‹ Ana sayfa
Danıştay 9. Daire İdare Hukuku · ön sınıflandırma

Danıştay 9. Daire E.2023/8064 K.2023/6266

Esas No: 2023/8064 · Karar No: 2023/6266 · Karar Tarihi: 26.12.2023
ÖzetHer cümle kararın kendi metninden doğrulandı.
Karar yönü: Bozma
Uyuşmazlık
Tüzel kişiliği ticaret sicilinden terkin edilerek sona eren bir şirket adına düzenlenen vergi ve ceza ihbarnamelerinin hukuka uygunluğu tartışılmaktadır.
Kaynak pasajlar (3)
  • Davalı tarafından ileri sürülen iddialar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesine göre yerinde görüldüğünden, Danıştay Dördüncü Dairesinin 09/02/2023 tarih ve E:2023/626, K:2023/640 sayılı kararı kaldırıldıktan sonra temyiz istemi incelendi:
  • Tüzel kişiliğinin sona ermesi nedeniyle hak ve fiil ehliyetini yitiren şirketlerin, sona erme tarihinden sonra haklara sahip olması veya borçlu kılınması mümkün değildir. Tüzel kişiliğin sona ermesinden önceki dönemlere ilişkin olsa dahi tüzel kişiliği sona ermiş şirket adına vergi ve ceza ihbarnamesi düzenlenmesi veya başka bir idari işlem tesis edilmesi hiçbir hukuksal sonuç doğurmayacağı gibi bu şirketlerin yargı mercileri önünde temsil edilebilmelerine de olanak bulunmamaktadır.
  • Bu durumda, tüzel kişiliği sona eren şirket tarafından açılan davanın ehliyet yönünden reddedilmesi gerekirken, dava konusu vergi ve cezaların hukuka uygunluğu incelenerek verilen Vergi Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.
Gerekçe
Danıştay Dokuzuncu Dairesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun geçici 10. maddesi uyarınca sermayesini yükseltmediği için 03/02/2015 tarihinde ticaret sicilinden terkin edilen şirketin tüzel kişiliğinin sona erdiğini tespit etmiştir. Tüzel kişiliği sona eren şirketlerin hak ve fiil ehliyetini yitirmesi nedeniyle, bu şirket adına idari işlem tesis edilemeyeceği ve yargı mercileri önünde temsil edilemeyeceği gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Kaynak pasajlar (6)
  • 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun “Dilekçeler üzerine ilk inceleme” başlıklı 14. maddesinin (3) numaralı fıkrasının (c) işaretli bendinde, dava dilekçelerinin ehliyet yönünden ilk incelemeye tabi tutulacağı belirtilmiş, (6) numaralı fıkrasında ise maddede sayılan hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı ifade edilmiştir.
  • Kanun'un 15. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) işaretli bendinde ise 14. maddenin (3) numaralı fıkrasının (c) işaretli bendinde yazılı hususta kanuna aykırılık görülürse davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.
  • Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre şirketler, ticaret sicilinde tescil ile tüzel kişilik kazanmakta ve bu tarihten sonra haklara ve borçlara sahip olmaktadır. Diğer taraftan, şirketin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde ticaret sicil kaydının terkin edilmesi ile birlikte tüzel kişilik son bulmaktadır.
  • Tüzel kişiliğinin sona ermesi nedeniyle hak ve fiil ehliyetini yitiren şirketlerin, sona erme tarihinden sonra haklara sahip olması veya borçlu kılınması mümkün değildir. Tüzel kişiliğin sona ermesinden önceki dönemlere ilişkin olsa dahi tüzel kişiliği sona ermiş şirket adına vergi ve ceza ihbarnamesi düzenlenmesi veya başka bir idari işlem tesis edilmesi hiçbir hukuksal sonuç doğurmayacağı gibi bu şirketlerin yargı mercileri önünde temsil edilebilmelerine de olanak bulunmamaktadır.
  • Dava dosyasının ve Ticaret Sicili Gazetesinin birlikte incelenmesinden; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun geçici 10. maddesi uyarınca belirlenen sürede sermayesini asgari tutarda yükseltmeyen şirketin 03/02/2015 tarihinde ticaret sicilinden terkin edilmek suretiyle tüzel kişiliğinin sona erdiği ve bu hususun 06/02/2015 tarih ve 8753 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edildiği anlaşılmıştır.
  • Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre şirketler, ticaret sicilinde tescil ile tüzel kişilik kazanmakta ve bu tarihten sonra haklara ve borçlara sahip olmaktadır. Diğer taraftan, şirketin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde ticaret sicil kaydının terkin edilmesi ile birlikte tüzel kişilik son bulmaktadır.
Sonuç
Tüzel kişiliği sona eren şirket adına düzenlenen vergi ve cezaların hukuka uygunluğu incelenen davada, Danıştay Dokuzuncu Dairesi şirketin ehliyet yönünden davanın reddi gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararını bozmuştur.
Kaynak pasajlar (2)
  • Dava dosyasının ve Ticaret Sicili Gazetesinin birlikte incelenmesinden; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun geçici 10. maddesi uyarınca belirlenen sürede sermayesini asgari tutarda yükseltmeyen şirketin 03/02/2015 tarihinde ticaret sicilinden terkin edilmek suretiyle tüzel kişiliğinin sona erdiği ve bu hususun 06/02/2015 tarih ve 8753 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edildiği anlaşılmıştır.
  • Bu durumda, tüzel kişiliği sona eren şirket tarafından açılan davanın ehliyet yönünden reddedilmesi gerekirken, dava konusu vergi ve cezaların hukuka uygunluğu incelenerek verilen Vergi Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.
T.C. DANIŞTAY DOKUZUNCU DAİRE
Esas No: 2023/8064
Karar No: 2023/6266

Kararın Düzeltilmesini İsteyen: ... Vergi Dairesi Başkanlığı-...

