4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu

KARAYOLU
TAŞIMA KANUNU[1][2]


 


Kanun
Numarası                    : 4925


Kabul
Tarihi                           : 10/7/2003


Yayımlandığı Resmî Gazete  : Tarih  : 19/7/2003        Sayı  : 25173


Yayımlandığı Düstur              : Tertip : 5                      Cilt   :
42


 


BİRİNCİ
KISIM


Başlangıç
Hükümleri


 


BİRİNCİ
BÖLÜM


Amaç,
Kapsam ve Tanımlar


Amaç


Madde 1 -
Bu Kanunun amacı; karayolu taşımalarını ülke ekonomisinin gerektirdiği şekilde
düzenlemek, taşımada düzeni ve güvenliği sağlamak, taşımacı, acente ve taşıma
işleri komisyoncuları ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği ve benzeri
hizmetlerin şartlarını belirlemek, taşıma işlerinde istihdam edilenlerin
niteliklerini, haklarını ve sorumluluklarını saptamak, karayolu taşımalarının,
diğer taşıma sistemleri ile birlikte ve birbirlerini tamamlayıcı olarak hizmet
vermesini ve mevcut imkânların daha yararlı bir şekilde kullanılmasını
sağlamaktır.


 


Kapsam


Madde
2 - Bu Kanun kamuya açık karayolunda motorlu taşıtlarla
yapılan yolcu ve eşya taşımalarını, taşımacıları, taşıma acentelerini, taşıma
işleri komisyoncularını, nakliyat ambarı ve kargo işletmecilerini, taşıma
işlerinde çalışanlar ile taşımalarda yararlanılan her türlü taşıt, araç, gereç,
yapıları ve benzerlerini kapsar.


Ancak, özel otomobillerle ve bunların römorklarıyla yapılan
taşımalar, genel ve katma bütçeli dairelerle, il özel idareleri, belediyeler,
üniversiteler ve kamu iktisadî teşebbüslerine ait otomobillerle yapılan
taşımalar, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik
Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğüne ait motorlu taşıt ve bunların
römorkları ile yapılan taşımalar, lastik tekerlekli traktörlerle çekilen
römorklarla yapılan taşımalar bu Kanun hükümlerine tâbi değildir.[3]


İl sınırları içerisindeki taşımalar ile yüz kilometreye
kadar olan şehirlerarası taşımaların düzenlenmesi il ve ilçe trafik
komisyonları ile işbirliği yapılmak suretiyle ilgili valiliklere, belediye
sınırları içerisindeki şehiriçi taşımalar belediyelere bu Kanuna göre
düzenlenecek yönetmelik esasları dahilinde bırakılabilir.


Uluslararası anlaşmalar ile savaş hali, (…)[4]
olağanüstü hal ve doğal afet durumlarında uygulanacak hükümler saklıdır.


 


Tanımlar


Madde
3 - Bu Kanunda geçen;


Bakanlık : Ulaştırma Bakanlığını,


Taşıma işleri : Taşımacılık, acentelik, taşıma işleri
komisyonculuğu, nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliğini,


Taşıma işleri işletmecisi : Taşıma işlerinde faaliyette
bulunacak taşımacı, acente, taşıma işleri komisyoncusu, nakliyat ambarı ve
kargo işletmecisini,


Sorumluluk sigortası : (Değişik:
14/4/2016-6704/17 md.) 2918 sayılı Karayolları
Trafik Kanununda belirtilen zorunlu mali sorumluluk sigortasını,


Taşıma : Yolcunun taşıta bindiği veya eşyanın taşımacıya
teslim edildiği yerden varış noktasına götürülmesini,


Taşımacı : Taşımacı yetki belgesine sahip olan ve kendi nam
ve hesabına taşımayı bir ücret karşılığı üstlenen gerçek veya tüzel kişiyi,


Eşya (yük) : İnsandan başka taşınabilen canlı veya cansız
her türlü nesneyi,


Kalkış noktası : Yolcunun taşıta bindiği veya eşyanın
taşımacıya teslim edildiği yeri,


Varış noktası : Yolcu bileti veya taşıma senedinde
gösterilen, yolcu veya eşyanın götürülmek istendiği yeri,


Gönderen : Eşyayı taşımacıya teslim eden, gönderileni
belirleyen ve taşıma senedini imzalayan kişiyi,


Gönderilen : Sevk irsaliyesi, taşıma irsaliyesi ve taşıma
senedinde belirtilen eşyanın teslim edileceği kişiyi,


Acente : Ticarî mümessil, ticarî vekil, satış memuru veya
müstahdem gibi bağımlı bir sıfatı olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak belirli
bir yer veya bölge içinde daimî surette bir veya birden fazla taşımacıyı
ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi ve onlar adına taşıma sözleşmesi
yapmayı meslek edinen kişiyi,


Taşıma işleri komisyoncusu : Ücreti karşılığında kendi
namına ve bir müvekkil hesabına eşya taşıtmayı meslek edinmiş kişiyi,


Nakliyat ambarı : Bir veya birden fazla gönderenden toplu
veya parça başı eşyanın teslim alınarak işletmecinin gözetimi ve denetimi
altında yükleme, boşaltma, depolama, istifleme, aktarma ve gönderilene teslim
gibi hizmetlerin yapıldığı yeri,


Nakliyat ambarı işletmecisi : Bağımsız bir işyerinin
kullanma hakkına sahip olan ve eşyayı teslim alarak kendi gözetim ve denetimi
altında; yükleme, boşaltma, depolama, istifleme, aktarma ve gönderilene teslim
gibi hizmetleri yerine getiren, taşımayı yapan veya yaptıran ve bundan doğacak
sorumluluğu üstlenen kişiyi,


