Deniz Turizmi Yönetmeliği

Bu Yönetmeliğin amacı; denizcilik ve turizm hizmetleri açısından deniz turizmi tesisleri ve araçlarının yatırım ve işletmeciliğinin geliştirilmesi, teşviki, bunların güvenli bir biçimde kullanılması, bu işletmelerin ülke ekonomisine ve ülke turizmine yararlı olacak şekilde nitelik ve standartlarının belirlenmesi, bu alanda faaliyet gösteren yatırımcı ve işletmecilerin uyması gereken asgari kuralların belirlenerek deniz turizmi sektörünün uluslararası alanda rekabet gücünün artırılması ve kalitesinin yükseltilmesini sağlamaktır.Kapsam[1][1] 19/10/2022 tarihli 31988 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6229 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 1 inci maddesiyle bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “deniz turizminde” ibaresi “deniz ve iç sularda” şeklinde, “kayıtlı deniz araçları ve yabancı bayraklı deniz araçları işletmelerine” ibaresi “deniz araçlarına” şeklinde ve ikinci fıkrasında yer alan “Turizm amacı dışında” ibaresi “Münhasıran” şeklinde değiştirilmiştir.

Bu Yönetmelik; deniz turizmi tesisleri ile deniz ve iç sularda çalışacak gezi, spor ve eğlence amaçlı Türk bayraklı ticari deniz araçlarına turizm yatırımı ve turizm işletmesi belgelerinin verilmesini, bu işletmelerin yönetim, personel ve işletme özellikleri ile uymak zorunda oldukları fiziki şartları, Türk ve yabancı bayraklı deniz araçlarının karasularımızdaki seyir esasları, Türkiye’de kalış süreleri ve kabotaj hakları ile deniz turizminin geliştirilmesi amacıyla alınacak diğer tedbirleri kapsar.(2) Münhasıran yük ve yolcu taşımacılığı yapan deniz araçları bu Yönetmelik kapsamı dışındadır.

Bu Yönetmelik, 12/3/1982 tarihli ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 37 nci maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (4) numaralı alt bendine dayanılarak hazırlanmıştır.

(Yeniden Düzenleme: RG-19/10/2022-31988-CK-6229/2 md.) (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;a) Bakan: Kültür ve Turizm Bakanını,b) Bakanlık: Kültür ve Turizm Bakanlığını,c) Belgeli işletmeler: Bakanlıkça turizm yatırımı belgesi veya turizm işletmesi belgesi verilmiş deniz turizmi tesislerini veya araçlarını, ç) Belge sahibi: Adına turizm belgesi düzenlenen gerçek veya tüzel kişileri,d) Çıpa: Bu Yönetmelikte yer alan yat limanlarının sınıflarının tanımlanmasında kullanılan terimi,e) Denizde bağlama kapasitesi: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca belirlenen, tesisin deniz yüzeyinde rıhtım ve iskelelere bağlanan deniz araçlarının sayısını,f) Deniz turizmi araçları: Deniz ve iç sularda gezi, spor ve eğlence amaçlı turizm faaliyetinde bulunan gerçek ve tüzel kişilere ait özel ve ticari yatları, kruvaziyer gemileri, gezi amaçlı tekneleri, dalabilir deniz turizmi araçlarını ve diğer deniz turizmi araçlarını,g) Deniz turizmi araçları işletmecisi: Bakanlıktan turizm işletmesi belgesi alınmak suretiyle deniz turizmi araçlarını işleten gerçek veya tüzel kişileri,ğ) Deniz turizmi tesisleri: Münhasıran deniz turizmi araçlarına emniyetli bağlama, karaya çekme, bakım, onarım hizmetleri, bu araçlarla gelen yatçılara ve yolculara yeme-içme, dinlenme, eğlence, konaklama gibi hizmetlerden birkaçını veya tamamını sunan ve bu Yönetmelikte türleri belirtilen turizm tesislerini, h) Deniz turizmi tesisleri yatırım veya işletmecisi: Bakanlıktan turizm yatırımı veya turizm işletmesi belgesi almak suretiyle faaliyette bulunan deniz turizmi tesisi yatırım ve işletmeciliği yapan, gerçek veya tüzel kişileri,ı) Kanun: 12/3/1982 tarihli ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununu,i) Karada park kapasitesi: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca belirlenen, tesisin çekek alanında park edecek deniz araçlarının sayısını,j) Kısmi turizm işletmesi belgesi: Bu Yönetmelikte nitelikleri belirtilen deniz turizmi tesis işletmelerine tür ve sınıfının gerektirdiği asgari nitelikleri sağlaması durumunda yapılacak olan diğer üniteleri yatırım kapsamında tutularak verilen belgeyi,k) Kışlama: Bakanlıktan belgeli bir deniz turizm tesisinde, yabancı bayraklı deniz turizm araçlarının bakım onarım da dâhil olmak üzere karada park edilmesi veya denizde bağlı olmasını,l) Konaklama tesisi: Kruvaziyer gemi limanları ile yat limanları içerisinde yer alan, 31/5/2019 tarihli ve 1134 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe konulan Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelikte belirtilmiş olan türlere uygun konaklama tesisini, m) Seyir izin belgesi: Türk bayraklı deniz turizmi araçları ile yabancı limanlardan gelen veya Türkiye’de kışlayan yabancı bayraklı deniz araçlarının vardıkları ilk Türk limanında veya kışlamak üzere kaldıkları son bağlama yerinde yapacakları araç, personel, yolcu ve sefer ile ilgili beyan ve işlemlerin yer aldığı, ayrıca liman seferi dışında yapacakları yolculuğa müsaade edildiğini gösteren, liman çıkış belgesi yerine de geçen belgeyi,n) Turizm işletmesi belgesi: Bu Yönetmelikte nitelikleri belirtilen deniz turizmi tesisleri ve deniz turizmi araçları işletmelerine işletme aşamasında verilen belgeyi,o) Turizm yatırımı belgesi: Bu Yönetmelikte nitelikleri belirtilen deniz turizmi tesisleri işletmelerine yatırım aşamasında verilen belgeyi,ö) Yatçı: Özel yatlarda mürettebat ve diğer hizmet personeli dışında gezi, spor ve eğlence amacıyla yatta bulunan kişileri,p) Yolcu: Ticari olarak kullanılan bir deniz turizmi aracında, gemi adamı ve görevli diğer personel ile sahibi, işletmecisi veya bunların temsilcileri dışında gezi, eğlence ve spor hizmetlerini belli bir ücret karşılığında alan kişileri,ifade eder.

