Çıkar Amaçlı Suç Örgütleriyle Mücadele Kanunu

7639


 


ÇIKAR AMAÇLI
SUÇ ÖRGÜTLERİYLE


                                      MÜCADELE KANUNU


 


          Kanun
Numarası           : 4422


          Kabul
Tarihi                  : 30.7.1999


          Yayımlandığı
R.Gazete  : Tarih : 1.8.1999   Sayı : 23773


          Yayımlandığı
Düstur     : Tertip : 5   Cilt : 39   Sayfa :


 


             Çıkar
amaçlı suç örgütü


             Madde
1 – Doğrudan veya dolaylı biçimde bir kurumun, kuruluşun veya
teşebbüsün yönetim ve denetimini ele geçirmek, kamu hizmetlerinde, basın ve
yayın kuruluşları üzerinde, ihale imtiyaz ve ruhsat işlemlerinde nüfuz ve
denetim elde etmek, ekonomik faaliyetlerde kartel ve tröst yaratmak, madde ve
eşyanın azalmasını ve darlığını, fiyatların düşmesini veya artmasını temin
etmek, kendilerine veya başkalarına haksız çıkar sağlamak, seçimlerde oy elde
etmek veya seçimleri engellemek maksadıyla tehdit, baskı, cebir veya şiddet
uygulamak (...)(1) suretiyle yıldırma veya korkutma veya sindirme
gücünü kullanarak suç işlemek için örgüt kuranlara veya örgütü yönetenlere veya
örgüt adına faaliyette bulunanlara veya bilerek hizmet yüklenenlere sadece bu
nedenle üç yıldan altıyıla kadar; örgüte üye olanlara iki yıldan dört yıla
kadar ağır hapis cezası verilir.(2)


             Örgüt
silahlı ise, yukarıda yazılı hallerde verilecek ceza üçte birden yarıya kadar
artırılır. Henüz hiç bir silahlı eyleme teşebbüs edilmemiş olsa bile, silahlar
veya patlayıcı maddeler örgütün amaçları doğrultusunda hazırlanmış veya elde
bulundurulmuş ise, örgüt silahlı sayılır.


             Suç
faili, memur veya kamu hizmetiyle görevli kimse ise yukarıdaki fıkralara göre verilecek
ceza, yarıdan bir katına kadar artırılır.


             Suçun
işlenmesine ayrılan veya suçun işlenmesinde kullanılan veya suçtan doğan değer
veya ürünlerin veya bunların yerine geçen şeylerin ve müsaderesi gereken her
türlü eşyanın gelirlerinin veya suçtan doğan her türlü yararın Devlete
intikaline hükmolunur.


             Bu
madde hükümleri, nasıl adlandırılırsa adlandırılsın, amaçları yukarıda
tanımlanan örgütle aynı olan ve yıldırma veya korkutma veya sindirme gücünü
kullanan açık veyagizli örgütlere de uygulanır.


             Örgüt
mensuplarınca veya örgüt adına örgüt üyesi olmayanlar tarafından birinci
fıkrada gösterilen amaçları gerçekleştirmek üzere işlenen suçların ve 1.3.1926
tarihli ve 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 296 ncı maddesinde öngörülen cürmün
cezaları üçte birden yarıya kadar artırılır.


             Bu
Kanunda öngörülen suçları işleyen veya örgütlerin eylemlerini, amaçlarını, hedeflerini,
bu kişi veya örgütlere haksız çıkar sağlamak veya örgütün korkutma, sindirme,
yıldırma gücünü artırmak amacıyla yazılı, sesli veya görsel yayın araçlarıyla
yayımlanan veya her ne suretle olursa olsun propagandasını yapan hakkında iki
yıldan dört yıla kadar ağır hapis ve birmilyar liradan beşmilyar liraya kadar
ağır para cezasına hükmolunur. Ayrıca yayın organının faaliyetlerinin bir
günden üç güne kadar durdurulmasına karar verilir.


