5441 sayılı Devlet Tiyatroları Personeli Hakkında Kanun

2213








 


DEVLET TİYATROLARI PERSONELİ
HAKKINDA KANUN[1][2][3]


 


Kanun numarası                   : 5441


Kabul tarihi                          : 10/6/1949


Yayımlandığı Resmî Gazete: Tarih: 16/6/1949  
Sayı: 7234


Yayımlandığı Düstur           : Tertip: 3  
Cilt: 30   Sayfa: 1444


 


           


Madde 1 – (Mülga:
2/7/2018 – KHK-703/68 md.)


           


Madde 2 – (Mülga:
2/7/2018 – KHK-703/68 md.)


           


Madde 3 – (Mülga:
2/7/2018 – KHK-703/68 md.)


           


Madde 4 – (Mülga:
2/7/2018 – KHK-703/68 md.)


           


Madde 5 – (Değişik: 14/7/1970 - 1310/1 md.)


A) Başrejisör, rejisörler, aktör ve aktrisler,
reji asistanları, müzik işleri yöneticisi ile başkorrpetitör, tiyatro
orkestrası, korosu ve balesi ile müzikli tiyatro icracıları, sanat teknik
müdürü ve dekoratörler, kostüm kreatörleri Devlet Tiyatroları Sanatkar
memurlardır.


B) Başdramaturg ve dramaturglar, teknik müdür,
başrealizatör, başışık uzmanı, başperukacı, korrepetitör, bale piyanisti de
Devlet Tiyatroları uygulatıcı uzman memurlarıdırlar.


C) Kondüvitler, suflörler, atelye şefleri, sahne
makyajcıları ve perukacıları, atelye ressamları, butaforlar, sahne ışıkçıları,
sahne set ve makinist ve makinistleri, sahne marangozları, sahne demircileri,
sahne terzileri, sahne kunduracıları, kaşörler, sahne amirleri ve yardımcıları,
sahne kostümcüleri, aksesuvarcılar, sahne uzmanları ile sanat ve yönetim kurulu
tarafından görevlerinin özelliği belirtilecek ihtisası bulunan elemanlar da
Devlet Tiyatroları uzman memurları adını alırlar.


6388 sayılı Kanun hükümleri Devlet Tiyatrosu
Genel Müdürlüğü uygulatıcı uzman memurları hakkında da, uygulanır. Uzman
memurlardan kondüvit ve süflörler 6388 sayılı Kanunun Devlet Tiyatroları
sanatkarlarına şamil olan hükümlerinden diğer uzman memurlar da aynı kanunun 3
üncü maddesi hariç diğer hükümlerinden faydalanırlar.


Devlet, Tiyatroları sanatkar memurları,
uygulatıcı uzman memurları ve uzman memurları sanat ve yönetim kurulu kararı
üzerine Genel Müdürle aralarında yapılacak bir yıl süreli idari sözleşmelerle
göreve alınırlar. Yapılacak idari sözleşmelere bu maddede belirtilen hizmet özellikleri
de yazılır. Bunların sözleşmelerinin sonunda hizmete devamları da aynı usule
tabidir.


Mali hakları ve özellikleri bu kanun içinde
kalmak ve Devlet memuru niteliklerine halel gelmemek üzere sanatkar memurlar,
uygulatıcı uzman memurlar ve uzman memurların hizmete alınma, hizmete devamı
şekilleri ile sair özellik ve yükümlülükleri idari sözleşmelerinde belirtilir.


           


Madde 6 – (Değişik: 14/7/1970 - 1310/1 md.)


Devlet konservatuvarları mezunları, stajyer
kadrolarına göre idari sözleşmeye tabi olmaksızın Devlet Tiyatrolarına
alınırlar. Bunlar bir yıl süre ile stajyer olarak çalışırlar. Bu sürenin
bitiminde sanat ve yönetim kurulu tarafından sınava tabi tutularak başarı
gösterenler kabiliyetlerine göre derecelere ayrılarak sanatkarlığa alınır ve
idari sözleşmeye bağlanırlar. Sınav sonucunda başarı gösteremiyenler veya
bunlardan sanat ve yönetim kurulu kararı ile bir yıl daha staja tabi
tutulmasına lüzum görülenler için ikinci yıl sonunda, yeniden yapılacak sınavda
başarı sağlıyamazlarsa görevden çıkarılırlar. Bunlardan mecburi hizmeti olanlar
Kültür ve Turizm Bakanlığının uygun göreceği hizmetlerde çalıştırılırlar.


Stajyerler, staj süresi içinde idari sözleşmeli
sanatkarlara ait haklardan yararlanırlar ve yükümlülüklerden sorumlu olurlar.


