Yargıtay4. Ceza DairesiCeza Hukuku
Yargıtay 4. Ceza Dairesi E.2011/23194 K.2012/15651
Özet: (1) Uyuşmazlık, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 53/3 maddesinde hapis cezası ertelenen sanıkların hak yoksunlukları konusundaki uygulama ve yorumdur; (2) Mahkeme, erteleme durumunda da 1‑5. bendlerdeki haklardan yoksun bırakılmaması gerektiğine karar vererek, bu hakların hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar devam edeceğini hükmedmiştir.
Kasten yaralama ve tehdit suçlarından sanık ...'ün 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 86/2, 86/3-a, 106/2-a 62(iki kez) maddeleri gereğince 5 ay ve 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231/5. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, sanığın 5 yıl denetim süresine tâbi tutulmasına dair Kayseri 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 22/02/2010 tarihli ve 2009/1615 esas, 2010/139 sayılı kararının infazı sırasında, sanığın denetim süresi içerisinde suç işlediğinden bahisle, dosya ele alınarak, sanık hakkında daha önceki kararla verilen 5 ay ve 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin hükmün 5271 sayılı Kanun'un 231/11. maddesi uyarınca açıklanmasına, sanığa verilen hapis cezalarının 5237 sayılı Kanun'un 51/1-a-b maddesi uyarınca ertelenmesine, aynı Kanun'un 51/3 maddesi uyarınca sanığın kasten yaralama suçu yönünden 1 yıl, tehdit suçu yönünden ise 2 yıl süre ile denetim altında bulundurulmasına ve anılan Kanun'un 53/la-b-c-d-e. maddesinde belirtilen haklardan hapis cezasının infazı tamamlanıncaya, 53/1-c maddesindeki haklardan koşullu salıverilme tarihine kadar yoksun bırakılmasına dair aynı Mahkemenin 08/06/2011 tarihli ve 2009/1615 esas, 2010/139 sayılı ek kararının Adalet Bakanlığınca 15.10.2011 gün ve 50880 sayılı yazı ile yasa yararına bozulmasının istenmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 24.11.2011 gün ve 345938 sayılı istem yazısıyla dava dosyası Daireye gönderilmekle incelendi:
İstem yazısında “Dosya kapsamına göre, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 53/3. maddesinde yer alan "Mahkûm olduğu hapis cezası ertelenen veya koşullu salıverilen hükümlünün kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanmaz. Mahkûm olduğu hapis cezası ertelenen hükümlü hakkında birinci fıkranın (e), bendinde söz konusu edilen hak yoksunluğunun uygulanmamasına karar verilebilir" hükmüne aykırı olarak, hapis cezası ertelenen sanık hakkında aynı Kanun'un 53/3. maddesinde belirtilen hak yoksunluklarına hükmedilemeyeceği gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmiş bulunulmasında isabet görülmemiştir.” denilmektedir.
Gereği görüşüldü;
5237 sayılı T.C. Y.'nın 53. maddesinin 1. fıkrasında, "Kişi, kasten işlemiş olduğu suçtan dolayı hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak; a) Sürekli, süreli veya geçici bir kamu görevinin üstlenilmesinden; bu kapsamda, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğinden veya Devlet, il, belediye, köy veya bunların denetim ve gözetimi altında bulunan kurum ve kuruluşlarca verilen, atamaya veya seçime tabi bütün memuriyet ve hizmetlerde istihdam edilmekte b) Seçme ve seçilme ehliyetinden ve diğer siyasi hakları kullanmaktan, c) Velayet hakkından; vesayet veya kayyımlığa ait bir hizmette bulunmaktan, d) Vakıf, dernek, sendika, şirket, kooperatif ve siyasi parti tüzel kişiliklerinin yöneticisi veya denetçisi olmaktan, e) Bir kamu kurumunun veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşunun iznine tabi bir meslek veya sanatı, kendi sorumluluğu altında serbest meslek erbabı veya tacir olarak icra etmekten, yoksun bırakılır." 2. fıkrasında, "Kişi, işlemiş bulunduğu suç dolayısıyla mahkûm olduğu hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar bu hakları kullanamaz." 3. fıkrasında ise, "Mahkûm olduğu hapis cezası ertelenen veya koşullu salıverilen hükümlünün kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanmaz. Mahkûm olduğu hapis cezası ertelenen hükümlü hakkında birinci fıkranın (e) bendinde söz konusu edilen hak yoksunluğunun uygulanmamasına karar verilebilir." hükümleri yer almaktadır.
