Danıştay 9. Daire E.2023/1395 K.2023/5318

T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/1395
Karar No : 2023/5318

TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI)... Vergi Dairesi Başkanlığı-...
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)

**VEKİLİ:** Av. ...

2- (DAVACI) ... Demir Çelik Nakliyat İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş.

**VEKİLİ:** Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, Şirinyer Vergi Dairesi Müdürlüğünün ...vergi kimlik numaralı mükellefi ... İnş. Malz. ve Med. Ür.Tic. Ltd. Şti. ile ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Demir Çelik ve Yapı Malz. Tic. Ltd. Şti, Kordon Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Yapı Malz. Orm. Ür. ve Med. Ür. Tic. Ltd. Şti. ile ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Yapı İnsaat ve Elektrik Malz. Tic. Ltd. Şti, Menemen Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ...Yapı Malz. ve Orm. Ür. Tic. Ltd. Şti, Seğmenler Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... İnş. Demir Çelik Elekt.San ve Tic. Ltd. Şti, Etimesgut Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Demir Çelik Tic. A.Ş. ile Karşıyaka Vergi Dairesi Müdürlüğünün ...
vergi kimlik numaralı mükellefi ... Petrol İnş ve Med. Tic. Ltd. Şti'nden aldığı faturaların sahte olduğu ve kısmen sahte fatura düzenlemek suretiyle komisyon geliri elde ettiğinden bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2018 yılına ilişkin olarak re'sen tarh edilen kurumlar vergisi ile 2018 yılının tüm dönemlerine ilişkin geçici vergi ile bu vergiler üzerinden kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; cezalı tarhiyatın kısmen sahte belge düzenlemek suretiyle elde edilen komisyon gelirinden kaynaklanan kısmı yönünden;davacı şirket hakkında düzenlenen... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporunun değerlendirilmesinden, her ne kadar yapılan yoklamalarda mükellef kurumun faal olduğu, çalışanlarının bulunduğu ve mükellef kurum tarafından bir takım vergisel yükümlükler yerine getirilse de; yüksek matrah beyan edilmesine rağmen ödenecek katma değer vergisi beyan edilmemesi, 282.559,56 TL borcunu ödememesi, SGK kayıtlarına göre toplam 197.495,80-TL borcunun bulunması, şirket adına gönderilen paraların kurum çalışanları veya karşı firma çalışanları tarafından aynı gün içinde nakit olarak çekilmesi, çalışanların bir kısmının sigorta girişlerinin gerçeği yansıtmaması, mal alışlarının yüksek oranında sahte belge düzenleyicisi firmalardan yapılması ile vergi tekniği raporundaki tüm tespitler bir arada değerlendirildiğinde şirketin 2016, 2017, 2018 yıllarında düzenlediği ve raporda 32. bölümde yer alan faturaların komisyon karşılığında düzenlendiği sonucuna varıldığından, davacı adına sahte kısmen sahte belge düzenlediğinden bahisle re'sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ile geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı, cezalı tarhiyatın kullanılan sahte fatura tutarlarının maliyet hesaplarından çıkarılmasından kaynaklanan kısmı yönünden ise; dava konusu dönemde davacıya fatura düzenleyen ... Demir Çelik Ticaret A.Ş. hakkında düzenlenen ...tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporu, ... İnş. Malz. ve Med. Ür.Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen ... tarih ve... sayılı vergi tekniği raporu, ...Yapı İnsaat ve Elektrik Malz.Tic.Ltd.Şti. Hakkında düzenlenen ... tarih ve... sayılı vergi tekniği raporu, ... Yapı Malz. ve Orm. Ür. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporu, ... İnş, Demir Çelik Elekt.San ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen ...tarih ve... sayılı vergi tekniği raporu, ... Demir Çelik ve Yapı Malz. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporu, ... Petrol İnş ve Med. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen ...tarih ve ...sayılı vergi tekniği raporu ile ... Yapı Malz. Orm. Ür. ve Med. Ür. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporundaki tespitlerin birlikte değerlendirilmesinden adı geçen mükelleflerin davacıya düzenlediği faturaların sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belgeler olduğu sonucuna varıldığından bu firmalardan alınan fatura tutarların maliyet hesabından çıkarılması suretiyle yapılan cezalı tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı, dava konusu geçici vergi aslı açısından; 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 120/4. maddesi uyarınca mahsup süresinin geçmiş olması nedeniyle geçici verginin terkini ve aslının aranılmaması gerektiğinden, davacı adına tarh edilen geçici vergi aslına ilişkin kısmında karar verilmesine yer olmadığına, geçici vergi üzerinden kesilen üç kat vergi ziyaı cezası açısından ise, geçici verginin yıllık vergiye mahsuben peşin alınan bir vergi olması ve müstekar hale gelen Danıştay kararlarında bu tür olaylarda asgari ceza haddinin uygulanması gerektiği içtihat edildiğinden ve buna göre vergi ziyaı cezasının bir kat kesilmesi gerektiğinden, davacı adına geçici vergi aslı üzerinden üç kat kesilen vergi ziyaı cezalarının bir katı aşan kısımlarında ise hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, kısmen karar verilmesine yer olmadığına, geçici vergi aslı üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVACININ İDDİALARI: Davacı şirketin düzenlediği tüm faturaların ve yaptığı tüm alımların gerçek olduğu ve incelemenin de usule uygun olarak yapılmadığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI: İdarece yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE

**GEREKÇE:**
MADDİ

**OLAY:**
Davacı adına, Şirinyer Vergi Dairesi Müdürlüğünün ...vergi kimlik numaralı mükellefi ... İnş. Malz. ve Med. Ür.Tic. Ltd. Şti. ile ... vergi kimlik numaralı mükellefi...Demir Çelik ve Yapı Malz. Tic. Ltd. Şti, Kordon Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Yapı Malz. Orm. Ür. ve Med. Ür. Tic. Ltd. Şti. ile ... vergi kimlik numaralı mükellefi ...Yapı İnsaat ve Elektrik Malz. Tic. Ltd. Şti, Menemen Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Yapı Malz. ve Orm. Ür. Tic. Ltd. Şti, Seğmenler Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... İnş. Demir Çelik Elekt.San ve Tic. Ltd. Şti, Etimesgut Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ...Demir Çelik Tic. A.Ş. ile Karşıyaka Vergi Dairesi Müdürlüğünün ...
vergi kimlik numaralı mükellefi ... Petrol İnş ve Med. Tic. Ltd. Şti'nden aldığı faturaların sahte olduğu ve kısmen sahte fatura düzenlemek suretiyle komisyon geliri elde ettiğinden bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2018 yılına ilişkin olarak re'sen tarh edilen kurumlar vergisi ile 2018 yılının tüm dönemlerine ilişkin geçici vergi ile bu vergiler üzerinden kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.

**İLGİLİ MEVZUAT:**
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelerin gerçek mahiyetinin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği ve iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması hâlinde, ispat külfetinin, bunu iddia eden tarafa ait olduğu ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un 30. maddesinin 1. fıkrasında re'sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt, belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkân bulunmayan hâllerde, takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi inceleme yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması şeklinde tanımlanmış, 134. maddesinde de vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu düzenlenmiştir.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 6. maddesinde, kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı, safi kurum kazancının tespitinde ise Gelir Vergisi Kanunu'nun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı ifade edilmiş, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 2. maddesinde de gerçek gelirin vergilendirileceği ilkesi benimsenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, cezalı tarhiyatın kısmen sahte fatura düzenlemek suretiyle elde edilen komisyon gelirinden kaynaklanan kısmı ile geçici vergi aslı ve geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısımları usul ve hukuka uygun olup, taraflarca temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar kararın belirtilen kısımlarını bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, cezalı tarhiyatın kullanılan sahte fatura tutarlarının maliyet hesaplarından çıkarılmasından kaynaklanan kısmına yönelik davacı tarafından yapılan temyiz istemi yönünden ise;
Dosyanın incelenmesinden; dava konusu dönemde davacıya fatura düzenleyen ... Demir Çelik Ticaret A.Ş. hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporu, .... İnş. Malz. ve Med. Ür.Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporu, ... Yapı İnsaat ve Elektrik Malz.Tic.Ltd.Şti. Hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporu, ... Yapı Malz. ve Orm. Ür. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporu, ... İnş, Demir Çelik Elekt.San ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporu, ... Demir Çelik ve Yapı Malz. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporu, ... Petrol İnş ve Med. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen...tarih ve... sayılı vergi tekniği raporu ile ... Yapı Malz. Orm. Ür. ve Med. Ür. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporundaki tespitlerin değerlendirmesinden, söz konusu mükelleflerin düzenlediği faturaların sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belgeler olduğu sonucuna varılmıştır.
Olayda, her ne kadar söz konusu şirketler hakkında düzenlenen vergi tekniği raporları incelenerek düzenledikleri faturaların sahte olduğu hakkında kanaatine varıldıktan sonra karar verilmiş ise de, kurumlar vergisi matrahının ve hesaplama yönteminin hukuka uygun olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiğinden, tarhiyata konu matrahın hesaplanabilmesi için, davacının dava konusu dönemdeki maliyet-gider ve hasılat-gelir unsurları hakkında araştırma ve inceleme yapmak suretiyle, mevcut maliyet-gider tutarıyla beyan edilen hasılat-gelir tutarına ulaşılıp ulaşılmayacağının, gerçek kar oranı ve gelir miktarının tespit edilerek karlılık oranı hakkında değerlendirme yapılması gerektiği, işletmenin sahip olduğu özelliklere göre ilgili kurumlar nezdinde sektörel bir araştırma yapılarak kar oranın ve gelir miktarının gerçeğe en yakın bir biçimde tespiti gerekirken, dava konusu dönemlere ait karlılık oranı hakkında hiçbir değerlendirme yapılmadan, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak verilen mahkeme kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine, davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2. ...Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, cezalı tarhiyatın kullanılan sahte fatura tutarlarının maliyet hesaplarından çıkarılmasından kaynaklanan kısmının BOZULMASINA, diğer kısmının ONANMASINA,
3. Temyiz isteminde bulunan davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca aleyhe onanan kısım üzerinden hesaplanacak nispi harcın alınmasına,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 07/12/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.