5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu

ENERJİ VERİMLİLİĞİ KANUNU


 


Kanun
Numarası                    : 5627


Kabul
Tarihi                           : 18/4/2007


Yayımlandığı Resmî Gazete  :
Tarih  : 2/5/2007          Sayı  : 26510


Yayımlandığı
Düstur              : Tertip : 5                      Cilt   : 46


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Amaç, Kapsam ve Tanımlar


Amaç


MADDE 1 – (1) Bu Kanunun amacı; enerjinin
etkin kullanılması, israfının önlenmesi, enerji maliyetlerinin ekonomi
üzerindeki yükünün hafifletilmesi ve çevrenin korunması için enerji
kaynaklarının ve enerjinin kullanımında verimliliğin artırılmasıdır.


 


Kapsam


MADDE 2 – (1) Bu Kanun; enerjinin üretim,
iletim, dağıtım ve tüketim aşamalarında, endüstriyel işletmelerde, binalarda,
elektrik enerjisi üretim tesislerinde, iletim ve dağıtım şebekeleri ile
ulaşımda, tarım ve hizmet sektörlerinde enerji verimliliğinin artırılmasına ve
desteklenmesine, toplum genelinde enerji bilincinin geliştirilmesine,
yenilenebilir enerji kaynaklarından yararlanılmasına yönelik uygulanacak usûl
ve esasları kapsar.[1]


(2) Enerji verimliliğinin artırılmasına yönelik
önlemlerin uygulanması ile özellik veya görünümleri kabul edilemez derecede
değişecek olan sanayi alanlarında işletme ve üretim faaliyetleri yürütülen,
ibadet yeri olarak kullanılan, planlanan kullanım süresi iki yıldan az olan,
yılın dört ayından daha az kullanılan, toplam kullanım alanı elli metrekarenin
altında olan binalar, koruma altındaki bina veya anıtlar, (…)[2]
bu Kanun kapsamı dışındadır.


 


Tanımlar


MADDE 3 – (1) Bu Kanunun uygulanmasında;


a) Bakanlık: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığını,


b) (Ek:21/12/2021-7346/26 md.)[3]
(Değişik:2/5/2024-7501/9 md.) Başvuru sahibi: Enerji verimliliği
desteklerinden faydalanmak isteyen gerçek veya tüzel kişileri,


c) Genel Müdürlük: Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel
Müdürlüğünü,


ç) Kurul: Enerji Verimliliği Koordinasyon Kurulunu,


d) Kamu kesimi: Kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu
niteliğindeki meslek kuruluşları, üniversiteler ve mahallî idareleri,


e) Meslek odaları: Elektrik ve makina mühendisleri
odalarını,


f) Şirket: Genel Müdürlük veya yetkilendirilmiş
kurumlar ile yaptıkları yetkilendirme anlaşması çerçevesinde, enerji
verimliliği hizmetlerini yürütmek üzere yetki belgesi verilen enerji
verimliliği danışmanlık şirketlerini,


g) Yetkilendirilmiş kurumlar: Düzenlenen yetkilendirme
anlaşması çerçevesinde, eğitim, yetkilendirme ve izleme faaliyetlerini yürütmek
üzere Genel Müdürlük tarafından, Kurul onayı ile yetkilendirilen meslek odaları
ve üniversiteleri,


ğ) TEP: Ton Eşdeğer Petrolü,


h) Atık: Kullanılmış lastikler, boya çamurları,
solventler, plastikler, Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından yakıt olarak
kullanılması uygun görülen atık yağlar ve diğer atıkları,


ı) Bina sahibi: Binanın maliki, varsa intifa hakkı
sahibi, ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edeni,


i) Endüstriyel işletme: Elektrik üretim faaliyeti
gösteren lisans sahibi tüzel kişiler dışındaki yıllık toplam enerji tüketimleri
bin TEP ve üzeri olan, ticaret ve sanayi odası, ticaret odası veya sanayi
odasına bağlı olarak faaliyet gösteren ve her türlü mal üretimi yapan
işletmeleri,


j) Enerji kimlik belgesi: Asgarî olarak binanın enerji
ihtiyacı ve enerji tüketim sınıflandırması, yalıtım özellikleri ve ısıtma
ve/veya soğutma sistemlerinin verimi ile ilgili bilgileri içeren belgeyi,


k) (Ek: 21/3/2018-7103/76 md.) Enerji performans sözleşmesi:
Uygulama projesi sonrasında sağlanacak enerji tasarruflarının garanti edilmesi
ve yapılan harcamaların uygulama sonucu oluşacak tasarruflarla ödenmesi esasına
dayanan sözleşmeyi,[4]


l) Enerji verimliliği: Binalarda yaşam standardı ve hizmet kalitesinin,
endüstriyel işletmelerde ise üretim kalitesi ve miktarının düşüşüne yol açmadan
enerji tüketiminin azaltılmasını,


m) Etüt: Enerji verimliliğinin artırılmasına yönelik imkânların ortaya
çıkarılması için yapılan ve bilgi toplama, ölçüm, değerlendirme ve raporlama
aşamalarından oluşan çalışmaları,


n) Enerji verimliliği hizmetleri: Enerji verimliliği konusunda
danışmanlık, eğitim, etüt ve uygulama hizmetlerini,


o) Enerji yoğunluğu: Bir birim hasıla üretebilmek için tüketilen enerji
miktarını,


ö) Enerji yöneticisi ve sertifikası: Bu Kanun kapsamına giren endüstriyel
işletmelerde ve binalarda enerji yönetimi ile ilgili faaliyetleri yerine
getirmekle sorumlu ve enerji yöneticisi sertifikasına sahip kişi ile Genel
Müdürlük, yetkilendirilmiş kurumlar veya enerji verimliliği danışmanlık
şirketleri tarafından enerji yöneticileri için düzenlenen belgeyi,


p) Enerji yönetimi: Enerji kaynaklarının ve enerjinin verimli
kullanılmasını sağlamak üzere yürütülen eğitim, etüt, ölçüm, izleme, planlama
ve uygulama faaliyetlerini,


r) Geri ödeme süresi: Endüstriyel işletmelerin mevcut sistemlerinde
enerji verimliliğinin artırılması amacıyla hazırladıkları veya şirketlere
hazırlattıkları projelerde ihtiyaç duyulan yatırım harcamalarının projede
öngörülen tasarruflarla geri kazanılmasını sağlayan süreyi,


s) Kojenerasyon: Isı ve elektrik ve/veya mekanik enerjinin aynı tesiste
eş zamanlı olarak üretimini,


