Yargıtay22. Hukuk Dairesiİş Hukuku
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/27844 K.2012/28362
**MAHKEMESİ:**... Mahkemesi
**DAVA:** Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini
istemiştir.
Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı vekili, davacının ... sözleşmesinin işverence geçerli sebep olmaksızın feshedildiğini, ... sözleşmesinin feshi sonrası işçiye herhangi bir fesih yazısı verilmediğini belirterek, feshin geçersizliğine, müvekkilinin işe iadesine ve kanuni haklarının belirlenmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, ... sözleşmesinin işyeri ve işin gereklerinden kaynaklanan geçerli sebebe dayanılarak feshedildiğini, yazılı fesih bildirimi tebliğ edildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece, ... sözleşmesinin 03.12.2011 günü işveren tarafından sözlü olarak feshedildiği, fesih tarihinden oniki gün sonra 15.12.2011 tarihinde ... aracılığıyla yapılan fesih bildiriminin 03.12.2011 günü sözlü yapılan feshi geçersiz kılmayacağı, 4857 sayılı ... Kanunu'nun 19. maddesinde yer alan geçerli sebebe dayalı fesihte yazılı bildirim yapılması zorunluluğuna uyulmadığı gerekçesiyle işe iadeye karar verilmiştir.
Hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1) Fesih bildiriminin işçiye yapılış şekli taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.
Dosya içeriğine göre, davacının ... sözleşmesi, şirketin ekonomik dar boğazda olması ve müşteri siparişlerinin azalması sebebiyle sendika ile yapılan görüşme doğrultusunda alınan karara göre feshedilmiştir. Davacı taraf sözleşmenin 03.12.2011 günü sözlü olarak feshedildiğini, bunun da tek başına feshi geçersiz kılacağını iddia etmektedir. Yargılama sırasında dinlenen tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde ve özellikle fesih bildirimini yaptığı davacının da kabulünde bulunan üretim müdürü ... ...'nın ifadesine göre, belirtilen günde işçilere sözleşmelerinin sona erdirildiği yazılı olarak bildirilmek istenmiş, yazılı bildirim almayacaklarını söylemeleri sebebiyle ... kanalıyla yazılı olarak tebliğ gerçekleştirilmiştir. Belirtilen sebeple mahkemenin, feshin sözlü olarak yapıldığı, salt bu sebeple feshin geçersiz olduğu yönündeki gerekçesi yerinde bulunmamıştır.
2) Taraflar arasındaki diğer uyuşmazlık konusu, ... sözleşmesinin feshinin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmakta olup normatif dayanak 4857 sayılı Kanun'un 18. ve devamı maddeleridir.
4857 sayılı Kanun'un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli ... sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorunadır.
İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler sürüm ve satış olanaklarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, hammadde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini olanaksız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı ... türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.
İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma olanaklarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.
4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.
Somut olayda, öncelikle fesih bildiriminde ifade edilen sebepler dikkate alınarak, fesih bildiriminde ifade edilen ekonomik sebeplerle müşteri siparişlerinde bir azalma olup olmadığı, bu durumun varlığı halinde işletmenin işgücü ihtiyacına doğrudan doğruya etkilerinin neler olduğu, işyerinin faaliyet alanında uzman bilirkişiler aracılığıyla gerekirse işyerinde keşif gerçekleştirilerek araştırılmalıdır. Diğer taraftan, sendika ile birlikte hareket edildiği işverence ifade edildiğinden, bu konuda sendikadan bilgi alınmalı, fesih öncesi ne gibi tedbirler alındığı, işten çıkarılacak işçilerin ne şekilde tespit edildiği netleştirilmelidir. Eğer işyerinde istihdamı etkiler nitelikte bir sipariş azalması bulunduğu anlaşılırsa, bu kez tutarlılık ve feshin son çare olması ilkeleri doğrultusunda değerlendirme yapılarak; fesihten sonra davacı ile aynı nitelikte yeni işçi alınıp alınmadığı da belirlenmek suretiyle sonuca gidilmelidir. Yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
**SONUÇ:** Açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 21.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
**DAVA:** Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini
istemiştir.
Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı vekili, davacının ... sözleşmesinin işverence geçerli sebep olmaksızın feshedildiğini, ... sözleşmesinin feshi sonrası işçiye herhangi bir fesih yazısı verilmediğini belirterek, feshin geçersizliğine, müvekkilinin işe iadesine ve kanuni haklarının belirlenmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, ... sözleşmesinin işyeri ve işin gereklerinden kaynaklanan geçerli sebebe dayanılarak feshedildiğini, yazılı fesih bildirimi tebliğ edildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece, ... sözleşmesinin 03.12.2011 günü işveren tarafından sözlü olarak feshedildiği, fesih tarihinden oniki gün sonra 15.12.2011 tarihinde ... aracılığıyla yapılan fesih bildiriminin 03.12.2011 günü sözlü yapılan feshi geçersiz kılmayacağı, 4857 sayılı ... Kanunu'nun 19. maddesinde yer alan geçerli sebebe dayalı fesihte yazılı bildirim yapılması zorunluluğuna uyulmadığı gerekçesiyle işe iadeye karar verilmiştir.
Hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1) Fesih bildiriminin işçiye yapılış şekli taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.
Dosya içeriğine göre, davacının ... sözleşmesi, şirketin ekonomik dar boğazda olması ve müşteri siparişlerinin azalması sebebiyle sendika ile yapılan görüşme doğrultusunda alınan karara göre feshedilmiştir. Davacı taraf sözleşmenin 03.12.2011 günü sözlü olarak feshedildiğini, bunun da tek başına feshi geçersiz kılacağını iddia etmektedir. Yargılama sırasında dinlenen tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde ve özellikle fesih bildirimini yaptığı davacının da kabulünde bulunan üretim müdürü ... ...'nın ifadesine göre, belirtilen günde işçilere sözleşmelerinin sona erdirildiği yazılı olarak bildirilmek istenmiş, yazılı bildirim almayacaklarını söylemeleri sebebiyle ... kanalıyla yazılı olarak tebliğ gerçekleştirilmiştir. Belirtilen sebeple mahkemenin, feshin sözlü olarak yapıldığı, salt bu sebeple feshin geçersiz olduğu yönündeki gerekçesi yerinde bulunmamıştır.
2) Taraflar arasındaki diğer uyuşmazlık konusu, ... sözleşmesinin feshinin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmakta olup normatif dayanak 4857 sayılı Kanun'un 18. ve devamı maddeleridir.
4857 sayılı Kanun'un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli ... sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorunadır.
İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler sürüm ve satış olanaklarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, hammadde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini olanaksız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı ... türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.
İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma olanaklarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.
4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.
Somut olayda, öncelikle fesih bildiriminde ifade edilen sebepler dikkate alınarak, fesih bildiriminde ifade edilen ekonomik sebeplerle müşteri siparişlerinde bir azalma olup olmadığı, bu durumun varlığı halinde işletmenin işgücü ihtiyacına doğrudan doğruya etkilerinin neler olduğu, işyerinin faaliyet alanında uzman bilirkişiler aracılığıyla gerekirse işyerinde keşif gerçekleştirilerek araştırılmalıdır. Diğer taraftan, sendika ile birlikte hareket edildiği işverence ifade edildiğinden, bu konuda sendikadan bilgi alınmalı, fesih öncesi ne gibi tedbirler alındığı, işten çıkarılacak işçilerin ne şekilde tespit edildiği netleştirilmelidir. Eğer işyerinde istihdamı etkiler nitelikte bir sipariş azalması bulunduğu anlaşılırsa, bu kez tutarlılık ve feshin son çare olması ilkeleri doğrultusunda değerlendirme yapılarak; fesihten sonra davacı ile aynı nitelikte yeni işçi alınıp alınmadığı da belirlenmek suretiyle sonuca gidilmelidir. Yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
**SONUÇ:** Açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 21.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.