Danıştay9. Daireİdare Hukuku
Danıştay 9. Daire E.2023/2248 K.2023/4641
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/2248
Karar No : 2023/4641
TEMYİZ EDENLER: 1-(DAVALI) ...Başkanlığı-...
**VEKİLİ:** Av. ...
2-(DAVACI) ... Hizmetleri A.Ş.
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU:... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem:Davacı şirket tarafından,6306 sayılı Kanun kapsamında inşa edilen İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... parselde kayıtlı muhtelif bağımsız bölümlerin satın alınması sırasında ödenen 3.116.075,60 -TL tapu harcının iadesi talebiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali ve ödenen tutarın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek tecil faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 57.maddesi ile 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'un olay tarihinde yürürlükte bulunan 7/9.maddesi hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; gayrimenkullerin ivaz karşılığında devir ve iktisabının harca tabi olduğu, ancak 6306 sayılı Kanun kapsamında yapılacak uygulamalar neticesinde meydana gelen yeni yapıların işi yüklenen müteahhit tarafından gerçekleştirilecek ilk satışı, devri, tescili ve ipotek tesis edilmesi işlemlerinin tapu harcından müstesna olduğu sonucuna varıldığı; uyuşmazlıkta, taşınmaz alım satımına konu alanın 6306 sayılı Kanun hükümleri kapsamında istisnaya tabi bir taşınmaz olup olmadığı tespitinin önem kazandığı, bu bağlamda, UYAP sistemi üzerinden yapılan takbis sorgulamasından davaya konu tapu harcının tahsil edildiği bağımsız bölümlerin de içinde yer aldığı İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi sınırları içerisindeki ... Ada, ... parselde kayıtlı taşınmazın anılan Kanun kapsamında riskli yapı olduğunun anlaşıldığı, mevzuat hükümlerine göre söz konusu taşınmaz alım satım işleminin tapu harcından müstesna olması, istisnaya dair hususun yoruma yer bırakmayacak şekilde açıkca kurala bağlanması ve Kanun gereği yeniden inşa edilen taşınmazlarda hak sahibi malik dışında üçüncü kişilere yapılacak devirlere ilişkin bir kısıtlama getirilmemiş olması karşısında, tapu harcı tahsilinde vergilendirme hatası olduğunun açık olduğu, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, idarenin tasarrufunda kalan sürede iadesi gereken tutarın da tasarruf edilememesinden doğan zararın giderilmesi için hukuka aykırı olarak davacıdan tahsil edilen tutarın 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faiziyle iadesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, 3.116.075,60-TL tapu harcının tahsil tarihinden itibaren tecil faiziyle birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu tapu harcının doğduğu tarihte yürürlükte bulunan 6306 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 9. fıkrasında, riskli yapının dönüşümden sonra malike, işi yüklenen müteahhide, en az bir yıldır kiracıya, sınırlı hak sahibi olarak riskli yapıyı kullanan gerçek kişiler ile özel hukuk kişilerine ilk satış, devir, tescil, ipotek tesis edilmesi ya da işi yüklenen müteahhit, Bakanlık, TOKİ, İller Bankası A.Ş., İdare ve iştirakleri ile Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları tarafından ilk satış, devir, tescil, ipotek tesis edilmesi işlemlerinin harçtan istisna edildiği, Dairelerinin E:... sayılı dosyasında verilen ara karara, Sarıyer Belediye Başkanlığının cevabından ve ekli belgelerden, davacının belirtilen taşınmazları satın aldığı kişilerden ... Sabun Yağ Gliserin Tic. A.Ş.'in müteahhit olmadığının görüldüğü, bu durumda, davacının malik (arsa sahibi) olan ... Sabun Yağ Gliserin Tic.A.Ş.'den satın aldığı taşınmazlara ilişkin tapu harcında hukuka aykırılık, bu şirket dışındaki kişilerden satın aldığı taşınmazlara ilişkin tapu harcında ise hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu işlemin, davacının ... Sabun Yağ Gliserin Tic. A.Ş. dışındaki kişilerden satın alınan taşınmazlara ait tapu harcına ilişkin kısmının iptaline, tahsil edilen tutarın tecil faiziyle birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVACININ İDDİALARI: Kentsel dönüşüm uygulamaları ile inşa edilen bağımsız bölümlerin arsa sahiplerince üçüncü kişilere satış işlemlerinin 6306 sayılı Kanun'un amacına uygun olarak "yapıların dönüşümüne ilişkin Kanun uyarınca yapılacak" diğer işlemler kapsamında tapu harcından istisna tutulması gerektiği iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI: 6306 sayılı Kanun kapsamında inşa edilen bağımsız bölümlerin üçüncü kişilere satış işlemlerinin kentsel dönüşümün parçası olarak değerlendirilemeyeceği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı yargıya intikal eden mevzuat kapsamında dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, yargıya intikal eden vergilendirme işlemlerinde idarece faiz ödenmesinin sadece ilgili yargı kararının infazının gecikmesi halinde mümkün olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Davalı tarafından savunma verilmemiştir. Davacının savunması yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Davacı şirketin duruşma istemi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu'nun 17/2. maddesi uyarınca uygun görülmeyerek işin esasına geçildi;
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Tarafların temyiz isteminin reddine,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
Temyiz isteminde bulunan davacıdan...-TL maktu harç alınmasına,
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de .... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 16/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/2248
Karar No : 2023/4641
TEMYİZ EDENLER: 1-(DAVALI) ...Başkanlığı-...