             İletişimin
dinlenmesi veya tespiti


             Madde
2 – Bu Kanunda öngörülen suçları işleme veya bunlara iştirak
yahut işlendikten sonra faillere her ne suretle olursa olsun yardım veya
aracılık veyayataklık etme kuşkusu altında bulunan kimselerin kullandıkları
telefon, faks ve bilgisayar gibi kablolu, kablosuz veya diğer elektromanyetik
sistemlerle veya tek yönlü sistemlerle alınan veya iletilen sinyalleri,
yazıları, resimleri, görüntü veya sesleri ve diğer nitelikteki bilgileri
dinlenebilir veya tespit edilebilir. Tespit edilenler mühürlenerek yetkililerce
zapta bağlanır.


_______________


(1)      Bu
arada bulunan; “veya kişileri kendilerine tabi kılmaya zorlamak veya mensupları
arasında her ne suretle olursa olsun açık veya gizli işbirliği yapmak” ibaresi
6/12/2001 tarihli ve 4723 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle metinden
çıkarılmıştır.


(2)     
Bu fıkrada bulunan; “zor
veya tehdit” ibaresi, 6/12/2001 tarihli ve 4723 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle
“tehdit, baskı, cebir veya şiddet” olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.





7640


 


             İletişimin
dinlenmesine veya tespitine ilişkin kararlar, ancak kuvvetli belirtilerin
varlığı halinde verilebilir.


             Başka
bir tedbir ile failin belirlenmesi, ele geçirilmesi veya suç delillerinin elde
edilmesi mümkün ise, iletişimin dinlenmesine veya tespitine karar verilemez.


             Resmi
veya özel her türlü iletişim kuruluşlarının tuttukları, iletişimin içeriği
dışında kalan kayıtlar hakkında da yukarıdaki hükümler uygulanır.


             Dinlenme
veya tespite veya kayıtların incelenmesine hakim karar verir. Gecikmesinde
sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısıda bu hususlarda yetkilidir. Hakim
kararı olmaksızın yapılan bu gibi işlemlerin yirmi dört saat içinde hakim
kararına bağlanması şarttır. Sürenin dolması veya hakim tarafından aksine karar
verilmesi halinde tedbir Cumhuriyet Savcısı tarafından derhal kaldırılır.


             Dinleme
ve tespit kararları en çok üç ay için verilebilir, bu süre en çok iki defa üçer
aydan fazla olmamak üzere uzatılabilir.


             İletişimin
dinlenmesi ve tespiti sırasında bu Kanunda öngörülen suçların işlendiğine
ilişkin şüphe ortadan kalkarsa, tedbir Cumhuriyet savcısı tarafından
kaldırılır. Bu gibi hallerde tedbir uygulaması sonucu elde edilen verilir,
Cumhuriyet savcısının denetimi altında derhal ve nihayet on gün içinde yok
edilirve durum bir tutanakla belirlenir.


             Cumhuriyet
savcısı veya görevlendireceği kolluk mensubu, iletişim kurum ve kuruluşlarında
görevli veya böyle bir hizmeti vermeye yetkili olanlardan, dinleme ve kayda
alma işlemlerinin yapılmasını ve bu amaçla cihazların kurulmasını istediğinde,
bu istem derhal yerine getirilir ve işlemin başladığı ve bitirildiği tarih ve
saat bir tutanakla saptanır.


             Gizli
izleme


             Madde 3 – Bu Kanunda öngörülen suçları işlediklerinden
kuşku duyanların mesken, ikametgah, işyeri veya kamuya açık yerlerdeki her
türlü faaliyetleri, teknik araçlarla gizli olarak gözetlenebilir, izlenebilir,
ses ve görüntü kaydına alınabilir.