İncelenen somut olayda, mahkemece silahla tehdit suçundan hükmedilen 1 yıl 8 ay hapis cezası ertelenmesine karşın, 5237 sayılı TCY'nın 53. maddesinin 3. fıkrası hükmü gözetilmeden, sanığın aynı yasa maddesinin 1. fıkrasının (a), (b), (c), (d) ve (e) bendindeki haklardan hapis cezasının infazı tamamlanıncaya, (c) bendinde belirtilen haklardan ise koşullu salıverilme tarihine kadar yoksun bırakılmasına karar verildiği görülmektedir. Hak yoksunluğuna ilişkin kararın, kasten yaralama suçunu kapsamadığı ve anılan suça ilişkin hükümde bu yönden hukuka aykırı bir uygulamanın bulunmadığı saptandığından kanun yararına bozma incelemesi yalnızca silahla tehdit suçuna dair hükümle sınırlandırılmıştır. T.C. Y.'nın 53/1-e maddesindeki hak yoksunluğu uygulaması yasa koyucu tarafından yargıcın takdirine bırakılmıştır. Somut olayda mahkeme takdir hakkını sanık aleyhine kullanmıştır. Takdir hakkına ilişkin değerlendirmelerin yasa yararına bozmaya konu yapılamayacağı açıktır. Ancak mahkemenin T.C. Y.'nın 53/1-c maddesindeki hak yoksunluğuyla ilgili aynı yasa maddesinin 3. fıkrasındaki sınırlandırıcı hükmü dikkate almayan uygulamasının hukuka aykırı olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, istem yerinde bulunduğundan, tehdit suçundan sanık ... hakkında Kayseri 1. Asliye Ceza Mahkemesince 8.6.2011 tarih ve 2009/1615 -2010/139 sayı ile verilip temyiz edilmeksizin kesinleşen kararın, CMK'nun 309. maddesi uyarınca kanun yararına BOZULMASINA, belirtilen hukuka aykırılığın, anılan Yasa maddesinin 4/d fıkrasına göre, Yargıtay tarafından giderilmesi gerektiğinden, sanık hakkında 5237 sayılı Yasanın 53/1-c maddesi uyarınca hükmedilip koşullu salıverilme tarihine kadar süreceği belirtilen hak yoksunluğunun başına "kendi alt soyu üzerindekilerle sınırlı olmak üzere" ibaresinin eklenmesine, kararın öbür yönlerinin olduğu gibi bırakılmasına, 27.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
İstem yazısında “Dosya kapsamına göre, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 53/3. maddesinde yer alan "Mahkûm olduğu hapis cezası ertelenen veya koşullu salıverilen hükümlünün kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanmaz. Mahkûm olduğu hapis cezası ertelenen hükümlü hakkında birinci fıkranın (e), bendinde söz konusu edilen hak yoksunluğunun uygulanmamasına karar verilebilir" hükmüne aykırı olarak, hapis cezası ertelenen sanık hakkında aynı Kanun'un 53/3. maddesinde belirtilen hak yoksunluklarına hükmedilemeyeceği gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmiş bulunulmasında isabet görülmemiştir.” denilmektedir.
