Dağ Mihmandarlığı Yönetmeliği

Bu Yönetmeliğin amacı; Ülkemiz sınırları içerisindeki dağlara çıkacak dağcı ve doğa yürüyüşçülerine mihmandarlık yapacak kişilerin belirlenmesi ve eğitimlerine yönelik usul ve esasları düzenlemektir.

Bu Yönetmelik, Genel Müdürlüğe bağlı dağ mihmandarlarının belirlenmesi, sınavı, eğitimi, görev, yetki ve sorumluklarını kapsar.

Bu Yönetmelik, 3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 10 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Bu Yönetmelikte geçen; Genel Müdürlük: Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünü, Genel Müdür: Gençlik ve Spor Genel Müdürünü, Federasyon: Dağcılık Federasyonunu, Federasyon Başkanı: Dağcılık Federasyonu Başkanını, Daire Başkanlığı: Spor Eğitimi Dairesi Başkanlığını, Daire Başkanı: Spor Eğitimi Dairesi Başkanını, UIAA: Uluslararası Dağcılık Birliğini, Dağ Mihmandarı: Dağlarda yol gösteren, çıkılan dağı bilen, olağanüstü durumlarda arama, kurtarma organizasyonu ve operasyonu yapabilen dağcıyı ifade eder.

Dağ mihmandarı eğitim kursuna katılacaklarda aşağıdaki şartlar aranır; a) T.C. vatandaşı olmak, b) En az 25 yaşını bitirmiş olmak, c) En az lise veya dengi okul mezunu olmak, d) Dağcılık sporcu lisansına sahip olmak, e) 31/7/1999 tarihli ve 23772 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dağcılık Eğitimi Yönetmeliğine göre dağcılık eğitimlerini tamamlamış olmak, f) Yaz ve kış arama kurtarma eğitimlerini tamamlamış olmak, g) Son 3 yıl içinde ilk yardım eğitimi verme yeterliliği bulunan kamu kurum ve kuruluşlarından ilk yardım eğitimi aldığını belgelemek, h) Taksirli suçlar hariç olmak üzere ağır hapis veya 6 aydan fazla hapis veyahut affa uğramış olsalar bile devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla; zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, hileli iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçtan veya istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırmak, devlet sırlarını açığa vurmak suçlarından dolayı tecil edilmiş olsa dahi ceza almamış olmak, i) 7/1/1993 tarihli ve 21458 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Amatör Spor Dalları Ceza Yönetmeliği hükümlerine göre haklarında altı ay veya son üç yıl içerisinde toplam bir yıl, yarışmalardan men veya hak mahrumiyeti cezası almamış olmak, j) İngilizce, Fransızca veya Almanca yabancı dillerinin birinden KPDS veya ÜDS sınavlarından en az 50 puan veya Federasyon tarafından dağ mihmandarı eğitimi öncesinde düzenlenen yabancı dil yeterlilik sınavından en az 70 puan almış olmak, k) Görevini devamlı yapmasına engel olabilecek vücut veya akıl hastalığı ile mâlül, engelli olmadığını belgelemek.

Dağ mihmandarlığı eğitim kursu, Federasyon Başkanlığı ve Daire Başkanlığınca koordineli olarak düzenlenir.

Dağ mihmandarı eğitimi programında uygulanacak ders konuları ve saatleri (EK-1)’de gösterilmiştir. Dağ mihmandarı eğitim programı sonunda yapılacak sınavda 100 puan üzerinden en az 60 puan alan başarılı sayılır.

Dağ mihmandarı eğitiminde; yayınların temini, eğitmenlerin temini, seçimi ve görevlendirilmesi, sınavların yapılması, değerlendirilmesi ve sınav sonuçlarına itiraz hakkında 31/7/1999 tarihli ve 23772 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dağcılık Eğitmenliği Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Dağ mihmandarı eğitimi programını başarı ile bitirenlere Federasyon Başkanı, Daire Başkanı ve Genel Müdürün imzasını taşıyan Dağ Mihmandar Belgesi, ayrıca Federasyon tarafından dağ mihmandarı kimlik kartı düzenlenerek verilir.

