Darülaceze Nizamnamesi (kanun)

DARÜLACEZE NİZAMNAMESİ[1][2][3]


 


Kabul Tarihi                                  : 12 Nisan 1332


Yayımlandığı Takvimi Vakayi      :
Tarihi    : 15 Nisan 1332     Sayı  : 2511


Düstur                                             : Tertip    : 2                           Cilt   :
8        Sayfa     : 901


 


BİRİNCİ FASIL


Ahkâm-ı


Umumiye


 


Madde 1 - Dersaadette doğrudan doğruya
Dahiliye Nezaretine merbut ve müstakil bütçeye mâlik bir
Darülaceze vardır.


 


Madde 2 - Darülaceze şuabatı atiyeye
münkasımdır:


1- Zükûr Şubesi,


2- İnas Şubesi,


3- Çocuklar Şubesi,


4- İrzahane


İşbu dört Şube tamamen
yekdiğerinden ayrıdır.


 


İKİNCİ FASIL


Memurin


Madde 3 - Darülaceze müdürü ile
sertabibi Dahiliye Nazırı tarafından intihab ve ba İrade-i Seniyye tayin
olunur. Tabib ve eczacılar ve muhasebeci ve veznedar ve başkatip ve debboy ve kiler ve mubayaa
memurları müdürün işarı üzerine dahiliye Nazırı tarafından ve diğer memurin ve
müstahdemin doğrudan doğruya müdür tarafından tayin olunur.


 


Madde 4 - Darülaceze Müdüriyeti ile
Sertababet vazifesinin bir şahıs uhdesinde içtimaı caizdir.


 


Madde 5 - Darülaceze memurları mükâfat
ve mücâzat hususâtında Memurin-i Dahiliye Nizamnamesine tabidirler.


 


Madde 6 - Darülacezenin Kâffe-i umur
ve muamelâtından dolayı müdür ve sertabib Dahiliye Nezaretine ve Darülaceze
memurin ve mustahdemini müdüre karşı mesuldürler. Umur-ı sıhhiyeye müteallik
vezaiften dolayı memurin ve mustahdemin sertabibe karşı dahi mesuldürler.


 


Madde 7 - Darülaceze muhasebecisi ile
veznedarı ve kiler ve debboy ve mübayaa memurları Kefalet Nizamnamesi ahkâmına
tevfikan kefalete rabtolunacaklardır.


 


Madde 8 - Darülaceze'de müdürün
riyaseti tahtında olmak üzere sertabib ve muhasebeci ve başkatip ve
eczacıbaşıdan mürekkeb bir heyet-i daime vardır.


 


Madde 9 - Heyet-i daime, müdür
tarafından berayı istişare havale ve tevdi olunacak hususat ile beraber
Darülacezenin mekûlât ve mahrukat ve melsubat ve edviye ve echize gibi bilcümle
levazımını münakasa veya lüzumuna göre mubayaa suretiyle tedarik etmek
vazifiyle mükelleftir.


(Ek: 5 Teşrini Evvel 1336
(1920) Münakasa
ve mubayaa muamelâtının hın-i icrasında meclis-i idarece işbu meclis azasından
ekseriyet-i a'ra ile bir sene için intihab olunacak iki zat heyet-i daimede aza
sıfatıyla hazır bulunur.


 


ÜÇÜNCÜ FASIL


Heyet-i İdare


 


Madde 10 - Darülaceze bütçesinin tedkik
ve tasdiki ve ledelicap Darülaceze Nizamnamesinin teklif-i tadili ve inşaatı
cedideye dair tedkikat ve müzakerat icrası ile mukarrerat itası ve
Darülacezenin tevsi-i hidamatına ve tezyid-i varidatına hadim vesaitin
taharrisi ile bu babda tedabir-i lazime ittihazı vazifiyle mükellef bulunmak ve
aded-i azası yediden ekall olmamak üzere Dahiliye Nazırı
tarafından mansub bir meclis-i idare vardır.


 


Madde 11 - Meclis-i idareye Dahiliye Nazırı riyaset eder.
Dahiliye Nazırının bulunmadığı zamanlarda vazife-i riyaseti ifa etmek üzere aza
meyamından biri nazır tarafından reis-i sâni tayin olunur. Meclise ittihaz
olunacak tedbir ve kararlar Dahiliye Nezaretinin tasvibiyle ifaz olunur.