ş) Uygulama anlaşması: Etüt çalışmaları ile belirlenen önlemlerin
uygulanmasını gerçekleştirmek amacıyla şirketlerin yaptıkları anlaşmayı,


t) Yakma tesisleri: Yakıtın yandığı yer ile bu yere bağlı parçalar ve
atık gaz tertibatlarının dâhil olduğu ısı elde edilen tesisleri,


u) Yetki belgesi: Düzenlenen yetkilendirme anlaşmaları çerçevesinde,
üniversitelere ve meslek odalarına eğitim, yetkilendirme ve izleme
faaliyetlerini yürütmek üzere Kurul onayı ile Genel Müdürlük tarafından,
şirketlere ise eğitim, etüt, danışmanlık ve uygulama faaliyetlerini yürütmek
üzere Genel Müdürlük, meslek odaları veya üniversiteler tarafından verilen
belgeyi,


ü) (Ek:2/5/2024-7501/9 md.) Karbon yoğunluğu: Birim ürün ve/veya
alan veya benzeri başına salınan karbondioksit emisyonu miktarını,


v) (Ek:2/5/2024-7501/9 md.) Spesifik enerji tüketimi: Birim ürün
ve/veya alan veya benzeri başına tüketilen enerji miktarını,


ifade eder.


 


İKİNCİ BÖLÜM


Kurul ve Yetkilendirmeler


Enerji Verimliliği Koordinasyon
Kurulu


MADDE 4 – (1) (Mülga fıkra:
2/7/2018-KHK-703/204 md.)


(2) (Mülga fıkra: 2/7/2018-KHK-703/204 md.)


(3) Kurulun görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:


a) Ulusal düzeyde enerji verimliliği stratejileri,
planları ve programları hazırlamak, bunların etkinliğini değerlendirmek,
gerektiğinde revize edilmelerini, yeni önlemlerin alınmasını ve uygulanmasını
koordine etmek.


b) Genel Müdürlük tarafından yürütülen enerji
verimliliği çalışmalarını yönlendirmek ve enerji verimliliği hizmetlerinin
yaygınlaştırılmasında, Genel Müdürlük tarafından meslek odalarına ve
üniversitelere verilen yetki belgelerini onaylamak.


c) 8 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi ve 9
uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki uygulamalardan
yararlanmak isteyen endüstriyel işletmelerin yaptıkları veya şirketlere
hazırlattıkları uygulama projelerini, 8 inci maddenin birinci fıkrasının (b)
bendi kapsamındaki gönüllü anlaşmaları onaylamak ve uygulamanın sonuçlarını
izlemek.


ç) Kurula verilen görevler
kapsamında ve gerekli gördüğü hallerde, giderleri Genel Müdürlük bütçesinden
karşılanmak üzere, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının, üniversitelerin, özel
sektörün ve sivil toplum kuruluşlarının katılımı ile geçici ihtisas komisyonları
oluşturmak.


d) Yetkilendirilmiş kurumların,
şirketlerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve sivil toplum
kuruluşlarının katılımı ile her yıl Kasım ayında Genel Müdürlük tarafından
düzenlenecek danışma kurulu toplantılarının gündemini ve toplantıya katılacak
kuruluşları belirlemek, toplantı sonuç değerlendirmelerini ve önlem önerilerini
onaylamak.


e) Her yıl Ocak ayı içinde yetki belgesi ve enerji
yöneticisi sertifikası bedellerini belirlemek ve yayımlamak.


(4) (Mülga fıkra: 2/7/2018-KHK-703/204 md.)


(5) (Mülga fıkra: 2/7/2018-KHK-703/204 md.)[5]


 


Yetkilendirmeler


MADDE 5 – (1) Enerji
verimliliği hizmetlerinin yürütülmesine yönelik yetkilendirmeler ve bu kapsamdaki faaliyetler
aşağıdaki esaslar çerçevesinde gerçekleştirilir.


a) Yetkilendirmeler ve yetki belgesine ilişkin
işlemler şunlardır:


1) Üniversitelere ve meslek odalarına uygulamalı
eğitim yapabilmeleri ve şirketleri yetkilendirebilmeleri için Kurul onayı ile
Genel Müdürlük tarafından yetki belgesi verilir. Bu belgeler bu Kanun ve ilgili
yönetmeliklerde belirlenen usûl ve esaslara aykırı bir durum olmadıkça her beş
yılda bir yenilenir. Yetki belgesi yenilenmeyen kurumların şirketlere
verdikleri yetki belgeleri ile ilgili işlemler, süreleri doluncaya kadar Genel
Müdürlük tarafından yürütülür.


2) Şirketlere eğitim, etüt, danışmanlık ve uygulama
faaliyetlerini yürütmek üzere Genel Müdürlük ve/veya yetkilendirilmiş kurumlar
tarafından yetki belgesi verilir. Bu belgeler bu Kanun ve ilgili
yönetmeliklerde belirlenen usûl ve esaslara aykırı bir durum olmadıkça her beş
yılda bir yenilenir. (Değişik cümle:14/2/2019-7164/40 md.) Şirketler,
Bakanlık tarafından belirlenen yetki belgesi bedelini yetkilendirme anlaşması
yaptıkları kurum veya kuruluşa öder.[6]


b) Yetkilendirilmiş kurumlar ve şirketler, Genel
Müdürlük tarafından kamuoyuna duyurulur.


c) Genel Müdürlük, yetkilendirilmiş kurumlar ve
şirketler ile bunlar adına hareket eden görevlileri, enerji verimliliği ile
ilgili çalışmaları sırasında elde ettikleri ve müşterilerinin ticarî
ilişkilerine zarar verecek ticarî sırları gizli tutmakla yükümlüdür. Bu sırları
gizli tutmakla yükümlü olanlar, görevlerinden ayrılmış olsalar dahi bu sırları
kendi menfaatlerine ve başkalarının lehine kullanamaz.