           


Madde 7 – (Değişik: 14/7/1970 - 1310/1 md.)


Devlet Tiyatrolarına ilk defa idari sözleşme ile
girecek sanatkarlar, uygulatıcı uzman memurlar ve uzman memurlar sanat ve
yönetim kurulu tarafından sınava tabi tutulurlar. Sınav sonunda başarı
gösterenler kabiliyetlerine göre derecelendirilirler.


Memleketin sahne hayatında öteden beri yüksek
başarılariyle tanınmış olanlar, sanat ve yönetim kurulu karariyle sınavsız
olarak Devlet Tiyatroları sanatkarlığına alınabilirler. Bunlarla da idari
sözleşme yapılır.


           


Madde 8 – (Değişik: 14/7/1970 - 1310/1 md.)


Sanat ve Yönetim Kurulu bareme, kıdeme ve süreye
bakılmaksızın sözleşmelerinin yenilenmesi sırasında sanatkar memurlara,
uygulatıcı uzman memurlar ve uzman memurlarla sair idari sözleşmeli
görevlilerin derecelerini göstermiş oldukları ehliyete göre kararlaştırır.


Ücretleri indirmeye ve yükseltmeye Sanat ve
Yönetim Kurulu yetkilidir. Ancak bu indirme, yükseltme emeklilikle
iktisabedilen hakları ihlal edemez. Mukavelenin feshi halinde genel hükümler
uygulanır.


           


Madde 9 – (Değişik: 14/7/1970 - 1310/1 md.)


Genel Müdürle sanatkar memurlar, uygulatıcı uzman
memurlar ve uzman memurlar ile sair sözleşmeli görevliler arasında yapılacak
idari sözleşmeler noter huzurunda yapılmış sözleşmeler hükmündedir. Ve hiçbir
harç, vergi ve resme tabi değildir.


           


Madde 10 – (Değişik: 14/7/1970 - 1310/1 md.)


           


A)  Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü
sanatkarları, uygulatıcı uzman memurları ile uzman memurları ve stajyerler
tespit edilecek ehliyet ve iktidarları nazarı itibara alınarak aşağıda gösterilen
ücretlerle çalıştırılırlar:


            Stajyerler ayda                                               1200 
TL.


            Uzman memurlar ayda                      800    -
3500   "


            Uygulatıcı uzman memurlar ayda     1 000 - 4250  
"


            Sanatkar memurlar ayda                    1 500 -
5500   "


B) Devlet Tiyatroları Genel Müdürüne en yüksek
sanatkar memur ücretine ilave olarak Cumhurbaşkanınca tayin edilecek miktarda
idare ve temsil ödenegi verilir.[4]


C) Sanatkarlar içkili gazino ve buna benzer
yerlerde çalışamazlar. Aksi halde sözleşmeleri Genel Müdürlükçe re'sen
feshedilir.


           


Madde 11 – (Mülga: 11/3/1954 - 6388/5 md.)


           


Madde 12 – (Mülga:
2/7/2018 – KHK-703/68 md.)


           


Madde 13 – Devlete ait binalardan Devlet
Tiyatrosuna lüzumlu görülenler Kültür ve Turizm Bakanlığının teklifi üzerine
Maliye Bakanlığınca eşya ve tesisleriyle beraber bu müesseseye parasız olarak
tahsis edilebilir.


           


Madde 14 – Devlet Tiyatrosu muamelatında
1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu ile 2490 sayılı Artırma, Eksiltme ve İhale
Kanunu hükümleri uygulanmaz. Müessesenin alım ve satım muameleleriyle hesap
usulleri Maliye ve Kültür ve Turizm Bakanlıklarınca müştereken tesbit olunacak
esaslara göre yürütülür. Devlet Tiyatrosunun hasılat ve muameleleri her türlü
vergi, harç ve resimlerden muaftır.[5]


           


Madde 15 – (Mülga:
2/7/2018 – KHK-703/68 md.)


           


Madde 16 – (Mülga: 25/3/1957 - 6940/25 md.)


           


Madde 17 – (Mülga: 14/7/1970 - 1310/3 md.)


           


Madde 18 – (Değişik: 14/7/1970 - 1310/1 md.)


