Danıştay 9. Daire İdare Hukuku · ön sınıflandırma
Danıştay 9. Daire E.2002/1855 K.2004/5076
ÖzetHer cümle kararın kendi metninden doğrulandı.
Karar yönü: Bozma
Uyuşmazlık
Davacı şirketin katma değer vergisi iade alacağının mahsubu talebinin reddedilmesi üzerine düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davada, düzeltme fişleri tebliğ edilmeden doğrudan ödeme emri düzenlenip düzenlenemeyeceği tartışılmaktadır.
Kaynak pasajlar (3)
- İstemin Özeti: Davacı şirketin mahsup talebi kabul edilmeyerek, adına inceleme raporuyla belirlenen katma değer vergisi farklarının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davayı; dosyanın incelenmesinden hurda metal alım satımı ile uğraşan yükümlü şirketin vergi borçlarının hurda metal teslimlerinden doğan katma değer vergisi iade alacağından mahsubu için yaptığı başvurunun, iade alacağının mahsubu talep edilen miktar kadar olmadığı ve bir kısım alışlarının sahte fatura ile belgelendirildiğinin inceleme raporu ile tespiti üzerine belirlenen gerçek iade alacağının talep edilen vergilerden mahsubu yapıldıktan sonra mahsubu yapılmayan kısımlar için dava konusu ödeme emrinin düzenlendiğinin anlaşıldığı, olayda yükümlü şirkete 2000 yılının Temmuz, Ağustos ve Aralık dönemlerinde fatura düzenleyen şahıs ve şirketlerden bir kısmının yapılan karşıt incelemelerde düzenledikleri faturaların sahte olduğunun tespiti üzerine bunlara ilişkin katma değer vergi indirimlerinin reddi suretiyle düzenlenen inceleme raporuyla hesaplanan gerçek iade alacağının, mahsubu talep edilen katma değer vergilerine düzeltme fişleriyle mahsubu yapıldıktan sonra mahsubu yapılmayan kısımların tahsili amacıyla ödeme emri düzenlendiği görüldüğünden ihtilaf konusu işlemin yasal olduğu gerekçesiyle reddeden … Vergi Mahkemesinin … tarih ve … sayılı kararının; mahsup talebi yerine getirilmeden ödeme emri düzenlenemeyeceği, düzeltme fişlerinin kendilerine tebliğ edilmediği ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
- Danıştay Savcısı …'ün Düşüncesi: Uyuşmazlıkta, hurda metal alım satımıyla uğraşan yükümlü şirketin mahsup talebi kabul edilmeyerek, inceleme raporuyla belirlenen katma değer vergisi farklarının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davayı reddeden vergi mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulması istenmektedir.
- İstem yükümlü şirket adına düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davayı reddeden vergi mahkemesi kararının bozulmasına ilişkin bulunmaktadır.
Gerekçe
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 121. maddesi uyarınca, aleyhine düzeltme yapılan mükelleflerin bu düzeltmeye karşı dava açma hakları saklıdır. İdarece yapılan düzeltmelerin mükellefe düzeltme fişi ile tebliğ edilmesi gerekirken, bu işlem yapılmadan doğrudan ödeme emri düzenlenmesi mükellefin dava açma hakkını ortadan kaldırdığından yasaya aykırıdır. Danıştay 9. Dairesi, düzeltme fişleri tebliğ edilmeden ödeme emri düzenlenmesini hukuka aykırı bularak yerel mahkeme kararını bozmuştur.
Kaynak pasajlar (4)
- 213 sayılı Vergi Usul Kanununun "Re'sen düzeltme" başlıklı 121. maddesinde, "İdarece tereddüt edilmeyen açık ve mutlak vergi hataları re'sen düzeltilir. Kendi aleyhlerine düzeltme yapılan kimselerin düzeltmeye karşı vergi mahkemesinde dava açma hakları mahfuzdur". hükmü yer almaktadır.
- Yukarda açıklanan madde hükmü dikkate alındığında, kanunun aleyhlerine düzeltme yapılan mükelleflere tanıdığı, düzeltme fişlerine karşı dava açma hakkının ortadan kaldırılması sonucunu doğuran düzeltme fişi tebliğ edilmeden doğrudan ödeme emri düzenlenerek tebliğ edilmesinde yasaya uyarlık bulunmadığından, mahkemece ödeme emrinin iptali gerekirken yazılı gerekçeyle onanmasında isabet görülmemiştir.
- 213 sayılı Vergi Usul Kanununun "Re'sen düzeltme" başlıklı 121. maddesinde, "İdarece tereddüt edilmeyen açık ve mutlak vergi hataları re'sen düzeltir. Kendi aleyhlerine düzeltme yapılan kimselerin düzeltmeye karşı vergi mahkemesinde dava açma hakları mahfuzdur". hükmü yer almaktadır.
- Bu durumda anılan madde hükmüne göre düzeltme fişlerine karşı dava açma hakkının ortadan kaldırılması sonucunu doğuran söz konusu tebliğ yapılmadan doğrudan ödeme emri düzenlenmesinde yasaya uyarlık bulunmadığından vergi mahkemesince ödeme emrinin iptali gerekirken yazılı gerekçe ile onanmasında isabet görülmemiştir.
Sonuç
Davacı şirket, katma değer vergisi mahsup talebinin reddi üzerine düzenlenen ödeme emrinin iptalini istemiştir. Danıştay 9. Dairesi, aleyhine düzeltme yapılan mükellefe düzeltme fişi tebliğ edilmeden doğrudan ödeme emri düzenlenemeyeceği gerekçesiyle vergi mahkemesi kararını bozmuştur.
