Yargıtay 4. Hukuk Dairesi Ceza Hukuku · ön sınıflandırma
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2011/9852 K.2011/9497
Özet: (1) Uyuşmazlık, Ziraat Bankası’nın öğrencilerin hesaplarından haksız olarak para çekilerek zimmet suçu işlenmesiyle ortaya çıkan zarar talebidir; (2) Mahkeme, davalıların zimmetten sorumlu olduğunu kabul ederek, zararın reeskont faizi ve BSMV’si ile birlikte ödenmesini karara bağlamıştır.
MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi
Davacı T.C. Ziraat Bankası ... Şubesi vekili Avukat ... tarafından, davalı ... ve ... aleyhine 22/06/2006 gününde verilen dilekçe ile alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 19/04/2011 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.
2-Davalıların diğer temyiz itirazlarına gelince:
a-Dava haksız eylem nedeni ile uğranılan zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece davanın reddine ilişkin verilen kararın dairemizce bozulması üzerine, bozmaya uyarak istemi kabul etmiş; karar, davalılar tarafından temyiz olunmuştur.
Davacı, bankada öğrenim kredisi hesabı bulunan bir kısım öğrencilerin hesaplarından bilgileri dışında haksız olarak para çekilerek zimmet suçu işlendiğini, zimmet tutarının 28.705,00 YTL olduğunu, banka müfettişi incelemesine göre zimmetin davalıların sorumluluğu altındaki kartların gizli kalması gereken şifreleri kullanılarak gerçekleştirilmesi nedeniyle davalıların zimmetten malen sorumlu olduklarını belirterek gerçekleşen zararın 4489 sayılı yasanın 2/2 maddesi uyarınca hesaplanacak faiz ve BSMV'si ile birlikte davalılardan alınmasını istemiştir.
Davalılar ise, zimmetin sorumlusunun servis görevlisi ... ... olduğunu, müfettiş raporuna göre banka amir ve müdürü ile bir kısım personelin malen sorumluluğundan söz edilmesine karşın davanın yalnız kendilerine yöneltilmesinin haksız ve yersiz olduğunu ileri sürerek istemin reddedilmesi gerektiğini savunmuşlardır.
Yerel mahkemece, müfettiş raporu ve dosya üzerinden alınan bilirkişi raporuna göre davalılar hakkında açılan davanın reddine dair verilen ilk karar dairemizin 16.03.2009 gün ve 2008/8312-2009/3852 Esas Karar sayılı ilamı ile “….Dosya içinde bulunan ... Şubesi Görev Dağılımı belgesine göre, davalılar ile birlikte dava dışı Şefika Kürkçü’nün “bankkartların kargodan teslim alınmasından, güvenli bir şekilde muhafaza edilmesinden, şifreler ile bankkartların kayıtlara intikalinden ve müşterilere teslim edilmesinden sorumlu oldukları ve ilgili personelin iş bölümü cetveli altında imzalarının bulunduğu anlaşılmaktadır. BK'nun 50. ve 51. maddelerinde haksız eylemin ve bunun sonucunda ... zararın birden fazla kişi tarafından meydana getirilmesi durumunda zarar gören dilediği takdirde zarardan eyleme katılanların birisinin, birkaçının veya tamamının zincirleme olarak sorumlu tutulmalarını isteyebilir. Bu durumda; davalıların görev ve sorumlulukları altında bulunan banka kartlarının sahiplerinin bilgisi ve rızası dışında, dava dışı ... ... tarafından aktif hale getirilerek zimmetine para geçirmesi eyleminde dayanışmalı sorumluluklarının bulunduğunun kabulü gerekir. Davalılar dışında zimmet eyleminden dayanışmalı olarak başka sorumluların da bulunması davalıların sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Davacı bankanın zararının kapsamı belirlenip varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçeyle istemin tümden reddedilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir….” denilerek karar bozulmuş, yerel mahkemece, bozmaya uyulmasına karar verilerek, davacının zimmet nedeni ile uğradığı zararın reeskont faizi ve BSMV'si ile birlikte tutarını hesaplayan bilirkişi görüşü uyarınca istemin tümü kabul edilmiştir.