ç) Genel Müdürlük ve yetkilendirilmiş kurumlar tarafından
yürütülecek faaliyetler şunlardır:


1) Genel Müdürlük veya yetkilendirilmiş kurumlar,
şirketlere yetki belgesi verir, enerji yöneticisi eğitimi ve sertifikalandırma
faaliyetlerini yürütür.


2) Yetkilendirilmiş kurumlar yetki belgesi verdikleri
şirketlerin faaliyetlerini izler, bu Kanun ve bu Kanunun uygulanmasına yönelik
olarak Bakanlık tarafından yürürlüğe konulacak yönetmelik hükümlerine aykırılık
teşkil eden hususları otuz gün içerisinde Genel Müdürlüğe bildirir.


3) Genel Müdürlük, televizyon ve
radyo kanallarında yayınlanmak üzere bilinçlendirme ve bilgilendirme amaçlı
eğitim programları, yarışmalar, kısa süreli film ve/veya çizgi filmler hazırlar
veya hazırlattırır.


4) Yetkilendirilmiş kurumlar Genel Müdürlüğe her yıl
faaliyet raporu sunar.


d) Şirketlerin görevleri şunlardır:


1) Eğitim, sertifikalandırma, endüstriyel işletmeler,
bina sahipleri veya yönetimleri ile aralarında yapılan hizmet anlaşmaları
çerçevesinde, etüt ve danışmanlık faaliyetleri yürütmek.


2) Enerji verimliliği etüt çalışması ile
belirledikleri önlemlerin uygulanmasına yönelik projeyi hazırlamak.


3) Uygulama anlaşması kapsamındaki tadilatları proje
doğrultusunda gerçekleştirmek ve enerji tasarruf miktarını garanti etmek.


4) Yetki aldıkları kuruma her yıl faaliyet raporu
sunmak.


e) Enerji tasarruf miktarı ile ilgili olarak yapılan
uygulama anlaşması kapsamında garanti ettiği taahhüdünü, uygulama öncesi ve
sonrası yapacağı ölçümlerle endüstriyel işletmenin ve yetkilendirildiği kurumun
temsilcileri huzurunda kanıtlayamayan şirket, yetkilendirildiği kurum
tarafından internet üzerinden ilan edilir. En fazla üç uygulama anlaşmasındaki
taahhüdünü yerine getiremeyen şirketin yetki belgesi, bir yıl sonra
yenilenebilmek üzere iptal edilir.


f) Şirketlerin uygulama anlaşmaları kapsamında
ölçümlerle kanıtladıkları tasarruf miktarları, yetkilendirildikleri kurumlar
tarafından internet üzerinden ilan edilir.


(2) Yetki belgesinin verilmesine, yetkilendirilecek
kurumlarda ve şirketlerde aranacak niteliklere, yetki belgesi ve enerji
yöneticisi sertifikasına ilişkin hususlar ile bu madde kapsamındaki
yetkilendirmelere, faaliyetlere ve görevlere ilişkin usûl ve esaslar Bakanlık
tarafından yürürlüğe konulacak yönetmelikle düzenlenir.


 


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Eğitim, Bilinçlendirme ve Uygulamalar


Eğitim ve bilinçlendirme


MADDE 6 – (1) Enerji verimliliği hizmetlerinin
etkinliğini ve enerji bilincini artırmak amacıyla aşağıdaki esaslar
çerçevesinde eğitim ve bilinçlendirme faaliyetleri gerçekleştirilir.


a) Bakanlık tarafından yürürlüğe konulacak
yönetmelikte tanımlanan usûl ve esaslar çerçevesinde;


1) Şirketler için Genel Müdürlük ve/veya
yetkilendirilmiş kurumlar tarafından, enerji yöneticileri için Genel Müdürlük,
yetkilendirilmiş kurumlar ve şirketler tarafından teorik ve uygulamalı eğitim
programları düzenlenir.


2) Genel Müdürlük veya yetkilendirilmiş kurumlar,
yetkilendirme anlaşması yaptıkları şirketlerin eğitim programlarına laboratuvar
kullanım desteği sağlar.


b) Enerji ve enerji verimliliği
ile ilgili temel kavramlar, Türkiye’nin genel enerji durumu, enerji kaynakları,
enerji üretim teknikleri, günlük hayatta enerjinin verimli kullanımı ile iklim
değişikliği ve çevrenin korunmasında enerji verimliliğinin önemi konularında
teorik ve pratik bilgiler verilmek üzere, Milli Savunma Bakanlığı tarafından, askeri
liseler ile er-erbaş eğitim merkezlerinde ders ve eğitim programları yürütülür;
örgün ve yaygın eğitim kurumlarının ders programlarında Milli Eğitim Bakanlığı
tarafından, kamu kurum ve kuruluşlarının hizmet içi eğitimlerinde ilgili kurum
ve kuruluşlar tarafından gerekli düzenlemeler yapılır.


c) Enerjinin verimli kullanımının yaygınlaştırılması
amacıyla kamuoyunun bilinçlendirilmesine yönelik yapılacak faaliyetler
şunlardır:


1) Ulusal ve/veya bölgesel yayın yapan televizyon ve
radyo kanalları, Genel Müdürlük tarafından hazırlanan veya hazırlattırılan
enerjinin verimli kullanılması ile ilgili eğitim programlarını, yarışmaları,
kısa süreli film ve/veya çizgi filmleri, 13/4/1994 tarihli ve 3984 sayılı Radyo
ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanunun 31 inci maddesi
gereğince bilinçlendirme ve bilgilendirme amaçlı eğitim programları kapsamında,
toplam yayın süresi ayda asgarî otuz dakikadan az olmamak üzere 07:00 ila 23:00
saatleri arasında yayınlar.


