‹ Ana sayfa
Danıştay9. Daireİdare Hukuku

Danıştay 9. Daire E.2023/8302 K.2023/5435

Esas No: 2023/8302 · Karar No: 2023/5435 · Karar Tarihi: 11.12.2023
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/8302
Karar No : 2023/5435

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Başkanlığı-...
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)

**VEKİLİ:** Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...

**VEKİLİ:** Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, bandrolsüz sigara bulundurduğunun tespit edildiğinden bahisle, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından düzenlenen değerlendirme raporu ile tespit edilen emsal bedel dikkate alınarak 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9/2. maddesi uyarınca takdir komisyonu kararına dayanılarak 2017/Temmuz dönemine ilişkin re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Dokuzuncu Dairesince verilen bozma kararına uyarak yeniden incelemek suretiyle; olayda, davacı adına 2017/Temmuz dönemi için salınan vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisine karşı açılan davada Danıştay Yedinci Dairesince verilen bozma kararına uyularak Dairelerince 19/09/2023 tarih ve E:2023/1321, K:2023/1247 sayılı kararla vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisi kaldırıldığından, katma değer vergisi tarhiyatının da hukuka aykırı hale geldiği gerekçesiyle davalı istinaf başvurusunun reddine, cezalı tarhiyatın kaldırılmasına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Savunma ve istinaf dilekçelerinde belirtilen maddi ve yasal nedenlerle kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Bölge İdare Mahkemesi kararının Daire kararında belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE

**GEREKÇE:**
MADDİ

**OLAY:**
Davacı adına, bandrolsüz sigara bulundurduğunun tespit edildiğinden bahisle, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından düzenlenen değerlendirme raporu ile tespit edilen emsal bedel dikkate alınarak 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9/2. maddesi uyarınca takdir komisyonu kararına dayanılarak 2017/Temmuz dönemine ilişkin re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.