Dava konusu uyuşmazlık haksız eylemden kaynaklanmaktadır. Davalılar tacir olmayıp, davacı ile aralarında bir sözleşme ilişkisi de bulunmamaktadır. Şu durumda asıl alacak tutarının ancak yasal faizi ile birlikte ödetilmesine karar verilebileceği gözetilmeden reeskont faizi ile birlikte ve bankacılık ve sigortacılık işlemlerinin tümünden ... ve bu işlemlerin miktarları veya gelirleri üzerinden hesaplanan ve mükellefleri banka, bankerler ve sigorta şirketleri olan banka sigorta muamele vergisi (BSMV) ile sorumlu tutulmuş olması da; usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.
b-Davacı bankanın zararına neden olan eylem Kayseri ... şubesinde gerçekleşmiştir. Olaydan sonra yapılan teftiş raporunda açıkça şube yönetiminde zaafiyet bulunduğundan söz edilmektedir. Davalılar banka kartlarının kargodan teslim alınmasından, güvenli bir şekilde muhafaza edilmesinden şifrelerin ve banka kartlarının kayıtlara intikalinden ve müşterilere tesliminden sorumlu iseler de bundan başka görevleri de bulunmakta olup şubede 20.000'e yakın banka kartı bulunduğu anlaşılmaktadır.
Bankacılık işlemlerinin denetimindeki zorluk ve işlerin yoğunluğu, davalıların eylemlerinden kişisel bir yarar sağlamamış olmaları, davacının öğrenim kredisi hesaplarına ilişkin banka kartlarını hesap sahibinin isteğini aramaksızın düzenleyerek şubeye göndermesi, kartların şubede güvenli şekilde saklanması konusunda yeterli fiziki ortamı sağlamaması nedenleri ile davacının da zararın doğmasına ve artmasına kendi eylemi ile katkıda bulunduğunun kabulü gerekir.
Şu durumda, davalıların sorumlu oldukları zarar kapsamından BK'nun 43. ve 44. maddesi uyarınca önemli ölçüde indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemiş bulunması bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2/a-b) nolu bentte gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, davalıların öteki temyiz itirazlarının (1) sayılı bentte gösterilen nedenle reddine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 22/09/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Davacı T.C. Ziraat Bankası ... Şubesi vekili Avukat ... tarafından, davalı ... ve ... aleyhine 22/06/2006 gününde verilen dilekçe ile alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 19/04/2011 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.
2-Davalıların diğer temyiz itirazlarına gelince:
a-Dava haksız eylem nedeni ile uğranılan zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece davanın reddine ilişkin verilen kararın dairemizce bozulması üzerine, bozmaya uyarak istemi kabul etmiş; karar, davalılar tarafından temyiz olunmuştur.
Davacı, bankada öğrenim kredisi hesabı bulunan bir kısım öğrencilerin hesaplarından bilgileri dışında haksız olarak para çekilerek zimmet suçu işlendiğini, zimmet tutarının 28.705,00 YTL olduğunu, banka müfettişi incelemesine göre zimmetin davalıların sorumluluğu altındaki kartların gizli kalması gereken şifreleri kullanılarak gerçekleştirilmesi nedeniyle davalıların zimmetten malen sorumlu olduklarını belirterek gerçekleşen zararın 4489 sayılı yasanın 2/2 maddesi uyarınca hesaplanacak faiz ve BSMV'si ile birlikte davalılardan alınmasını istemiştir.
Davalılar ise, zimmetin sorumlusunun servis görevlisi ... ... olduğunu, müfettiş raporuna göre banka amir ve müdürü ile bir kısım personelin malen sorumluluğundan söz edilmesine karşın davanın yalnız kendilerine yöneltilmesinin haksız ve yersiz olduğunu ileri sürerek istemin reddedilmesi gerektiğini savunmuşlardır.
