Danıştay9. Daireİdare Hukuku
Danıştay 9. Daire E.2022/4840 K.2024/5081
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2022/4840
Karar No : 2024/5081
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı-...
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... Anonim Şirketi'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 19/09/2005-19/09/2008 tarihleri arasında 3 yıl süreyle ..., ..., davacı ...'in asıl borçlu şirketin yönetim kurulu üyesi olarak belirlendiği, aynı dönemde ...'in imza yetkilisi olduğu, 19/09/2008-18/04/2011 tarihleri arasında yönetim kurulunun ve şirketi temsile yetkili kimsenin seçilmediği, 18/04/2011-27/04/2011 tarihinden itibaren ..., ..., ...'nun yeni yönetim kurulu üyeliğine seçildiği ve yine imza yetkilisinin ... olarak belirlendiği, şirketin, Türk Ticaret Kanununun geçici 7'nci maddesi uyarınca 03/06/2015 tarihi itibarıyla ticaret sicilinden re'sen terkin edildiği, görev süresi biten yönetim kurulu üyelerinin veya şirketi temsil yetkisi verilenlerin bu sıfatının kendiliğinden düşeceğine ilişkin bir hükme mevzuatımızda yer verilmediğinden, şirketi temsil yetkisinin sona erdiğine ilişkin bir belge ve bilgi de sunulamadığından, 28/03/1991 tarihinden itibaren asıl borçlu şirketin ticaret sicil kaydının re'sen terkin edildiği 03/06/2015 tarihine kadar ...'in şirketi temsil ve ilzama yetkili kılındığı, davacının ise bu dönemlerde kanuni temsilci olarak herhangi bir görevinin bulunmadığı anlaşıldığından kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Anonim şirketlerde belirli bir süre ile temsil yetkisinin kişiye bırakıldığı durumlarda bu sürenin sona ermesinden itibaren yeni kişinin belirlenmediği takdirde yönetim kurulunun tüm üyeleri şirketi temsile yetkili olacağından ilgili dönemde kanuni temsilci olan davacı adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı hukuka aykırı olduğundan davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
MADDİ
**OLAY:**
... Anonim Şirketi'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.
**İLGİLİ MEVZUAT:**
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 10. maddesinde "tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, Vakıfların ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri, tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirileceği, maddenin ikinci fıkrasında da birinci fıkrada yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının malvarlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı belirtilmiştir.
Diğer yandan, davacının yönetim kurulu üyesi olduğu dönemlerde yürürlükte olan mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 317. maddesinde anonim şirketlerin, idare meclisi tarafından idare ve temsil olunacağı, 319. maddesinde, esas mukavelelerde idare ve temsil işleri idare meclisi üyeleri arasında paylaştırılabileceği gibi üyelerden birine şirketi temsil yetkisinin verilebileceği, 321. maddesinde ise, temsile yetkili olanların şirketin maksat ve mevzuuna giren her türlü işlemleri şirket adına yapmak hakkına sahip olduğu hükümlerine yer verildikten sonra, 336. maddesinin son fıkrası ile de, temsil yetkisinin idare meclisi üyelerinden birine bırakılması halinde mesuliyetin ilgili imzaya ait olacağı, o işlemden dolayı müteselsil sorumluluğun geçerli olmayacağı ifade edilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen hükümlerin değerlendirilmesinden anonim şirketlerin kural olarak yönetim kurulu tarafından temsil ve idare edileceği, esas sözleşmeye konulacak bir hüküm ile yönetim kurulu tarafından temsil ve idare yetkisinin tamamının ya da bir kısmının yönetim kurulu üyesi olan murahhaslara veya pay sahibi olmayan üçüncü kişilere devredilebileceği, belirli bir süre ile kişiye temsil yetkisi verildiği durumlarda da sürenin sona ermesinden itibaren yeni bir kişi belirlenmediği takdirde yönetim kurulunun hep birlikte şirketi temsile yetkili hale geleceği sonucuna ulaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; 19/09/2005 tarihinde 3 yıl süreyle ..., ..., ...'in asıl borçlu ... Anonim Şirketi'nin yönetim kurulu üyeleri, ...'in de imza yetkilisi olarak