2) Lisansları kapsamında elektrik ve/veya doğal gaz
satışı yapan tüzel kişiler bir önceki malî yıla ait tüketim miktarı ve bu
miktara karşılık gelen tüketim bedelini içeren aylık bazdaki bilgileri internet
ortamında müşterilerinin bilgisine sunar.


3) Üreticiler ve ithalatçılar, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
tarafından tespit ve ilan edilen Türkçe kullanım ve tanıtma kılavuzu ile
satılmak zorunda olan enerji tüketen malların kullanım kılavuzlarında, malın
enerji tüketimi açısından verimli kullanımı ile ilgili bilgilere ayrı bir
bölümde yer verir. Bu hükmün uygulanması Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından
denetlenir.


4) Milli Eğitim Bakanlığı, Türkiye Bilimsel ve
Teknolojik Araştırma Kurumu, meslek odaları ve Türkiye Odalar ve Borsalar
Birliği işbirliği ile Genel Müdürlük tarafından her yıl Ocak ayının ikinci
haftasında Enerji Verimliliği Haftası etkinlikleri düzenlenir. Bu kapsamdaki
etkinliklerin nitelikleri Kurul tarafından belirlenir.


 


Uygulamalar


MADDE 7 – (1) Enerji verimliliğinin
artırılması amacıyla aşağıdaki uygulamalar gerçekleştirilir.


a) Enerji yönetimi ile ilgili olarak yürütülecek
faaliyetler şunlardır:


1) Endüstriyel işletmeler, çalışanları arasından
enerji yöneticisi görevlendirir. Organize sanayi bölgelerinde, bölgedeki bin
TEP’ten daha az enerji tüketimi bulunan endüstriyel işletmelere hizmet vermek
üzere enerji yönetim birimi kurulur.


2) Toplam inşaat alanı en az yirmibin metrekare veya
yıllık enerji tüketimi beşyüz TEP ve üzeri olan ticarî binaların, hizmet
binalarının ve kamu kesimi binalarının yönetimleri, yönetimlerin bulunmadığı
hallerde bina sahipleri, enerji yöneticisi görevlendirir veya enerji
yöneticilerinden hizmet alır.


3) Kamu kesimi dışında kalan ve yıllık toplam enerji
tüketimleri ellibin TEP ve üzeri olan endüstriyel işletmelerde, enerji
yöneticisinin sorumluluğunda enerji yönetim birimi kurulur. Organizasyonlarında
kalite yönetim birimi bulunan endüstriyel işletmeler, bu birimlerini enerji
yönetim birimi olarak da görevlendirebilir.


4) Enerji yöneticileri ile enerji yönetim birimlerinin
görev ve sorumluluklarına ilişkin usûl ve esaslar, Bakanlık tarafından
yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir. Milli Eğitim Bakanlığına bağlı
okullarda ise enerji yöneticisi görevlendirilmesine ilişkin usûl ve esaslar,
Bakanlık ile müştereken hazırlanarak Milli Eğitim Bakanlığı tarafından
yürürlüğe konulacak bir yönetmelikle düzenlenir.


b) İzleme, analiz ve projeksiyon çalışmalarına yönelik
olarak aşağıdaki faaliyetler yürütülür:


1) Ülke genelinde, endüstriyel
işletmelerde ve binalardaki enerji verimliliğinin gelişimini bölge ve sektör
bazında ortaya koyan envanter ve geleceğe yönelik projeksiyonlar
yetkilendirilmiş kurumların işbirliği ile Genel Müdürlük tarafından, kamu
kesimi ile ilgili olarak kendi tespit ve değerlendirmelerini içeren yıllık
raporlar ise Genel Müdürlük tarafından hazırlanır ve yayımlanır.


2) Endüstriyel işletmeler ve enerji yöneticisi
çalıştırmakla yükümlü olan bina sahipleri ve/veya yönetimleri istenen
bilgileri, kamu kesiminde enerji yöneticisi çalıştırmakla yükümlü olan kurum ve
kuruluşlar ise formatı Genel Müdürlük tarafından belirlenen enerji tüketim
bilgileri ve kendi tespitlerini içeren raporları her yıl Mart ayı sonuna kadar
Genel Müdürlüğe verir. Endüstriyel işletmeler, Genel Müdürlüğün yerinde
yapacağı incelemelere imkân tanır.


c) Merkezî ısıtma sistemine sahip
binalarda, merkezî veya lokal ısı veya sıcaklık kontrol cihazları ile ısınma
maliyetlerinin ısı kullanım miktarına bağlı olarak paylaşımını sağlayan
sistemler kullanılır. Buna aykırı olarak hazırlanan projeler ilgili mercilerce
onaylanmaz.


ç) Toplam inşaat alanı yönetmelikte belirlenen mesken
amaçlı kullanılan binalarda, ticarî binalarda ve hizmet binalarında uygulanmak
üzere mimarî tasarım, ısıtma, soğutma, ısı yalıtımı, sıcak su, elektrik
tesisatı ve aydınlatma konularındaki normları, standartları, asgarî performans
kriterlerini, bilgi toplama ve kontrol prosedürlerini kapsayan binalarda enerji
performansına ilişkin usûl ve esaslar, Türk Standartları Enstitüsü ve Genel
Müdürlük ile müştereken hazırlanarak Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından
yürürlüğe konulacak bir yönetmelikle düzenlenir. Yönetmelik hükümlerine aykırı
hareket edilmesi halinde ilgili idare tarafından yapı kullanma izni verilmez.


d) Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından yürürlüğe
konulacak yönetmeliğe göre hazırlanan yapı projeleri kapsamında enerji kimlik
belgesi düzenlenir. Enerji kimlik belgesinde binanın enerji ihtiyacı, yalıtım
özellikleri, ısıtma ve/veya soğutma sistemlerinin verimi ve binanın enerji
tüketim sınıflandırması ile ilgili bilgiler asgarî olarak bulundurulur. Belgede
bulundurulması gereken diğer bilgiler ile belgenin yenilenmesine ve mevcut
binalar da dâhil olmak üzere uygulamaya ilişkin usûl ve esaslar, Bakanlık ile
müştereken hazırlanarak Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yürürlüğe konulacak
yönetmelikle belirlenir. Mücavir alan dışında kalan ve toplam inşaat alanı bin
metrekareden az olan binalar için enerji kimlik belgesi düzenlenmesi zorunlu
değildir.


e) Elektrik enerjisi üretim tesisleri ile iletim ve
dağıtım şebekelerinde enerji verimliliğinin artırılmasına, talep tarafı
yönetimine, termik santrallerin atık ısılarından yararlanılmasına, açık alan
aydınlatmalarına, biyoyakıt ve hidrojen gibi alternatif yakıt kullanımının
özendirilmesine ilişkin usûl ve esaslar, Bakanlık tarafından yürürlüğe konulacak
yönetmelikle belirlenir.


f) Ulaşımda enerji verimliliğinin artırılması ile
ilgili olarak; yurt içinde üretilen araçların birim yakıt tüketimlerinin
düşürülmesine, araçlarda verimlilik standartlarının yükseltilmesine, toplu
taşımacılığın yaygınlaştırılmasına, gelişmiş trafik sinyalizasyon sistemlerinin
kurulmasına ilişkin usûl ve esaslar, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile müştereken
hazırlanarak Ulaştırma Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulacak yönetmelikle
düzenlenir.


g) Endüstriyel işletmelerde ve binalarda yapılan etüt
çalışmaları sırasında, akredite olmuş ulusal veya uluslararası kuruluşlar
tarafından kalibrasyonu yapılmış ve etiketlenmiş cihazların kullanılması
zorunludur.


ğ) (Değişik: 9/7/2008-5784/21 md.) Yakma
tesislerinde yer alan kazanların, brülörlerin, kat kaloriferi ve kombilerin,
elektrik motorlarının, klimaların, elektrikli ev aletlerinin ve ampullerin
sınıflandırılmasına ve asgarî verimlerinin belirlenmesine ilişkin usul ve
esaslar Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenir ve asgarî sınırları
sağlamayanların satışına izin verilmez.


h) (Mülga: 9/7/2008-5784/21 md.)


 


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Destekler ve Diğer Uygulamalar


Destekler


MADDE 8 – (Değişik:2/5/2024-7501/10 md.)



(1) Enerji verimliliği projelerinin desteklenmesi,
enerji ve/veya karbon yoğunluğunun veya spesifik enerji tüketiminin
azaltılması ile ilgili uygulamalar aşağıdaki usul ve esaslara göre yürütülür.


a) Başvuru sahibi tarafından enerji verimliliğini
artırmak amacıyla hazırlanan projeler, Bakanlık
tarafından onbeşmilyon Türk lirasını geçmemek kaydıyla bedellerinin
en fazla yüzde otuzu oranında desteklenir. Bu kapsamdaki destekler hibe veya
faiz desteği şeklinde verilir. Destek bedeli her yıl, bir önceki yıla ilişkin
olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer
298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme
oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılır.


b) Enerji ve/veya karbon yoğunluğunu
veya spesifik enerji tüketimini Bakanlığın belirlediği kriterler
çerçevesinde azaltan başvuru sahiplerine, ödenek imkânları göz önüne alınmak
ve onmilyon Türk lirasını geçmemek kaydıyla, kriterlerde belirlenen
yıla ait enerji giderinin en fazla yüzde otuzu oranında destek ödemesi yapılır.
Destek bedeli her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Kanunun
mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden
değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılır.


c) Enerji verimliliği projelerinin ve enerji ve/veya
karbon yoğunluğunu veya spesifik enerji tüketimini azaltan başvuru
sahiplerinin desteklenmesi ile ilgili usul ve esaslar Bakanlık tarafından
yürürlüğe konulacak yönetmelikle düzenlenir.


ç) Bakanlık tarafından verilen enerji verimliliği
desteklerine ilişkin iş ve işlemlerde, bu Kanun ve ilgili mevzuat ile
belirlenen hükümlere aykırı davranılması, yükümlülüklerin yerine getirilmemesi,
213 sayılı Kanunun 359 uncu maddesinde belirtilen şekilde sahte veya
muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlenmesi veya kullanılması, yanlış
ve yanıltıcı bilgi verilmesi veya herhangi bir usulsüzlük tespit edilmesi
halinde başvuru ve/veya proje sahiplerine ödenen desteklerin, ödeme tarihinden
itibaren 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen oranda hesaplanacak
faiz ile birlikte bir ay içinde ödenmesi, Bakanlıkça başvuru ve/veya proje
sahiplerine yapılacak tebligatla istenir. Bu süre içinde ödenmeyen alacaklar
6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere Bakanlıkça
başvuru ve/veya proje sahiplerinin bağlı olduğu vergi dairesine bildirilir.


d) Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu,
enerji verimliliğinin artırılması ile yeni ve yenilenebilir enerji
kaynaklarından yararlanılmasına yönelik araştırma ve geliştirme projelerini
öncelikle destekler; bu projelerin yönlendirilmesinde ve değerlendirilmesinde
Bakanlığın görüşünü alır.