Yerel mahkemece, müfettiş raporu ve dosya üzerinden alınan bilirkişi raporuna göre davalılar hakkında açılan davanın reddine dair verilen ilk karar dairemizin 16.03.2009 gün ve 2008/8312-2009/3852 Esas Karar sayılı ilamı ile “….Dosya içinde bulunan ... Şubesi Görev Dağılımı belgesine göre, davalılar ile birlikte dava dışı Şefika Kürkçü’nün “bankkartların kargodan teslim alınmasından, güvenli bir şekilde muhafaza edilmesinden, şifreler ile bankkartların kayıtlara intikalinden ve müşterilere teslim edilmesinden sorumlu oldukları ve ilgili personelin iş bölümü cetveli altında imzalarının bulunduğu anlaşılmaktadır. BK'nun 50. ve 51. maddelerinde haksız eylemin ve bunun sonucunda ... zararın birden fazla kişi tarafından meydana getirilmesi durumunda zarar gören dilediği takdirde zarardan eyleme katılanların birisinin, birkaçının veya tamamının zincirleme olarak sorumlu tutulmalarını isteyebilir. Bu durumda; davalıların görev ve sorumlulukları altında bulunan banka kartlarının sahiplerinin bilgisi ve rızası dışında, dava dışı ... ... tarafından aktif hale getirilerek zimmetine para geçirmesi eyleminde dayanışmalı sorumluluklarının bulunduğunun kabulü gerekir. Davalılar dışında zimmet eyleminden dayanışmalı olarak başka sorumluların da bulunması davalıların sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Davacı bankanın zararının kapsamı belirlenip varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçeyle istemin tümden reddedilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir….” denilerek karar bozulmuş, yerel mahkemece, bozmaya uyulmasına karar verilerek, davacının zimmet nedeni ile uğradığı zararın reeskont faizi ve BSMV'si ile birlikte tutarını hesaplayan bilirkişi görüşü uyarınca istemin tümü kabul edilmiştir.
Dava konusu uyuşmazlık haksız eylemden kaynaklanmaktadır. Davalılar tacir olmayıp, davacı ile aralarında bir sözleşme ilişkisi de bulunmamaktadır. Şu durumda asıl alacak tutarının ancak yasal faizi ile birlikte ödetilmesine karar verilebileceği gözetilmeden reeskont faizi ile birlikte ve bankacılık ve sigortacılık işlemlerinin tümünden ... ve bu işlemlerin miktarları veya gelirleri üzerinden hesaplanan ve mükellefleri banka, bankerler ve sigorta şirketleri olan banka sigorta muamele vergisi (BSMV) ile sorumlu tutulmuş olması da; usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.
b-Davacı bankanın zararına neden olan eylem Kayseri ... şubesinde gerçekleşmiştir. Olaydan sonra yapılan teftiş raporunda açıkça şube yönetiminde zaafiyet bulunduğundan söz edilmektedir. Davalılar banka kartlarının kargodan teslim alınmasından, güvenli bir şekilde muhafaza edilmesinden şifrelerin ve banka kartlarının kayıtlara intikalinden ve müşterilere tesliminden sorumlu iseler de bundan başka görevleri de bulunmakta olup şubede 20.000'e yakın banka kartı bulunduğu anlaşılmaktadır.
Bankacılık işlemlerinin denetimindeki zorluk ve işlerin yoğunluğu, davalıların eylemlerinden kişisel bir yarar sağlamamış olmaları, davacının öğrenim kredisi hesaplarına ilişkin banka kartlarını hesap sahibinin isteğini aramaksızın düzenleyerek şubeye göndermesi, kartların şubede güvenli şekilde saklanması konusunda yeterli fiziki ortamı sağlamaması nedenleri ile davacının da zararın doğmasına ve artmasına kendi eylemi ile katkıda bulunduğunun kabulü gerekir.
Şu durumda, davalıların sorumlu oldukları zarar kapsamından BK'nun 43. ve 44. maddesi uyarınca önemli ölçüde indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemiş bulunması bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2/a-b) nolu bentte gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, davalıların öteki temyiz itirazlarının (1) sayılı bentte gösterilen nedenle reddine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 22/09/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.