Danıştay9. Daireİdare Hukuku
Danıştay 9. Daire E.2021/652 K.2023/4786
T.C.D A N I Ş T A YDOKUZUNCU DAİREEsas No : 2021/652Karar No : 2023/4786 TEMYİZ EDENLER: 1-(DAVALI) ... Vergi Dairesi Başkanlığı-...
**VEKİLİ:** Av.... 2-(DAVACI) ...
**VEKİLİ:** Av. ...İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ:Dava konusu istem: Noter olan davacı adına, ... tarih ve .... yevmiye numaralı "Alacağın Devri" belgesine ilişkin damga vergisi ve noter harcı ödenmediğinden bahisle takdir komisyonu kararına dayanılarak 2016/Ekim dönemi için re'sen tarh edilen damga vergisi ve noter harcı ile bunlar üzerinden tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:...., K:.... sayılı kararıyla; olayda, ...-...-... İnşaat Adi Ortaklığı uhdesinde kalan ''Finike-Turunçova İçme Suyu İsale ve Şebeke Hattı Yapım İşi'' için vergi, resim ve harç istisnası belgesinin düzenlendiği, söz konusu işten kaynaklanan hak edişlerin bir bölümünün devir ve temlikiyle ilgili ... tarih ve .... yevmiye numaralı "Alacağın Devri" belgesine ilişkin olarak davacı noter tarafından belgenin istisna kapsamında olduğunun kabulüyle damga vergisi ve noter harcı tahsil edilmediğinin anlaşıldığı, takdir komisyonu kararına dayanılarak yapılan dava konusu tarhiyata karşı da bakılmakta olan davanın açıldığının görüldüğü; dava konusu cezalı tarhiyatın dayanağı belge ile alacağını temlik eden ...-...-... İnşaat Adi Ortaklığı tarafından ihtirazi kayıtla ödenen damga vergisi ve noter harcının ... Vergi Mahkemesinin E:.... esaslı dosyasında dava konusu yapıldığı, söz konusu dosyada ... tarih ve K:.... sayılı kararla alacağın devri belgesinin vergi ve harçtan muaf olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiğinin anlaşıldığı; dava konusu damga vergisi yönünden;Damga Vergisi Kanunu'nun 24. ve 27. maddeleri incelendiğinde, damga vergisinin hiç alınmaması veya noksan alınması sebebiyle noterlerin bu vergiden sorumlu tutulabilmelerinin, vergiye tabi kağıdın noterce düzenlenmiş olması şartına bağlı bulunduğu, noterlerce düzenlenen kağıda ilişkin olup, hiç alınmayan veya noksan alınan damga vergisi ve cezasının, verginin mükellefine rücu hakkı olmak üzere noterlerden alınacağı, noterlerce düzenlenmeyip sadece tasdik olunan kağıtlara ilişkin olup, ödenmeyen veya eksik ödenen damga vergisinden dolayı noterlerin sorumlu tutulamayacağı, bu gibi hallerde, söz konusu damga vergisi ve gerektirdiği cezanın 213 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde mükellefinden aranacağı, noter hakkında ise yalnızca Kanunun öngördüğü özel usulsüzlük cezasının uygulanacağı sonucuna ulaşıldığı; bu durumda, yapılan işlemin onaylama işlemi mi, yoksa düzenleme işlemi mi olduğunun önem kazandığı, uyuşmazlıkta, alacağın devrine ait belgede onaylama olduğu yazılmış olmasına karşın evrakın noterde yazıldıktan sonra işlemin yapılmasını isteyen ilgilinin hakiki arzusu hakkındaki beyanınına uygun olduğunun ortaya konulması için "devreden" kısmınında ...tarafından el yazısıyla yazılmış "okudum" ifadesinin yer aldığı görüldüğünden, söz konusu belgenin düzenleme niteliğine haiz olduğu kanaatine varıldığı, bu durumda vergi ve harçtan muaf olmayan belgenin damga vergisi tahsil edilmeden düzenlendiği sonucuna ulaşıldığından davacı adına cezalı tarhiyat yapılmasının yerinde olduğunun anlaşıldığı, ancak, alacağın devrine ait kağıda ilişkin olarak istisna uygulanan tutar dikkate alınmak suretiyle, davacı adına 