belirlendiği, 3 yıllık sürenin sona erdiği 19/09/2008 tarihinden 18/04/2011 tarihine kadar yeni yönetim kurulu oluşturulmadığı gibi şirketi temsil için de kimsenin belirlenmediği, 18/04/2011-27/04/2011 tarihinde itibaren ise ..., ..., ...'nun yönetim kurulu üyeliğine seçildiği ve yine imza yetkilisinin ... olarak belirlendiği, 03/06/2015 tarihinde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun geçici 7. maddesi uyarınca şirketin ticaret sicilinden re'sen silindiği, bu durumun 08/06/2015 tarih ve 8836 sayılı Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edildiği, anonim şirketlerde belirli bir süre ile temsil yetkisinin kişiye bırakıldığı durumlarda bu sürenin sona ermesinden itibaren yeni kişinin belirlenmediği takdirde yönetim kurulunun tüm üyeleri şirketi temsile yetkili olacağından bahisle asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyeceği anlaşılan borçlar için davacı adına düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Temyize konu kararda; 28/03/1991 tarihinden asıl borçlu şirketin ticaret sicilinden kaydının re'sen terkin edildiği 03/06/2015 tarihine kadar ...'in şirketi temsil ve ilzama yetkili kılındığı, davacının ise bu dönemlerde kanuni temsilci olarak herhangi bir görevinin bulunmadığı anlaşıldığından kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle ödeme emrinin iptaline karar verilmiş ise de; ...'in 3 yıl süreliğine seçildiği 19/09/2005 tarihinde başlayan temsilcilik görevi 19/09/2008 tarihi itibarıyla sona erdiğinden bu tarihten yeni yönetim kurulunun belirlendiği 18/04/2011 tarihine kadar davacının da üyesi olduğu yönetim kurulunun tüm üyelerinin şirketi temsile yetkili olduğunun kabulü gerektiği, zira böyle bir durumda şirketin organsız kaldığından söz etme imkanı bulunmadığı sonucuna varıldığından, ödeme emri içeriği borçların usulüne uygun kesinleşip kesinleşmediği, şirketten tahsil imkanını bulunup bulunmadığı, zamanaşımına uğrayıp uğramadığı ve kanuni temsilci olan davacının sorumluluğundan kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususları yönünden inceleme yapılarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 10/10/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2022/4840
Karar No : 2024/5081
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı-...
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... Anonim Şirketi'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 19/09/2005-19/09/2008 tarihleri arasında 3 yıl süreyle ..., ..., davacı ...'in asıl borçlu şirketin yönetim kurulu üyesi olarak belirlendiği, aynı dönemde ...'in imza yetkilisi olduğu, 19/09/2008-18/04/2011 tarihleri arasında yönetim kurulunun ve şirketi temsile yetkili kimsenin seçilmediği, 18/04/2011-27/04/2011 tarihinden itibaren ..., ..., ...'nun yeni yönetim kurulu üyeliğine seçildiği ve yine imza yetkilisinin ... olarak belirlendiği, şirketin, Türk Ticaret Kanununun geçici 7'nci maddesi uyarınca 03/06/2015 tarihi itibarıyla ticaret sicilinden re'sen terkin edildiği, görev süresi biten yönetim kurulu üyelerinin veya şirketi temsil yetkisi verilenlerin bu sıfatının kendiliğinden düşeceğine ilişkin bir hükme mevzuatımızda yer verilmediğinden, şirketi temsil yetkisinin sona erdiğine ilişkin bir belge ve bilgi de sunulamadığından, 28/03/1991 tarihinden itibaren asıl borçlu şirketin ticaret sicil kaydının re'sen terkin edildiği 03/06/2015 tarihine kadar ...'in şirketi temsil ve ilzama yetkili kılındığı, davacının ise bu dönemlerde kanuni temsilci olarak herhangi bir görevinin bulunmadığı anlaşıldığından kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Anonim şirketlerde belirli bir süre ile temsil yetkisinin kişiye bırakıldığı durumlarda bu sürenin sona ermesinden itibaren yeni kişinin belirlenmediği takdirde yönetim kurulunun tüm üyeleri şirketi temsile yetkili olacağından ilgili dönemde kanuni temsilci olan davacı adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı hukuka aykırı olduğundan davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE
**GEREKÇE:**
MADDİ
**OLAY:**
... Anonim Şirketi'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.