Kargo : Tek parçada en fazla yüz kilogramı geçmeyen
genellikle ambalaj ve kap içerisinde olan küçük boyutlu koli, sandık, paket gibi
parça eşyayı,


Kargo işletmecisi : Bağımsız bir işyerinin kullanma hakkına
sahip olan ve kargoyu teslim alarak kısa sürede gönderilene ulaştırmak amacıyla
kendi gözetimi ve denetimi altında yükleme, boşaltma, depolama, istifleme,
aktarma ve gönderilene teslim gibi hizmetleri yerine getiren, taşımayı yapan
veya yaptıran ve bundan doğacak sorumluluğu üstlenen kişiyi,


Yolcu : Taşıtı kullanan sürücü ile hizmetliler dışında
taşıtta bulunan kişileri,


Tehlikeli yük : Bu Kanuna göre düzenlenecek yönetmelikte
tehlikeli olarak kabul edilen yükü,


Parça başına taşıma : Bir veya birden çok gönderenin aynı
veya birbirinden ayrı gönderilene ait eşyaların taşınmasını,


Yolcu bileti : Yolcunun taşınması yükümlülüğünü içeren,
yönetmelikte öngörülen şekil ve şartları ihtiva eden ve yolcuya verilmesi
zorunlu belgeyi,


Şehirlerarası taşıma : Herhangi bir
ilin herhangi bir noktasından veya yerleşim biriminden başlayıp diğer bir ilin
herhangi bir noktasında veya yerleşim biriminde biten taşımaları,


Uluslararası taşıma : Türkiye'den veya
Türkiye'ye karayoluyla; Türkiye üzerinden karayoluyla transit, Türkiye'ye
denizyolu, demiryolu ve havayolu ile gelip karayolundan üçüncü ülkelere yapılan
taşımaları,


Düzenli sefer : Belirli bir zaman ve ücret tarifesine göre,
tespit edilmiş bir güzergâhta önceden açıklanmış yerleşme birimleri arasında
yapılan taşımaları,


Arızî sefer : Aynı taşıtla bütün güzergâh boyunca aynı
yolcu grubunun taşınması ve kalkış noktasına geri getirilmesi şeklindeki kapalı
kapı seferleri ile gidişi dolu, dönüşü boş veya gidişi boş, dönüşü dolu
seferleri,


Mekik sefer : Birden fazla gidiş ve dönüş seferinde aynı
kalkış yerinden aynı varış yerine önceden gruplandırılmış yolcuların taşınmasını,


ifade eder.


 


İKİNCİ
BÖLÜM


Taşımada
Genel Kurallar


Genel
kural


Madde
4 - Taşımalar; ekonomik, seri, elverişli, güvenli, çevreye
kötü etkisi en az ve kamu yararını gözetecek tarzda serbest rekabet ortamında
gerçekleştirilir.


 


Yetki
belgesi alma zorunluluğu ve taşıma hizmeti


Madde
5 - Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile
nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki
belgesi alınması zorunludur.


Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile
nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yetki belgesi alınabilmesi için taşıma
işleri işletmecilerinin meslekî saygınlık, malî yeterlilik ve meslekî
yeterliliğe sahip olması gerekmektedir. (Ek cümle: 23/1/2008 –
5728/516 md.) Ayrıca, karayoluyla yük ve yolcu taşımacılığı faaliyetlerinde
kullanılan ticari araçlarda çalışan şoförlerin, sürücü mesleki yeterlilik
belgesi almaları zorunludur. Bu maddeye ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
18.1.1954 tarihli ve 6224 sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu hükümleri
saklıdır.


Taşımacılara, yetki belgesinden ayrı olarak taşımalarda
kullanılacak taşıtların niteliğini ve sayısını gösteren taşıt belgesi ile
taşımacının taşıt belgesinde kayıtlı her taşıt için düzenlenen ve taşıtta
bulunması gereken taşıt kartı verilir.


Taşıma işleri işletmecilerinin sayısı, yolcu ve eşya
kapasitesi, taşıtların durumu, güvenlik veya benzeri nedenlerle Bakanlık, yetki
belgelerinin verilmesinde sınırlamalar ve yeni düzenlemeler getirebilir.


Tehlikeli yük taşıyan taşıtlar ve bunların bağlı olduğu
taşımacılar, taşıyacakları yüklerin özelliğine uygun olduğunu gösteren bilgi ve
belgelere dayanarak birinci fıkrada belirtilen yetki belgesinden ayrı olarak
ilgili mercilerden ayrıca izin almakla yükümlüdürler.


Taşımacılar, taşıma hizmetlerini kabul edilebilir bir neden
olmaksızın veya zorunlu haller dışında yapmaktan kaçınamazlar ve taşıma
hizmetinden herkesin her zaman yararlanmasını sağlamak zorundadırlar.


Taşımalar, diğer taşımacılar veya üçüncü şahıslar
tarafından engellenemez.


 


Taşımacının
sorumluluğu


Madde 6 -
Yolcu ve eşya taşımaları, kanunlara ve taşımacı ile yolcu ve gönderen
arasındaki sözleşmelere uygun olarak yapılır. Yolcu taşımaları biletsiz veya
taşıma sözleşmesiz, eşya taşımaları taşıma senetsiz yapılamaz.


Taşımacı, acentesinin acentelik sıfatıyla yapmış olduğu bu
Kanun kapsamındaki faaliyet ve işlemlerden müteselsilen sorumludur.