 


DÖRDÜNCÜ FASIL


Aceze ve Etfalin Suret-i Kabul ve İdaresi


 


Madde 12 - Darülaceze'ye ancak
Dersaadet'de mütevellid veya mütevattın olub da alil veya amelmande ve temin-i
maişete kâfi mala gayrimalik olmakla beraber kesbden de aciz bulunduğu halde
Dersaadet'de veya taşrada şer'an infakıyle mükellef ve zi-kudret kimsesi mevcut
olmayanlar ve lakiydler kabul olunurlar. Bu şeraiti haiz olanlardan
Darülaceze'ye duhul için müracaatta bulunanlar Darülaceze İdaresince tanzim
olunacak matbu ilmühaberleri mahalleri heyet-i ihtiyariyesine imlâ ve belediye
daireleriyle belediye tabiplerine tasdik ettirdikten sonra ve zabıtaca sevk
edilecek kesân dahi ilmühabere hacet kalmaksızın kabul olunacaklardır. Gerek bu
iki suretle gelecekler, gerek doğrudan doğruya Darülacezeye müracaat edecekler
her halde kablel kabul Darülaceze İdaresince muayene-i tıbbiyeye tabi tutulacak
ve işbu nizamnamede muayyen kâffe-i şeraiti hâiz olub olmadıkları bittetkik
şeraiti hâiz olmayanlar reddolunacaktır.


 


Madde 13 -
Darülaceze'ye alınacak etfalin haklarında zabıt varakası varsa bunun
münderacatı ve vucüdlarında
görülen alaim ve işarat-ı farika defter-i mahsubuna kaydedilecektir.


 


Madde 14 - Darülaceze'ye emraz-ı akliye
ile musâb ve cüzzam illetine mübtelâ olanlar kabul edilmez. Ancak emraz-ı
sâriye ve cildiye ile musap olanlar şerait-i kabulü haiz bulunmakla beraber
hastalıkları kabil-i tedavi ise mevcut hastahanelerden birine sevk olunarak
tedavi edildikten sonra Darülaceze'ye kabul edilir.


 


Madde 15 - Alil ve amel-mande olduğu
halde esbab-ı maişeti mevcut olanlardan müracaat edenlerin ücret ile
Darülaceze'ye kabulü caiz olduğu gibi kendisini iaşeye kâfi emvalini ölünceye
kadar görüp gözetmek şartiyle Darülaceze'ye hibe veya ferağ edenler dahil kabul
olunabilir.


 


Madde 16 - Darülaceze'ye onbeşinci
maddede beyan olunanlardan maa'da işbu nizamname mucibince kabul olunan eşhasa
ait menkul ve gayrimenkul emval ve nukûd ile maaşat ve varidata Darülaceze
İdaresince vaz-ı yed olunur. Bunlardan kâffe-i miktarı iaşe ve müdavat ve
ilbasları mukabilinde idarece mahsub edilerek fazlası hıfz ve Darülaceze'den
hin-i hurclarında kendilerine i'ta olunur.


 


Madde 17 - Darülaceze'ye kabul olunan
çocuklar ancak evlatlık ittihaz edilmek üzere talimatnamede gösterilen evsafı
haiz kimselere bâ mukavelename verilir.


 


Madde 18 - Darülaceze'de vefat
edenlerin idarece vaziyed edilmiş emval ve nukûd ve maaşat ve varidatı var ise
bunlardan evvel emirde teçhiz ve tekfin masarifi ve saniyen
mütevâffanın hal-i hayatında iaşesi için darülaceze tarafından sarf olunan
mebaliğ istifa olunduktan sonra bakiyesi vereseye aid olur.


 


Madde 19 - Darülaceze'ye kabul
edilenliren şer'an infak ve iaşesiyle mükellef ve zi-kudret akrabası zuhur
ettiği halde bunlar akrabalarına teslim olunur. Şer'an infakıyla mükellef
olmayan zi-kudret bir kimse tarafından taleb edildiği ve infak ve iaşesi dahi
taahüd olunduğu halde o gibilere teslimi caizdir.


 


Madde 20 - Aceze ve etfalin mezuniyet
ve akraba ve taallükatıyla mülakat ve taam ve teneffüs ve yatıp kalkma ve
sanayihanelerde devam gün ve saatleri sertabib ile bilistişare müdür tarafından
tayin olunur.


 


Madde 21 - Acezeden işe muktedir
bulunanlar mevcut sanayihanelerde kabiliyet-i yediyye de dimaiyyeleri ile
mütenasip sanatlarla işgal edilecekdir. Darülacezede terzilik ve kunduracalık
ve marangozluk ve çorabçılık ve demircilik ve nessaclık misillü en ziyade işe
yarayan ve her vakit lazım olun sanatlar işletdirilecekdir. Masnuat, Dahiliye
Nezaretinin tensib edeceği zaman ve mahalde füruht olunacak ve hasıl olan
temettudan sanayihanelerde çalışan ecaze ve etfalin yevmiyeleri çıktıktan sonra
mütebaki miktar Darülacezeye irad kaydedilecektir.


 


BEŞİNCİ FASIL


Darülaceze'nin Bütçesi ve Menabi-i


Varidatı


 


Madde 22 - Darülaceze'nin bütçesi
(Heyet-i Daime) ce bittertib meclis-i idarece tetkik ve kabul edildikten sonra
Dahiliye Nezaretince tasdik olunur.