165,900,00-TL damga vergisi tahakkuk ettirildiği, davacı tarafından bu tutarda tahsilat yapılarak beyan edildiği, akabinde düzeltme fişi ile damga vergisi tahakkukunun kaldırıldığı görüldüğünden, tarhiyat hakkında karar verilmesine yer bulunmadığı; vergi ziyaı cezasına gelince, davacı noter tarafından düzenlenen belgeye ilişkin damga vergisi geç tahakkuk ettirilerek ödendiğinden 165,900,00-TL vergi ziyaı cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı; dava konusu noter harcı yönünden; olayda, davacı noter tarafından harçtan muaf olmayan belge, noter harcı tahsil edilmeden düzenlendiğinden ödenmeyen harçtan müteselsilen sorumlu olan davacı adına tarhiyat yapılması yerinde ise de, istisna uygulanan tutar dikkate alınarak 31.260,40-TL harç tahakkuk ettirildiği, harç matrahı olan 17.500.000,00-TL üzerinden binde 1,13 oranında noter harcı hesaplandığında olması gereken tutarın 19.775,00-TL olduğu, davacı tarafından 19.815,60-TL tahsilat yapılarak beyan edildiği, akabinde ödenen tutar düşülerek tanzim edilen düzeltme fişinde 11.446,80-TL noter harcı tahakkukunun devam ettiğinin görüldüğü, bu durumda, tarhiyatın düzeltme fişiyle terkin edilen kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığı, aşan kısım yönünden ise hukuka uygunluk görülmediği; vergi ziyaı cezasına gelince, davacı noter tarafından düzenlenen belgeye ilişkin 19.775,00-TL noter harcı geç tahakkuk ettirilerek ödendiğinden, vergi ziyaı cezasının 19.775,00-TL kısmında hukuka aykırılık, bu tutarı aşan kısmında ise hukuka uygunluk bulunmadığı;vergi ziyaı cezalarının tekerrüre ilişkin kısmı yönünden; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "tekerrür" başlıklı 339. maddesinde, vergi ziyaına sebebiyet vermekten dolayı ceza kesilen ve cezası kesinleşenlere, cezanın kesinleştiği tarihi takip eden yılın başından başlamak üzere beş yıl içinde tekrar ceza kesilmesi durumunda, vergi ziyaı cezasının artırılarak uygulanacağının hüküm altına alındığı,olayda, davacı tarafından kanuni süresinden sonra 21/01/2015 tarihinde noter harçlarına ait düzeltme beyannamesi verildiği, aynı tarihte davacı adına vergi ziyaı cezası kesildiği,söz konusu ceza nedeniyle de dava konusu vergi ziyaı cezasına tekerrür hükümlerinin uygulandığının anlaşıldığı, bu itibarla, 2015 yılında kesinleşen vergi ziyaı cezası esas alınarak 2016 yılında işlenen fiile ilişkin kesilen vergi ziyaı cezasına tekerrür hükmünün uygulanmasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, kısmen karar verilmesine yer olmadığına, düzeltme fişiyle terkin edilen damga vergisi ile noter harcı hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 11.446,80-TL noter harcı ile bu tutara isabet eden vergi ziyaı cezasının kaldırılmasına karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf dilekçelerinde, davalı idarenin, davanın kabulüne ve karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm fıkralarına, davacının ise noterlik harcına ait tekerrür hükümleri uygulanarak kesilen vergi ziyaı cezasına dair redde ilişkin hüküm fıkrasına yönelik ileri sürdükleri iddiaların Vergi Mahkemesi kararının bunlara dair hükümlerinin kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği, davacının, 165.900,00.