Yargıtay 4. Ceza Dairesi Ceza Hukuku
Yargıtay 4. Ceza Dairesi E.2011/15167 K.2011/18373
Özet: (1) Uyuşmazlık, sanığın ruhsata aykırı olarak yaptırdığı bir bölümün imar kirliliğine sebep olması nedeniyle 5327 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 184/1 ve 62. maddeleri uyarınca hapis cezası ile cezalandırılmasıdır; (2) Mahkeme, sanığın 10 ay hapis cezasının açıklanmasının geri bırakılmasını ancak 2 yıl içinde ruhsata aykırı yapılan bölümün imar planına uygun hale getirilmesi veya ruhsat alınması koşulu ve somut maddi zarar tazmininin ödenmesi şartıyla kabul etmiş, aksi halde hükmün tam olarak uygulanacağını karar etmiştir.
İmar kirliliğine sebep olmak suçundan sanık ...'in, 5327 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 184/1, 62. maddeleri uyarınca 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231/5. maddesi gereğince sanığın 2 yıl içerisinde ruhsata aykırı olarak yapılan bölümün imar planına uygun hale getirilmesi ya da bu bölüm hakkında ruhsat alınması koşulu ile hakkındaki hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair, Büyükçekmece 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 25/12/2008 tarihli ve 2007/1751 esas, 2008/1526 sayılı kararının Adalet Bakanlığınca 28.05.2011 gün ve 2011/30610 sayılı yazısı ile yasa yararına bozulmasının istenmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 29.06.2011 gün ve 2011/215508 sayılı istem yazısıyla dava dosyası Daireye gönderilmekle incelendi:
İstem yazısında “5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231/9. maddesinde yer alan "Altıncı fıkranın (c) bendinde belirtilen koşulu derhal yerine getiremediği takdirde; sanık hakkında mağdura veya kamuya verdiği zararı denetim süresince aylık taksitler halinde ödemek suretiyle tamamen gidermesi koşuluyla da hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilir." şeklindeki düzenleme karşısında, 6. maddenin (c) bendinde belirtilen mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi şartının derhal yerine getirilemediği hallere mahsus olmak üzere, zararın giderilmesini sağlamak amacıyla şartlı olarak hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebileceği, ancak sanığın eyleminden dolayı meydana gelen maddi bir zararın varlığı tespit edilmeden, işlenen suçun niteliğine aykırı olarak suç işlemeyi haklı kılacak şekilde 2 yıl içerisinde ruhsata aykırı olarak yapılan bölümün imar planına uygu hale getirilmesi ya da bu bölüm hakkında ruhsat alınmasına ilişkin şart belirlenmesinin mümkün olmadığı gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” denilmektedir.
Gereği görüşüldü;
5271 sayılı CYY.nın 231. maddesinin 6. fıkrasında, "Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için; a) Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmamış bulunması, b) Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması, c) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi, gerekir." 9. fıkrasında, " 6. fıkranın (c) bendinde belirtilen koşulu derhal yerine getiremediği takdirde; sanık hakkında mağdura veya kamuya verdiği zararı denetim süresince aylık taksitler halinde ödemek suretiyle tamamen gidermesi koşuluyla da hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilir." 5237 sayılı TCY.nın 184. maddesinin 5. fıkrasında ise "kişinin, ruhsatsız ya da ruhsata aykırı olarak yaptığı veya yaptırdığı binayı imar planına ve ruhsatına uygun hale getirmesi halinde, bir ve ikinci fıkra hükümleri gereğince kamu davası açılmaz, açılmış olan kamu davası düşer, mahkum olunan ceza bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar." hükmü yer almaktadır.
İncelenen dosyada, mahkemece sanık hakkında hükmolunan on ay hapis cezasına ilişkin mahkumiyet hükmünün, CYY.nın 231/9 maddesi hükmü uyarınca yerine getirilmesi olanaksız bir koşula bağlanarak açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği görülmektedir. Anılan hüküm ancak; sanığın işlediği suç nedeniyle mağdur veya kamuya verdiği ve parayla ifade edilebilen maddi zararın ödenmesini gerektiren somut olaylarda uygulanabilir. Mahkemenin kabulünde belirttiği üzere ruhsat almaksızın yapılan binanın imar kirliliğine yol açması tek başına kamusal maddi zarar olarak değerlendirilemez. Bu suç nedeniyle kamunun uğradığı somut maddi zararın belirlenmesi gerekir.