Deniz turizmi tesisleri; deniz araçlarına navigasyon, manevra, yanaşma, bağlanma, barınma, karaya çekilme hizmetleri sunan ve bu hizmetleri ilgili mevzuat hükümleri uyarınca yeterli emniyet düzeyini sağlayacak şekilde fiziki özelliklere göre tasarlanmış alt yapıya sahip ve tesisten beklenen turizm hizmetinin en iyi biçimde verilmesini sağlayacak nitelikleri taşıyan, gerekli donanım, tesisat ve üst yapı ile yeterli kara, deniz alanı ve kara ulaşım bağlantılarına sahip alanlarda kurulur.(2) Deniz turizmi tesisleri gümrüklü saha sayılmaz. Ancak, hudut kapısı olarak ilan edilmiş deniz turizmi tesislerinde, yalnızca hudut giriş ve çıkış işlemlerinin yapılması için ayrılmış deniz turizmi aracının yolcusu, yolcu eşyası ve deniz turizmi aracına ilişkin giriş ve çıkış işlemlerinin yapıldığı bölge gümrüklü alandır.(3) (Değişik:RG-24/2/2022-31760-CK-5212/1 md.) Kruvaziyer limanları ile yat limanlarında, onaylı imar planlarına uygun olarak tesis türüne göre konaklama tesisi, yatçı konaklama ünitesi ve yeme, içme tesisleri yapılabilir. (Değişik cümle:RG-24/2/2023-32114-CK-6860/1 md.) Yat limanlarında, konaklama tesisi veya yatçı konaklama ünitesinin yatak kapasitesi, bağlama kapasitesinin % 20’sini ve altmış yatağı aşamaz. Bu tesislerden, 31/5/2019 tarihli ve 1134 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelikte tanımlanan türler kapsamında belgelendirilmesi uygun olanlar, ayrıca belgelendirilebilir. Bu durumda, konaklama veya yeme-içme tesisinin belgesi, deniz turizmi tesisi turizm belgesine şerh düşülür. Liman tesisleri faaliyete geçmeden, konaklama tesisi işletmeye açılamaz. Yat limanlarının imar planı notlarıyla belirlenen yapılaşma koşullarıyla konaklama tesislerine ilişkin daha yüksek yatak kapasitesi belirlenmesi durumunda bu fıkra hükümleri uygulanır.(4) (Mülga:RG-24/2/2022-31760-CK-5212/1 md.) (5) (Ek:RG-24/2/2022-31760-CK-5212/1 md.) Deniz turizmi tesisine ait ünitelerin aralarında yol, akarsu veya benzeri ayrımlar bulunan farklı parsellerde yer alması durumunda, hizmet ve işletme birliği ile fonksiyonel bağlantı sağlanması kaydıyla tüm üniteler tek belge kapsamında değerlendirilir.(6) (Ek:RG-24/2/2022-31760-CK-5212/1 md.) Deniz turizmi tesisi turizm yatırımı veya işletmesi belgesi; bu Yönetmelikte yer alan birden fazla türün bir araya gelerek oluşturacakları tesislere de verilebilir. Aynı turizm belgesi altında faaliyet gösteren bu tür tesislerde, fiziksel ve işletmecilik bütünlüğünün sağlanması ve hizmetin aksamaması kaydıyla bazı mahaller ortak olarak düzenlenebilir.(7) (Ek:RG-24/2/2022-31760-CK-5212/1 md.) Deniz turizmi tesislerinde yatların denizde bağlama ve karada park kapasiteleri Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca belirlenir.