-TL damga vergisine ilişkin tekerrür hükümleri uygulanan vergi ziyaı cezasına dair hüküm fıkrasına yönelik istinaf istemine gelince; dosyanın incelenmesinden, olayda, ... tarih ve .... yevmiye numaralı "Alacağın Devri" belgesi için hesap edilen damga vergisi ile noter harcının tahsil edilmediğinden bahisle davacı adına tarh edilen vergi ziyaı cezalı noter harcı ile damga vergisinin kaldırılması istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığının görüldüğü, bu nedenle dava konusu işleme dayanak "Alacağın Devri" belgesine dair noterlik işleminin onay şeklinde bir işlem mi, yoksa düzenleme şeklinde bir işlem mi olduğunun hukuken tespit edilmesinin uyuşmazlığın çözümünün temelini oluşturduğunun anlaşıldığı, "Alacağın Devri" belgesinde, alacağını devretmek isteyen adi ortaklık yetkilisinin buna ilişkin beyanının yer aldığı, noter tarafından anlaşılmasına ve hukuki terimlerle dile getirilmesine ihtiyaç duyulan bir hususa ve ek belgelere yer verilmediği, alacağın devrine dair bu beyanın, noterlerin internet ve bilgisayar imkanından faydalanılarak elektronik ortamda oluşturulması veya bu ortama aktarılması suretiyle kağıt çıktısı alınabilen sayfası üzerinde yazılmasının, yazdırılmasının başka bir deyişle daktilo ya da elektronik imkanlarla baskı edilmesinin işlemin esasını ve dolayısıyla mahiyetini belirlemeyeceği sonucuna varıldığı, nitekim, Noterler Birliği Yönetim Kurulu tarafından kararlaştırılıp Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'nün 22/09/2016 tarihinden itibaren yürürlüğü girmiş işlem formüllerinde, "Onaylama Formül No:1"in tanımının "ilgilinin getirdiği veya yazdırdığı metin" şeklinde yapıldığının görüldüğü, bu durumda, sadece "Alacağın Devri"ne dair beyan içeren ihtilafa konu belgenin, noterlerin internet ve bilgisayar imkanından faydalanılarak elektronik ortamda oluşturulmuş olması nedeniyle ve düzenleme şeklindeki belgelerde zorunlu olan "okudum" ifadesi ihtilafa konu belgede bulunmadığı halde, maddi hataya düşülerek böyle bir ifadenin üzerinde yazılı olduğundan bahisle belgenin düzenleme şeklinde noterlik işlemi olarak kabul edilmesi suretiyle tarh edilen damga vergisi üzerinden, davacı adına tekerrür hükümleri de uygulanarak kesilen vergi ziyaı cezasında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle Vergi Mahkemesi kararının davacı istinaf isteminin kısmen kabulü ile 165.900,00.-TL damga vergisine isabet eden tekerrür hükümleri uygulanan vergi zeyaı cezasına dair hüküm fıkrasının kaldırılmasına, damga vergisine isabet eden tekerrür hükümleri uygulanan vergi ziyaı cezasının kaldırılmasına karar verilmiştir.TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: DAVACININ İDDİALARI: "Alacağın Devri" belgesine ilişkin onaylama işlemi yapıldığı ve söz konusu belgenin ilgili olduğu yapım işine ilişkin vergi, resim ve harç istisna belgesinin "Alacağın Devri" belgesinin de istisna kapsamına alınmasını sağlayacağı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.DAVALININ İDDİALARI: Dosyaya daha önce sunulan beyanları kapsamında dava konusu tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Davalı tarafından savunma verilmemiştir. Davacının savunması yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE
**GEREKÇE:**MADDİ
**OLAY:** Noter olan davacı adına, ... tarih ve .... yevmiye numaralı "Alacağın Devri" belgesine ilişkin damga vergisi ve noter harcı ödenmediğinden bahisle takdir komisyonu kararına dayanılarak 2016/Ekim dönemi için re'sen tarh edilen damga vergisi ve noter harcı ile bunlar üzerinden tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen 1 kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.
