Danıştay 9. Daire İdare Hukuku Gayrimenkul ve Emlak Hukuku
Danıştay 9. Daire E.2025/2585 K.2025/3271
ÖzetHer cümle kararın kendi metninden doğrulandı.
Karar yönü: Ret
Uyuşmazlık
Davacı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan genelgenin mali hükümlerinin iptalini ve yapılan ödemelerin iadesini talep etmektedir.
Kaynak pasajlar (2)
- DAVANIN KONUSU: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Tapu Dairesi Başkanlığının “Kamulaştırma Uygulamaları” konulu 29/04/2024 tarih ve 2024/3 sayılı Genelgesinin “VII Mali Yönü” kısmının 7. maddesinin iptali ile yapılan ödemenin iadesi ve yürütmenin durdurulması istemine ilişkindir.
- Dosyanın incelenmesinden; uyuşmazlıkta, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Tapu Dairesi Başkanlığının “Kamulaştırma Uygulamaları” konulu 29/04/2024 tarih ve 2024/3 sayılı Genelgesinin “VII Mali Yönü” kısmının 7. maddesinin iptali ve tapu tescili için yapılan ödemenin iadesi istenilmektedir.
Gerekçe
Dava konusu genelge hükmünün bir kısmının 492 sayılı Harçlar Kanunu'ndan kaynaklanan tapu harcını, bir kısmının ise Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Kanunu'ndan kaynaklanan döner sermaye ücretini kapsaması nedeniyle görev dağılımı gerekmektedir. Ayrıca davacı tarafın iadesini istediği tutarın içeriğini açıkça belirtmemesi sebebiyle dilekçenin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. ve 5. maddelerine uygun olmadığı tespit edilmiştir.
Kaynak pasajlar (3)
- Dava konusu edilen 29/04/2024 tarih ve 2024/3 sayılı Genelgenin “VII Mali Yönü” kısmının 7. maddesinin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6. maddesinde düzenlenen kamulaştırmasız el atma uygulamaları kapsamında gerek uzlaşma tutanağı, gerekse mahkeme kararı uyarınca Tapu Müdürlüklerince gerçekleştirilen tapu tescil/terkin işlemlerinde 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı 4 sayılı Tarifenin I-20/a maddesi gereğince tahsili gereken tapu harcı ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Kanunu kapsamında tahsili gereken döner sermaye ücretine ilişkin olduğu görülmüş olup, 492 sayılı Harçlar Kanunu'ndan kaynaklanan tapu harcına ilişkin kısmının Danıştay Dokuzuncu Dairesinin, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Kanunu'ndan kaynaklanan döner sermaye ücretine ilişkin kısmının ise Danıştay Onuncu Dairesinin görev alanına girdiği anlaşılmıştır.
- Ayrıca, dava dilekçesinde, tapu tescili sırasında yapılan ödemenin iadesi talep edilmekle birlikte, ödemenin içeriğine ilişkin açıklama yapılmamış olup, iadesi istenen tutarın sadece tapu harcı mı olduğu, yoksa tapu harcı ile birlikte ödenen döner sermaye ücretinin de mi iadesinin istenildiği anlaşılamamıştır.
- Bu durumda, iadesi istenen tutarın sadece tapu harcına mı ilişkin olduğu, yoksa tapu harcı ile birlikte ödenen döner sermaye ücretinin de mi iadesinin istenildiğinin açık, net ve tereddüte mahal vermeyecek şekilde belirtilerek söz konusu düzenlemenin 492 sayılı Harçlar Kanunu'ndan kaynaklanan tapu harcına ilişkin kısmının Danıştay Dokuzuncu Dairesinin, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Kanunu'ndan kaynaklanan döner sermaye ücretine ilişkin kısmının ise Danıştay Onuncu Dairesinin görev alanına girdiği hususu da göz önünde bulundurularak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. ve 5. maddelerine uygun olarak yeniden dava açılması gerekmektedir.
Sonuç
Davacı, kamulaştırma uygulamalarına ilişkin genelge hükmünün iptali ve ödemelerin iadesini istemiştir. Danıştay Dokuzuncu Dairesi, dilekçenin görev ve içerik yönünden 2577 sayılı Kanun'un 3. ve 5. maddelerine uygun olmaması nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar vermiştir.
Kaynak pasajlar (3)
- DAVANIN KONUSU: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Tapu Dairesi Başkanlığının “Kamulaştırma Uygulamaları” konulu 29/04/2024 tarih ve 2024/3 sayılı Genelgesinin “VII Mali Yönü” kısmının 7. maddesinin iptali ile yapılan ödemenin iadesi ve yürütmenin durdurulması istemine ilişkindir.