(Değişik:RG-24/2/2022-31760-CK-5212/2 md.) (1) Kruvaziyer gemi limanları ve yat limanlarında aşağıda belirtilen altyapı nitelikleri aranır:[3]a) Deniz araçlarının düzenli ve emniyetli bir şekilde yanaşabileceği ve bağlanabileceği, işletme niteliğine uygun rıhtım veya iskele.b) Deniz turizmi tesislerinin tüm üniteleri ile çevre, iskele, rıhtım dâhil sahanın sağlıklı ve emniyetli aydınlatılmasını sağlayan sistem ve jeneratör.c) Tesis kapasitesi ile orantılı temiz su deposu, araç bağlama yerlerine de hizmet veren sağlığa uygun, kullanma suyu ve devamlı sıcak su hizmeti sağlayan tesisat.ç) Kruvaziyer gemi limanları hariç, sintine suyu, slaç, atık yağ, çöp ve pis su gibi katı ve sıvı atıkların 26/12/2004 tarihli ve 25682 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliğine uygun şekilde bertarafı, hizmete uygun kapalı depolama ve arıtma tesisatı.d) Kruvaziyer gemi limanları hariç, iskele, rıhtım ve yüzer iskeleler üzerinde uygun mesafelere konan, deniz turizmi araçlarının içme ve kullanma suyu ve elektrik ihtiyacını karşılayan deniz araçlarına doğrudan hizmet sağlayan kutular. e) Ambulans, itfaiye araçları, çöp/atık araçları ve genel araçların geçmesine uygun tesis içi araç yolları.f) Gürültü azaltılmasına ilişkin 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu ile 4/6/2010 tarihli ve 27601 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğine uygun şekilde yapılacak düzenlemeler.[3] Danıştay Dördüncü Dairesinin 29/2/2024 tarihli E.:2023/11584 K.:2024/1399 sayılı kararıyla bu fıkrada yer alan “Deniz turizmi tesisleri” ibaresinin “Kruvaziyer ve yat limanları” şeklinde değiştirilmesi ve aynı fıkrada yer alan otopark zorunluluğuna ilişkin (g) bendi ile tesis içi araç yollarına ilişkin (h) bendinin yürürlükten kaldırılmasına ilişkin kısımları iptal edilmiş olup bu karar Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23/12/2024 tarihli ve E.:2024/997 K.:2024/3489 sayılı kararıyla Onanmıştır.

(Değişik:RG-24/2/2022-31760-CK-5212/3 md.) (1) Kruvaziyer gemi limanları ve yat limanlarında aşağıda belirtilen üst yapı nitelikleri aranır:a) Emniyetli ve kontrollü giriş sistemi.b) Danışma, büro hizmetleri ve yönetim ünitesi.c) Kapalı alanı 40 m2’den az olmamak kaydıyla, dinlenme ihtiyaçlarının karşılandığı salon.ç) Satış ünitesi.d) İlk yardım malzeme ve gereçleri bulunan dolap.e) Deniz turizmi tesisi ve deniz turizmi araçlarında çalışan personel için yeme, içme, duş, tuvalet ve dinlenme yeri.f) Akaryakıt ikmal imkânı veren sistem veya ünite.g) Bedensel engelliler için otopark, tuvalet ve özel düzenlemeler.[2] 24/2/2022 tarihli ve 31760 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5212 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 1 inci maddesiyle bu madde başlığı “Yerleşme özellikleri” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.