**İLGİLİ MEVZUAT:**213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Tekerrür" başlıklı 339. maddesinin olay tarihinde yürürlükte olan hâlinde, "Vergi ziyaına sebebiyet vermekten veya usulsüzlükten dolayı ceza kesilen ve cezası kesinleşenlere, cezanın kesinleştiği tarihi takip eden yılın başından başlamak üzere vergi ziyaında beş, usulsüzlükte iki yıl içinde tekrar ceza kesilmesi durumunda, vergi ziyaı cezası yüzde elli, usulsüzlük cezası yüzde yirmibeş oranında artırılmak suretiyle uygulanır." hükmü yer almakta iken; 26/10/2021 tarih ve 31640 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7338 sayılı Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 38. maddesiyle 213 sayılı Kanun'un "Tekerrür" başlıklı 339. maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:“MADDE 339 – Vergi ziyaına sebebiyet vermekten veya usulsüzlükten dolayı ceza kesilen ve cezası kesinleşenlere, vergi ziyaı cezasında cezanın kesinleştiği tarihi izleyen günden itibaren beşinci yılın isabet ettiği takvim yılının sonuna kadar, usulsüzlükte cezanın kesinleştiği tarihi izleyen günden itibaren ikinci yılın isabet ettiği takvim yılının sonuna kadar tekrar ceza kesilmesi durumunda, vergi ziyaı cezası yüzde elli, usulsüzlük cezası yüzde yirmibeş oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Şu kadar ki, artırım tutarı kesinleşen cezadan (kesinleşen birden fazla ceza olması durumunda bunlardan tutar itibarıyla en yükseğinden) fazla olamaz.Birinci fıkrada yer alan beş ve iki yıllık sürelerin hesabında, artırıma esas alınan cezaların kesinleşme tarihi dikkate alınır.”HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemesi kararlarının bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan bozma sebeplerinden birinin varlığı halinde mümkündür.Bölge İdare Mahkemesi kararının vergi ziyaı cezalı damga vergisi ile noter harcı ve noter harcı üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının 19.775,00-TL üzerinden tekerrür hükümleri uygulanarak arttırılan kısmı dışındaki vergi ziyaı cezasına ilişkin hüküm fıkrasının dayandığı sebepler ve gerekçesi Dairemizce de uygun görülmüş olup, taraflarca ileri sürülen iddialar, temyize konu kararın bu hususlara ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.Davacının, Bölge İdare Mahkemesi kararının, noter harcı üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının 19.775,00-TL üzerinden tekerrür hükümleri uygulanarak arttırılan kısmıyla ilgili hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince;Yukarıda yer alan 7338 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle, artırım tutarının, kesinleşen cezadan (kesinleşen birden fazla ceza olması durumunda bunlardan tutar itibarıyla en yükseğinden) fazla olamayacağı öngörülmüş olup anılan değişikliğin gerekçesinde, uygulamada tecrübe edilen hususlar ve yargı kararlarının yanı sıra, fiil ile bu fiile uygulanacak ceza arasında orantı bulunması gerektiğine yönelik, genel ceza hukuku ilkesi de dikkate alınarak, madde gereğince yapılacak artırım tutarının, kesinleşen cezadan fazla olmamasının temin edildiği belirtilmiştir.Bu itibarla, kesinleşen bir cezanın tekerrüre esas alınması suretiyle, tekrar kesilecek cezanın arttırılmasında, orantılılık ilkesine aykırılığın önüne geçilmesini amaçlayan bu Kanun değişikliğinin failin lehine olduğu anlaşıldığından, suçun işlendiği zaman yürürlükte olan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanun hükümlerinin farklı olması hâlinde, failin lehine olan kanun hükmünün uygulanması gerektiği yönündeki, ceza hukukunun genel ilkesinin uyuşmazlıkta dikkate alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.Bu kapsamda, tekerrür hükümleri uygulanmasına esas alınan vergi ziyaı cezasına ilişkin ihbarnamenin 2015 yılında itirazsız kesinleşmesi nedeniyle, dava konusu vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle arttırılmasında hukuka aykırılık bulunmamakta ise de , 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 339. maddesinde 14/10/2021 tarih ve 7338 sayılı Kanun'un 38. maddesiyle getirilen yeni düzenlemenin dikkate alınması suretiyle, tekerrür şartlarına yönelik değerlendirme yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere, Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısım yönünden tekerrüre ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerekmektedir.KARAR SONUCU:Açıklanan nedenlerle;1. Davalının temyiz isteminin reddine, davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının vergi ziyaı cezalı damga vergisi ile noter harcı ve noter harcı üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının ...-TL üzerinden tekerrür hükümleri uygulanarak arttırılan kısmı dışındaki vergi ziyaı cezasına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA, kalan kısmının BOZULMASINA,3. Temyiz isteminde bulunan davacıdan, onanan kısım üzerinden, 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca hesaplanacak nispi harcın alınmasına, 4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 23/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