**İLGİLİ MEVZUAT:**
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştay'ın; görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, hukuka aykırı karar verilmesi veya usul hükümlerine uyulmaması sebeplerinden dolayı incelenen kararı bozacağı, kararı bozulan mahkemenin kendisine gönderilen dosyayı yeniden inceleyerek bozma kararına uyarak karar verebileceği veya bozma kararına uymayarak eski kararında ısrar edebileceği kurala bağlanmıştır. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasındada "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde , bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun "Vergi sorumlusu" başlıklı 9/2. maddesinde, "Fiili ya da kaydi envanter sırasında belgesiz mal bulundurulduğu veya belgesiz hizmet satın alındığının tespiti halinde, bu alışlar nedeniyle ziyaa uğratılan katma değer vergisi, belgesiz mal bulunduran veya hizmet satın alan mükelleften aranır. Belgesiz mal bulundurdukları veya hizmet satın aldıkları tespit edilen mükelleflere, bu mal ve hizmetlere ait alış belgelerinin ibrazı için tespit tarihinden itibaren 10 günlük bir süre verilir. Bu süre içinde alış belgelerinin ibraz edilememesi halinde, belgesi ibraz edilemeyen mal ve hizmetlerin tespit tarihindeki emsal bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisi, alışlarını belgeleyemeyen mükellef adına re'sen tarh edilir. Bu tarhiyata vergi ziyaı cezası uygulanır. Ancak belgesiz alınan mal ve hizmetleri satanlara, bu satışlarla ilgili olarak, vergi inceleme raporuna dayanılarak katma değer vergisi tarhiyatı yapıldığı takdirde, ziyaa uğratılan vergi ve buna ilişkin ceza ayrıca alıcılardan aranmaz." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen düzenlemelerden, mahkeme kararlarının, Danıştayca bozulması üzerine, kararı bozulan Mahkemenin, bozma kararında yazılı esaslara uygun olarak karar vermesi ya da ilk kararlarında ısrar etmesi dışında başkaca bir karar vermesinin mümkün olmadığı, mahkeme kararlarının Danıştay tarafından bozulması halinde yeniden verilecek kararlara karşı yapılacak temyiz başvuruları da bozma esaslarına uyulmuş olup olmadığı yönünden incelenebileceği anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, dava konusu cezalı tarhiyatın 62.466,11-TL katma değer vergisi ile 93.699,16-TL vergi ziyaı cezasının 31/01/2019 tarihli düzeltme fişi ile terkin edildiğinin bildirilmesi ve ekinde sunulan düzeltme fişi ve terkin/red tablosundan da bu durumun görülmesi karşısında, davanın bu kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığı sonucuna ulaşıldığı; 27/10/2017 tarihinde, geçmişe yönelik olarak 04/07/2017 tarihi itibarıyla hakkında özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi yönünden mükellefiyet tesis edilen davacının, bandrolsüz gümrük kaçağı sigaraların ele geçirildiği tarihte katma değer vergisi mükellefi olmaması, bu nedenle hakkında fiili ya da kaydi envanter yapılmasına da hukuken olanak bulunmaması, 213 sayılı Kanun'un 135. maddesinde sayılan vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca yapılmış herhangi bir somut tespit ve buna ilişkin belge de bulunmaması nedeniyle, kolluk güçlerince düzenlenen tutanağa istinaden takdir komisyonu tarafından belirlenen matrah üzerinden salınan vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen karar verilmesine yer olmadığına, dava konusu cezalı tarhiyatın 31/01/2019 tarihli düzeltme fişi ile terkin edilen tutarı aşan kısmının kaldırılmasına, 31/01/2019 tarihli düzeltme fişi ile terkin edilen kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar veren Vergi Mahkemesi kararına karşı davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunun, "dava konusu tarhiyat ve cezanın kaynaklandığı matrah farkının dayandığı özel tüketim vergisi bakımından açılan davada, vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisinin düzeltme fişiyle kaldırılan kısmını aşan kısmı hakkında davanın reddine karar verildiğinden, dava konusu vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinde hukuka aykırılık bulunmadığı" gerekçesiyle kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının kabule ilişkin hüküm fıkrasının kaldırılmasına, cezalı tarhiyatın 31/01/2019 tarihli düzeltme fişi ile terkin edilen tutarı aşan kısmı yönünden davanın reddine karar veren ...Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Dairemizin 11/04/2023 tarih ve E:2022/799, K:2023/1322 sayılı kararıyla "Olayda, dava konusu cezalı tarhiyatın dayanağı olan takdir komisyonu kararında, Menemen Vergi Dairesi Müdürlüğünün ...vergi kimlik numaralı mükellefi olduğu belirtilen davacı adına re'sen tarhiyat yapılırken, yukarıda yer verilen Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9/2. maddesi uyarınca, öncelikle, mükellefin, belgesiz mal bulundurduğu ya da belgesiz hizmet satın aldığının, fiili ya da kaydi envanter sırasında tespit edilmesi, ardından, mükellefe, mal veya hizmete ait belgelerin ibrazı için 10 günlük süre verilmesi gerekirken bu yol izlenmeden, emniyet ekiplerince tutulan tutanağa ve Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu değerlendirme raporuna dayanan takdir komisyonu kararına istinaden yapılan vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatında hukuka uyarlık görülmemiştir." gerekçesiyle bozulduğu anlaşılmıştır.
Bozma kararına uyduğunu belirten Bölge İdare Mahkemesince bu defa temyiz istemine konu kararla, davacı adına 2017/Temmuz dönemi için salınan vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisine karşı açılan davada Danıştay Yedinci Dairesince verilen bozma kararına uyularak Dairelerince verilen 19/09/2023 tarih ve E:2023/1321, K:2023/1247 sayılı kararla vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisi kaldırıldığından, katma değer vergisi tarhiyatının da hukuka aykırı hale geldiği gerekçesiyle davalı istinaf başvurusunun reddine, cezalı tarhiyatın kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince ilk kararda ısrar edilmediği ve bozma kararına uyulduğu belirtildiği halde, bozma kararında öngörülmediği şekilde, davacı adına tarh edilen özel tüketim vergisine karşı açılan davaya atıfla karar verilmesinde yargılama hukuku açısından isabet bulunmakta ise de; usul ekonomisi gereği temyiz istemine konu kararın bozulmasına gerek görülmemiştir.
İşin esasına gelince; mal ve hizmetlerin belgesiz olarak ticari hayattaki dolaşımının önlenmesini amaçlayan yukarıdaki Kanun maddesinin değerlendirilmesinden, Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9/2. maddesi uyarınca sorumlu sıfatıyla vergi salınabilmesi için öncelikle, mükellefin, belgesiz mal bulundurduğu ya da belgesiz hizmet satın aldığının, fiili ya da kaydi envanter sırasında tespit edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu aşamanın usulüne uygun tamamlanmasından sonra, belgesiz mal bulundurduğu veya belgesiz hizmet satın aldığı tespit edilen mükellefe, mal veya hizmete ait belgelerin ibrazı için 10 günlük bir süre verilmesi gerekli olup bu süre içerisinde alış belgesini ibraz etmeyen mükellef adına, belgesi ibraz edilmeyen mal ve hizmetlerin tespit tarihindeki emsal bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisi re'sen tarh edilecek ve bu tarhiyata vergi ziyaı cezası uygulanabilecektir.
Dosyanın incelenmesinden; İzmir ili Menemen ilçesi ...sokak No:.. adresindeki çiftlikte davacının da bulunduğu esnada yapılan aramada, kaçak tütün mamulünün ele geçirilmesi üzerine, durumun emniyet görevlilerince düzenlenen 04/07/2017 tarihli tutanak ile kayıt altına alındığı ve ele geçirilen sigaralar nedeniyle, her bir sigara için tespit tarihindeki özel tüketim vergisi dahil emsal bedel nazara alınarak hesaplanan katma değer vergisi ile vergi ziyaı cezasının, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9/2. maddesi uyarınca, takdir komisyonu kararıyla davacı adına salındığı anlaşılmaktadır.
Olayda, dava konusu cezalı tarhiyatın dayanağı olan takdir komisyonu kararında, Menemen Vergi Dairesi Müdürlüğünün... vergi kimlik numaralı mükellefi olduğu belirtilen davacı adına re'sen tarhiyat yapılırken, yukarıda yer verilen Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9/2. maddesi uyarınca, öncelikle, mükellefin, belgesiz mal bulundurduğu ya da belgesiz hizmet satın aldığının, fiili ya da kaydi envanter sırasında tespit edilmesi, ardından, mükellefe, mal veya hizmete ait belgelerin ibrazı için 10 günlük süre verilmesi gerekirken bu yol izlenmeden, emniyet ekiplerince tutulan tutanağa ve Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu değerlendirme raporuna dayanan takdir komisyonu kararına istinaden yapılan vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatında hukuka uyarlık görülmemiştir.
Bu durumda, davayı kısmen kabul eden, kısmen karar verilmesine yer olmadığına hükmeden Vergi Mahkemesi kararına karşı davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunun özel tüketim vergisi dosyasına atıfla reddine karar veren Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalının temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 11/12/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.

Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.

AvAi

Hukuki AI Asistanı
Merhaba! Ben AvAi, Avarsis Hukuki AI Asistanınız. Size nasıl yardımcı olabilirim?