- Bu durumda, iadesi istenen tutarın sadece tapu harcına mı ilişkin olduğu, yoksa tapu harcı ile birlikte ödenen döner sermaye ücretinin de mi iadesinin istenildiğinin açık, net ve tereddüte mahal vermeyecek şekilde belirtilerek söz konusu düzenlemenin 492 sayılı Harçlar Kanunu'ndan kaynaklanan tapu harcına ilişkin kısmının Danıştay Dokuzuncu Dairesinin, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Kanunu'ndan kaynaklanan döner sermaye ücretine ilişkin kısmının ise Danıştay Onuncu Dairesinin görev alanına girdiği hususu da göz önünde bulundurularak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. ve 5. maddelerine uygun olarak yeniden dava açılması gerekmektedir.
- Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı Kanun'un 3. ve 5. maddesine uygun olarak düzenlenecek dilekçeler ile bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 30 gün içinde yukarıda belirtilen hususlar göz önüne alınarak yeniden dava açmakta serbest olmak üzere aynı Kanunun 15. maddesinin 1/d bendi gereğince dava dilekçesinin reddine, yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceğinin davacıya duyurulmasına, aşağıda dökümü yapılan...
Dayanak
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 32577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 52577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 142577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 15/1-d2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m. Geçici 6492 sayılı Harçlar Kanunu m. 4 sayılı Tarife I-20/a2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 15
T.C. DANIŞTAY DOKUZUNCU DAİRE
Esas No: 2025/2585
Karar No: 2025/3271
DAVACI: ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: ... Müdürlüğü-...
DAVANIN KONUSU: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Tapu Dairesi Başkanlığının “Kamulaştırma Uygulamaları” konulu 29/04/2024 tarih ve 2024/3 sayılı Genelgesinin “VII Mali Yönü” kısmının 7. maddesinin iptali ile yapılan ödemenin iadesi ve yürütmenin durdurulması istemine ilişkindir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu gereğince ilk inceleme ile görevli Tetkik Hakimi ...'ın açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı, dilekçelerde tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği belirtilmiş; 5. maddesinin 1. fıkrasında, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı, ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile dava açılabileceği düzenlenmiş; anılan Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasında dilekçelerin görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve aynı Kanun'un 3. ve 5. maddelerine uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği, 15/1-d maddesinde ise dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olmadıklarının tespiti halinde, yeniden dava açılmak üzere reddedileceği kurala bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; uyuşmazlıkta, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Tapu Dairesi Başkanlığının “Kamulaştırma Uygulamaları” konulu 29/04/2024 tarih ve 2024/3 sayılı Genelgesinin “VII Mali Yönü” kısmının 7. maddesinin iptali ve tapu tescili için yapılan ödemenin iadesi istenilmektedir. Dava konusu edilen 29/04/2024 tarih ve 2024/3 sayılı Genelgenin “VII Mali Yönü” kısmının 7. maddesinin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6. maddesinde düzenlenen kamulaştırmasız el atma uygulamaları kapsamında gerek uzlaşma tutanağı, gerekse mahkeme kararı uyarınca Tapu Müdürlüklerince gerçekleştirilen tapu tescil/terkin işlemlerinde 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı 4 sayılı Tarifenin I-20/a maddesi gereğince tahsili gereken tapu harcı ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Kanunu kapsamında tahsili gereken döner sermaye ücretine ilişkin olduğu görülmüş olup, 492 sayılı Harçlar Kanunu'ndan kaynaklanan tapu harcına ilişkin kısmının Danıştay Dokuzuncu Dairesinin, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Kanunu'ndan kaynaklanan döner sermaye ücretine ilişkin kısmının ise Danıştay Onuncu Dairesinin görev alanına girdiği anlaşılmıştır.
Ayrıca, dava dilekçesinde, tapu tescili sırasında yapılan ödemenin iadesi talep edilmekle birlikte, ödemenin içeriğine ilişkin açıklama yapılmamış olup, iadesi istenen tutarın sadece tapu harcı mı olduğu, yoksa tapu harcı ile birlikte ödenen döner sermaye ücretinin de mi iadesinin istenildiği anlaşılamamıştır.