**VEKİLİ:** Av.... 2-(DAVACI) ...
**VEKİLİ:** Av. ...İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ:Dava konusu istem: Noter olan davacı adına, ... tarih ve .... yevmiye numaralı "Alacağın Devri" belgesine ilişkin damga vergisi ve noter harcı ödenmediğinden bahisle takdir komisyonu kararına dayanılarak 2016/Ekim dönemi için re'sen tarh edilen damga vergisi ve noter harcı ile bunlar üzerinden tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:...., K:.... sayılı kararıyla; olayda, ...-...-... İnşaat Adi Ortaklığı uhdesinde kalan ''Finike-Turunçova İçme Suyu İsale ve Şebeke Hattı Yapım İşi'' için vergi, resim ve harç istisnası belgesinin düzenlendiği, söz konusu işten kaynaklanan hak edişlerin bir bölümünün devir ve temlikiyle ilgili ... tarih ve .... yevmiye numaralı "Alacağın Devri" belgesine ilişkin olarak davacı noter tarafından belgenin istisna kapsamında olduğunun kabulüyle damga vergisi ve noter harcı tahsil edilmediğinin anlaşıldığı, takdir komisyonu kararına dayanılarak yapılan dava konusu tarhiyata karşı da bakılmakta olan davanın açıldığının görüldüğü; dava konusu cezalı tarhiyatın dayanağı belge ile alacağını temlik eden ...-...-... İnşaat Adi Ortaklığı tarafından ihtirazi kayıtla ödenen damga vergisi ve noter harcının ... Vergi Mahkemesinin E:.... esaslı dosyasında dava konusu yapıldığı, söz konusu dosyada ... tarih ve K:.... sayılı kararla alacağın devri belgesinin vergi ve harçtan muaf olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiğinin anlaşıldığı; dava konusu damga vergisi yönünden;Damga Vergisi Kanunu'nun 24. ve 27. maddeleri incelendiğinde, damga vergisinin hiç alınmaması veya noksan alınması sebebiyle noterlerin bu vergiden sorumlu tutulabilmelerinin, vergiye tabi kağıdın noterce düzenlenmiş olması şartına bağlı bulunduğu, noterlerce düzenlenen kağıda ilişkin olup, hiç alınmayan veya noksan alınan damga vergisi ve cezasının, verginin mükellefine rücu hakkı olmak üzere noterlerden alınacağı, noterlerce düzenlenmeyip sadece tasdik olunan kağıtlara ilişkin olup, ödenmeyen veya eksik ödenen damga vergisinden dolayı noterlerin sorumlu tutulamayacağı, bu gibi hallerde, söz konusu damga vergisi ve gerektirdiği cezanın 213 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde mükellefinden aranacağı, noter hakkında ise yalnızca Kanunun öngördüğü özel usulsüzlük cezasının uygulanacağı sonucuna ulaşıldığı; bu durumda, yapılan işlemin onaylama işlemi mi, yoksa düzenleme işlemi mi olduğunun önem kazandığı, uyuşmazlıkta, alacağın devrine ait belgede onaylama olduğu yazılmış olmasına karşın evrakın noterde yazıldıktan sonra işlemin yapılmasını isteyen ilgilinin hakiki arzusu hakkındaki beyanınına uygun olduğunun ortaya konulması için "devreden" kısmınında ...tarafından el yazısıyla yazılmış "okudum" ifadesinin yer aldığı görüldüğünden, söz konusu belgenin düzenleme niteliğine haiz olduğu kanaatine varıldığı, bu durumda vergi ve harçtan muaf olmayan belgenin damga vergisi tahsil edilmeden düzenlendiği sonucuna ulaşıldığından davacı adına cezalı tarhiyat yapılmasının yerinde olduğunun anlaşıldığı, ancak, alacağın devrine ait kağıda ilişkin olarak istisna uygulanan tutar dikkate alınmak suretiyle, davacı adına 165,900,00-TL damga vergisi tahakkuk ettirildiği, davacı tarafından bu tutarda tahsilat yapılarak beyan edildiği, akabinde düzeltme fişi ile