Dağ mihmandarı belgesi almaya hak kazananların bilgi, belge ve ilgili evrakları Federasyon tarafından dağ mihmandarı kütük defterine kaydedilerek kişi özlük dosyasında saklanır. Dağ mihmandarına verilen lisans numarası bir defaya mahsus olarak verilir ve bu numara; dağ mihmandarı belgesi, kimlik kartı ve kütük bilgilerine kayıt edilir.

Dağ mihmandarı belgesi, eğitimi başarı ile tamamlayıp kurs sonunda yapılan sınavı kazananlara bir defaya mahsus olarak verilir. Dağ mihmandarı kimlik kartı üzerinde bulunan ve her yıl yapılması gereken vizeler, Federasyona yaptırılmadığı taktirde geçerliliğini kaybeder. Vize işlemi her yıl ocak ayı içerisinde yapılır ve yapılan her vize işlemi dağ mihmandarı kütük defterine işlenir. Mihmandarlık yapıp yapamayacağı buradan takip edilir. Federasyon her yıl vize yaptıran dağ mihmandarları listesini yayınlar ve ilgili yerlere gönderir. Her yıl Federasyon Yönetim Kurulunun belirleyeceği vize ücretinin, Genel Müdürlük hesabına yatırılması halinde vize yapılır. Vizesini yaptırmayan mihmandarlara, o yıl için görev verilmez.

(Değişik: RG-25/05/2006-26178) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen şartlardan birinin kaybedilmesi durumunda veya mihmandarlık hizmeti alan kişilerin Federasyona yazılı olarak dağ mihmandarını şikayetleri sonrasında, Federasyon tarafından kurulan soruşturma komisyonunun yapacağı soruşturma neticesinde dağ mihmandarının kusurlu bulunması halinde dağ mihmandarlık belgesi ve kimlik kartı Federasyon Yönetim Kurulu kararı ve Genel Müdürün onayı ile iptal edilir. Federasyonca verilen mihmandarlık veya diğer görevleri bir yıl içinde mazeretsiz olarak üç defa yerine getirmeyen mihmandarların çalışma izinleri bir sezon iptal edilir ve lisansları vize edilmez. İki yıl üst üste çalışma izni iptal edilen ve lisansı vize edilmeyen mihmandarların mihmandarlık belgeleri sürekli olarak iptal edilir.

Dağ mihmandarı, dağda ekibi içerisinde, oluşabilecek acil durumlarda ve kriz yönetiminde tek yetkili kişidir. Yetki alanı, etkinliğin başladığı yerleşim alanında başlar ve yerleşim alanında biter. Dağda değişen hava şartları veya olumsuz nedenlerden dolayı ekibin güvenliği ve emniyeti için gerekli tüm önlemleri almak ve değişiklikleri yapabilme yetkisine sahiptir.