Gereği görüşüldü;
5237 sayılı T.C. Y.'nın 53. maddesinin 1. fıkrasında, "Kişi, kasten işlemiş olduğu suçtan dolayı hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak; a) Sürekli, süreli veya geçici bir kamu görevinin üstlenilmesinden; bu kapsamda, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğinden veya Devlet, il, belediye, köy veya bunların denetim ve gözetimi altında bulunan kurum ve kuruluşlarca verilen, atamaya veya seçime tabi bütün memuriyet ve hizmetlerde istihdam edilmekte b) Seçme ve seçilme ehliyetinden ve diğer siyasi hakları kullanmaktan, c) Velayet hakkından; vesayet veya kayyımlığa ait bir hizmette bulunmaktan, d) Vakıf, dernek, sendika, şirket, kooperatif ve siyasi parti tüzel kişiliklerinin yöneticisi veya denetçisi olmaktan, e) Bir kamu kurumunun veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşunun iznine tabi bir meslek veya sanatı, kendi sorumluluğu altında serbest meslek erbabı veya tacir olarak icra etmekten, yoksun bırakılır." 2. fıkrasında, "Kişi, işlemiş bulunduğu suç dolayısıyla mahkûm olduğu hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar bu hakları kullanamaz." 3. fıkrasında ise, "Mahkûm olduğu hapis cezası ertelenen veya koşullu salıverilen hükümlünün kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanmaz. Mahkûm olduğu hapis cezası ertelenen hükümlü hakkında birinci fıkranın (e) bendinde söz konusu edilen hak yoksunluğunun uygulanmamasına karar verilebilir." hükümleri yer almaktadır.
İncelenen somut olayda, mahkemece silahla tehdit suçundan hükmedilen 1 yıl 8 ay hapis cezası ertelenmesine karşın, 5237 sayılı TCY'nın 53. maddesinin 3. fıkrası hükmü gözetilmeden, sanığın aynı yasa maddesinin 1. fıkrasının (a), (b), (c), (d) ve (e) bendindeki haklardan hapis cezasının infazı tamamlanıncaya, (c) bendinde belirtilen haklardan ise koşullu salıverilme tarihine kadar yoksun bırakılmasına karar verildiği görülmektedir. Hak yoksunluğuna ilişkin kararın, kasten yaralama suçunu kapsamadığı ve anılan suça ilişkin hükümde bu yönden hukuka aykırı bir uygulamanın bulunmadığı saptandığından kanun yararına bozma incelemesi yalnızca silahla tehdit suçuna dair hükümle sınırlandırılmıştır. T.C. Y.'nın 53/1-e maddesindeki hak yoksunluğu uygulaması yasa koyucu tarafından yargıcın takdirine bırakılmıştır. Somut olayda mahkeme takdir hakkını sanık aleyhine kullanmıştır. Takdir hakkına ilişkin değerlendirmelerin yasa yararına bozmaya konu yapılamayacağı açıktır. Ancak mahkemenin T.C. Y.'nın 53/1-c maddesindeki hak yoksunluğuyla ilgili aynı yasa maddesinin 3. fıkrasındaki sınırlandırıcı hükmü dikkate almayan uygulamasının hukuka aykırı olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, istem yerinde bulunduğundan, tehdit suçundan sanık ... hakkında Kayseri 1. Asliye Ceza Mahkemesince 8.6.2011 tarih ve 2009/1615 -2010/139 sayı ile verilip temyiz edilmeksizin kesinleşen kararın, CMK'nun 309. maddesi uyarınca kanun yararına BOZULMASINA, belirtilen hukuka aykırılığın, anılan Yasa maddesinin 4/d fıkrasına göre, Yargıtay tarafından giderilmesi gerektiğinden, sanık hakkında 5237 sayılı Yasanın 53/1-c maddesi uyarınca hükmedilip koşullu salıverilme tarihine kadar süreceği belirtilen hak yoksunluğunun başına "kendi alt soyu üzerindekilerle sınırlı olmak üzere" ibaresinin eklenmesine, kararın öbür yönlerinin olduğu gibi bırakılmasına, 27.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.