Danıştay9. Daireİdare Hukuku
Danıştay 9. Daire E.2023/822 K.2023/5643
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/822
Karar No : 2023/5643
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Başkanlığı-...
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Petrol Tic. ve San. Ltd. Şti.
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, 2016 yılına ait defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2016/Aralık dönemi için re'sen tarh edilen katma değer vergisinin ve kesilen 3 kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla, Mahkemelerinin E:... sayılı dosyasında 31/03/2022 tarihli ara kararına istinaden davacı tarafından dosyaya sunulan 2016 yılına ait yasal defter ve belgelerin davalı idarece incelenmesi sonucu anılan dosyaya sunulan ... tarih ve ... sayılı yazı ile davacı şirketin 2016 yılında Torbalı Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Petrol Ürün. İntaş. Loj. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden alınan faturalar dışında diğer faturaların gerçek mal ve hizmet alımlarına ilişkin olmadığı yönünde bir eleştiri getirilmediği görüldüğünden dava konusu cezalı tarhiyatların adı geçen mükellef dışında kalan mükelleflerden alınan mal ve hizmetlerden kaynaklanan kısımlarında hukuka uyarlık bulunmadığı, ... Petrol Ürün. İntaş. Loj. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerin değerlendirilmesinden, adı geçen mükellefin sahte fatura düzenlediği hususunun somut olarak ortaya konulamadığı anlaşıldığından, cezalı tarhiyatın söz konusu mükelleften alınan faturalardan kaynaklanan kısmında da hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, cezalı tarhiyatın kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: 213 sayılı Vergi Usul Kanununda yer alan hükümlerden usulüne uygun düzenlenen belge ve kayıtların vergilemeye esas alınabilmesi veya yapılan vergilendirme işleminin doğruluğuna kanıt olabilmesi için vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlara ibraz edilmiş olması gerektiği, buna karşın usulüne uygun olarak verilen süre içerisinde haklı mazeret olmaksızın ibrazdan kaçınılmasının denetimden kaçınmak anlamına geleceği, yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulüne ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 14/12/2023 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY:
Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 08/02/2019 tarih ve E:2013/3, K:2019/1 sayılı kararıyla; davacılar tarafından, mücbir sebep olmaksızın inceleme elemanına ibraz edilmeyen yasal defterler ve belgelerin mahkemeye sunulabileceğinin ileri sürülmesi halinde, bu defter ve belgeler davacıdan istenilip, defterlerdeki kayıtlar incelenip, bu kayıt ve belgeler hakkında davanın diğer tarafı olan vergi idaresinin görüşü ve saptamaları da alınarak yapılacak hukuki değerlendirmeye göre karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, oluşan içtihat aykırılığının, bu doğrultuda birleştirilmesine karar verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davalı idareye dava açıldıktan sonra ibraz edilen ilgili yıl defter ve belgelerin incelenmesi sonucunda düzenlenen... tarih ve... sayılı yazıda ... Petrol Ürün. İntaş. Loj. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından davacıya düzenlenen faturaların sahte belge niteliğinde olduğunun belirtildiği, bunun dışındaki katma değer vergisi indirimlerine ilişkin bir eleştirinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
İncelemeye ibraz edilmeyen defter ve belgelerin vergi mahkemesine ibraz edilmesinin mükelleflere getirilmiş ekstra bir hak ve iyi niyetli mükellefleri korumaya matuf bir durum olduğu, bunun bir sonucu olarak da ancak idare tarafından somut bir şekilde eleştiri yapılmayan indirimlerin kabul edilmesi, indirimlere ilişkin alışların gerçeği yansıtmadığı yolunda ciddi tespitlerin olması halinde ise indirimlerin kabul edilmemesi gerekir. Mahkeme tarafından ayrıca davanın konusu genişletilmek suretiyle yanıltıcı belge incelemesi yapılması hususunun yargılama usulüne aykırılık teşkil edeceğinden, idare tarafından somut olarak eleştiri yapılan alımlara ilişkin indirimlerden kaynaklanan cezalı tarhiyata karşı açılan davanın bu kısmının reddi gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/822
Karar No : 2023/5643
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Başkanlığı-...
