Bağcılık Yönetmeliği

Bu Yönetmeliğin amacı; bağcılığa uygun coğrafi bölgelerin belirlenmesini, bağ alanları ile asma ve üzümden elde edilen ürünlerin çeşit ve miktarlarının tespitini, planlanmasını, kaliteli ve sağlıklı ürün yetiştirme ve işlemeye yönelik tedbirlerin alınmasını, sertifikalı asma fidanı üretimini ve bu fidanlarla modern bağ tesisinin teşvik edilmesini, üretici, işleyici ve ticaretini yapanların kayıt altına alınarak veri tabanının oluşturulmasını sağlamaktır.

Bu Yönetmelik, ülke bazında çeşit ve amaca yönelik asma fidanı yetiştiricilerini, üzüm üreticilerini, ürün işleyicilerini, bağ ürünlerinin ticaretini yapanlar ile çeşit bazında bağ, asma fidanı ve üretim alanlarını, üretim miktarlarının tespiti ile bağcılığa uygun yörelerin belirlenmesini ve kayıt altına alınmasını kapsar.

Bu Yönetmelik; a) 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanunu’nun 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (l) bendine dayanılarak, b) Avrupa Birliği, Topluluk bağ kaydının oluşturulmasına ilişkin 24/7/1986 tarihli ve EEC No 2392/86 sayılı ve Topluluk bağ alanlarının kayıt altına alınmasına ilişkin 3/3/1987 tarihli ve EEC No 649/87 sayılı Komisyon Tüzüğüne paralel olarak hazırlanmıştır.

Bu Yönetmelikte geçen; a) Asma çoğaltım materyali: Tohum ve her türlü vejetatif aksam kullanılarak elde edilen fidan üretim materyalini, b) Asma fidanı: Aşılı ve aşısız olarak üretilen sertifikalı asma fidanlarını, c) Bağ alanı: Değişik amaçlarla her çeşit asma yetiştirilen alanları, ç) Bağ işletme belgesi: Bağcılık yapan gerçek ve tüzel kişilere Bakanlık tarafından verilen belgeyi, d) Bağcılık komitesi: Bağcılıkla ilgili her türlü teknik ve idari düzenleme ile denetim ve organizasyonu yapmaya yetkili birimi, e) Bağ ürünleri: Asmadan elde edilen her türlü aşı gözü, aşı kalemi, çelik, asma yaprağı, üzüm ve üzümden elde edilen ürünleri, f) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını, g) Çiftçi kayıt sistemi: Bakanlık tarafından oluşturulan üreticilerin kayıt altına alındığı tarımsal veri tabanını, ğ) Fidanlık: Aşılı ve aşısız sertifikalı asma fidanı üretimi amacıyla oluşturulan alanlar ile laboratuvar ortamlarını, h) İl/İlçe müdürlüğü: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı il/ilçe müdürlüğünü, ı) İşletme: Teknik ve ekonomik anlamda yetiştiricilik ve üretim yapan tesisi, i) İşletme dosyası: Bağ ürünlerinin işleyicisi ve pazarlayıcısı olan gerçek ve tüzel kişilerin tutmak zorunda oldukları kayıtları, j) İşleyici: Hasat öncesi ve sonrası elde edilen ürünleri, değişik amaçlarla işleyen ve piyasaya arz eden gerçek ve tüzel kişileri, k) Modern bağ tesisi: Sertifikalı aşılı asma fidanları ile kurulan ve telli sistemle yetiştirilen bağ tesislerini, l) Üretici: Değişik amaçlara yönelik olarak bağcılık yapan gerçek ve tüzel kişileri, m) Üretim dosyası: Asma fidanı, asma yaprağı ve üzüm üretimi izni verilmiş gerçek ve tüzel kişilerin tutmak zorunda oldukları kayıtları, ifade eder.

Bağcılığa uygun bölgeler; iklim özellikleri, toprak sınıf özellikleri ve arazi kullanım kabiliyeti dikkate alınarak bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıl içinde Bakanlıkça belirlenir.

Halihazırda bin metrekare (1 dekar) ve üzeri alanda bağcılık yapanlar, bir yıl içinde beyanname vermek suretiyle Bakanlığa bildirimde bulunmakla yükümlüdürler. (2) Beyanname verme süresinin sona ermesinden itibaren en geç üç yıl içinde beyannamede belirtilen hususların yerinde inceleme ve kontrolleri yapılarak bağ alanlarının yerleri, yüzölçümleri, üzüm çeşitleri tespit edilip kayıt altına alındıktan sonra veri tabanı oluşturulur. (3) Bir dekar ve üzeri alanda yeni bağ alanlarının tesis edilmesi ve bağ alanlarında çeşit değiştirilmesi, söküm ve yeniden dikim yapılması Bakanlık iznine tabidir. İzin verilecek üreticilerin üretim alanlarında gerekli inceleme ve kontroller Bakanlıkça yapılır. (4) Bu madde hükümlerine göre yeni bağ tesis eden, çeşit değiştiren, yeniden dikim yapanlar ile halihazırdaki bağ alanı sahiplerine, Bakanlık tarafından Bağ Üretici Belgesi verilir.