damga vergisi tahakkukunun kaldırıldığı görüldüğünden, tarhiyat hakkında karar verilmesine yer bulunmadığı; vergi ziyaı cezasına gelince, davacı noter tarafından düzenlenen belgeye ilişkin damga vergisi geç tahakkuk ettirilerek ödendiğinden 165,900,00-TL vergi ziyaı cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı; dava konusu noter harcı yönünden; olayda, davacı noter tarafından harçtan muaf olmayan belge, noter harcı tahsil edilmeden düzenlendiğinden ödenmeyen harçtan müteselsilen sorumlu olan davacı adına tarhiyat yapılması yerinde ise de, istisna uygulanan tutar dikkate alınarak 31.260,40-TL harç tahakkuk ettirildiği, harç matrahı olan 17.500.000,00-TL üzerinden binde 1,13 oranında noter harcı hesaplandığında olması gereken tutarın 19.775,00-TL olduğu, davacı tarafından 19.815,60-TL tahsilat yapılarak beyan edildiği, akabinde ödenen tutar düşülerek tanzim edilen düzeltme fişinde 11.446,80-TL noter harcı tahakkukunun devam ettiğinin görüldüğü, bu durumda, tarhiyatın düzeltme fişiyle terkin edilen kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığı, aşan kısım yönünden ise hukuka uygunluk görülmediği; vergi ziyaı cezasına gelince, davacı noter tarafından düzenlenen belgeye ilişkin 19.775,00-TL noter harcı geç tahakkuk ettirilerek ödendiğinden, vergi ziyaı cezasının 19.775,00-TL kısmında hukuka aykırılık, bu tutarı aşan kısmında ise hukuka uygunluk bulunmadığı;vergi ziyaı cezalarının tekerrüre ilişkin kısmı yönünden; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "tekerrür" başlıklı 339. maddesinde, vergi ziyaına sebebiyet vermekten dolayı ceza kesilen ve cezası kesinleşenlere, cezanın kesinleştiği tarihi takip eden yılın başından başlamak üzere beş yıl içinde tekrar ceza kesilmesi durumunda, vergi ziyaı cezasının artırılarak uygulanacağının hüküm altına alındığı,olayda, davacı tarafından kanuni süresinden sonra 21/01/2015 tarihinde noter harçlarına ait düzeltme beyannamesi verildiği, aynı tarihte davacı adına vergi ziyaı cezası kesildiği,söz konusu ceza nedeniyle de dava konusu vergi ziyaı cezasına tekerrür hükümlerinin uygulandığının anlaşıldığı, bu itibarla, 2015 yılında kesinleşen vergi ziyaı cezası esas alınarak 2016 yılında işlenen fiile ilişkin kesilen vergi ziyaı cezasına tekerrür hükmünün uygulanmasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, kısmen karar verilmesine yer olmadığına, düzeltme fişiyle terkin edilen damga vergisi ile noter harcı hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 11.446,80-TL noter harcı ile bu tutara isabet eden vergi ziyaı cezasının kaldırılmasına karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf dilekçelerinde, davalı idarenin, davanın kabulüne ve karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm fıkralarına, davacının ise noterlik harcına ait tekerrür hükümleri uygulanarak kesilen vergi ziyaı cezasına dair redde ilişkin hüküm fıkrasına yönelik ileri sürdükleri iddiaların Vergi Mahkemesi kararının bunlara dair hükümlerinin kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği, davacının, 165.900,00.