Vekili: Av. ...

Karşı Taraf:... Elk. Müh. İlet. Nakl. İnş. Teks. San. Tic. ve Paz. Taah. Ltd. Şti.

Vekili: Av. ...

İstemin Özeti: Danıştay Dördüncü Dairesinin 09/02/2023 tarih ve E:2023/626, K:2023/640 sayılı kararının; dilekçede ileri sürülen nedenlerle düzeltilmesi istenilmektedir.

Cevabın Özeti: Cevap verilmemiştir.

Tetkik Hâkimi ...'in Düşüncesi: Daire kararında belirtilen gerekçe ile karar düzeltme isteminin kabulü gerekeceği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesi'nce, "Danıştay Dava Daireleri Arasında İşbölümü Kararı" üzerine Dairemize devredilen dosya incelenerek işin gereği görüşüldü:
Danıştay dava daireleri ile İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulları tarafından verilmiş olan kararlar hakkında kararın düzeltilmesi isteminin kabulü ancak, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinde yazılı sebeplerden birinin bulunması ile mümkündür.

Davalı tarafından ileri sürülen iddialar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesine göre yerinde görüldüğünden, Danıştay Dördüncü Dairesinin 09/02/2023 tarih ve E:2023/626, K:2023/640 sayılı kararı kaldırıldıktan sonra temyiz istemi incelendi:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun “Dilekçeler üzerine ilk inceleme” başlıklı 14. maddesinin (3) numaralı fıkrasının (c) işaretli bendinde, dava dilekçelerinin ehliyet yönünden ilk incelemeye tabi tutulacağı belirtilmiş, (6) numaralı fıkrasında ise maddede sayılan hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı ifade edilmiştir. Kanun'un 15. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) işaretli bendinde ise 14. maddenin (3) numaralı fıkrasının (c) işaretli bendinde yazılı hususta kanuna aykırılık görülürse davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.

Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre şirketler, ticaret sicilinde tescil ile tüzel kişilik kazanmakta ve bu tarihten sonra haklara ve borçlara sahip olmaktadır. Diğer taraftan, şirketin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde ticaret sicil kaydının terkin edilmesi ile birlikte tüzel kişilik son bulmaktadır.

Tüzel kişiliğinin sona ermesi nedeniyle hak ve fiil ehliyetini yitiren şirketlerin, sona erme tarihinden sonra haklara sahip olması veya borçlu kılınması mümkün değildir. Tüzel kişiliğin sona ermesinden önceki dönemlere ilişkin olsa dahi tüzel kişiliği sona ermiş şirket adına vergi ve ceza ihbarnamesi düzenlenmesi veya başka bir idari işlem tesis edilmesi hiçbir hukuksal sonuç doğurmayacağı gibi bu şirketlerin yargı mercileri önünde temsil edilebilmelerine de olanak bulunmamaktadır.

Dava dosyasının ve Ticaret Sicili Gazetesinin birlikte incelenmesinden; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun geçici 10. maddesi uyarınca belirlenen sürede sermayesini asgari tutarda yükseltmeyen şirketin 03/02/2015 tarihinde ticaret sicilinden terkin edilmek suretiyle tüzel kişiliğinin sona erdiği ve bu hususun 06/02/2015 tarih ve 8753 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edildiği anlaşılmıştır.

Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre şirketler, ticaret sicilinde tescil ile tüzel kişilik kazanmakta ve bu tarihten sonra haklara ve borçlara sahip olmaktadır. Diğer taraftan, şirketin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde ticaret sicil kaydının terkin edilmesi ile birlikte tüzel kişilik son bulmaktadır.

Tüzel kişiliğinin sona ermesi nedeniyle hak ve fiil ehliyetini yitiren şirketlerin, sona erme tarihinden sonra haklara sahip olması veya borçlu kılınması mümkün değildir. Tüzel kişiliğin sona ermesinden önceki dönemlere ilişkin olsa dahi tüzel kişiliği sona ermiş şirket adına vergi ve ceza ihbarnamesi düzenlenmesi veya başka bir idari işlem tesis edilmesi hiçbir hukuksal sonuç doğurmayacağı gibi bu şirketlerin yargı mercileri önünde temsil edilebilmelerine de olanak bulunmamaktadır.

Bu durumda, tüzel kişiliği sona eren şirket tarafından açılan davanın ehliyet yönünden reddedilmesi gerekirken, dava konusu vergi ve cezaların hukuka uygunluğu incelenerek verilen Vergi Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına, 26/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.