Yargıtay5. Ceza DairesiCeza Hukukuİhale Hukuku
Yargıtay 5. Ceza Dairesi E.2012/581 K.2013/772
Özet: Uyuşmazlık konusu: Kooperatif yönetim kurulu üyelerinin görevlerini kötüye kullanarak ihale ve ödeme süreçlerinde haksız kazanç elde etmesi; Mahkeme sonucu: Sanıkların görevi kötüye kullanmak suçundan mahkumiyet kararı verildi.
MAHKEMESİ: Ağır Ceza Mahkemesi
SUÇ: Zimmet
HÜKÜM: Sanıkların görevi kötüye kullanmak suçundan mahkümiyetlerine
Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelendi;
Hükmolunan sonuç ceza miktarı ve yasal süresinde yapılmaması nedenleriyle sanıklar müdafiin duruşmalı inceleme isteminin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 318. maddesi uyarınca reddiyle, incelemenin duruşmasız yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:
Suç tarihi ve öncesinde S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifi yönetim kurulu başkan ve üyeleri olan sanıkların, kooperatif genel kurulunun 03/07/1994 tarihli kararıyla ihale komisyonu olarak yetkilendirildikleri, 1997 yılında altı istekli firmanın katıldığı ihalede inşaat yapım işini aynı zamanda sanıklardan ...'ın kardeşi olup hakkındaki beraet hükmü temyiz edilmeksizin kesinleşen ...'in o yıla ait bayındırlık birim fiyatlarının % 9 üzerinde bir bedelle ancak diğer isteklilere göre en uygun fiyatı vererek aldığı, aynı yıl içinde başlayan inşaatlara ilişkin taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre müteahhidin hakedişlerinin inşaatın ilerlemesine göre otuzar günlük dönemlerde ödenmesinin kararlaştırıldığı, ancak dosyada bulunan Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Başkontrolörü ... ... tarafından düzenlenmiş 30/01/2006 tarihli rapor ile diğer bir kısım raporlarda belirtildiği üzere, yönetim kurulunun müteahhide ödemeleri hakedişler karşılığında değil, kooperatifin kasa ve banka mevcutlarından sürekli olarak yaptığının, sanıkların ibra edilmedikleri ve yeniden seçilmedikleri 23/06/2002 tarihli genel kurul toplantısından sonra ve henüz görevi devretmeden, tespit edilebilen bir hakedişi olmadığı için o anda kooperatife borçlu ya da kooperatiften alacaklı olduğu belirlenemeyen ...'e, kooperatif banka hesaplarından bizzat çektikleri veya personele çektirdikleri paralarla, bir kısım kooperatif üyelerinden tahsil ettikleri para toplamı olan 8.718 TL'yi ödeyip bunu kooperatifin yasal defterlerine kaydettikleri, mahkemece yargılama safhasında dosya üzerinden yaptırılan bilirkişi incelemesi sonunda hazırlanan 29/06/2007 tarihli raporda özetle, kooperatif yönetiminin ihale koşullarına uymadan, tam rekabet ortamı yaratmadan, keşif özeti çıkartmadan, indirim talep etmeden ve genel kurul kararı olmadan % 9 zamla ihale yapmak ve genel kurulda seçilmeyen, ibra edilmeyen sanıkların bankadan çektikleri tutarları müteahhide ödemek suretiyle görevlerini kötüye kullandıkları, hakedişlerle ilgili olarak müteahhide fazla ödeme yapılmış olmasının kuvvetle muhtemel olduğu, ancak bunun mahallinde teknik bilirkişilerce incelenmesi gerektiği hususlarının ifade edildiği, sanıkların görevi sona erip olayın cezai yönünün yanında hukuksal boyutlarının da yargıya taşınmasıyla ilgili kooperatifin yeni yönetimi tarafından davalı sıfatıyla sanıklar aleyhine müteahhit ...'e yapıldığı iddia edilen gerçeğe aykırı hakedişler bakımından açılan alacak davasının Sincan Asliye Ticaret Mahkemesinin 2007/5 Esasında görüldüğü, bu dosya kapsamında mahallinde yapılan keşfe istinaden düzenlenen 03/03/2008 tarihli raporda dava tarihi itibariyle inşaat nedeniyle yapılan fazla ödeme miktarının 277.421 TL olduğunun saptandığı, yine Sincan 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/347 D.