A)  Devlet Tiyatroları sanatkarlarını ve diğer
idari sözleşmeli memurlarını görgü, bilgi ve ihtisaslarını artırmak amacıyla,
yol parasını ve almakta oldukları aylık ücretleri, müessese bütçesinden ödenmek
suretiyle en çok bir yıla kadar ve beş yıl içinde bir defaya mahsus olmak
üzere, yabancı ülkelere göndermeye, Devlet Tiyatrosu Genel Müdürlüğü
yetkilidir. Bu konuda, Sanat ve Yönetim Kurulundan karar alınır. Bu madde
uyarınca kendilerine izin verilmiş olanların memuriyetleri ile buna ait her
türlü hak ve yükümlülükleri saklı kalır.


B)  Devlet Tiyatroları mensuplarının hastalık veya
her türlü estetik, cerrahi ameliyat ve müdaheleye maruz kalmaları halinde, lüzum
ve zaruretlere göre yurt içinde veya dışında münferiden veya ferakat ile muayene
ve tedavi ettirmeye gerekli ilaç, protez ve sair masrafları ile cenaze
masraflarını yapmaya Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü yetkilidir.


Tedavi, ameliyat ve müdahalenin yurt dışında
yapılması gerektiği takdirde, bu konuda Sanat ve Yönetim Kurulundan karar
alınır.


C) Bilgi ve görgü maksadiyle yabancı memleketlere
gönderilen sanatkar ve diğer görevliler yurda dönüşlerinde yabancı
memleketlerde kaldıkları sürenin birbuçuk katı kadar mecburi hizmetle
yükümlüdürler.


           


Madde 19 – Sanatkarların sözleşme prim,
tedavi, ayrılış ve ölüm tazminatı, askerlik,izin, yaz tatili aylarında Devlet Tiyatrosu
dışında kendi hesaplarına çalışma, yolluk, inceleme seyahati ve disiplin
işleriyle yabancı sanatkar ve trup getirme ve Tiyatronun iç ve yönetim işleri
Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle belirtilir.[6]


           


Madde 20 – (Mülga:
2/7/2018 – KHK-703/68 md.)


           


Madde 21 – (Mülga:
2/7/2018 – KHK-703/68 md.)


           


Madde 22 – (Mülga:
2/7/2018 – KHK-703/68 md.)


           


Madde 23 – Devlet Konservatuvarında
parasız yatılı okuyanlardan Devlet Tiyatrosu sanatkarlığına alınan stajyer ve
sözleşmeli sanatkarların burada geçirdikleri süre mecburi hizmetlerine mahsup
olunur.


           


Madde 24 – (Mülga:
2/7/2018 – KHK-703/68 md.)


           


Ek Madde 1 – (Ek: 14/7/1970 - 1310/2 md;
Mülga: 19/6/1979 - 2252/11 md.)


           


Ek Madde 2 – (Ek: 14/7/1970 - 1310/2 md.)


Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğünce tertibedilecek
yurt içi turne faaliyetlerine katılacak sanatkar memurlar, uygulatıcı uzman
memurlar ve uzman memurlarla diğer görevlilere ödenecek harcırah yevmiyeleri 75
lirayı geçmemek üzere her yıl Sanat ve Yönetim Kurulunca tespit edilir.
Turnelerdeki ikamet yerleri Genel Müdürlükçe temin edilir ve parası da Genel
Müdürlük bütçesinden ödenir. Turne ile ilgili seyahatlerin zamanı ve hangi
vasıtalar ile yapılacağı Genel Müdürlükçe tayin olunur. Harcırah yevmiyelerinde
her hangi bir kesinti yapılamaz ve otel ücreti tenzil edilmez. Yurt dışı turne
faaliyetlerine ait yolluk ve harcırahlar hakkında genel hükümler uygulanır.[7]


           


Ek Madde 3 – (Ek: 14/7/1970 - 1310/2 md.)


İki ayrı görevi aynı zamanda yapan sanatkarlara,
ikinci görevi için, bu sanatkarların almakta olduğu ücretin bir aylık tutarını
geçmemek ve yılda bir defa olmak üzere Sanat ve Yönetim Kurulunca tespit
edilecek miktarda ek ücret ödenebilir.


           


Ek Madde 4 – (Ek: 14/7/1970 - 1310/2 md.)


Devlet Tiyatroları mensupları 7244, 263 ve 819
sayılı kanunlarla tanınan haklardan yararlanırlar. İdari sözleşmeli memurlara
ödenecek meblağ, idari sözleşmelerle belli edilen aylıklara ilave edilmek
suretiyle hesaplanır.


           


Ek Madde 5 – (Ek: 14/7/1970 - 1310/2 md.)


657 sayılı Kanunla değerlendirme, sınav ve ödül
kurullarına verilen görevler, Sanat ve Yönetim Kurulu tarafından ifa edilir.


           


           


Ek Madde 6 – (Ek: 14/7/1970 - 1310/2 md.)


