Yargıtay 22. Hukuk Dairesi İş Hukuku
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2011/4396 K.2011/7592
Özet: Uyuşmazlık, davacının iş güvenliğini tehlikeye düşüren sigara ve çakmak bulundurması nedeniyle işveren tarafından haklı sebepyle feshedilen iş sözleşmesinin geçersizliği ve işe iadesi talebidir; mahkeme, işverenin fesih kararını hukuka aykırı bulup, davacının işe iadesine ve tazminata hükmetmiştir.
MAHKEMESİ: İş Mahkemesi
DAVA: Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi M. Yıldız tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
Davacı, boya atölyesi dolaplarında yapılan aramada sivil pantolonunda sigara bulunduğu için iş güvenliğinin tehlikeye düşürülmesi nedeni ile iş sözleşmesinin feshedildiğini, aramanın hukuka aykırı olup, sigaranın tek başına patlayıcılık özelliği olmadığını ve özel eşyalarının aranmasının hukuka aykırı olduğunu, daha önce hiçbir konuda uyarı da almadığını, feshin son çare olması ilkesine uyulmadığını, iş sözleşmesinin feshinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek geçerli neden olmadan iş sözleşmesinin işverence feshedildiğini, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücretinin belirlenmesini istemiştir.
Davalı işveren, 4857 sayılı iş kanunun 25/II-i maddesi nedeniyle haklı nedenle fesih edildiğini, davacının çalıştığı boyahane alanının yüksek risk teşkil eden bir alan olduğunu bilmesine ve davacıya yapılan uyarı ile bildirimlere rağmen işyeri güvenlik kurallarına uymayarak boyahane alan müdürlüğünde sigara ve çakmak bulundurmak suretiyle iş güvenliğini tehlikeye düşürdüğünü, iş sözleşmesinin haklı sebeple feshedildiğini, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece sigara içme ya da içmemenin kişinin kendi tasarrufunda olduğunu, iş güvenliğini sağlamak için davacı gibi çalışanların dolaplarının aranıp bu şekilde feshe yol açacak uygulamalardan ziyade işyeri giriş kapısında bu tür eşyaların sokulmasını önlemeye çalışılması veya uygun bir yere bu tür maddelerin emanetinin sağlanması konusunda çalışmalar yapılması yerine aramalar yaparak iş güvenliğini tehdit ettiği gerekçesiyle işçilerin işine son verilmesi, feshin son çarede yapılacak düzenlemeleri yapması davalı tarafın iyi niyetinin de sorgulanmasını gerektireceğinden, başlı başına sigaranın çakmak veya kibrit ile yakılmadığı sürece tek başına tehlike oluşturmayacağı herkes tarafından bilinebileceğinden davalı işverenin yaptığı feshin hakkaniyete uymadığından kabul kararı verilmiştir.
Hüküm davalı tarafından yasal süresi içinde temyiz edilmiştir.
Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleridir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.
İş Kanunu’nun 18. maddesi bakımından işçinin davranışlarından kaynaklanan sebepler, işçinin aynı Kanunun 25/II. maddesinde öngörülen sebepler niteliğinde ve ağırlığında olmayan, işyerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen, sözleşmeye aykırı davranışlarıdır. İşçinin davranışı ancak işyerinde olumsuzluklara yol açması halinde geçerli sebep olabilir. İşçinin sosyal açıdan olumsuz bir davranışı, toplumsal ve etik açıdan onaylanmayacak bir tutumu işyerinde üretim ve iş ilişkisi sürecine herhangi bir olumsuz etki yapmıyorsa geçerli sebep sayılamaz.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.
Somut olayda davacının, tehlikeli, yanıcı patlayıcı maddelerin bulunduğu işyerinde yasaklanmasına rağmen sigara ve çakmak taşıdığı dosya kapsamı ile sabittir. Bu durum işverence iş sözleşmesini derhal fesih hakkı veren hallerden olduğundan işverence yapılan fesih işlemi haklı sebebe dayanmaktadır. Bu nedenle davanın reddi yerine yazılı gerekçe ile kabulü hatalı olup daha önce aynı işyerinden çıkartılan işçi tarafından açılan davada Yargıtay... Hukuk Dairesinin... Karar sayılı ilamı ile aynı sonuca varılmıştır.