 


Diğer uygulamalar


MADDE 9 – (1) Enerji verimliliğinin
artırılması amacıyla aşağıdaki uygulamalar gerçekleştirilir:


a) Endüstriyel işletmelerin mevcut sistemlerinde
enerji verimliliğinin artırılmasına yönelik olarak hazırlanan, Kurul tarafından
onaylanan ve asgarî yatırım büyüklükleri Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen
miktarın üzerinde olan projeler ile kullandıkları yakıt türleri ve
teknolojilerine bağlı olarak Bakanlık tarafından yürürlüğe konulacak
yönetmelikte tanımlanan yıllık ortalama verim değerlerini sağlayan kojenerasyon
yatırımları, Hazine Müsteşarlığınca yatırım teşviklerinden yararlandırılır.[7]


b) Küçük ve orta ölçekli
işletmelere yönelik olarak, 12/4/1990 tarihli ve 3624 sayılı Küçük ve Orta
Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Kurulması Hakkında
Kanunda tanımlanan işletmelerin enerji verimliliğine yönelik alacakları eğitim,
etüt ve danışmanlık hizmetleri, Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve
Destekleme İdaresi Başkanlığı tarafından desteklenir. Bu uygulama ile ilgili
usûl ve esaslar, Bakanlık ile müştereken hazırlanarak Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
tarafından yürürlüğe konulacak yönetmelikle düzenlenir.


c) Vakıflar tarafından kurulan şirketlerden yetki
belgesi ve enerji yöneticisi sertifikasına ilişkin herhangi bir bedel alınmaz.


 


BEŞİNCİ BÖLÜM


İdarî Yaptırımlar ve Çeşitli Hükümler


İdarî yaptırımlar ve uygulama[8]


MADDE 10 – (1) Bu Kanun kapsamında, idarî para cezası vermeye yetkili
olanlar tarafından yapılan tespit ve/veya denetimler sonucu gerçek veya tüzel
kişilere aşağıdaki esaslar çerçevesinde idarî yaptırımlar uygulanır.


a) İdarî yaptırım gerektiren haller şunlardır:


1) 5 inci madde kapsamında yetkilendirmelerle ilgili yürürlüğe konulacak
yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edilmesi halinde, yetkilendirme
anlaşmalarında tanımlanan usûl ve esaslara göre yetkilendirilmiş kurumların yetki
belgesi Kurul onayı ile Genel Müdürlük tarafından, şirketlerin yetki belgeleri
ise anlaşma yaptıkları kurum tarafından iptal edilir. Yetki belgesi iptal
edilen yetkilendirilmiş kurumlara veya şirketlere en az beş yıl süre ile yetki
belgesi verilmez. Yetki belgesi iptal edilen yetkilendirilmiş kurumlar
tarafından şirketler ile yapılan yetkilendirme anlaşmaları Genel Müdürlük
tarafından incelemeye alınır ve yönetmelikte tanımlanan şartları haiz
olmayanlar iptal edilir. Gerekli şartları haiz olanların anlaşmaları Genel
Müdürlük tarafından yenilenir.


2) 5 inci, 7 nci, 8 inci ve 9 uncu maddeler kapsamında istenen bilgilerin
ve inceleme yapma imkânının verilmemesi halinde istenen bilgi ve/veya iznin
verilmesi için otuz günlük süre tanınır. Verilen süre sonunda istenen
bilgilerin yanlış veya noksan verilmesi halinde onbin Türk Lirası, hiçbir bilgi
verilmemesi ve/veya yerinde inceleme imkânının tanınmaması halinde ellibin Türk
Lirası idarî para cezası verilir.


3) Bu bendin (2) numaralı alt bendi dışında bu Kanun ve ilgili
yönetmelikler kapsamında istenen gerekli diğer bilgilerin otuz gün içinde,
doğru olarak ve gerektiği şekilde verilmemesi halinde beşyüz Türk Lirası idarî
para cezası verilir.


4) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendindeki ticarî sırları kendilerinin
veya başkalarının yararına kullananların bu Kanun kapsamına giren kuruluşlarda
görev yapmaları iki yıldan aşağı olmamak üzere yasaklanır.


5) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinin (2) numaralı alt bendi
kapsamında bu Kanun ve çıkarılan yönetmelik hükümlerine aykırı hareket ettiği
tespit edilerek Genel Müdürlüğe bildirilen şirketlere bu bendin (1) numaralı
alt bendi hükümleri uygulanır.


6) 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt
bendinde yer alan yayın yükümlülüğünü yerine getirmeyenler hakkında 3984 sayılı
Kanun hükümleri uygulanır.


7) 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin
(2) numaralı alt bendi ile ilgili hükümlerin yerine getirilmemesi halinde,
ilgili tüzel kişilere beşbin Türk Lirası idarî para cezası verilir.


8) Endüstriyel işletmeler ve binaların sahipleri veya yönetimleri, 7 nci
maddenin birinci fıkrasının (a) bendi ve ilgili yönetmelik hükümlerine aykırı
hareket edilmesi halinde, aykırılığın giderilmesi için ihtar edilir.
Aykırılığın otuz gün içerisinde giderilmemesi halinde; endüstriyel işletmeye,
bina sahibine veya bina yönetimine yirmibin Türk Lirası idarî para cezası
verilir.


9) 7 nci maddenin birinci
fıkrasının (ğ) ve (h) bentlerine aykırı olarak satış yapan gerçek ve tüzel
kişilere, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından yirmibin Türk Lirası idarî
para cezası verilir.


b) Bu fıkranın (a) bendinin (9) numaralı alt bendi
hariç olmak üzere, idarî para cezası uygulanmasını takip eden bir yıl içinde
aynı fiilin tekrarlanması halinde idarî para cezaları iki kat artırılarak
uygulanır.


c) Bu fıkranın (a) bendinin (2), (3) ve (8) numaralı
alt bentleri gereğince endüstriyel işletmelere, bina sahibine veya bina
yönetimine verilmiş olan ceza miktarlarının, cezaya muhatap gerçek veya tüzel
kişinin bir önceki malî yıla ilişkin toplam enerji harcamalarının yüzde
yirmisini veya tüzel kişinin bir önceki malî yılına ilişkin bilançosunda yer
alan gelirlerinin yüzde beşini geçmesi halinde, otuz gün içerisinde bilanço ve
enerji harcamalarına ilişkin belgelerin ibraz edilmesi şartıyla, her iki sınıra
göre hesaplanan tutarlardan düşük olanı ceza miktarı olarak hesaplanır.


ç) Bu Kanuna göre, bir başka kamu kurum veya kuruluşu
tarafından uygulanması öngörülmeyen idarî yaptırımlar Genel Müdürlük tarafından
uygulanır.


d) İdarî para cezalarında tüzel kişilerin sorumluluğu,
29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 65 inci maddesine göre
tayin olunur.