-TL damga vergisine ilişkin tekerrür hükümleri uygulanan vergi ziyaı cezasına dair hüküm fıkrasına yönelik istinaf istemine gelince; dosyanın incelenmesinden, olayda, ... tarih ve .... yevmiye numaralı "Alacağın Devri" belgesi için hesap edilen damga vergisi ile noter harcının tahsil edilmediğinden bahisle davacı adına tarh edilen vergi ziyaı cezalı noter harcı ile damga vergisinin kaldırılması istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığının görüldüğü, bu nedenle dava konusu işleme dayanak "Alacağın Devri" belgesine dair noterlik işleminin onay şeklinde bir işlem mi, yoksa düzenleme şeklinde bir işlem mi olduğunun hukuken tespit edilmesinin uyuşmazlığın çözümünün temelini oluşturduğunun anlaşıldığı, "Alacağın Devri" belgesinde, alacağını devretmek isteyen adi ortaklık yetkilisinin buna ilişkin beyanının yer aldığı, noter tarafından anlaşılmasına ve hukuki terimlerle dile getirilmesine ihtiyaç duyulan bir hususa ve ek belgelere yer verilmediği, alacağın devrine dair bu beyanın, noterlerin internet ve bilgisayar imkanından faydalanılarak elektronik ortamda oluşturulması veya bu ortama aktarılması suretiyle kağıt çıktısı alınabilen sayfası üzerinde yazılmasının, yazdırılmasının başka bir deyişle daktilo ya da elektronik imkanlarla baskı edilmesinin işlemin esasını ve dolayısıyla mahiyetini belirlemeyeceği sonucuna varıldığı, nitekim, Noterler Birliği Yönetim Kurulu tarafından kararlaştırılıp Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'nün 22/09/2016 tarihinden itibaren yürürlüğü girmiş işlem formüllerinde, "Onaylama Formül No:1"in tanımının "ilgilinin getirdiği veya yazdırdığı metin" şeklinde yapıldığının görüldüğü, bu durumda, sadece "Alacağın Devri"ne dair beyan içeren ihtilafa konu belgenin, noterlerin internet ve bilgisayar imkanından faydalanılarak elektronik ortamda oluşturulmuş olması nedeniyle ve düzenleme şeklindeki belgelerde zorunlu olan "okudum" ifadesi ihtilafa konu belgede bulunmadığı halde, maddi hataya düşülerek böyle bir ifadenin üzerinde yazılı olduğundan bahisle belgenin düzenleme şeklinde noterlik işlemi olarak kabul edilmesi suretiyle tarh edilen damga vergisi üzerinden, davacı adına tekerrür hükümleri de uygulanarak kesilen vergi ziyaı cezasında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle Vergi Mahkemesi kararının davacı istinaf isteminin kısmen kabulü ile 165.900,00.-TL damga vergisine isabet eden tekerrür hükümleri uygulanan vergi zeyaı cezasına dair hüküm fıkrasının kaldırılmasına, damga vergisine isabet eden tekerrür hükümleri uygulanan vergi ziyaı cezasının kaldırılmasına karar verilmiştir.TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: DAVACININ İDDİALARI: "Alacağın Devri" belgesine ilişkin onaylama işlemi yapıldığı ve söz konusu belgenin ilgili olduğu yapım işine ilişkin vergi, resim ve harç istisna belgesinin "Alacağın Devri" belgesinin de istisna kapsamına alınmasını sağlayacağı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.DAVALININ İDDİALARI: Dosyaya daha önce sunulan beyanları kapsamında dava konusu tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Davalı tarafından savunma verilmemiştir. Davacının savunması yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE
**GEREKÇE:**MADDİ
**OLAY:** Noter olan davacı adına, ... tarih ve .... yevmiye numaralı "Alacağın Devri" belgesine ilişkin damga vergisi ve noter harcı ödenmediğinden bahisle takdir komisyonu kararına dayanılarak 2016/Ekim dönemi için re'sen tarh edilen damga vergisi ve noter harcı ile bunlar üzerinden tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen 1 kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.