Belirtilen nedenlerle, 4857 sayılı İş Kanunun 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda belirtilen nedenlerle;
1-) Yerel Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2-) Davanın REDDİNE,
3-) Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
4-) Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı 30,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
5-) Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.100,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-) Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine, kesin olarak 16.12.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
DAVA: Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi M. Yıldız tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
Davacı, boya atölyesi dolaplarında yapılan aramada sivil pantolonunda sigara bulunduğu için iş güvenliğinin tehlikeye düşürülmesi nedeni ile iş sözleşmesinin feshedildiğini, aramanın hukuka aykırı olup, sigaranın tek başına patlayıcılık özelliği olmadığını ve özel eşyalarının aranmasının hukuka aykırı olduğunu, daha önce hiçbir konuda uyarı da almadığını, feshin son çare olması ilkesine uyulmadığını, iş sözleşmesinin feshinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek geçerli neden olmadan iş sözleşmesinin işverence feshedildiğini, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücretinin belirlenmesini istemiştir.
Davalı işveren, 4857 sayılı iş kanunun 25/II-i maddesi nedeniyle haklı nedenle fesih edildiğini, davacının çalıştığı boyahane alanının yüksek risk teşkil eden bir alan olduğunu bilmesine ve davacıya yapılan uyarı ile bildirimlere rağmen işyeri güvenlik kurallarına uymayarak boyahane alan müdürlüğünde sigara ve çakmak bulundurmak suretiyle iş güvenliğini tehlikeye düşürdüğünü, iş sözleşmesinin haklı sebeple feshedildiğini, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece sigara içme ya da içmemenin kişinin kendi tasarrufunda olduğunu, iş güvenliğini sağlamak için davacı gibi çalışanların dolaplarının aranıp bu şekilde feshe yol açacak uygulamalardan ziyade işyeri giriş kapısında bu tür eşyaların sokulmasını önlemeye çalışılması veya uygun bir yere bu tür maddelerin emanetinin sağlanması konusunda çalışmalar yapılması yerine aramalar yaparak iş güvenliğini tehdit ettiği gerekçesiyle işçilerin işine son verilmesi, feshin son çarede yapılacak düzenlemeleri yapması davalı tarafın iyi niyetinin de sorgulanmasını gerektireceğinden, başlı başına sigaranın çakmak veya kibrit ile yakılmadığı sürece tek başına tehlike oluşturmayacağı herkes tarafından bilinebileceğinden davalı işverenin yaptığı feshin hakkaniyete uymadığından kabul kararı verilmiştir.
Hüküm davalı tarafından yasal süresi içinde temyiz edilmiştir.
Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleridir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.
İş Kanunu’nun 18. maddesi bakımından işçinin davranışlarından kaynaklanan sebepler, işçinin aynı Kanunun 25/II. maddesinde öngörülen sebepler niteliğinde ve ağırlığında olmayan, işyerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen, sözleşmeye aykırı davranışlarıdır. İşçinin davranışı ancak işyerinde olumsuzluklara yol açması halinde geçerli sebep olabilir. İşçinin sosyal açıdan olumsuz bir davranışı, toplumsal ve etik açıdan onaylanmayacak bir tutumu işyerinde üretim ve iş ilişkisi sürecine herhangi bir olumsuz etki yapmıyorsa geçerli sebep sayılamaz.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.
Somut olayda davacının, tehlikeli, yanıcı patlayıcı maddelerin bulunduğu işyerinde yasaklanmasına rağmen sigara ve çakmak taşıdığı dosya kapsamı ile sabittir. Bu durum işverence iş sözleşmesini derhal fesih hakkı veren hallerden olduğundan işverence yapılan fesih işlemi haklı sebebe dayanmaktadır. Bu nedenle davanın reddi yerine yazılı gerekçe ile kabulü hatalı olup daha önce aynı işyerinden çıkartılan işçi tarafından açılan davada Yargıtay... Hukuk Dairesinin... Karar sayılı ilamı ile aynı sonuca varılmıştır.
Belirtilen nedenlerle, 4857 sayılı İş Kanunun 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda belirtilen nedenlerle;
1-) Yerel Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2-) Davanın REDDİNE,
3-) Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
4-) Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı 30,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
5-) Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.100,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-) Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine, kesin olarak 16.12.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.