Taşımacı, yolcu ve eşyanın güvenlik içinde taşınmasından
sorumludur. Yolcu ve gönderenler de taşımacının güvenlik yönünden almış olduğu
tedbirlere uymak zorundadırlar.


Taşımacı, çevre kirliliğini önleme, çevre ve insan
sağlığını koruma amacıyla yürürlüğe konulan mevzuat hükümlerine uymak
zorundadır.


 


Taşımacının
yükümlülüğü


Madde 7 -
Taşımacı, yolcuların sağlıklı, rahat ve güvenli bir yolculuk yapmasını
sağlayacak tedbirleri almak, yolcu ve eşyayı taahhüt ettiği yere kadar
götürmekle yükümlüdür.


İlgili mevzuat hükümlerine uygun bir
taşıtı, nitelikli şoför ve hizmetli personeli sefere göndermek, şoförlerin
sürücü belgelerinin bulunup bulunmadığını araştırmak, teknik şartlara uymayan
taşıtların trafiğe çıkmasına engel olmak, güzergâh mesafesini dikkate alarak
yeteri kadar şoför bulundurmak, taşıt kartları olmayan ve bu Kanunda öngörülen
sorumluluk sigortası bulunmayan taşıtları trafiğe çıkarmamak hususunda taşımacı
gereken özeni ve duyarlılığı göstermek zorundadır.


Karayolları alt yapısı, işletilmesi, trafiği, doğal
afetler, meteorolojik şartlar ile arıza ve kaza hali dahil, beklenmeyen
sebeplerle ilgili olarak ortaya çıkan ve taşımanın devamına engel olan
sebeplerin, belirsiz bir beklemeyi mecburî kılması veya varış noktasına kadar
gerekli zamanın bir katından daha fazla beklemeyi gerektirmesi halinde, imkân
olduğu takdirde taşımacı bir başka güzergâhı izleyerek taşımayı tamamlamak, aksi
halde yolcuyu güzergâh üzerinde yolcunun dilediği bir yere kadar götürmek veya
yolcu ve eşyayı hareket noktasına geri getirmekle yükümlüdür.


Bu gibi hallerde, yolcunun ve eşya sahibinin bütün hakları
saklı olup, taşımacılar herhangi bir ek ödeme veya benzeri talepte bulunamazlar.


Eşya için taşıma senedindeki hükümler uygulanır.


Taşımacılar altışar aylık süre ile yılda en az iki kez
şoförlerinin ceza puanı durumunu Emniyet Genel Müdürlüğünden öğrenmek ve ceza
puanı yüksek olan şoförlerle ilgili, eğitim ve iç denetim yönünden gerekli
tedbirleri almak zorundadırlar.


 


Gönderenin
sorumluluğu


Madde
8 - Gönderen, eşyanın varış noktası, cinsi, miktarı ve
nitelikleri ile diğer önemli bilgileri tam ve doğru olarak taşımacıya bildirmek
zorundadır. Yanlış ve eksik bildirmelerden doğacak her türlü sorumluluk
gönderene aittir. Taşımacı, bir ihbar veya şüphe halinde yetkili ve
görevlilerin huzurunda eşyayı kontrol ettirebilir.


 


Acente,
taşıma işleri komisyonculuğu, nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapanların
sorumluluğu


Madde
9 - Acenteler ve taşıma işleri komisyoncuları bu sıfatla
yapmış oldukları faaliyet ve işlemlerden taşımacı ile müştereken ve
müteselsilen sorumludur. Nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapanlar,
eşyayı teslim aldığı andan teslim edinceye kadar, eşyanın tamamı ve kısmen
kaybından ve vuku bulacak hasarından, korunması ve taşınmasından, güvenliği ve
düzenliliğini sağlamaktan, çevre kirliliğini önleme ve insan sağlığını koruma
konusundaki kurallara uymaktan sorumludur.


 


Taşıma
yasağı


Madde
10 - Acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu yetki belgesine
sahip olanlar taşımacı yetki belgesi almadan kendi nam ve hesaplarına taşıma
yapamaz ve yaptıramazlar.


Taşıma işleri komisyoncularının, kendi
namlarına eşya taşıtabilmeleri için bu taşımaları bir müvekkil hesabına yapmaları
zorunludur.


Yolcu taşımacılığında komisyonculuk yapılamaz.


 


Ücret
ve zaman tarifeleri[5]


Madde
11 - Düzenli yolcu ve eşya taşımaları, nakliyat ambarı ve kargo
işletmeciliği ücret tarifeleri, yetki belgesi sahiplerince geçerlilik süresi de
belirtilmek suretiyle hazırlanır ve Bakanlığa bildirilir.


Ücret tarifelerine uyulması ve bu tarifelerin görülebilecek
şekilde işyeri, terminal ve bilet satış yerlerine asılması ve taşıtlarda
bulundurulması zorunludur.


Yolcu ve eşya taşıma, yükleme, boşaltma, depolama ve
aktarma hizmetleri de dahil olmak üzere ücret tarifelerinin, ülke ekonomisi ve
kamu yararı aleyhine sonuç vermesi ve aşırı ücret uygulanması veya rekabet
ortamının bozulması halinde ve gerektiğinde taban ve tavan ücretleri Bakanlıkça
tespit edilebilir.


Ücret tarifeleri başlangıç ve bitiş noktaları arasında
gidiş ve dönüşte aynı şekilde düzenlenir. Değişik fiyat tarifesi uygulanamaz.