İş sayılı dosyasında tespit edilen kooperatif inşaatı projesinde mevcut bulunup müteahhit tarafından yaptırılmayan aspiratör bacaları ile kullanılamayacak durumdaki doğalgaz bacaları yönünden aslında ödenmemesi gerekirken ödenen 36.520 TL'nin bu miktara dahil olduğunun belirtildiği, sanıkların ise aşamalardaki savunmalarında yüklenen eylemleri işlediklerine ilişkin iddiaları reddederek müteahhide yapılan ödemelerin fazla olmadığını, genel kurulda yönetim değişikliği olmasından sonra yeni yönetim oluşuncaya kadar kooperatifin devam eden işlerini kendilerinin yürüttüğünü, bu nedenle ve inşaatların da aksamaması için ödeme yaptıklarını, suç kastlarının bulunmadığını belirttikleri anlaşılan somut olayda, işin niteliği gereği öncelikle dosya kapsamında yer alan bilirkişi raporunun doğrudan yapılmış bir keşif ve gözleme dayanmadığı, hakediş miktarlarının fazla ödenmesinin kuvvetle muhtemel olduğu biçimindeki varsayıma dayalı tespiti ve içeriği itibariyle de yeterli kanaat oluşturmaya elverişli bulunmadığı gözetilerek ilgili kooperatif inşaatlarına ait plan, proje, metraj cetvelleri, hakediş raporları, harcamalarla ilgili belgeler temin edilip, Sincan Asliye Ticaret Mahkemesinin 2007/5 Esas sayılı dosyası veya onaylı örneği de getirtilip dosya içine alındıktan sonra inşaat konusunda uzman bilirkişilerin katılımıyla mahallinde keşif yapılıp suç tarihleri itibariyle inşaatların fiziki gerçekleşme oranları, projeye göre yapılan işlerle varsa proje harici işlerin belirlenmesi, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları baz alınarak toplam inşaat maliyetinin ve kullanılan malzeme miktarı ile değerinin tespitinden sonra Sayıştay emekli uzman denetçilerinden oluşan üç kişilik bilirkişi heyetine dosya tevdii olunarak iddia konusu tüm eylemler ayrıntılı biçimde değerlendirilmek ve sanıklar tarafından müteahhide gerçeğe aykırı ve fazladan hakediş tutarları ödenip ödenmediğinin, sanıkların her birinin sorumluluğu ayrı ayrı irdelenmek suretiyle rapor alınmasından sonra hukuki durumlarının tayin ve takdiri gerekirken, eksik soruşturma ve incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi,
Kanuna aykırı, sanıklar müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükümlerin kazanılmış hak saklı tutularak 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK'nın 321 ve 326. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 24/01/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
SUÇ: Zimmet
HÜKÜM: Sanıkların görevi kötüye kullanmak suçundan mahkümiyetlerine
Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelendi;
Hükmolunan sonuç ceza miktarı ve yasal süresinde yapılmaması nedenleriyle sanıklar müdafiin duruşmalı inceleme isteminin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 318. maddesi uyarınca reddiyle, incelemenin duruşmasız yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:
Suç tarihi ve öncesinde S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifi yönetim kurulu başkan ve üyeleri olan sanıkların, kooperatif genel kurulunun 03/07/1994 tarihli kararıyla ihale komisyonu olarak yetkilendirildikleri, 1997 yılında altı istekli firmanın katıldığı ihalede inşaat yapım işini aynı zamanda sanıklardan ...'ın kardeşi olup hakkındaki beraet hükmü temyiz edilmeksizin kesinleşen ...'in o yıla ait bayındırlık birim fiyatlarının % 9 üzerinde bir bedelle ancak diğer isteklilere göre en uygun fiyatı vererek aldığı, aynı yıl içinde başlayan inşaatlara ilişkin taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre müteahhidin hakedişlerinin inşaatın ilerlemesine göre otuzar günlük dönemlerde ödenmesinin kararlaştırıldığı, ancak dosyada bulunan Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Başkontrolörü ... ... tarafından düzenlenmiş 30/01/2006 tarihli rapor ile diğer bir kısım raporlarda belirtildiği üzere, yönetim kurulunun müteahhide ödemeleri hakedişler karşılığında değil, kooperatifin kasa ve banka mevcutlarından sürekli olarak yaptığının, sanıkların ibra edilmedikleri ve yeniden seçilmedikleri 23/06/2002 tarihli genel kurul toplantısından sonra ve henüz görevi devretmeden, tespit edilebilen bir hakedişi olmadığı için o anda kooperatife borçlu ya da kooperatiften alacaklı olduğu belirlenemeyen ...'e, kooperatif