**İLGİLİ MEVZUAT:**
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 10. maddesinde "tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, Vakıfların ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri, tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirileceği, maddenin ikinci fıkrasında da birinci fıkrada yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının malvarlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı belirtilmiştir.
Diğer yandan, davacının yönetim kurulu üyesi olduğu dönemlerde yürürlükte olan mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 317. maddesinde anonim şirketlerin, idare meclisi tarafından idare ve temsil olunacağı, 319. maddesinde, esas mukavelelerde idare ve temsil işleri idare meclisi üyeleri arasında paylaştırılabileceği gibi üyelerden birine şirketi temsil yetkisinin verilebileceği, 321. maddesinde ise, temsile yetkili olanların şirketin maksat ve mevzuuna giren her türlü işlemleri şirket adına yapmak hakkına sahip olduğu hükümlerine yer verildikten sonra, 336. maddesinin son fıkrası ile de, temsil yetkisinin idare meclisi üyelerinden birine bırakılması halinde mesuliyetin ilgili imzaya ait olacağı, o işlemden dolayı müteselsil sorumluluğun geçerli olmayacağı ifade edilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen hükümlerin değerlendirilmesinden anonim şirketlerin kural olarak yönetim kurulu tarafından temsil ve idare edileceği, esas sözleşmeye konulacak bir hüküm ile yönetim kurulu tarafından temsil ve idare yetkisinin tamamının ya da bir kısmının yönetim kurulu üyesi olan murahhaslara veya pay sahibi olmayan üçüncü kişilere devredilebileceği, belirli bir süre ile kişiye temsil yetkisi verildiği durumlarda da sürenin sona ermesinden itibaren yeni bir kişi belirlenmediği takdirde yönetim kurulunun hep birlikte şirketi temsile yetkili hale geleceği sonucuna ulaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; 19/09/2005 tarihinde 3 yıl süreyle ..., ..., ...'in asıl borçlu ... Anonim Şirketi'nin yönetim kurulu üyeleri, ...'in de imza yetkilisi olarak belirlendiği, 3 yıllık sürenin sona erdiği 19/09/2008 tarihinden 18/04/2011 tarihine kadar yeni yönetim kurulu oluşturulmadığı gibi şirketi temsil için de kimsenin belirlenmediği, 18/04/2011-27/04/2011 tarihinde itibaren ise ..., ..., ...'nun yönetim kurulu üyeliğine seçildiği ve yine imza yetkilisinin ... olarak belirlendiği, 03/06/2015 tarihinde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun geçici 7. maddesi uyarınca şirketin ticaret sicilinden re'sen silindiği, bu durumun 08/06/2015 tarih ve 8836 sayılı Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edildiği, anonim şirketlerde belirli bir süre ile temsil yetkisinin kişiye bırakıldığı durumlarda bu sürenin sona ermesinden itibaren yeni kişinin belirlenmediği takdirde yönetim kurulunun tüm üyeleri şirketi temsile yetkili olacağından bahisle asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyeceği anlaşılan borçlar için davacı adına düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Temyize konu kararda; 28/03/1991 tarihinden asıl borçlu şirketin ticaret sicilinden kaydının re'sen terkin edildiği 03/06/2015 tarihine kadar ...'in şirketi temsil ve ilzama yetkili kılındığı, davacının ise bu dönemlerde kanuni temsilci olarak herhangi bir görevinin bulunmadığı anlaşıldığından kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle ödeme emrinin iptaline karar verilmiş ise de; ...'in 3 yıl süreliğine seçildiği 19/09/2005 tarihinde başlayan temsilcilik görevi 19/09/2008 tarihi itibarıyla sona erdiğinden bu tarihten yeni yönetim kurulunun belirlendiği 18/04/2011 tarihine kadar davacının da üyesi olduğu yönetim kurulunun tüm üyelerinin şirketi temsile yetkili olduğunun kabulü gerektiği, zira böyle bir durumda şirketin organsız kaldığından söz etme imkanı bulunmadığı sonucuna varıldığından, ödeme emri içeriği borçların usulüne uygun kesinleşip kesinleşmediği, şirketten tahsil imkanını bulunup bulunmadığı, zamanaşımına uğrayıp uğramadığı ve kanuni temsilci olan davacının sorumluluğundan kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususları yönünden inceleme yapılarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 10/10/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.