Düzenli yolcu ve eşya taşımaları zaman tarifesine tâbidir.
Taşımacılar tarafından geçerlilik süresi de belirtilmek suretiyle hazırlanan
zaman tarifeleri, Bakanlıkça onaylandıktan sonra yürürlüğe girer.


Taşımacılar zaman tarifelerine uymak ve tarifelerini
görülebilecek şekilde işyeri, terminal ve bilet satış yerlerinde bulundurmak
zorundadırlar.


Ücretsiz ve tarife altı uygulamalarına ilişkin esaslar
yönetmelikte düzenlenir.


 


İKİNCİ
KISIM


Uluslararası
Taşımalar


 


BİRİNCİ
BÖLÜM


Uluslararası
Taşımaların Kapsamı ve Taşıma Yetkisi


Uluslararası
taşımaların kapsamı[6][7]


Madde
12 - Uluslararası yolcu ve eşya taşımaları;


a) Türkiye'ye karayoluyla veya demiryoluyla herhangi bir
hudut kapısından giren veya Türkiye'nin herhangi bir limanına denizyolu ile
gelen karayolu taşıtlarıyla yapılan transit taşımaları,


b) Türkiye'ye demiryolu, denizyolu veya havayoluyla gelen
ve varış noktasından karayolu taşıtlarıyla üçüncü ülkelere yapılan taşımaları,


c) Türkiye'den karayolu taşıtları ile diğer ülkelere
yapılan taşımaları,


d) Diğer ülkelerden karayolu taşıtları ile Türkiye'ye
yapılan taşımaları,


kapsar.


 


Taşıma
yetkisi


Madde
13 - 12 nci maddenin (a) bendindeki taşımaları, uluslararası
ikili ve çok taraflı karayolu taşıma anlaşmalarına göre taşıma yapmaya yetkili
veya Bakanlıkça izin verilmiş yabancı plâkalı taşıtlar ile uluslararası
taşımalar için Bakanlıktan yetki belgesi almış taşımacılara ait taşıtlarla
yapılabilir.


12 nci maddenin (b) bendindeki taşımalar, Bakanlıktan
uluslararası taşımacı yetki belgesi almış taşımacılar tarafından yapılır.
Yabancı plâkalı taşıtlara ise Cumhurbaşkanı kararı ile taşıma yetkisi verilebilir.[8]


Yukarıdaki fıkralarda taşıma yetkisi verilen taşıtların,
hangi ülkelere hangi kara hudut kapısı, deniz limanı, hava alanı veya limanı,
demiryolu istasyonu veya garından taşıma yapacağı Bakanlıkça belirlenir.


12 nci maddenin (c) ve (d) bentlerindeki taşımalar
uluslararası taşımacı yetki belgesine sahip taşımacılar ile ikili ve çok
taraflı karayolu taşıma anlaşmalarına göre izin verilmiş veya Bakanlıkça özel
izin belgesi verilmiş yabancı taşımacılara ait taşıtlarla yapılabilir.


Yabancı plâkalı taşıtlar, Türkiye
sınırları dahilindeki iki nokta arasında taşıma yapamazlar.


 


İKİNCİ
BÖLÜM


Yasak
Haller, Taşımaların Düzenlenmesi, Geçiş Ücretleri


Yasak
haller


Madde
14 - Zorunlu hallerde sınır mülkî idare amirince verilecek izin
dışında, ilgili kanunlara ve taşımacı ile yolcu ve gönderen arasındaki
sözleşmelere aykırı olarak, yolcu ve eşya sınır kapılarına taşınamaz, buralarda
aktarmaları yapılamaz, eşya depolanamaz ve yolcular sınır kapısından yaya
geçerek başka bir taşıta binemezler.


 


Taşımaların
düzenlenmesi


Madde
15 - Türkiye'ye veya Türkiye üzerinden karayoluyla yapılacak
transit taşımalarda, yurt içi taşımaları aksatmamak ve Türkiye üzerinden
yapılan uluslararası taşımaları daha düzenli ve süratli kılmak amacıyla,
gerektiğinde diğer taşıma sistemleri ile birlikte ve tamamlayıcı olmak üzere alt
yapının fiziksel sınırları, güzergâhların belirlenmesine ilişkin mevzuat
çerçevesinde, kota sistemi uygulanabilir.


Karayolu taşıma anlaşması olmayan ülkelerin taşımada
kullanacağı taşıtlar Bakanlıkça verilecek izne tâbidir.


 


Geçiş
ücretleri


Madde
16 - Karayolunun bakımı, korunması ile karayolu ve taşımanın
yönetimine ilişkin giderlere katkıda bulunmak üzere yabancı plâkalı araçlardan
geçiş ücretleri alınır.


Köprü, tünel ve otoyol ücreti gibi karayolu alt yapısının
kullanılmasından alınan ücret ile eşya ve taşıtlar için yapılan hizmetlerin
ücretleri, bu geçiş ücretlerine dahil değildir.


Bakanlık, geçiş ücretlerini tespit etmeye, artırmaya,
indirmeye veya kaldırmaya yetkilidir.


Ülkemizin taraf olduğu uluslararası anlaşmaların hükümleri
saklıdır.


 


ÜÇÜNCÜ
KISIM


Sorumluluk
ve Sigorta


 


BİRİNCİ
BÖLÜM


Yolcu
Taşımalarında Sigorta, Sigorta Zorunluluğu, Sigorta Tarifeleri


Sorumluluk


Madde
17 – (Mülga: 14/4/2016-6704/17 md.)


 


Zorunlu
karayolu taşımacılık malî sorumluluk sigortası


Madde
18 - (Mülga: 14/4/2016-6704/17 md.)