**İLGİLİ MEVZUAT:**213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Tekerrür" başlıklı 339. maddesinin olay tarihinde yürürlükte olan hâlinde, "Vergi ziyaına sebebiyet vermekten veya usulsüzlükten dolayı ceza kesilen ve cezası kesinleşenlere, cezanın kesinleştiği tarihi takip eden yılın başından başlamak üzere vergi ziyaında beş, usulsüzlükte iki yıl içinde tekrar ceza kesilmesi durumunda, vergi ziyaı cezası yüzde elli, usulsüzlük cezası yüzde yirmibeş oranında artırılmak suretiyle uygulanır." hükmü yer almakta iken; 26/10/2021 tarih ve 31640 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7338 sayılı Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 38. maddesiyle 213 sayılı Kanun'un "Tekerrür" başlıklı 339. maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:“MADDE 339 – Vergi ziyaına sebebiyet vermekten veya usulsüzlükten dolayı ceza kesilen ve cezası kesinleşenlere, vergi ziyaı cezasında cezanın kesinleştiği tarihi izleyen günden itibaren beşinci yılın isabet ettiği takvim yılının sonuna kadar, usulsüzlükte cezanın kesinleştiği tarihi izleyen günden itibaren ikinci yılın isabet ettiği takvim yılının sonuna kadar tekrar ceza kesilmesi durumunda, vergi ziyaı cezası yüzde elli, usulsüzlük cezası yüzde yirmibeş oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Şu kadar ki, artırım tutarı kesinleşen cezadan (kesinleşen birden fazla ceza olması durumunda bunlardan tutar itibarıyla en yükseğinden) fazla olamaz.Birinci fıkrada yer alan beş ve iki yıllık sürelerin hesabında, artırıma esas alınan cezaların kesinleşme tarihi dikkate alınır.”HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemesi kararlarının bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan bozma sebeplerinden birinin varlığı halinde mümkündür.Bölge İdare Mahkemesi kararının vergi ziyaı cezalı damga vergisi ile noter harcı ve noter harcı üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının 19.775,00-TL üzerinden tekerrür hükümleri uygulanarak arttırılan kısmı dışındaki vergi ziyaı cezasına ilişkin hüküm fıkrasının dayandığı sebepler ve gerekçesi Dairemizce de uygun görülmüş olup, taraflarca ileri sürülen iddialar, temyize konu kararın bu hususlara ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.Davacının, Bölge İdare Mahkemesi kararının, noter harcı üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının 19.775,00-TL üzerinden tekerrür hükümleri uygulanarak arttırılan kısmıyla ilgili hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince;Yukarıda yer alan 7338 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle, artırım tutarının, kesinleşen cezadan (kesinleşen birden fazla ceza olması durumunda bunlardan tutar itibarıyla en yükseğinden) fazla olamayacağı öngörülmüş olup anılan değişikliğin gerekçesinde, uygulamada tecrübe edilen hususlar ve yargı kararlarının yanı sıra, fiil ile bu fiile uygulanacak ceza arasında orantı bulunması gerektiğine yönelik, genel ceza hukuku ilkesi de dikkate alınarak, madde gereğince yapılacak artırım tutarının, kesinleşen cezadan fazla olmamasının temin edildiği belirtilmiştir.Bu itibarla, kesinleşen bir cezanın tekerrüre esas alınması suretiyle, tekrar kesilecek cezanın arttırılmasında, orantılılık ilkesine aykırılığın önüne geçilmesini amaçlayan bu Kanun değişikliğinin failin lehine olduğu anlaşıldığından, suçun işlendiği zaman yürürlükte olan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanun hükümlerinin farklı olması hâlinde, failin lehine olan kanun hükmünün uygulanması gerektiği yönündeki, ceza hukukunun genel ilkesinin uyuşmazlıkta dikkate alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.Bu kapsamda, tekerrür hükümleri uygulanmasına esas alınan vergi ziyaı cezasına ilişkin ihbarnamenin 2015 yılında itirazsız kesinleşmesi nedeniyle, dava konusu vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle arttırılmasında hukuka aykırılık bulunmamakta ise de , 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 339. maddesinde 14/10/2021 tarih ve 7338 sayılı Kanun'un 38. maddesiyle getirilen yeni düzenlemenin dikkate alınması suretiyle, tekerrür şartlarına yönelik değerlendirme yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere, Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısım yönünden tekerrüre ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerekmektedir.KARAR SONUCU:Açıklanan nedenlerle;1. Davalının temyiz isteminin reddine, davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının vergi ziyaı cezalı damga vergisi ile noter harcı ve noter harcı üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının ...-TL üzerinden tekerrür hükümleri uygulanarak arttırılan kısmı dışındaki vergi ziyaı cezasına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA, kalan kısmının BOZULMASINA,3. Temyiz isteminde bulunan davacıdan, onanan kısım üzerinden, 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca hesaplanacak nispi harcın alınmasına, 4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 23/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.