Danıştay9. DaireTicaret Hukuku
Danıştay 9. Daire E.2022/3755 K.2024/1375
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2022/3755
Karar No : 2024/1375
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Başkanlığı
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Nak.Turz.İnş.Taş.San. ve Tic. Ltd. Şti.
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem:Davacı adına, bir kısım akaryakıtı belgesiz alıp belgesiz sattığından bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2017 yılı kurumlar vergisi, 2017/Ağustos,Eylül,Ekim dönemleri özel tüketim vergisi, 2017/Ağustos,Eylül,Ekim dönemleri katma değer vergisi ve bu vergiler üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezaları ile 2017 yılı için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu kurumlar vergisi ile katma değer vergileri ile bu vergiler üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezaları yönünden, otomasyon sistemine casus yazılım yüklemek sureti ile kayıt dışı akaryakıt satışı yaptığı tespit edilen akaryakıt istasyonu/bayilerin sırf davacı şirketin dağıtıcılığı bünyesinde yer aldığından kayıt dışı satılan akaryakıtın davacıdan alındığından bahisle raporda çıkarım yapılması sureti ile bayinin başka dağıtıcıdan akaryakıt aldığını fark etmemesi ya da kendisinden akaryakıt almamalarına rağmen bu akaryakıt istasyonu/bayi ile dağıtıcılık-bayilik ilişkisine devam etmesinin, "hayatın olağan akışı, ekonomik rasyonalite ilkeleri ile bağdaşmadığı gibi, gerek 213 sayılı Vergi Usul Kanunun 3. maddesinde tanımlanan, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uygunluk ilkeleri gerekse de Türk Ticaret Kanunu’nda tanımlanan basiretli tacir ilkesi ile de bağdaşmadığı” gerekçelerinden yola çıkılarak söz konusu kayıt dışı akaryakıtların davacı şirket tarafından bu bayilere kayıt dışı satıldığının kabulüne olanak görülmediğinden, açık, somut ve yeterli tespit içermeyen anılan raporlara dayanılarak yapılan cezalı tarhiyatlarda hukuka uyarlık bulunmadığı; 2017/Ağustos,Eylül,Ekim dönemlerine ilişkin olarak 4760 sayılı Kanun'un 4/3 maddesi uyarınca re'sen tarh edilen özel tüketim vergileri ile 3065 sayılı Kanun'un 9/2. maddesi uyarınca re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile bu vergiler üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezaları yönünden, davacı şirket hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporu uyarınca 2017 yılında 266.732,00 litre motorin ve 4.397,97 litre benzinin belgesiz alındığı tespit edildiği ileri sürülerek anılan dönemde kaydi envanter çalışması aşamasında belgeli alış ve belgeli satış miktarlarından hareketle motorinde +350 litre fark, benzinde -9 litre olarak bulunan farkın makul kabul edildiği ancak haklarında inceleme yürütülen bayilerce davacıdan belgesiz olarak akaryakıt alındığı, davacı tarafından bayilere belgesiz akaryakıt satıldığının tespit edildiğinden bahisle belgesiz alındığı ileri sürülen akaryakıtlara ilişkin olarak herhangi bir ispat ve tevsik edici belge ibraz edilmediği belirtilerek cezalı tarhiyat yoluna gidildiği görülmekte ise de davacı şirket nezdinde fiili ya da kaydi envanter sırasında belgesiz mal bulundurulduğunun davalı idarece somut verilerle ortaya konulamadığı anlaşıldığından yapılan cezalı tarhiyatlarda hukuka uyarlık bulunmadığı; özel usulsüzlük cezası yönünden ise, bir kısım akaryakıtın belgesiz alınıp belgesiz satıldığından bahisle özel usulsüzlük cezası kesilmiş ise de özel usulsüzlük cezasının kesilmesini öngören ve bu cezanın kesilmesine dair koşulları düzenleyen maddede belirtilen unsurların olayda gerçekleşmediği anlaşıldığından, "cezayı gerektiren fiilin tüm unsurları tamam olmadan failin cezalandırılamayacağı" yolundaki genel ceza hukuku ilkesinin varsayım ya da kıyas yoluyla ceza tayinine olanak tanımaması sebebiyle kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı; gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu cezalı tarhiyatların ve kesilen özel usulsüzlük cezalarının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı hakkında yapılan vergi incelemesinde bir kısım akaryakıtı belgesiz alıp belgesiz sattığının tespit edildiğinden inceleme raporlarına dayanılarak yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Yedinci ve Dokuzuncu Dairelerinin 2575 sayılı Danıştay Kanunu'na 3619 sayılı Kanunla eklenen Ek-1 maddesi uyarınca birlikte yaptığı toplantıda gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulüne ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 20/03/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2022/3755