Dağ mihmandarının sorumlulukları şunlardır; a) Dağlarda, dağcı ve doğa yürüyüşçülerine mihmandarlık yaparak bu kişileri güvenli ve emniyetli olarak zirvelere ve doğaya çıkarmak, b) Mihmandarlık yaptığı kişileri istedikleri yerlere güvenli olduğu taktirde ve gerekli izinlerin alınması kaydıyla götürmek, c) Hizmet verdiği kişilerin; kültürel, güvenlik, turistik ve ekolojik açıdan ülke menfaatlerine uygun olmayan hareketlerini engellemek için gerekli uyarıları yapmak ve en yakın güvenlik birimlerine bildirmek, d) 3500 metre üstündeki dağlarda yapmış olduğu hizmetleri en fazla 12 kişiye, 4000 metre üstündeki dağlarda yapmış olduğu hizmetlerde ise en fazla 8 kişiye hizmet vermek, e) Etkinlik öncesinde hizmet verdiği grubuna; planlanan programı, zaman cetvelini, rotadaki zorlukları ve gerekli olan malzemeleri bildirmek ve planlanan program dahilinde hareket etmek, f) Milli park sınırları içerisinde kalan ve bunun gibi ücret ödenerek girilen yerlerde mihmandarlık yaptığı grubun, ödenmesi gerekli ücretlerinin ödenmesi veya ödetilmesini sağlamak, g) Etkinliğe katılacak kişilerin malzeme ve teknik donanımını kontrol ederek eksiklerin tamamlanmasını sağlamak, h) Ana ve ara kamp yer seçimlerini belirlemek, ı) Dağ mihmandarı kimlik kartını, vizesi yapılmış olarak yanında bulundurmak, i) Yaptırmış olduğu 3500 metre üzerindeki tüm tırmanışları, 12 kişinin üzerinde katılımcısı olan tırmanışları ve UIAA kriterlerine göre 5 inci derece zorluklarda yapmış olduğu mihmandarlıkları faaliyet sonrası 7 gün içerisinde Federasyona rapor etmek. Dağ mihmandarının sorumluluk alanı, etkinliğin başladığı yerleşim yerinde başlar ve yerleşim yerinde biter. Dağ mihmandarı, oluşabilecek her türlü kaza ve olayda ekibinden sorumludur. Tırmanış sırasında hizmet verdiği kişilerin onayı olmadan kendi isteğiyle mihmandarlık görevini bırakamaz. Ancak, faaliyetin başladığı yerde veya en az bir ilçe merkezinde bırakabilir.

Bu Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten önce yurt dışından alınmış "Mihmandar" ve "Dağ Rehberi" gibi belgelere sahip olanlar bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin (a), (b), (c), (d), (g), (h), (i) ve (j) bentlerinde belirtilen şartları taşımaları halinde, Federasyon ve Daire Başkanlığı tarafından oluşturulan komisyonca incelenir ve uygunluğu onaylanırsa denklik belgesi verilir. Yurt dışından alınmış belgenin denkliğinin verilebilmesi için UIAA üyesi olan ülkenin veya kulübün onaylı belgesi olmak zorunludur. Denklik belgesi alan kişi, lisans numarası verilerek dağ mihmandarı kütük defterine kayıt edilir.

Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin (e) bendinde belirtilen şartı taşımayıp; a) Tescilli bir dağcılık spor kulübünde veya üniversitelerin dağcılık topluluklarında son 5 yıl (eğitim süreleri hariç) eğitmenlik, rehberlik, dağ liderliği veya dağcılık sporunu yaptıklarını kulüplerinden ve üniversitelerinden alacakları resmi bir yazı ile belgelemeleri ya da, b) Son 5 yıl içinde yapmış olduğu yüksek irtifa tırmanışları, zorluk derecesi UIAA standartlarında 3 üncü derecenin üzerindeki tırmanışlar olmak üzere, trans geçişleri ve katıldığı veya düzenlediği ekspedisyonlar tarihleri ile birlikte ve liste olarak belgelemeleri hallerinde, 5 inci maddede belirtilen diğer belgelerle birlikte Federasyona ibraz edenler, Federasyon tarafından oluşturulan komisyonca dağ mihmandarı eğitim kursundan bir ay önce belgeleri incelenerek, muaf tutulup tutulmayacağı ilgiliye bildirilir.

Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, Federasyonun bağlı bulunduğu UIAA kuralları uygulanır. Geçici Madde 1 — Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce Federasyon tarafından verilmiş olan mihmandarlık belgesine sahip olanlar, iki yıl süre ile dağ mihmandarlığı yapabilirler. Bu süre içerisinde bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin (d), (g), (h) ve (i) bentlerinde belirtilen şartları taşımaları kaydıyla mihmandarlık belgelerini ibraz edenlere Federasyonca denklik belgesi verilir. Belirtilen süre içerisinde denklik işlemini yaptırmayanların belgeleri iptal edilir.

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Yönetmelik hükümlerini Gençlik ve Spor Genel Müdürü yürütür.