274 ve 275 sayılı kanunların hükümleri Devlet
Tiyatrosu mensupları için uygulanmaz.


           


Ek Madde 7 – (Ek: 17/3/1983 - KHK 58/2 md.;
Aynen kabul 27/5/1983 - 2833/2 md. ; Mülga: 2/7/2018 –
KHK-703/68 md.)


                       


Geçici Madde 1 – (Mülga:
2/7/2018 – KHK-703/68 md.)


           


Geçici Madde 2 - (Mülga:
2/7/2018 – KHK-703/68 md.)


           


Geçici Madde 3 – (Mülga:
2/7/2018 – KHK-703/68 md.)


           


Geçici Madde 4 – (Mülga:
2/7/2018 – KHK-703/68 md.)


           


Geçici Madde 5 – (Ek: 14/7/1970 - 1310/4 md.; Mülga: 2/7/2018 – KHK-703/68 md.)


           


Madde 25 – Bu Kanun yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.


           


Madde 26 – Bu Kanunu Bakanlar Kurulu
yürütür.


 


 


5441 SAYILI KANUNA EK VE
DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA


ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL KARARLARININ


YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTERİR LİSTE


 


 







Değiştiren

Kanunun/KHK’nin veya İptal Eden Anayasa Mahkemesi
Kararının Numarası



5441 Sayılı Kanunun

Değişen veya İptal Edilen Maddeleri



Yürürlüğe Giriş Tarihi






6388



-



1/7/1954






6629



-



31/5/1955






6940



-



29/3/1957






1310



-



23/7/1970






2252



-



27/6/1979






KHK/58



1 
inci maddesi



22/3/1983
den geçerli olmak üzere






2833



2 inci
maddesi



27/5/1983






3612



-



16/2/1990






KHK/409



-



10/4/1990






KHK/703



Kanunun
Adı, 1 ila 4, 10, 12,15, 19, 20 ila 22, 24, Ek Madde 7, Geçici
Madde 1 ila Geçici Madde 5



24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve
Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve
başladığı tarihte (9/7/2018)









 











[1] (a) Kanunun opera ve baleye ilişkin
hükümleri 14/7/1970 tarih ve 1309 sayılı Kanunun 26 ncı Maddesi ile yürürlükten
kaldırılmıştır.


(b)   657 sayılı
(Devlet Memurları Kanunu)na 31/7/1970 tarih ve 1327 sayılı Kanunla eklenen Ek
geçici 12 nci md. gereğince, Devlet tiyatro, opera ve balesinin özel
kanunlarına göre stajyer, mütehassıs, hizmetli, sanatkar olarak çalışan personeli
hakkında kendi özel kanunları yürürlüğe girinceye kadar 10/6/1949 tarih ve 5441
sayılı, 14/7/1970 tarih ve 1309 sayılı ve 1310 sayılı Kanunlar ile bu
Kanunlarda atıf yapılan hükümlerin uygulanmasına devam olunur.


(c)    Kanunda
geçen Milli Eğitim Bakanı ifadeleri, Kültür ve Turizm Bakanı; Milli Eğitim
Bakanlığı ifadeleri de Kültür ve Turizm Bakanlığı olarak, 27/5/1983 tarih ve
2833 sayılı Kanunla bu Kanuna eklenen Ek madde 7 ile değiştirilmiş olup, madde
metinlerinde gerekli düzeltme yapılmıştır.







[2]
Bu Kanunun Adı “Devlet Tiyatrosu Kuruluşu Hakkında
Kanun” iken, 2/7/2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 68 inci maddesiyle “Devlet
Tiyatroları Personeli Hakkında Kanun” şeklinde değiştirilmiştir.







[3]
Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 Tarihli ve E: 2021/125,
K: 2023/213 Sayılı Kararı ile bu Kanunun 1 ila 4., 12., 15., 20 ila 22.,
24., ek 7. ve geçici 1 ila geçici 5. Maddelerinin yürürlükten kaldırılması
iptal edilmiştir.







[4]
2/7/2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 68 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar
Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.







[5]
Bu maddelerin uygulaması ile ilgili olarak, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı
Kanunun ilgili hükümlerine bakınız.







[6]
2/7/2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 68 inci maddesiyle, bu maddede yer alan
“bir tüzükle” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle” şeklinde
değiştirilmiştir.







[7]
11/12/1981 tarih ve 2562 sayılı Kanunun 28 inci maddesi ile, "yurtiçi
turne faaliyetlerine katılacaklara ödenecek harcırah yevmiyesinin tesbitine
ilişkin" hüküm yürürlükten kaldırılmıştır.