             Kayıt ve verilerin incelenmesi


             Madde 4 – Bu Kanunda öngörülen suçların veya
delillerinin ortaya çıkarılması için,suçların işleniş biçimlerine benzer tutum
ve davranışlarda bulunan kişilere ilişkin yer,kuruluş,çevre ve
kurumdaki,Devletin ulusal güvenliği bakımından gizli kalması zorunlu olanlar
hariç her türlü resmi ve özel kayıtlarla verileri incelenebilir.


             Gizli
görevli kullanılması


             Madde
5 – Bu Kanunun kapsamına giren suçların soruşturulmasında, diğer
tedbirlerin yeterli olmadığının anlaşılması halinde, kamu görevlileri gizli
görevli olarak kullanılabilir.


             Gizli
görevli gerektiğinde örgüt içine de sızarak, gözetlemek, izlemek, örgüte
ilişkin her türlü araştırmada bulunmak ve suçlarla ilgili diğer delil, iz, eser
ve emareleri toplamakla yükümlüdür.





7641


 


             Gizli
görevli, 1 inci maddede yazılı suçları işlediğinden şüphe edilen bir veya
birden çok kişinin gözetlenmesi ile görevlendirildiğinde, bu kişilerin evvelce
suç işlemiş olması veya bu Kanunda Öngörülen suçları işlemesi tehlikesinin
varlığını gösteren somut belirtilerin bulunması veya suç işlemeyi meslek veya
alışkanlık haline getirmiş olmaları gereklidir.


             Gizli
görevli, görevlendirildiği örgütün işlemekte olduğu suçlardan sorumlu
tutulamaz. Gizli görevli görevini yerine getirirken suç işleyemez.


             Gizli
görevlinin kimliği saklı tutulur.


             Bu
maddenin uygulanması, gizli görevlinin kendisinin ve aile bireylerinin
güvenlikleri yönünden benzeri bir göreve atanması için gerekli hususlar,
İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.


             Hak
ve alacaklara ilişkin tedbirler


             Madde
6 – 13.11.1996 tarihli ve 4208 sayılı Kanun hükümleri saklı
kalmak üzere;bu Kanunun 1 inci maddesinde yazılı suçları işlediğine dair
kuvvetli belirtiler bulunan kişilerin bu Kanun kapsamındaki fiillerinden elde
ettikleri hususunda kuvvetli belirtiler bulunan her türlü menkul ve
gayrimenkullerine soruşturma sırasında el konulmasına; bankalar ve banka dışı
mali kurumlar ile diğer gerçek ve tüzel kişiler nezdindeki, kiralık kasa
mevcutları da dahil olmak üzere hak ve alacakları üzerindeki tasarruf
yetkisinin tamamen veya kısmen kaldırılmasına, bir tevdi mahalline
yatırılmasına, hak ve alacaklar ile mal, kıymetli evrak, nakit ve sair değerlerin
idaresi için diğer tedbirlerin alınmasına karar verilebilir. (1)


             Yukarıdaki
fıkrada belirtilen mal varlığının yurt içinde ve yurt dışında araştırılması,incelenmesi,
tesbiti ve değerlerinin takdiri, ilgili Cumhuriyet savcılığınca istendiğinde,
Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı tarafından yerine
getirilir.


             Birinci
fıkrada belirtilen mal varlığının meşruluğu anlaşıldığında el koyma tedbirine
karar verilmez veya verilmiş olan karar kaldırılır.


             Sanık
mahkum edildiğinde söz konusu mal varlığı Devlete intikal eder.


             Tanığın
ve görevlilerin korunması


             Madde
7 – Tanığın kimliğinin veya meskeninin veya ikametgahının veya
işyerinin bilinmesi,kendisi veya başkaları için ciddi bir tehlike ihtimalini
ortaya çıkarırsa;


             a)Tanık
için her türlü tebligatın yapılacağı ayrı bir adres tesbit edilebilir ve
tanığın kimliği soruşturmanın her aşamasında gizli tutulabilir.


             b)Tanığın
verdiği bilgilerden hareketle diğer delillerin tesbitinin mümkün olması halinde,kimliği
soruşturmanın hiç bir aşamasında açıklanmaz.