Bağ alanları için yapılacak teşvikler Bakanlıkça tespit edilir ve Bakanlığın taşra teşkilatı tarafından uygulanır. İzinsiz yeni bağ tesis eden, çeşit değiştiren, söküm ve yeniden dikim yapan işletmeciler, üç yıl süre ile bu üretim alanları için uygulanan teşvik ve desteklerden faydalanamaz.

Üretilen, işlenen ve stoklanan bağ ürünlerinin miktarları ve çeşitleri işleyiciler ve üreticiler tarafından ayrı ayrı kayıt altına alınır. Her üretim yılı için asma fidanı, asma yaprağı, üzüm ve diğer bağ ürünü üreticileri ek-1’de yer alan üretim dosyası, bağ ürünlerinin işleyicileri ve pazarlayıcıları ise ek-2’de yer alan işletme dosyası tutmak zorundadır. (2) Belirtilen dosyalardaki bilgiler Bakanlık il ve ilçe müdürlükleri tarafından kontrol edilir. İlgili kişiler, bu kayıtları istenildiğinde Bakanlığa vermek zorundadır. Bu kayıtlarla ilgili teknik ve ticari bilgiler ifşa edilemez, ancak Bakanlıkça istatistiki bilgi olarak değerlendirilir. (3) Üreticilerin Çiftçi Kayıt Sistemine kayıtlı olmaları şartı aranır. (4) İşletme ve üretim dosyalarının tutulmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.

Bağ alanlarında dikim, yeniden dikim ve çeşit değiştirme için kullanılacak asma çoğaltım materyallerinin sertifikalı olması zorunludur. (2) Üzüm çeşitlerine ait anaç, fidan ve asma çoğaltım materyallerinin ithal edilmesi Bakanlık iznine tabidir. (3) Yurt içinden ve yurt dışından temin edilecek olan asma çoğaltım materyalleri için 15/5/1957 tarihli ve 6968 sayılı Ziraî Mücadele ve Ziraî Karantina Kanunu ve 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu hükümleri uygulanır.

Bağ ve asma fidanlarının yetiştirme dönemlerinde alınacak kültürel tedbirler ile bağcılıkta uygulanacak dikim, terbiye sistemi, bakım yöntemleri ve bitki sağlığı uygulamaları Bakanlığın ilgili mevzuatı doğrultusunda yapılır.

Bölgelerin iklim özellikleri, üzümlerin yetiştirme amacı ve çeşit özellikleri göz önüne alınarak hasat zamanları, Bağcılık Komitesi tarafından belirlenir. Ürünler, kullanım amacına göre ürün kalitesini düşürecek şekilde geç veya erken hasat edilemez. (2) Hasat edilen bağ ürünleri, amacı doğrultusunda 27/5/2004 tarihli ve 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun ve 8/6/1942 tarihli ve 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu ve bu kanunlara dayanılarak çıkarılan mevzuat hükümlerine uygun olarak işlenir.

Asma çoğaltım materyalleri ve bağ ürünlerinin kaliteli, sağlıklı ve tekniğine uygun üretilmesi, hasat uygunluk kriterleri ve hasat zamanının belirlenmesi, işlenmesi, piyasaya arzı ve bağcılıkla ilgili benzeri konularda yetkili olmak üzere Bakanlık bünyesinde Bağcılık Komitesi teşkil ettirilir. Bu komite bağcılık konusunda deneyimli, Tarım ve Köyişleri Bakanlığından dört, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı, Türkiye Ziraat Odaları Birliği, Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu, Şarap Üreticileri Derneği, üniversitelerin ziraat fakülteleri, üzüm üretici birlikleri ile üzümle uğraşan tarım satış kooperatifleri adına birer olmak üzere toplam oniki üyeden oluşur. Bu komiteye bağlı olarak illerde vali veya görevlendireceği vali yardımcısı başkanlığında il müdürü, ziraat odası başkanı ve bağcılıkla iştigal eden sektör temsilcilerinin katılımı ile yeter sayıda alt komiteler oluşturulabilir, sekreteryası il müdürlüğünce yürütülür. (2) Bağcılık Komitesinin çalışma usul ve esasları Bakanlıkça belirlenir.

Toplam bir dekarın altında olan bağ alanlarında kendi ihtiyacı için üretimde bulunanlara bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz.

Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesi yayımı tarihinde; diğer maddeler yayımı tarihinden bir yıl sonra yürürlüğe girer.

Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.