Karar No : 2024/1375
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Başkanlığı
**VEKİLİ:** Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Nak.Turz.İnş.Taş.San. ve Tic. Ltd. Şti.
**VEKİLİ:** Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem:Davacı adına, bir kısım akaryakıtı belgesiz alıp belgesiz sattığından bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2017 yılı kurumlar vergisi, 2017/Ağustos,Eylül,Ekim dönemleri özel tüketim vergisi, 2017/Ağustos,Eylül,Ekim dönemleri katma değer vergisi ve bu vergiler üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezaları ile 2017 yılı için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu kurumlar vergisi ile katma değer vergileri ile bu vergiler üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezaları yönünden, otomasyon sistemine casus yazılım yüklemek sureti ile kayıt dışı akaryakıt satışı yaptığı tespit edilen akaryakıt istasyonu/bayilerin sırf davacı şirketin dağıtıcılığı bünyesinde yer aldığından kayıt dışı satılan akaryakıtın davacıdan alındığından bahisle raporda çıkarım yapılması sureti ile bayinin başka dağıtıcıdan akaryakıt aldığını fark etmemesi ya da kendisinden akaryakıt almamalarına rağmen bu akaryakıt istasyonu/bayi ile dağıtıcılık-bayilik ilişkisine devam etmesinin, "hayatın olağan akışı, ekonomik rasyonalite ilkeleri ile bağdaşmadığı gibi, gerek 213 sayılı Vergi Usul Kanunun 3. maddesinde tanımlanan, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uygunluk ilkeleri gerekse de Türk Ticaret Kanunu’nda tanımlanan basiretli tacir ilkesi ile de bağdaşmadığı” gerekçelerinden yola çıkılarak söz konusu kayıt dışı akaryakıtların davacı şirket tarafından bu bayilere kayıt dışı satıldığının kabulüne olanak görülmediğinden, açık, somut ve yeterli tespit içermeyen anılan raporlara dayanılarak yapılan cezalı tarhiyatlarda hukuka uyarlık bulunmadığı; 2017/Ağustos,Eylül,Ekim dönemlerine ilişkin olarak 4760 sayılı Kanun'un 4/3 maddesi uyarınca re'sen tarh edilen özel tüketim vergileri ile 3065 sayılı Kanun'un 9/2. maddesi uyarınca re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile bu vergiler üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezaları yönünden, davacı şirket hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporu uyarınca 2017 yılında 266.732,00 litre motorin ve 4.397,97 litre benzinin belgesiz alındığı tespit edildiği ileri sürülerek anılan dönemde kaydi envanter çalışması aşamasında belgeli alış ve belgeli satış miktarlarından hareketle motorinde +350 litre fark, benzinde -9 litre olarak bulunan farkın makul kabul edildiği ancak haklarında inceleme yürütülen bayilerce davacıdan belgesiz olarak akaryakıt alındığı, davacı tarafından bayilere belgesiz akaryakıt satıldığının tespit edildiğinden bahisle belgesiz alındığı ileri sürülen akaryakıtlara ilişkin olarak herhangi bir ispat ve tevsik edici belge ibraz edilmediği belirtilerek cezalı tarhiyat yoluna gidildiği görülmekte ise de davacı şirket nezdinde fiili ya da kaydi envanter sırasında belgesiz mal bulundurulduğunun davalı idarece somut verilerle ortaya konulamadığı anlaşıldığından yapılan cezalı tarhiyatlarda hukuka uyarlık bulunmadığı; özel usulsüzlük cezası yönünden ise, bir kısım akaryakıtın belgesiz alınıp belgesiz satıldığından bahisle özel usulsüzlük cezası kesilmiş ise de özel usulsüzlük cezasının kesilmesini öngören ve bu cezanın kesilmesine dair koşulları düzenleyen maddede belirtilen unsurların olayda gerçekleşmediği anlaşıldığından, "cezayı gerektiren fiilin tüm unsurları tamam olmadan failin cezalandırılamayacağı" yolundaki genel ceza hukuku ilkesinin varsayım ya da kıyas yoluyla ceza tayinine olanak tanımaması sebebiyle kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı; gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu cezalı tarhiyatların ve kesilen özel usulsüzlük cezalarının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı hakkında yapılan vergi incelemesinde bir kısım akaryakıtı belgesiz alıp belgesiz sattığının tespit edildiğinden inceleme raporlarına dayanılarak yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Yedinci ve Dokuzuncu Dairelerinin 2575 sayılı Danıştay Kanunu'na 3619 sayılı Kanunla eklenen Ek-1 maddesi uyarınca birlikte yaptığı toplantıda gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulüne ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 20/03/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.