 


Hak
sahiplerinin çokluğu ve zorunlu malî sorumluluk sigortası


Madde
19 - (Mülga: 14/4/2016-6704/17 md.)


 


Tazminatın
azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller


Madde
20 - (Mülga: 14/4/2016-6704/17 md.)


 


Doğrudan
doğruya talep hakkı


Madde
21 –(Mülga: 14/4/2016-6704/17 md.)


 


Kaza
sonucu ihbar ve zararların ödenmesi


Madde
22 - (Mülga: 14/4/2016-6704/17 md.)


 


Sigortanın
ispatı


Madde
23 - (Mülga: 14/4/2016-6704/17 md.)


 


İKİNCİ
BÖLÜM


Zamanaşımı,
Yetkili Mahkemeler ve İcra Daireleri


Zamanaşımı


Madde
24 - (Mülga: 14/4/2016-6704/17 md.)


 


Yetkili
mahkeme ve icra daireleri


Madde
25 - (Mülga: 14/4/2016-6704/17 md.)


 


DÖRDÜNCÜ
KISIM


Çeşitli
Hükümler


 


BİRİNCİ
BÖLÜM


Cezalar


İdarî
para cezaları


Madde 26 - (Değişik: 12/7/2013-6495/32 md.)


(Değişik
fıkra: 27/3/2025-7546/5 md.) Bu Kanunun;


a) 5 inci maddesine göre yetki belgesi almadan veya yetki
belgesi aldığı halde yetki belgesi kapsamına uygun olmayan faaliyetlerde
bulunanlara 17.000 Türk lirasından 170.000 Türk lirasına kadar, yetki belgesi
olduğu halde taşıtını yetki belgesine kaydettirmeden kullananlara 8.500 Türk
lirasından 85.000 Türk lirasına kadar,


b) 5 inci maddesinin beşinci fıkrasına aykırı davranan
taşımacılara 8.500 Türk lirasından 85.000 Türk lirasına kadar,


c) 5 inci maddesinin altıncı fıkrasına göre taşıma
hizmetini yapmaktan kaçınan taşımacılara 8.500 Türk lirasından 85.000 Türk
lirasına kadar,


ç) 5 inci maddesinin yedinci fıkrasına aykırı davranan bir
taşımacının diğer bir taşımacının taşıma faaliyetini engellemesi halinde 25.000
Türk lirasından 250.000 Türk lirasına kadar,


d) 6 ncı maddesinin birinci fıkrasına aykırı
davranan taşımacılara 8.500 Türk lirasından 85.000 Türk lirasına kadar, üçüncü
ve dördüncü fıkralarına aykırı davranan taşımacılara 5.000 Türk lirasından
50.000 Türk lirasına kadar,


e) 7 nci maddesinin birinci fıkrasına aykırı
davranan yolcu taşımacılarına 17.000 Türk lirasından 170.000 Türk lirasına
kadar, ikinci fıkrasına aykırı davranan taşımacılara 8.500 Türk lirasından
85.000 Türk lirasına kadar, altıncı fıkrasına aykırı davranan taşımacılara
5.000 Türk lirasından 50.000 Türk lirasına kadar,


f) 10 uncu maddesine aykırı davranan acente ve taşıma
işleri komisyoncularına 25.000 Türk lirasından 250.000 Türk lirasına kadar,


g) 11 inci maddesine aykırı davranarak ücret ve zaman
tarifesi düzenlemeyenlere veya ücret ve zaman tarifelerine uymayanlara 8.500
Türk lirasından 85.000 Türk lirasına kadar,


ğ) 11 inci maddesine aykırı davranarak değişik ücret ve
zaman tarifeleri uygulayanlara 8.500 Türk lirasından 85.000 Türk lirasına
kadar,


h) 11 inci maddesine aykırı davranarak ücret ve zaman
tarifelerini görülebilecek şekilde iş yeri, terminal ve bilet satış yerlerinde
bulundurmayanlara 3.500 Türk lirasından 35.000 Türk lirasına kadar,


ı) 13 üncü maddesine aykırı olarak yabancı plakalı
taşıtların Türkiye sınırları dâhilinde iki nokta arasında taşıma yapmaları veya
yabancı plakalı taşıtların;


1) Uluslararası ikili ve çok taraflı karayolu taşıma
anlaşmalarına veya protokollerine uymamaları,


2) Taşıma yetkisi, özel izin belgesi veya Bakanlıktan
alınmış izni olmadan taşıma yapmaları,


3) Almış oldukları yetki, belge veya izne uygun faaliyette
bulunmamaları,


4) Eksik, yanlış, yanıltıcı veya usulsüz belge kullanarak
taşıma yapmaları,


halinde, taşıt sahibine veya şoförüne 5.000 Türk lirasından
500.000 Türk lirasına kadar,


i) 14 üncü maddesine aykırı davrananlara 8.500 Türk
lirasından 85.000 Türk lirasına kadar,


j) 32 nci maddesine aykırı olarak terminal ve ara
durak dışında yolcu indirip bindiren taşımacılara 5.000 Türk lirasından 50.000
Türk lirasına kadar,


k) 5 inci maddesine göre mesleki yeterlilik belgesine sahip
olmadan faaliyet gösteren işletmecilere 8.500 Türk lirasından 85.000 Türk
lirasına kadar,


1) 5 inci maddesine göre mesleki yeterlilik belgesine sahip
olmadan taşıt kullanan şoförlere 3.500 Türk lirasından 35.000 Türk lirasına
kadar, işletmecisine ise 8.500 Türk lirasından 85.000 Türk lirasına kadar,


m) 27 nci maddesinde belirlenen yetkililere
denetim için gereken bilgi veya belgeleri ibraz etmeyenlere 3.000 Türk
lirasından 30.000 Türk lirasına kadar,


idari para cezası verilir.