 


 


 


 


_________________


(1)   
Bu fıkrada
bulunan; “şüpheler” ve “şüphe” kelimeleri, 6/12/2001 tarihli ve 4723 sayılı Kanunun
4 üncü maddesiyle “belirtiler” olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.





7642


           Tanığın dinlenmek suretiyle
kimliğinin açıklanması gerektiğinde, tanık hakkında 12.4.1991 tarihli ve 3713
sayılı Terörle Mücadele Kanununun 20 nci maddesindeki hükümlerin uygulanmasına
karar verilebilir.


             Yukarıdaki
fıkralarda yer alan hükümler,muhbirler ve bu Kanunun kapsamına giren suçlara ait
istihbaratta veya soruşturulmasında görev alan kolluk amir ve memurları
hakkında da uygulanır,kimlik bilgileri ile görevine ve özel hayatına ilişkin
bilgiler hiçbir şekilde açıklanamaz.


             Kimlik,
görev ve özel hayata ilişkin bilgileri açıklayanlara veya açıklanmasına
yardımcı olanlara bir yıldan iki yıla kadar hapis cezası verilir.


             İşlemlerin
uygulanması


             Madde 8 – 3, 4, 5, 6 ve 7 nci maddelerde öngörülen tedbir ve işlemlere ait
kararların alınmasında ve uygulanmasında 2 nci maddedeki usul ve esaslara uyulur.



             Yurtdışına
çıkma yasağı


             Madde
9 – Bu Kanunun kapsamına giren suçlarda,şüpheli ve sanıkların
yurt dışına çıkmalarının geçici olarak yasaklanmasına, hazırlık soruşturmasında
hakim,son soruşturma safhasında ise mahkemece karar verilebilir. Ancak, gecikmesinde
sakınca varsa Cumhuriyet savcısı da şüphelilerin yurt dışına çıkmalarının
geçici olarak yasaklanmasına karar verebilir. Bu karar derhal ve nihayet
yirmidört saat icinde hakimin onayına sunulur. Hakim kararını yirmidört saat
içinde açıklar; aksi halde Cumhuriyet savcısının kararı kendiliğinden yürürlükten
kalkar.


             Gizliliğin
ihlali, yetkililerin sorumluluğu ve cezalandırılması


             Madde
10 – Bu Kanun gereğince yürütülen işlemler ve hazırlık
soruşturması sırasında alınan kararlar gizlidir. Gizliliği ihlal edenler
hakkında iki yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.


             Bu
Kanunun 2 nci maddesinin yedinci fıkrasına göre imha edilmesi gereken verileri
imha etmeyenler veya bu verileri açıklayanlar veya her ne suretle olursa olsun
kullananlar hakkında da aynı cezaya hükmolunur.


             Bu
Kanunun uygulanması ile ilgili yetkilerin suistimal edilerek başka kanun
hükümleri ihlal edilirse, o kanunlarda yazılı cezalar yarıdan bir katına kadar
artırılır ve bu Kanunun 12 nci maddesi hükümleri uygulanır.


             Yargılama
usulü


             Madde
11 – Bu Kanunun kapsamına giren suçlardan dolayı yargılama görevi
yetkili Devlet Güvenlik Mahkemesince yerine getirilir. (1) (Mülga
ikinci cümle: 6/12/2001-4723/5 md.)


             Bu
Kanunda geçen hakim, yetkili Devlet Güvenlik Mahkemesi yedek üyesidir. Cumhuriyet
savcısı ise yetkili Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılıdır.
(1)


             Bu
Kanunda öngörülen suçların yargılanmasında, bu Kanun hükümleri ve 16.6.1983
tarihli ve 2845 sayılı Devlet Güvenlik Mahkemelerinin Kuruluş ve Yargılama
Usulleri Hakkında Kanun hükümleri uygulanır. (1)


 