banka hesaplarından bizzat çektikleri veya personele çektirdikleri paralarla, bir kısım kooperatif üyelerinden tahsil ettikleri para toplamı olan 8.718 TL'yi ödeyip bunu kooperatifin yasal defterlerine kaydettikleri, mahkemece yargılama safhasında dosya üzerinden yaptırılan bilirkişi incelemesi sonunda hazırlanan 29/06/2007 tarihli raporda özetle, kooperatif yönetiminin ihale koşullarına uymadan, tam rekabet ortamı yaratmadan, keşif özeti çıkartmadan, indirim talep etmeden ve genel kurul kararı olmadan % 9 zamla ihale yapmak ve genel kurulda seçilmeyen, ibra edilmeyen sanıkların bankadan çektikleri tutarları müteahhide ödemek suretiyle görevlerini kötüye kullandıkları, hakedişlerle ilgili olarak müteahhide fazla ödeme yapılmış olmasının kuvvetle muhtemel olduğu, ancak bunun mahallinde teknik bilirkişilerce incelenmesi gerektiği hususlarının ifade edildiği, sanıkların görevi sona erip olayın cezai yönünün yanında hukuksal boyutlarının da yargıya taşınmasıyla ilgili kooperatifin yeni yönetimi tarafından davalı sıfatıyla sanıklar aleyhine müteahhit ...'e yapıldığı iddia edilen gerçeğe aykırı hakedişler bakımından açılan alacak davasının Sincan Asliye Ticaret Mahkemesinin 2007/5 Esasında görüldüğü, bu dosya kapsamında mahallinde yapılan keşfe istinaden düzenlenen 03/03/2008 tarihli raporda dava tarihi itibariyle inşaat nedeniyle yapılan fazla ödeme miktarının 277.421 TL olduğunun saptandığı, yine Sincan 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/347 D.İş sayılı dosyasında tespit edilen kooperatif inşaatı projesinde mevcut bulunup müteahhit tarafından yaptırılmayan aspiratör bacaları ile kullanılamayacak durumdaki doğalgaz bacaları yönünden aslında ödenmemesi gerekirken ödenen 36.520 TL'nin bu miktara dahil olduğunun belirtildiği, sanıkların ise aşamalardaki savunmalarında yüklenen eylemleri işlediklerine ilişkin iddiaları reddederek müteahhide yapılan ödemelerin fazla olmadığını, genel kurulda yönetim değişikliği olmasından sonra yeni yönetim oluşuncaya kadar kooperatifin devam eden işlerini kendilerinin yürüttüğünü, bu nedenle ve inşaatların da aksamaması için ödeme yaptıklarını, suç kastlarının bulunmadığını belirttikleri anlaşılan somut olayda, işin niteliği gereği öncelikle dosya kapsamında yer alan bilirkişi raporunun doğrudan yapılmış bir keşif ve gözleme dayanmadığı, hakediş miktarlarının fazla ödenmesinin kuvvetle muhtemel olduğu biçimindeki varsayıma dayalı tespiti ve içeriği itibariyle de yeterli kanaat oluşturmaya elverişli bulunmadığı gözetilerek ilgili kooperatif inşaatlarına ait plan, proje, metraj cetvelleri, hakediş raporları, harcamalarla ilgili belgeler temin edilip, Sincan Asliye Ticaret Mahkemesinin 2007/5 Esas sayılı dosyası veya onaylı örneği de getirtilip dosya içine alındıktan sonra inşaat konusunda uzman bilirkişilerin katılımıyla mahallinde keşif yapılıp suç tarihleri itibariyle inşaatların fiziki gerçekleşme oranları, projeye göre yapılan işlerle varsa proje harici işlerin belirlenmesi, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları baz alınarak toplam inşaat maliyetinin ve kullanılan malzeme miktarı ile değerinin tespitinden sonra Sayıştay emekli uzman denetçilerinden oluşan üç kişilik bilirkişi heyetine dosya tevdii olunarak iddia konusu tüm eylemler ayrıntılı biçimde değerlendirilmek ve sanıklar tarafından müteahhide gerçeğe aykırı ve fazladan hakediş tutarları ödenip ödenmediğinin, sanıkların her birinin sorumluluğu ayrı ayrı irdelenmek suretiyle rapor alınmasından sonra hukuki durumlarının tayin ve takdiri gerekirken, eksik soruşturma ve incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi,
Kanuna aykırı, sanıklar müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükümlerin kazanılmış hak saklı tutularak 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK'nın 321 ve 326. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 24/01/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.