(Ek
fıkra: 27/3/2025-7546/5 md.) Birinci fıkranın;


a) (a), (b), (f), (h) ve (1) bentlerine göre idari para
cezası verilenler hakkında 48 saat geçmeden,


b) (k) bendine göre idari para cezası verilenler hakkında 3
ay geçmeden,


aynı kabahat için ikinci bir ceza verilmez.


(Ek
fıkra: 27/3/2025-7546/5 md.) Birinci fıkranın (b), (c), (ç), (f), (g), (h) ve (k)
bentlerinde belirtilen idari para cezaları, bu cezaların verilmesini gerektiren
fiillerin söz konusu cezaların ilgilisine tebliğ edildiği tarihten itibaren
aynı takvim yılı içinde üçüncü ve müteakip tekrarında bir kat artırılarak
verilir.


(Ek
fıkra: 27/3/2025-7546/5 md.) Bu Kanuna aykırılık teşkil eden kabahatlerin kapsamı,
niteliği ile cezanın caydırıcılığı göz önünde bulundurularak; bu madde
kapsamında uygulanacak idari para cezalarına ve bu maddenin uygulanmasına
ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça hazırlanan ve Resmî Gazete’de yayımlanmak
suretiyle yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenlenir.


Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları tebliğinden
itibaren bir ay içinde ödenir.


(Ek
fıkra:27/12/2023-7491/46 md.) Sürücüsünün tabiiyetine bakılmaksızın yabancı plakalı taşıt
için birinci fıkra kapsamında uygulanacak olan idari para cezaları, tebligat
şartı aranmaksızın sürücüsü bilgilendirilmek suretiyle tahsil edilir. Cezalar
tahsil edilmeden, cezaya muhatap yabancı plakalı taşıtın ülkeyi terk etmesine
izin verilmez. Bu fıkra hükümlerinin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar
Ticaret Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile
Bakanlıkça müştereken altı ay içinde belirlenir. Uluslararası sözleşme
hükümleri saklıdır.


 


Ceza
uygulaması


Madde
27 – (Değişik: 25/6/2009-5917/34 md.)


Bu Kanunda yazılı idari para
cezalarını uygulamaya Ulaştırma Bakanının yetkilendirdiği Bakanlık personeli,
trafik polisi ve zabıtası, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde
rütbeli jandarma personeli, sınır kapılarında görev yapan gümrük muhafaza ve
gümrük muayene memurları ile bunların amirleri, terminallerde görevli belediye
zabıtası yetkilidir.


Bu Kanun kapsamında faaliyet gösterenlere hangi hallerde uyarma, geçici
durdurma ve iptal şeklinde idari müeyyideler uygulanacağına ilişkin hususlar
yönetmelikle düzenlenir.


Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları, yönetmelikte düzenlenen
uyarma, geçici durdurma ve iptal şeklindeki idari müeyyidelerin uygulanmasına
engel teşkil etmez.


 


Suç
ve ceza tutanakları


Madde
28 - (Mülga: 23/1/2008 – 5728/578 md.)


 


Para
cezalarının ödenme süresi


Madde
29 - (Mülga: 23/1/2008 – 5728/578 md.)


 


Tekrar


Madde
30 - (Mülga: 25/6/2009-5917/47 md.)


 


İKİNCİ
BÖLÜM


İdarî
Müeyyideler


Belge
alma şartlarının kaybedilmesi ve tahrifat


Madde
31 - (Mülga: 25/6/2009-5917/47 md.)


 


ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM


Son
Hükümler


Terminal


Madde
32 - Düzenli seferli yolcu taşımalarında kalkış ve varışların
bir terminalden yapılması esastır. Ancak yeri ve zamanı önceden belirlenen ve
nitelikleri yönetmelikte tespit edilen ara duraklarda da yolcu indirmesi ve
bindirmesi yapılabilir.


Yolcu taşımacılarının, en az bir yolcu terminaline bağımsız
olarak veya birlikte sahip olmaları veya bu terminalin kullanma hakkını haiz
olmaları zorunludur. Aynı terminalden, nitelik ve niceliğine göre birden fazla
taşımacı yararlanabilir. Eşya taşımacılığında terminal bulundurma zorunluluğu
aranmaz. Terminallerin özellikleri yönetmelikle belirlenir.


 


Ücretler[9]


Madde
33 - Verilecek yetki belgeleri ve taşıt kartlarından ücret
alınır. Ücreti alınmadan yetki belgeleri ve taşıt kartları verilmez. Yetki
belgesinin yenilenmesinde ve zayiinde ücretin % 15'i alınır. Unvan değişikliği,
adres değişikliği ve benzeri nedenlerle süresi bitmeden yenilenen belgelerden
ücret alınmaz.[10]


Bu ücretler, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o
yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükmü
uyarınca tespit ve ilân edilen yeniden değerleme oranında artırılarak
uygulanır.


Bakanlık, görev alanına giren
hizmetleri yerine getirmek için, merkezde Bakanın onayı ile döner sermaye
işletmesi kurabilir. Döner sermaye miktarını belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.
İşletmenin görevleri, gelirleri, işleyişi, denetimi ve diğer hususlar
yönetmelikle belirlenir.[11]


(Ek fıkra: 21/4/2005 – 5335/21 md.) Döner Sermaye İşletmesinin
2004 yılı dahil gelirlerine ilişkin olarak 1050 sayılı Muhasebei Umumiye
Kanununun 49 uncu maddesi hükümleri uygulanmaz.