Bu durumda, iadesi istenen tutarın sadece tapu harcına mı ilişkin olduğu, yoksa tapu harcı ile birlikte ödenen döner sermaye ücretinin de mi iadesinin istenildiğinin açık, net ve tereddüte mahal vermeyecek şekilde belirtilerek söz konusu düzenlemenin 492 sayılı Harçlar Kanunu'ndan kaynaklanan tapu harcına ilişkin kısmının Danıştay Dokuzuncu Dairesinin, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Kanunu'ndan kaynaklanan döner sermaye ücretine ilişkin kısmının ise Danıştay Onuncu Dairesinin görev alanına girdiği hususu da göz önünde bulundurularak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. ve 5. maddelerine uygun olarak yeniden dava açılması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı Kanun'un 3. ve 5. maddesine uygun olarak düzenlenecek dilekçeler ile bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 30 gün içinde yukarıda belirtilen hususlar göz önüne alınarak yeniden dava açmakta serbest olmak üzere aynı Kanunun 15. maddesinin 1/d bendi gereğince dava dilekçesinin reddine, yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceğinin davacıya duyurulmasına, aşağıda dökümü yapılan... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmediğinden ...-TL yürütmenin durdurulması harcının ve artan posta giderinin davacıya iadesine, 25/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Esas No: 2025/2585
Karar No: 2025/3271
DAVACI: ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: ... Müdürlüğü-...
DAVANIN KONUSU: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Tapu Dairesi Başkanlığının “Kamulaştırma Uygulamaları” konulu 29/04/2024 tarih ve 2024/3 sayılı Genelgesinin “VII Mali Yönü” kısmının 7. maddesinin iptali ile yapılan ödemenin iadesi ve yürütmenin durdurulması istemine ilişkindir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu gereğince ilk inceleme ile görevli Tetkik Hakimi ...'ın açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı, dilekçelerde tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği belirtilmiş; 5. maddesinin 1. fıkrasında, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı, ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile dava açılabileceği düzenlenmiş; anılan Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasında dilekçelerin görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve aynı Kanun'un 3. ve 5. maddelerine uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği, 15/1-d maddesinde ise dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olmadıklarının tespiti halinde, yeniden dava açılmak üzere reddedileceği kurala bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; uyuşmazlıkta, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Tapu Dairesi Başkanlığının “Kamulaştırma Uygulamaları” konulu 29/04/2024 tarih ve 2024/3 sayılı Genelgesinin “VII Mali Yönü” kısmının 7. maddesinin iptali ve tapu tescili için yapılan ödemenin iadesi istenilmektedir. Dava konusu edilen 29/04/2024 tarih ve 2024/3 sayılı Genelgenin “VII Mali Yönü” kısmının 7. maddesinin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6. maddesinde düzenlenen kamulaştırmasız el atma uygulamaları kapsamında gerek uzlaşma tutanağı, gerekse mahkeme kararı uyarınca Tapu Müdürlüklerince gerçekleştirilen tapu tescil/terkin işlemlerinde 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı 4 sayılı Tarifenin I-20/a maddesi gereğince tahsili gereken tapu harcı ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Kanunu kapsamında tahsili gereken döner sermaye ücretine ilişkin olduğu görülmüş olup, 492 sayılı Harçlar Kanunu'ndan kaynaklanan tapu harcına ilişkin kısmının Danıştay Dokuzuncu Dairesinin, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Kanunu'ndan kaynaklanan döner sermaye ücretine ilişkin kısmının ise Danıştay Onuncu Dairesinin görev alanına girdiği anlaşılmıştır.
Ayrıca, dava dilekçesinde, tapu tescili sırasında yapılan ödemenin iadesi talep edilmekle birlikte, ödemenin içeriğine ilişkin açıklama yapılmamış olup, iadesi istenen tutarın sadece tapu harcı mı olduğu, yoksa tapu harcı ile birlikte ödenen döner sermaye ücretinin de mi iadesinin istenildiği anlaşılamamıştır.
Bu durumda, iadesi istenen tutarın sadece tapu harcına mı ilişkin olduğu, yoksa tapu harcı ile birlikte ödenen döner sermaye ücretinin de mi iadesinin istenildiğinin açık, net ve tereddüte mahal vermeyecek şekilde belirtilerek söz konusu düzenlemenin 492 sayılı Harçlar Kanunu'ndan kaynaklanan tapu harcına ilişkin kısmının Danıştay Dokuzuncu Dairesinin, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Kanunu'ndan kaynaklanan döner sermaye ücretine ilişkin kısmının ise Danıştay Onuncu Dairesinin görev alanına girdiği hususu da göz önünde bulundurularak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. ve 5. maddelerine uygun olarak yeniden dava açılması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı Kanun'un 3. ve 5. maddesine uygun olarak düzenlenecek dilekçeler ile bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 30 gün içinde yukarıda belirtilen hususlar göz önüne alınarak yeniden dava açmakta serbest olmak üzere aynı Kanunun 15. maddesinin 1/d bendi gereğince dava dilekçesinin reddine, yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceğinin davacıya duyurulmasına, aşağıda dökümü yapılan... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmediğinden ...-TL yürütmenin durdurulması harcının ve artan posta giderinin davacıya iadesine, 25/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.