­­­­­­­­­­–––––––––––


(1) 16/6/2004 tarihli ve 5190 sayılı Kanunun Geçici 5
inci Maddesi; diğer kanunlarda geçen "Devlet Güvenlik Mahkemesi",
"Devlet Güvenlik Mahkemesi Yedek Hâkimliği", "Devlet Güvenlik
Mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığı ve Cumhuriyet savcısı" ibarelerinin
sırasıyla "1412 sayılı Kanunun 394/a maddesi gereğince Hâkimler ve
Savcılar Yüksek Kurulunca görevlendirilecek veya kurulacak ağır ceza
mahkemesi", "ağır ceza mahkemesi üyesi", "1412 sayılı
Kanunun 394/a maddesinde belirtilen suçları soruşturmak ve kovuşturmakla
görevlendirilen Cumhuriyet savcısı" olarak uygulanacağını hüküm altına
almıştır.





7643


 


             Tedbire
dönüştürme ve erteleme yasağı


Madde 12 – Bu Kanunda öngörülen
suçlardan dolayı verilen cezalara 13.7.1965 tarihli ve 647 sayılı Cezaların
İnfazı Hakkında Kanunun 4 ve 6 ncı maddeleri uyglanmaz.


             Tutukluların
muhafazası, cezaların infazı ve şartla salıverme


             Madde
13 – Bu Kanun kapsamına giren suçlardan tutuklananlar ile mahkum
olanlar hakkında Terörle Mücadele Kanununun 16 ve 17 nci maddesi hükümleri
uygulanır.


             Pişmanlık


             Madde
14 – Terörle Mücadele Kanununun kapsamına giren suçlar hariç, bu
Kanunun öngördüğü suçlarda;


             a)
Ferden örgütle ilgili bir suç işlememiş olup da, örgüt tarafından herhangi bir
suç işlenmeden önce,


             b)
Hazırlık soruşturmasına başlandıktan sonra, ferden örgütle ilgili bir suç
işlememiş olanlardan örgüt ve fiilleri ve mensupları hakkında bilgi vererek,


             Örgütten
çekilenler hakkında kovuşturma yapılmaz.


             c)
Suçların icrasından sonra soruşturmaya başlanmadan önce yetkili mercilere
başvurup bilgi vererek suçluların yakalanması hususunda yardımda bulunanların
cezaları sekizde bire kadar,


             Suçların
icrasından sonra hazırlık soruşturması sırasında yetkili mercilere başvurup
bilgi vererek suçluların yakalanması hususunda yardımda bulunanların cezaları
altıda bire kadar, indirilir.


             d)
Son tahkikat sırasında başvurup bilgi vererek suçluların yakalanması hususunda
yardımda bulunanların cezaları dörtte bire kadar indirilir.


             e)
Örgütün yöneticileri hariç olmak kaydıyla, hüküm kesinleştikten sonra başvurup
bilgi vererek suçluların yakalanması hususunda yardımda bulunanların cezaları
yarıya kadar indirilir.


             Örgütlere
yardım


             Madde
15 – Türk Ceza Kanununun 314 üncü maddesi hükümleri bu Kanunun
kapsamına giren suçlar hakkında da uygulanır.


             Araştırma
ve tedbire ilişkin hükümlerin uygulanacağı diğer haller


             Madde 16 – Bu Kanunun 2 ila 10 uncu maddeleri, Terörle Mücadele Kanunu
kapsamına giren suçlarla, 21.7.1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat
Varlıklarını Koruma Kanunu, 10.7.1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve
Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun ve Türk Ceza Kanununun 403,404 ve 406
ncı maddelerinde yer alan suçlar teşekkül halinde işlendiğinde de uygulanır.


             Saklı
hükümler


             Madde
17 – Türk Ceza Kanununda ve diğer özel kanunlarda tanımlanmış
olan örgütlü suçlar hakkındaki hükümler saklıdır.


             Yürürlük


             Madde 18 – Bu Kanunyayımı tarihinde yürürlüğe girer.


             Yürütme


             Madde
19 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.