(Ek fıkra: 21/4/2005 – 5335/21 md.; Mülga: 27/3/2015-6639/35 md.)


(Ek fıkra: 21/4/2005 – 5335/21 md.; Mülga: 27/3/2015-6639/35 md.)


 


Yönetmelik


Madde
34 - Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren altı ay içinde;


a) (Değişik:
6/2/2014-6518/60 md.) Taşımacılık faaliyeti yapmak isteyen gerçek ve tüzel
kişilerde aranacak şartlar, verilecek yetki belgeleri, mesleki yeterlilik
belgeleri ve taşıt kartları ile diğer belge ve hizmetlerin ücret, süre, kapsam,
tür ve şekilleri, her belge türü için gerekli olan taşıt kapasiteleri,
taşıtların yaşı, nitelikleri, istiap hadleri ve terminal hizmetlerinde
öngörülecek hususları,


b) Belgelerin geçerlilik süreleri, geri alınması ve
uygulanacak idarî müeyyideleri,


c) Taşımacı, acente ve taşıma işleri komisyonculuğu ile
nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapacakların yükümlülükleri, bagaj ve
taşımanın yardımcı hizmetleri,


d) Zaman ve fiyat tarifelerinin düzenlenmesi, yolcu bileti
ve taşıma senedinin şekil ve muhtevasını,


e) Taşıma işlerinde çalışan şoför ve diğer görevlilerde
aranacak şartlar ve nitelikleri,


f) Taşıma hizmetlerinin denetimi ve belge taleplerinin
incelenmesi ile ilgili esasları,


g) Ücretsiz ve tarife altı uygulama esasları,


h) Kanunun uygulanmasıyla ilgili diğer esas ve usulleri,


Düzenleyen yönetmelikler Bakanlıkça hazırlanarak Resmî
Gazetede yayımlanır.


 


Yetki
devri


Madde
35 – (İptal: Anayasa Mahkemesinin 8/11/2012 tarihli ve E:2012/27, K:2012/173
sayılı Kararı ile.;Değişik: 6/2/2014-6518/61 md.)


Bakanlık, düzenleme ve kural ihdası ile 27 nci maddede belirtilen
hususlar hariç olmak üzere gerektiğinde teknik ve idari kapasite, teşkilat
imkânları, hizmetin hızlı, etkin, yaygın olarak üretilmesi ilkelerini
gözeterek; bu Kanun gereğince yerine getirmekle yükümlü olduğu görev ve
yetkilerinin bir kısmını aşağıda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde
yürütmek hususunda kamu kurum ve kuruluşları ile Türkiye Odalar ve Borsalar
Birliği, Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu ve bunlara bağlı
federasyon, birlik ve odaları yetkilendirebilir.


a) Yetkilendirme, düzenlenecek bir
protokol veya sözleşme ile yapılır. Bu protokol veya sözleşmede
yetkilendirmenin konusu, süresi ve mutabakata varılan hususlar açıkça
belirtilir.


b) Yetkilendirme, yetkilendirmenin konusu ve niteliği gözetilmek
suretiyle en az bir yıl en fazla beş yıl süreyle yapılabilir. Yetkilendirme,
süresinin bitiminde yenilenebilir.


c) Bakanlık tarafından, yetkilendirmenin konusuna, niteliğine ve
özelliğine göre aynı konuda birden fazla kamu kurum ve kuruluşu veya birlik ya
da oda yetkilendirilebilir.


d) Yetkilendirme kapsamında üretilecek hizmetler için alınacak veya
ödenecek ücretler Bakanlık tarafından onaylanır.


e) Yetkilendirilenler ilgili mevzuata ve Bakanlıkça yayımlanan idari
düzenlemelere uymakla yükümlüdürler. Bakanlık, yetkilendirilmenin kullanımı ile
ilgili olarak gerektiğinde her türlü denetimi yapar.


f) Yetkilendirilenlerin ilgili mevzuata ve Bakanlıkça yayımlanan idari
düzenlemelere uymaması hâlinde yapılmış olan yetkilendirme, Bakanlık tarafından
iptal edilir.


g) Yetkilendirme, Bakanlığın görev, sorumluluk ve yetkilerini ortadan
kaldırmaz.


 


Bu
Kanunda hüküm bulunmayan hallerde uygulanacak mevzuat


Madde
36 - Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde, 6762 sayılı Türk Ticaret
Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 7397 sayılı Sigorta Murakabe
Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.


 


Geçici
Madde 1 - Bu Kanuna göre yürürlüğe konulacak
yönetmeliklerin yürürlüğe girdiği tarihten önce yetki belgesi almış olanlar
hariç, şehirlerarası eşya taşımacılığı konusunda taşımacılık, acentelik, taşıma
işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapan gerçek
ve tüzel kişiler başvurudaki şartlar aranmaksızın yönetmeliklerin yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde yetki belgesi almak zorundadırlar.
Zorunluluk halinde bu süre Bakanlıkça altı aylık dönemlerle en fazla bir yıl
uzatılabilir.


İlk defa yetki belgesi almak isteyenlerin talep ettikleri
yetki belgesi ile ilgili faaliyette bulunduklarını belgelemeleri gerekmektedir.
Belge alma süresi bitiminden sonra müracaat edenlere bu Kanun ve bu Kanuna göre
çıkarılacak yönetmelik hükümleri uygulanır.