 


Bakanlığın yetkileri


MADDE 11 – (1) Bakanlık, diğer maddelerde
sayılan yetkilerinin dışında:


a) Kurul vasıtası ile bu Kanun kapsamındaki
yükümlülüklerin uygulanmasını, yönlendirilmesini, izlenmesini,
değerlendirilmesini, alınacak tedbirlerin planlanmasını ve uygulanmasında
koordinasyonu sağlar.


b) 7 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi
kapsamında enerji yöneticisi görevlendirilmesine ve enerji yönetim birimi
kurulmasına ilişkin olarak tanımlanan rakamsal sınır değerlerini yarısına kadar
azaltmaya ve iki katına kadar artırmaya yetkilidir.


c) (Mülga :14/2/2019-7164/42 md.)


 


İstisnalar


MADDE 12 – (1) Türk Silahlı Kuvvetleri, Millî
Savunma Bakanlığı ve bağlı kuruluşları ile Millî İstihbarat Teşkilatı
Müsteşarlığı, 7 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt
bendi ve (d) bendi hükümlerinden muaftır. Aynı maddenin (a) bendi kapsamındaki
hükümlere ilişkin uygulama usûl ve esasları ise bu kurumlar tarafından
belirlenir.


 


MADDE 13 – (14/6/1935 tarihli ve 2819 sayılı
Elektrik İşleri Etüd İdaresi Teşkiline Dair Kanun ile ilgili olup yerine
işlenmiştir.)


 


MADDE 14-15 – (20/2/2001 tarihli ve
4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)


 


MADDE 16 – (23/6/1965 tarihli ve 634
sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)


 


MADDE 17-18 – (10/5/2005 tarihli ve
5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı
Kullanımına İlişkin Kanun ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)


 


EK MADDE 1- (Ek: 21/3/2018-7103/77 md.)


(1) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile
diğer kamu kurum ve kuruluşları, enerji tüketimlerini veya enerji giderlerini
düşürmek üzere enerji performans sözleşmeleri yapabilir ve on beş yılı aşmayan
yıllara yaygın yüklenmeye girişebilirler. Bu kapsamda gerçekleştirilecek mal ve
hizmet alımları ile yapım işleri, ceza ve yasaklama hükümleri hariç, 4/1/2002 tarihli
ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine tabi değildir.


(2) Enerji performans sözleşmeleri gereğince yapılacak
ödemeler, idarelerin sözleşme konusu enerji alım giderlerinin yapıldığı bütçe
tertiplerinden gerçekleştirilir.


(3) Yıllık yapılacak ödemelerin toplamı garanti edilen
yıllık tasarruf miktarına karşılık gelen tutarı aşamaz.


(4) Sözleşme bedeli, uygulamanın ekonomik ömrü boyunca
sağlanacak toplam tasarruf miktarına eşit veya bu miktardan yüksek olamaz.


(5) Bu madde kapsamında yapılacak
işlerde uygulanacak ihale usul ve esasları, taahhüde uyulmaması halinde
uygulanacak cezai şartlara, tasarruf hesaplarına esas referans değerlerin
belirlenmesine, sözleşmeye esas ekonomik ve teknik analizlere, sözleşme
süresince yapılacak izleme ve doğrulama faaliyetlerine, enerji performans
sözleşmeleri gereğince yapılacak ödemelere, asgarî sözleşme hükümleri ile diğer
hususlara ilişkin usul ve esaslar, Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.[9]


 


EK MADDE 2- (Ek:
2/7/2018-KHK-703/204 md.)


(1) Mevzuatta Enerji Verimliliği
Koordinasyon Kuruluna yapılmış olan atıflar, Cumhurbaşkanınca belirlenen kurul
veya mercie yapılmış sayılır.


 


Yönetmeliklerin düzenlenmesi


GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Kanunda yürürlüğe konulması
öngörülen yönetmelikler, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl, 7 nci
maddenin (ç) ve (d) bentleri kapsamında Bayındırlık ve İskan Bakanlığı
tarafından yürürlüğe konulması öngörülen yönetmelikler ise iki yıl içinde
çıkarılır. Anılan yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar, mevcut
yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam
edilir.


 


Mevcut yetki belgeleri ve enerji
yöneticisi sertifikalarının geçerliliği


GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Genel Müdürlük tarafından
verilmiş olan mevcut yetki belgeleri, süreleri doluncaya kadar geçerliliklerini
korur. Bu Kanunun yayımı tarihinde mevcut olan enerji yöneticisi sertifikaları
bir yıl içerisinde ücretsiz olarak yenilenir.


 


Yükümlülüklere ilişkin ilk bilgilerin
verilmesi


GEÇİCİ MADDE 3 – (1) Endüstriyel alanda faaliyet
gösteren tüm işletmeler ve yapım aşamasında hazırlanmış uygulama projelerinde
veya tadilat projelerinde toplam inşaat alanı onbin metrekare ve üzeri olan
binaların sahipleri veya yönetimleri, Genel Müdürlük tarafından bu Kanunun
yayımı tarihinden itibaren iki ay içerisinde Genel Müdürlüğün internet
sayfasında yayınlanan formatta istenen bilgileri bu Kanunun yayımı tarihinden
itibaren üç ay içerisinde Genel Müdürlüğe bildirir.


 


Genel Müdürlüğün yetkilendirme görevi



GEÇİCİ MADDE 4 – (1) 5 inci maddenin birinci
fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendi kapsamında, Genel Müdürlüğün
şirketleri yetkilendirme faaliyeti, bu Kanunun yayımlandığı tarihten itibaren
iki yıl sonra yetkilendirilmiş kurum sayısının onu aşması halinde sona erer.
İki yıl içinde yetkilendirilmiş kurum sayısı onu bulmazsa, Genel Müdürlüğün
yetkilendirme faaliyeti toplam sayı on olana kadar devam eder.