**VEKİLİ:** Av. ...
2-(DAVACI) ... Hizmetleri A.Ş.
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU:... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem:Davacı şirket tarafından,6306 sayılı Kanun kapsamında inşa edilen İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... parselde kayıtlı muhtelif bağımsız bölümlerin satın alınması sırasında ödenen 3.116.075,60 -TL tapu harcının iadesi talebiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali ve ödenen tutarın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek tecil faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 57.maddesi ile 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'un olay tarihinde yürürlükte bulunan 7/9.maddesi hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; gayrimenkullerin ivaz karşılığında devir ve iktisabının harca tabi olduğu, ancak 6306 sayılı Kanun kapsamında yapılacak uygulamalar neticesinde meydana gelen yeni yapıların işi yüklenen müteahhit tarafından gerçekleştirilecek ilk satışı, devri, tescili ve ipotek tesis edilmesi işlemlerinin tapu harcından müstesna olduğu sonucuna varıldığı; uyuşmazlıkta, taşınmaz alım satımına konu alanın 6306 sayılı Kanun hükümleri kapsamında istisnaya tabi bir taşınmaz olup olmadığı tespitinin önem kazandığı, bu bağlamda, UYAP sistemi üzerinden yapılan takbis sorgulamasından davaya konu tapu harcının tahsil edildiği bağımsız bölümlerin de içinde yer aldığı İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi sınırları içerisindeki ... Ada, ... parselde kayıtlı taşınmazın anılan Kanun kapsamında riskli yapı olduğunun anlaşıldığı, mevzuat hükümlerine göre söz konusu taşınmaz alım satım işleminin tapu harcından müstesna olması, istisnaya dair hususun yoruma yer bırakmayacak şekilde açıkca kurala bağlanması ve Kanun gereği yeniden inşa edilen taşınmazlarda hak sahibi malik dışında üçüncü kişilere yapılacak devirlere ilişkin bir kısıtlama getirilmemiş olması karşısında, tapu harcı tahsilinde vergilendirme hatası olduğunun açık olduğu, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, idarenin tasarrufunda kalan sürede iadesi gereken tutarın da tasarruf edilememesinden doğan zararın giderilmesi için hukuka aykırı olarak davacıdan tahsil edilen tutarın 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faiziyle iadesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, 3.116.075,60-TL tapu harcının tahsil tarihinden itibaren tecil faiziyle birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu tapu harcının doğduğu tarihte yürürlükte bulunan 6306 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 9. fıkrasında, riskli yapının dönüşümden sonra malike, işi yüklenen müteahhide, en az bir yıldır kiracıya, sınırlı hak sahibi olarak riskli yapıyı kullanan gerçek kişiler ile özel hukuk kişilerine ilk satış, devir, tescil, ipotek tesis edilmesi ya da işi yüklenen müteahhit, Bakanlık, TOKİ, İller Bankası A.Ş., İdare ve iştirakleri ile Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları tarafından ilk satış, devir, tescil, ipotek tesis edilmesi işlemlerinin harçtan istisna edildiği, Dairelerinin E:... sayılı dosyasında verilen ara karara, Sarıyer Belediye Başkanlığının cevabından ve ekli belgelerden, davacının belirtilen taşınmazları satın aldığı kişilerden ... Sabun Yağ Gliserin Tic. A.Ş.'in müteahhit olmadığının görüldüğü, bu durumda, davacının malik (arsa sahibi) olan ... Sabun Yağ Gliserin Tic.A.Ş.'den satın aldığı taşınmazlara ilişkin tapu harcında hukuka aykırılık, bu şirket dışındaki kişilerden satın aldığı taşınmazlara ilişkin tapu harcında ise hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu işlemin, davacının ... Sabun Yağ Gliserin Tic. A.Ş. dışındaki kişilerden satın alınan taşınmazlara ait tapu harcına ilişkin kısmının iptaline, tahsil edilen tutarın tecil faiziyle birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVACININ İDDİALARI: Kentsel dönüşüm uygulamaları ile inşa edilen bağımsız bölümlerin arsa sahiplerince üçüncü kişilere satış işlemlerinin 6306 sayılı Kanun'un amacına uygun olarak "yapıların dönüşümüne ilişkin Kanun uyarınca yapılacak" diğer işlemler kapsamında tapu harcından istisna tutulması gerektiği iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI: 6306 sayılı Kanun kapsamında inşa edilen bağımsız bölümlerin üçüncü kişilere satış işlemlerinin kentsel dönüşümün parçası olarak değerlendirilemeyeceği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı yargıya intikal eden mevzuat kapsamında dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, yargıya intikal eden vergilendirme işlemlerinde idarece faiz ödenmesinin sadece ilgili yargı kararının infazının gecikmesi halinde mümkün olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Davalı tarafından savunma verilmemiştir. Davacının savunması yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Davacı şirketin duruşma istemi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu'nun 17/2. maddesi uyarınca uygun görülmeyerek işin esasına geçildi;
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Tarafların temyiz isteminin reddine,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
Temyiz isteminde bulunan davacıdan...-TL maktu harç alınmasına,
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de .... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 16/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.