Dosyadaki bilgi ve belgelere göre mahkemece saptanmış ve ödenmesi gereken bu nitelikte bir maddi zarar bulunmamaktadır. 5237 sayılı TCY.nın 184/5 maddesi ise binanın imar planına ve ruhsatına uygun hale getirilmesi koşuluna bağlı özel bir etkin pişmanlık hükmü olarak düzenlenmiştir. TCY.nın 184/5 maddesinde yer alan etkin pişmanlık ve CYY.nın 231. maddesindeki hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin uygulama olanağının birbirinden bağımsız olarak ele alınıp değerlendirilmesi gerekmektedir. Biri diğerinin ön koşulu sayılamayacağı gibi uygulanmasına engel de oluşturmamaktadır. Mahkemenin, 5237 sayılı TCY.nın 184/5. maddesindeki özel etkin pişmanlık hükmünü dikkate alan gerekçeyle iki ayrı kurumun uygulama koşullarını birleştirerek verdiği hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararın, hukuka uygun olmadığı anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, istem yerinde bulunduğundan imar kirliliğine neden olma suçundan sanık ... hakkında, Büyükçekmece 1. Asliye Ceza Mahkemesince verilip itiraz edilmeksizin kesinleşen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin 25.12.2008 gün ve 2007/1751 2008/1526 sayılı kararın, 5271 sayılı CYY.nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, karardaki hukuka aykırılık Yargıtay tarafından giderilebilecek nitelikte olduğundan, " sanık tarafından ruhsatsız olarak yapılan katın kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki yıl içersinde imar planına ve ruhsata uygun hale getirilmesi koşulu ile" ibaresinin kararın (2/a) bendinden ÇIKARILMASINA, 27.10.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
İstem yazısında “5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231/9. maddesinde yer alan "Altıncı fıkranın (c) bendinde belirtilen koşulu derhal yerine getiremediği takdirde; sanık hakkında mağdura veya kamuya verdiği zararı denetim süresince aylık taksitler halinde ödemek suretiyle tamamen gidermesi koşuluyla da hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilir." şeklindeki düzenleme karşısında, 6. maddenin (c) bendinde belirtilen mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi şartının derhal yerine getirilemediği hallere mahsus olmak üzere, zararın giderilmesini sağlamak amacıyla şartlı olarak hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebileceği, ancak sanığın eyleminden dolayı meydana gelen maddi bir zararın varlığı tespit edilmeden, işlenen suçun niteliğine aykırı olarak suç işlemeyi haklı kılacak şekilde 2 yıl içerisinde ruhsata aykırı olarak yapılan bölümün imar planına uygu hale getirilmesi ya da bu bölüm hakkında ruhsat alınmasına ilişkin şart belirlenmesinin mümkün olmadığı gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” denilmektedir.
Gereği görüşüldü;
5271 sayılı CYY.nın 231. maddesinin 6. fıkrasında, "Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için; a) Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmamış bulunması, b) Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması, c) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi, gerekir." 9. fıkrasında, " 6. fıkranın (c) bendinde belirtilen koşulu derhal yerine getiremediği takdirde; sanık hakkında mağdura veya kamuya verdiği zararı denetim süresince aylık taksitler halinde ödemek suretiyle tamamen gidermesi koşuluyla da hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilir." 5237 sayılı TCY.nın 184. maddesinin 5. fıkrasında ise "kişinin, ruhsatsız ya da ruhsata aykırı olarak yaptığı veya yaptırdığı binayı imar planına ve ruhsatına uygun hale getirmesi halinde, bir ve ikinci fıkra hükümleri gereğince kamu davası açılmaz, açılmış olan kamu davası düşer, mahkum olunan ceza bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar." hükmü yer almaktadır.
İncelenen dosyada, mahkemece sanık hakkında hükmolunan on ay hapis cezasına ilişkin mahkumiyet hükmünün, CYY.nın 231/9 maddesi hükmü uyarınca yerine getirilmesi olanaksız bir koşula bağlanarak açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği görülmektedir. Anılan hüküm ancak; sanığın işlediği suç nedeniyle mağdur veya kamuya verdiği ve parayla ifade edilebilen maddi zararın ödenmesini gerektiren somut olaylarda uygulanabilir. Mahkemenin kabulünde belirttiği üzere ruhsat almaksızın yapılan binanın imar kirliliğine yol açması tek başına kamusal maddi zarar olarak değerlendirilemez. Bu suç nedeniyle kamunun uğradığı somut maddi zararın belirlenmesi gerekir.
Dosyadaki bilgi ve belgelere göre mahkemece saptanmış ve ödenmesi gereken bu nitelikte bir maddi zarar bulunmamaktadır. 5237 sayılı TCY.nın 184/5 maddesi ise binanın imar planına ve ruhsatına uygun hale getirilmesi koşuluna bağlı özel bir etkin pişmanlık hükmü olarak düzenlenmiştir. TCY.nın 184/5 maddesinde yer alan etkin pişmanlık ve CYY.nın 231. maddesindeki hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin uygulama olanağının birbirinden bağımsız olarak ele alınıp değerlendirilmesi gerekmektedir. Biri diğerinin ön koşulu sayılamayacağı gibi uygulanmasına engel de oluşturmamaktadır. Mahkemenin, 5237 sayılı TCY.nın 184/5. maddesindeki özel etkin pişmanlık hükmünü dikkate alan gerekçeyle iki ayrı kurumun uygulama koşullarını birleştirerek verdiği hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararın, hukuka uygun olmadığı anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, istem yerinde bulunduğundan imar kirliliğine neden olma suçundan sanık ... hakkında, Büyükçekmece 1. Asliye Ceza Mahkemesince verilip itiraz edilmeksizin kesinleşen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin 25.12.2008 gün ve 2007/1751 2008/1526 sayılı kararın, 5271 sayılı CYY.nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, karardaki hukuka aykırılık Yargıtay tarafından giderilebilecek nitelikte olduğundan, " sanık tarafından ruhsatsız olarak yapılan katın kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki yıl içersinde imar planına ve ruhsata uygun hale getirilmesi koşulu ile" ibaresinin kararın (2/a) bendinden ÇIKARILMASINA, 27.10.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.