 


Eğitim ve bilinçlendirme uygulamaları



GEÇİCİ MADDE 5 – (1) 6 ncı maddenin birinci fıkrasının
(b) bendinde öngörülen gerekli düzenlemeler bu Kanunun yayımı tarihinden
itibaren iki yıl içinde ilgili kurumlar tarafından yapılır.


(2) 6 ncı maddenin birinci fıkrasının © bendinin (2)
ve (3) numaralı alt bentlerinde yer alan hükümler bu Kanunun yayımı tarihini
takip eden birinci yılın sonundan itibaren uygulanır.


 


Mevcut binalar ve endüstriyel
işletmeler, inşaatı devam eden binalar ve asgarî sınırları sağlama


GEÇİCİ MADDE 6 – (1) Bu Kanunun yayımı tarihinden
önce mevcut olan binalar ile inşaatı devam
edip henüz yapı kullanım izni alınmamış olan binalar için, bu Kanunun 7
nci maddesinin birinci fıkrasının © bendi, bu Kanunun yayımı tarihinden
itibaren beş yıl süreyle uygulanmaz.


(2) Bu Kanunun yayımı tarihinde mevcut olan veya yapı
ruhsatı alınmış binalar hakkında 7 nci maddenin birinci fıkrasının (d) bendi
hükmü, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren on yıl süreyle uygulanmaz.


(3) (Değişik: 9/7/2008-5784/22
md.) Bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren iki yıl süreyle 7 nci
maddenin birinci fıkrasının (ğ) bendinde
yer alan asgarî sınırları sağlama şartı aranmaz.


 


GEÇİCİ MADDE 7 – (1) Bu Kanunda geçen Türk Lirası
ibaresi karşılığında, uygulamada 28/01/2004 tarihli ve 5083 sayılı Türkiye
Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanun hükümleri gereğince ülkede
tedavülde bulunan para Yeni Türk Lirası olarak adlandırıldığı sürece bu ibare
kullanılır.


 


Yürürlük


MADDE 19 – (1) Bu Kanunun;


a) 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin
(8) numaralı alt bendi yayımı tarihinden iki yıl sonra,


b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde,


yürürlüğe girer.


 


Yürütme


MADDE 20 – (1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar
Kurulu yürütür.


 


 


5627 sayılı Enerji Verimliliği
Kanunu’nun 10 uncu Maddesinde Düzenlenen


İdari Para Cezalarına İlişkin Çizelge


 


5627 sayılı Kanunun 10 uncu
maddesinde düzenlenen idari para cezaları için 1/1/2026 tarihinden itibaren
uygulanacak miktarlar; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının 2026/1 sıra numaralı
31/12/2025 tarihli ve 33124 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tebliği ile
aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.


 







5627 Sayılı Enerji Verimliliği Kanununun 10 uncu Maddesinin Birinci Fıkrasının



2026 Yılında

Uygulanacak Para

Cezaları (TL)






(a)  
Bendinin (2)
Numaralı Alt Bendindeki

Ceza Miktarları



324.273

1.621.847






(a)  
 Bendinin (3)
Numaralı Alt Bendindeki

          Ceza Miktarı



16.106






(a)  
Bendinin (7)
Numaralı Alt Bendindeki

Ceza Miktarı



162.096






(a)  
Bendinin (8)
Numaralı Alt Bendindeki

Ceza Miktarı



648.635






(a)  
Bendinin (9)
Numaralı Alt Bendindeki

                        
Ceza Miktarı



648.635









 





5627 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK
GETİREN MEVZUATIN VEYA


ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE
GİRİŞ


TARİHLERİNİ GÖSTERİR TABLO


 







Değiştiren Kanunun/ KHK’nin veya
İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası



5627 Sayılı Kanunun Değişen veya
İptal Edilen Maddeleri



Yürürlüğe Giriş Tarihi






5784



7, Geçici Madde 6



26/7/2008






7103



3, Ek Madde 1



27/3/2018






KHK/703



4, 9, Ek Madde 1,

Ek Madde 2



24/6/2018 tarihinde
birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri
sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte

(9/7/2018)






7164



5,8,11



28/2/2019






7346



2, 3, 8



25/12/2021






7501



3, 8



11/5/2024






Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023
tarihli ve E.:2018/117; K.:2023/212 sayılı Kararı



4



4/6/2024









 











[1] 21/12/2021 tarihli ve 7346 sayılı Kanunun 25 inci
maddesiyle bu fıkraya “ulaşımda” ibaresinden sonra gelmek üzere “, tarım ve
hizmet sektörlerinde” ibaresi eklenmiştir.







[2] 21/12/2021 tarihli ve 7346 sayılı Kanunun 25 inci
maddesiyle bu fıkrada yer alan “tarımsal binalar ve atölyeler,” ibaresi madde
metninden çıkarılmıştır.







[3] 21/12/2021 tarihli ve 7346 sayılı Kanunun 26 ncı
maddesiyle bu fıkraya (a) bendinden sonra gelmek üzere (b) bendi eklenmiş ve
diğer bentler buna göre teselsül ettirilmiştir.







[4] 21/3/2018 tarihli ve 7103 sayılı Kanunun 76 ncı
maddesiyle; (i) bendinden sonra gelmek üzere (j) bendi eklenmiş ve mevcut
bentler buna göre teselsül ettirilmiştir.







[5] Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 tarihli ve
E.:2018/117; K.:2023/212 sayılı Kararı ile bu fıkranın yürürlükten kaldırılması
iptal edilmiştir.







[6] 14/2/2019 tarihli ve 7164 sayılı Kanunun 40 ıncı
maddesiyle, bu alt bentte yer alan “üç” ibaresi “beş” şeklinde
değiştirilmiştir.







[7] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin 204 üncü maddesiyle bu bentte yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi
“Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.







[8] Bu maddedeki para cezalarının 1/1/2026 tarihinden
itibaren uygulaması ile ilgili olarak Kanunun sonundaki çizelgeye bakınız.







[9] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin 204 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan “Maliye Bakanlığı ve Kamu
İhale Kurumunun görüşü alınarak Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu”
ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.