 


Geçici
Madde 2 - Geçici 1 inci maddede öngörülen
süre içerisinde yetki belgesi alan taşımacılar, acente ve taşıma işleri
komisyoncuları ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapanlar yetki
belgesi aldığı tarihten itibaren iki yıl içerisinde durumlarını bu Kanun ve bu
Kanuna göre çıkarılacak yönetmeliğe uydurmak zorundadırlar.


 


Geçici
Madde 3 - Bu Kanunun yayımından önce ayrı
terminal izni alan veya ayrı terminal işleten gerçek veya tüzel kişiler mevcut
terminallerini işletmeye devam edebilirler.


Ancak, yönetmelikte bulunan şartları bir yıl içerisinde
yerine getirmek zorundadırlar.


 


Yürürlük


Madde
37 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


 


Yürütme


Madde
38 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.


 


 


4925
SAYILI KANUNA İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER


1-
12/7/2013 tarihli ve 6495 sayılı Kanunun Geçici 3 üncü Maddesi:


GEÇİCİ MADDE 3- (1) 31/12/2022 tarihine kadar, 10/07/2003 tarihli ve
4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 33 üncü maddesinde yer alan “%15” oranı
“%5” olarak uygulanır.





4925
SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA


ANAYASA
MAHKEMESİ TARAFINDAN İPTAL EDİLEN HÜKÜMLERİN


YÜRÜRLÜĞE
GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE


 







Değiştiren Kanunun/ KHK’nin/İptal Eden Anayasa
Mahkemesinin Kararının Numarası



4925 Sayılı Kanunun Değişen veya İptal Edilen
Maddeleri



Yürürlüğe Giriş Tarihi






5228



29



31/7/2004






5335



33 üncü maddenin birinci fıkrasında yer alan ibare
değişikliği

 

33 üncü maddeye eklenen ikinci fıkranın (1) numaralı
bendi

 

33 üncü maddeye eklenen diğer fıkra hükümleri



1/1/2009

 

 

1/1/2003 tarihinden geçerli olmak üzere 27/4/2005

 

27/4/2005






5728



5, 24, 26, 27, 28, 29, 30, 31



8/2/2008






5917



26, 27, 30, 31, 33



10/7/2009






Anayasa Mahkemesinin 8/11/2012 tarihli ve E:2012/27,
K:2012/173 sayılı Kararı



35



28/3/2013 tarihinden başlayarak dokuz ay sonra

(28/12/2013)






6495



26, 33, İşlenemeyen hüküm



2/8/2013






6518



34, 35



19/2/2014






6639



33



15/4/2015






6704



3, 17, 18, 19, 20,
21, 22, 23, 24, 25, 26



26/4/2016






KHK/678



2



22/11/2016






7071



2



8/3/2018






KHK/698



2,13,33



24/6/2018
tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı
seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte






7491



26



1/1/2024






7546



26



yayımı
tarihinden itibaren altı ay sonra

(30/9/2025)










 











[1] Bu Kanunda, 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel
İdaresi Kanunu hükümlerine aykırılık bulunması durumunda, 5302 sayılı Kanun
hükümlerinin uygulanacağı, söz konusu Kanunun 70 inci maddesi ile hüküm altına
alınmıştır.







[2] 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunun 84
üncü maddesiyle; bu Kanunda belediyenin sorumlu ve yetkili kılındığı görev ve
hizmetlerle sınırlı olarak, 5393 sayılı Belediye Kanunu hükümlerine aykırılık
bulunması durumunda mezkur kanun hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına
alınmıştır.







[3] 31/10/2016 tarihli ve 678 sayılı KHK’nin 9 uncu
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Türk Silahlı Kuvvetlerine” ibaresi “Türk
Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve
Emniyet Genel Müdürlüğüne” şeklinde değiştirilmiş; daha sonra bu hüküm 1/2/2018
tarihli ve 7071 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle aynen kabul edilerek
kanunlaşmıştır.







[4] 2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin 56 ncı maddesi ile bu fıkrada yer alan “sıkıyönetim,” ibaresi
madde metninden çıkarılmıştır.







[5] Bu maddede yer alan "Karayoluyla Şehirlerarası
Yolcu Taşımacılığı" alanında 4 ay süreyle uygulanmak üzere belirlenen
taban ücret tarifesi ile ilgili olarak, 29/1/2013 tarihli ve 28543 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan Ulaştırma Bakanlığının (Tebliğ No: 67) Tebliğine bakınız.







[6] Bu maddenin uygulanması ile ilgili olarak, 12/2/2016
tarihli ve 29622 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4/1/2016 tarihli ve
2016/29622 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Karara bakınız.







[7] Bu maddenin uygulanması ile ilgili olarak, 15/8/2019
tarihli ve 30859 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 14/8/2019 tarihli ve 1425
sayılı Cumhurbaşkanı Kararına bakınız.







[8] 2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin 56 ncı maddesi ile bu fıkrada yer alan “Bakanlığın teklifi üzerine
Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.







[9] 12/7/2013 tarihli ve 6495 sayılı Kanunun Geçici 3
üncü maddesiyle, bu maddede yer alan “% 15” oranının 31/12/2022 tarihine kadar
“%5” olarak uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.







[10] 21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılı Kanunun 21 inci
maddesiyle 1/1/2009 tarihinden geçerli olmak üzere bu fıkrada yer alan
"%50'si" ibaresi "%15’i" şeklinde değiştirilmiştir.







[11] 2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin 56 ncı maddesi ile bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi
“Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.