raporları ile tahliye edilir.


Derhal müdahale edilmediği
takdirde hayatı veya hayati organlardan birisini tehdit eden acil hallerde durumu
tespit eden yetkili hekim tarafından gerekli müdahale yapılarak rahim tahliye edilir.
Ancak, hekim bu müdahaleyi yapmadan önce veya mümkün olmadığı hallerde müdahaleden
itibaren en geç yirmidört saat içinde müdahale yapılan kadının kimliği, yapılan
müdahale ile müdahaleyi icabettiren gerekçeleri illerde sağlık ve sosyal yardım
müdürlüklerine, ilçelerde hükümet tabipliklerine bildirmeye zorunludur.


Acil
müdahale hallerinin nelerden ibaret olduğu ve yapılacak ihbarın şekil ve mahiyeti
ile sterilizasyon ve rahim tahliyesini kabul edenlerden istenilecek izin belgesinin
şekli ve doldurulma esasları, bunların yapılacağı yerler, bu yerlerde bulunması
gereken sağlık ve diğer koşullar ve bu yerlerin denetimi ve gözetimi ile ilgili
hususlar çıkarılacak yönetmelikte belirtilir.[2]


 


Gebeliğin sona erdirilmesinde
izin:


Madde
6 – 5 inci maddede belirtilen müdahale, gebe kadının iznine, küçüklerde küçüğün
rızası ile velinin iznine, vesayet altında bulunup da reşit veya mümeyyiz olmayan
kişilerde reşit olmayan kişinin ve vasinin rızası ile birlikte sulh hakiminin izin
vermesine bağlıdır. Ancak akıl maluliyeti nedeni ile şuur serbestisine sahip olmayan
gebe kadın hakkında rahim tahliyesi için kendi rızası aranmaz.


4 üncü maddenin ikinci ve
5 inci maddenin birinci fıkralarında belirtilen ve rızaları aranılacak kişiler evli
iseler, sterilizasyon veya rahim tahliyesi için eşin de rızası gerekir.


Veli
veya sulh mahkemesinden izin alma zamana ihtiyaç gösterdiği ve derhal müdahale edilmediği
takdirde hayatı veya hayati organlardan birisini tehdit eden acil hallerde izin
şart değildir.


 


İlaç ve araçların
imal, reklam ve propagandasıyla ilgili hükümlere aykırı eylemler:


Madde
7 – (Değişik: 23/1/2008/-5728/400 md.)


Sağlık ve Sosyal
Yardım Bakanlığınca bu Kanunun 3 üncü maddesine göre gebeliği önleyici nitelikte
oldukları kabul edilmeyen ilaç ve araçları yurt içinde imal edenler veya her ne
suretle olursa olsun dağıtanlar veya ticaret maksadıyla yurda sokanlar veya bu maksatla
bulunduranlar bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası
ile cezalandırılır.


Sağlık ve Sosyal
Yardım Bakanlığınca bu Kanunun 3 üncü maddesine göre gebeliği önleyici nitelikte
oldukları kabul edilen ilaç ve araçların reklam ve propagandası 14/5/1928 tarihli
ve 1262 sayılı Kanunun 13 üncü maddesine göre yapılır. Buna aykırı hareket edenler
bir yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır.


 


Saptanmamış ilaç ve araçların kullanılması:


Madde
8 – (Değişik: 23/1/2008/-5728/401 md.)


Bu Kanunun 3 üncü
maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı hareket eden kişiler ve kurum yetkilileri, Türk
Ceza Kanununun 90 ıncı maddesi hükümlerine göre cezalandırılır.


Bu Kanunun 3 üncü
maddesinin beşinci fıkrası hükümlerine aykırı hareket edenlere, filleri suç oluşturmadığı
takdirde mahallî mülkî amir tarafından ikiyüz Türk Lirası idarî para cezası verilir.


 


Değiştirilen kanun hükümleri:


Madde
9 – 12 – (Bu maddeler 1/3/1926 tarih ve 765 sayılı Türk Ceza Kanununun
ikinci kitabının dokuzuncu babının dördüncü faslının başlığı ile 468, 470 ve 471
inci maddeleri ile 469 uncu maddesinin birinci fıkrasının değiştirilmesi ile ilgili
olup mezkür kanundaki yerlerine işlenmişlerdir.)





Yürürlükten kaldırılan kanun ve hükümler:


Madde 13 – 1/4/1965
tarih ve 557 sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun ile 1/3/1926 tarih
ve 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 472 nci maddesinin ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.


 


Geçici
Madde 1 – (2827 Sayılı Kanunun kendi numarasız geçici maddesi olup
teselsül için numaralandırılmıştır.)


Bu
Kanunun yayımı tarihinden itibaren en geç üç ay içinde düzenlenerek yürürlüğe konulacak
olan tüzük ile yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar, 557 sayılı Nüfus Planlaması
Hakkında Kanun hükümleri uyarınca yürürlüğe konulmuş bulunan Tıbbi Zaruret Halinde
Gebeliğin Sona Erdirilmesi ve Sterilizasyon Yapılması Hakkında Tüzük ile Nüfus Planlaması
Yönetmeliği ve Nüfus Planlaması Genel Müdürlüğü Hizmetiçi Eğitim Faaliyetleri Yönetmeliğinin
bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.


 


Yürürlük:


Madde
14 – Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


 


Yürütme:


Madde
15 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.





2827 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN
MEVZUATIN VEYA


ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE
GİRİŞ


TARİHLERİNİ GÖSTERİR LİSTE


 







Değiştiren
Kanunun/ KHK’nin veya İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası



2827 Sayılı
Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri



Yürürlüğe
Giriş Tarihi






5728



7, 8



8/2/2008






KHK/700



3, 5



24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı
seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte (9/7/2018)









 











[1] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 73 üncü
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının
koordinatörlüğünde, Milli Savunma, Milli Eğitim ve Sosyal Güvenlik
Bakanlıklarınca birlikte hazırlanarak Bakanlar Kurulu kararı ile” ibaresi
“Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.







[2] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 73 üncü
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “tüzükte” ibaresi “yönetmelikte” şeklinde
değiştirilmiştir.