 


Madde 23 - [4] Darülaceze varidatı âtideki
mevaddan mürekkebdir:


1- Senedat-ı Hakaniye varaka
bahalarına zamolunan miktar yekûnuna karşı hazine-i maliyeden maktuan verilen
Senevi (800.000) gruşdan,


2-
Şirket-i Hayriyenin Boğaziçi'ne işleyen vapur biletlerinin azimet kısmına
zamedilen on paraya mukabil maktuan alınan (7000) liradan,


3-
Sevahil-i mütecavireye işleyen seyr-i sefain idaresi biletlerine zamedilen on
paranın miktar-ı hasılından,


4-
Dersaadet'de icray-ı lu'biyyat eden bilcümle tiyatro ve sinemalar ile patinaj
ve her nev-i oyun mahalleri duhuliye biletleri üzerinden ve umur-ı hayriye için
tertib olunan müsamere vesaire biletlerinden yüzde on hesabiyle teraküm edecek
olan miktardan,


5-
Bigayr-i tahsis fukaraya vasiyyet olunacak akçalarla cemaat ve ahali beyninde
gurabaya mahsus olarak cemedilecek ve veladet-i Peygamberi ve cülûs-ı hümayuna
müsadif günlerde toplanacak iânât hasılatından,


6-
Maadin ve umur-ı nafia imtayazat sahiplerinin birrıza ita ettikleri mebâliğden,


7-
Belediyelerce noksan ül vezn olarak zabtedilecek ekmeklerden ve hilaf-ı tenbih
hareket etmelerinden dolayı esnaftan müsadere edilip muzır bulunmayan me'kûlât
ve meşrubatdan,


8-
Darülaceze'deki imalathanelerin hasılatından,


9-
Onbeşinci ve onaltıncı maddeler mucibince istifa olunacak ücûratdan mütehassil
mebâliğden,


10- Darülaceze'ye ait emval-i
gayrimenkule varidatından,


11- Darülaceze namına vukubulan
mevhubat ve teberruatdan,


12- İstanbul Vilayeti'nin hususi
bütçesinden muaveneten verilecek muhassasatdan,


13- Şehremanetince muaveneten
verilecek mebliğden,


14- Varidat-ı müteferrika-i
sariden ibarettir.


Menabi-i mezkûreden başka Cumhurbaşkanının
takdir ve tayin edeceği
cihitlerden dahi Darülaceze'ye varidat temin edilir.4


 


ALTINCI
BÖLÜM


Mevadd-ı Şettâ


 


Madde 24 - Meclis-i İdarenin ve müdür
ve sertabib ve memurin ve müstahdemin-i sairenin umur ve muamelatını mübeyyin
bir talimatname yapılacaktır.


 


Madde 25 -
Darülaceze memurin ve müstahdeminine ve aceze ve eytama verilecek et'ıme
listeleri ve istimal olunacak elbise ve çamaşır hakkındaki cedveller için
hususi talimatname tanzim olunacaktır.


 


Madde 26 - Bir Nizamname-i mahsus ile
"dulhane" tesis ve teşkil edilinceye kadar elyevm Darülaceze'de
bulunan dulların iaşesine devam olunacaktır.


 


Madde 27 - Darülaceze'deki etfal üç
yaşına vusullerini müteakib darüleytamlara devr ve tevdi olunurlar.


 


Madde 28 - Bu nizamname tarih-i
meşrinden itibaren meridir.


 


Madde 29 - Bu nizamnamenin icrasına
Dahiliye Nazırı memurdur.





DARÜLACEZE NİZAMNAMESİ’NE
EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN


MEVZUATIN
VEYA ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ


YÜRÜRLÜĞE
GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTERİR TABLO


 







Değiştiren
Kanunun/ KHK’nin veya İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası



Darülaceze Nizamnamesi’nin değişen veya İptal Edilen Maddeleri



Yürürlüğe
Giriş Tarihi






KHK/703



23



24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi
ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve
başladığı tarihte (9/7/2018)









 











[1]
Bu Nizamnamenin 6/7/1993 tarih ve 3702 sayılı Kanuna Uymayan hükümleri ile
1/7/1948 tarih ve 5237 sayılı Kanuna uymayan hükümleri ve duhuliye biletlerine
ait hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.







[2]
15/10/1924 tarih ve 979 sayılı Kararname ile; Vilayetten gönderilecek malülinin
(sakal ve hastalıkların) de kabul edilmesi şartıyla Darülaceze. Şehremanetine
(Belediye 'ye) devredilmiştir.







[3]
Darülaceze Müessesesi Müdürlüğü 31/8/2(107 tarihli ve 26629 sayılı Resmi Gazete
'de yayımlanan 30/8/2007 tarihli ve D-l-2007-544 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Tezkeresi ile Başbakanlığa bağlanmıştır.







[4]
2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 108 inci maddesiyle, bu maddede yer alan
“hükümetin” ibaresi “Cumhurbaşkanının” şeklinde değiştirilmiştir.