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Petrol Tic. ve San. Ltd. Şti.
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, 2016 yılına ait defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2016/Aralık dönemi için re'sen tarh edilen katma değer vergisinin ve kesilen 3 kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla, Mahkemelerinin E:... sayılı dosyasında 31/03/2022 tarihli ara kararına istinaden davacı tarafından dosyaya sunulan 2016 yılına ait yasal defter ve belgelerin davalı idarece incelenmesi sonucu anılan dosyaya sunulan ... tarih ve ... sayılı yazı ile davacı şirketin 2016 yılında Torbalı Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Petrol Ürün. İntaş. Loj. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden alınan faturalar dışında diğer faturaların gerçek mal ve hizmet alımlarına ilişkin olmadığı yönünde bir eleştiri getirilmediği görüldüğünden dava konusu cezalı tarhiyatların adı geçen mükellef dışında kalan mükelleflerden alınan mal ve hizmetlerden kaynaklanan kısımlarında hukuka uyarlık bulunmadığı, ... Petrol Ürün. İntaş. Loj. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerin değerlendirilmesinden, adı geçen mükellefin sahte fatura düzenlediği hususunun somut olarak ortaya konulamadığı anlaşıldığından, cezalı tarhiyatın söz konusu mükelleften alınan faturalardan kaynaklanan kısmında da hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, cezalı tarhiyatın kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: 213 sayılı Vergi Usul Kanununda yer alan hükümlerden usulüne uygun düzenlenen belge ve kayıtların vergilemeye esas alınabilmesi veya yapılan vergilendirme işleminin doğruluğuna kanıt olabilmesi için vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlara ibraz edilmiş olması gerektiği, buna karşın usulüne uygun olarak verilen süre içerisinde haklı mazeret olmaksızın ibrazdan kaçınılmasının denetimden kaçınmak anlamına geleceği, yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulüne ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 14/12/2023 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY:
Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 08/02/2019 tarih ve E:2013/3, K:2019/1 sayılı kararıyla; davacılar tarafından, mücbir sebep olmaksızın inceleme elemanına ibraz edilmeyen yasal defterler ve belgelerin mahkemeye sunulabileceğinin ileri sürülmesi halinde, bu defter ve belgeler davacıdan istenilip, defterlerdeki kayıtlar incelenip, bu kayıt ve belgeler hakkında davanın diğer tarafı olan vergi idaresinin görüşü ve saptamaları da alınarak yapılacak hukuki değerlendirmeye göre karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, oluşan içtihat aykırılığının, bu doğrultuda birleştirilmesine karar verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davalı idareye dava açıldıktan sonra ibraz edilen ilgili yıl defter ve belgelerin incelenmesi sonucunda düzenlenen... tarih ve... sayılı yazıda ... Petrol Ürün. İntaş. Loj. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından davacıya düzenlenen faturaların sahte belge niteliğinde olduğunun belirtildiği, bunun dışındaki katma değer vergisi indirimlerine ilişkin bir eleştirinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
İncelemeye ibraz edilmeyen defter ve belgelerin vergi mahkemesine ibraz edilmesinin mükelleflere getirilmiş ekstra bir hak ve iyi niyetli mükellefleri korumaya matuf bir durum olduğu, bunun bir sonucu olarak da ancak idare tarafından somut bir şekilde eleştiri yapılmayan indirimlerin kabul edilmesi, indirimlere ilişkin alışların gerçeği yansıtmadığı yolunda ciddi tespitlerin olması halinde ise indirimlerin kabul edilmemesi gerekir. Mahkeme tarafından ayrıca davanın konusu genişletilmek suretiyle yanıltıcı belge incelemesi yapılması hususunun yargılama usulüne aykırılık teşkil edeceğinden, idare tarafından somut olarak eleştiri yapılan alımlara ilişkin indirimlerden kaynaklanan cezalı tarhiyata karşı açılan davanın bu kısmının reddi gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.