Kaynak pasajlar (3)
- İstemin Özeti: Davacı şirketin mahsup talebi kabul edilmeyerek, adına inceleme raporuyla belirlenen katma değer vergisi farklarının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davayı; dosyanın incelenmesinden hurda metal alım satımı ile uğraşan yükümlü şirketin vergi borçlarının hurda metal teslimlerinden doğan katma değer vergisi iade alacağından mahsubu için yaptığı başvurunun, iade alacağının mahsubu talep edilen miktar kadar olmadığı ve bir kısım alışlarının sahte fatura ile belgelendirildiğinin inceleme raporu ile tespiti üzerine belirlenen gerçek iade alacağının talep edilen vergilerden mahsubu yapıldıktan sonra mahsubu yapılmayan kısımlar için dava konusu ödeme emrinin düzenlendiğinin anlaşıldığı, olayda yükümlü şirkete 2000 yılının Temmuz, Ağustos ve Aralık dönemlerinde fatura düzenleyen şahıs ve şirketlerden bir kısmının yapılan karşıt incelemelerde düzenledikleri faturaların sahte olduğunun tespiti üzerine bunlara ilişkin katma değer vergi indirimlerinin reddi suretiyle düzenlenen inceleme raporuyla hesaplanan gerçek iade alacağının, mahsubu talep edilen katma değer vergilerine düzeltme fişleriyle mahsubu yapıldıktan sonra mahsubu yapılmayan kısımların tahsili amacıyla ödeme emri düzenlendiği görüldüğünden ihtilaf konusu işlemin yasal olduğu gerekçesiyle reddeden … Vergi Mahkemesinin … tarih ve … sayılı kararının; mahsup talebi yerine getirilmeden ödeme emri düzenlenemeyeceği, düzeltme fişlerinin kendilerine tebliğ edilmediği ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
- Yukarda açıklanan madde hükmü dikkate alındığında, kanunun aleyhlerine düzeltme yapılan mükelleflere tanıdığı, düzeltme fişlerine karşı dava açma hakkının ortadan kaldırılması sonucunu doğuran düzeltme fişi tebliğ edilmeden doğrudan ödeme emri düzenlenerek tebliğ edilmesinde yasaya uyarlık bulunmadığından, mahkemece ödeme emrinin iptali gerekirken yazılı gerekçeyle onanmasında isabet görülmemiştir.
- Bu durumda anılan madde hükmüne göre düzeltme fişlerine karşı dava açma hakkının ortadan kaldırılması sonucunu doğuran söz konusu tebliğ yapılmadan doğrudan ödeme emri düzenlenmesinde yasaya uyarlık bulunmadığından vergi mahkemesince ödeme emrinin iptali gerekirken yazılı gerekçe ile onanmasında isabet görülmemiştir.
T.C. DANIŞTAY DOKUZUNCU DAİRE
Esas No: 2002/1855
Karar No: 2004/5076
Temyiz İsteminde Bulunan: …
Karşı Taraf: Uluçınar Vergi Dairesi Müdürlüğü - Gebze/İSTANBUL
İstemin Özeti: Davacı şirketin mahsup talebi kabul edilmeyerek, adına inceleme raporuyla belirlenen katma değer vergisi farklarının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davayı; dosyanın incelenmesinden hurda metal alım satımı ile uğraşan yükümlü şirketin vergi borçlarının hurda metal teslimlerinden doğan katma değer vergisi iade alacağından mahsubu için yaptığı başvurunun, iade alacağının mahsubu talep edilen miktar kadar olmadığı ve bir kısım alışlarının sahte fatura ile belgelendirildiğinin inceleme raporu ile tespiti üzerine belirlenen gerçek iade alacağının talep edilen vergilerden mahsubu yapıldıktan sonra mahsubu yapılmayan kısımlar için dava konusu ödeme emrinin düzenlendiğinin anlaşıldığı, olayda yükümlü şirkete 2000 yılının Temmuz, Ağustos ve Aralık dönemlerinde fatura düzenleyen şahıs ve şirketlerden bir kısmının yapılan karşıt incelemelerde düzenledikleri faturaların sahte olduğunun tespiti üzerine bunlara ilişkin katma değer vergi indirimlerinin reddi suretiyle düzenlenen inceleme raporuyla hesaplanan gerçek iade alacağının, mahsubu talep edilen katma değer vergilerine düzeltme fişleriyle mahsubu yapıldıktan sonra mahsubu yapılmayan kısımların tahsili amacıyla ödeme emri düzenlendiği görüldüğünden ihtilaf konusu işlemin yasal olduğu gerekçesiyle reddeden … Vergi Mahkemesinin … tarih ve … sayılı kararının; mahsup talebi yerine getirilmeden ödeme emri düzenlenemeyeceği, düzeltme fişlerinin kendilerine tebliğ edilmediği ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti: Savunma verilmemiştir.
Danıştay Savcısı …'ün Düşüncesi: Uyuşmazlıkta, hurda metal alım satımıyla uğraşan yükümlü şirketin mahsup talebi kabul edilmeyerek, inceleme raporuyla belirlenen katma değer vergisi farklarının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davayı reddeden vergi mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulması istenmektedir.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun "Re'sen düzeltme" başlıklı 121. maddesinde, "İdarece tereddüt edilmeyen açık ve mutlak vergi hataları re'sen düzeltilir. Kendi aleyhlerine düzeltme yapılan kimselerin düzeltmeye karşı vergi mahkemesinde dava açma hakları mahfuzdur". hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, yükümlü şirketin 2000/7,8 ve 12 dönemlerine ait katma değer vergisi beyannameleri üzerinden tahakkuk ettirilen katma değer vergilerinin yine hurda satışından dolayı alıcılar tarafından yapılan tevkifat tutarlarından doğan farktan mahsubunun talep edilmesi üzerine yükümlü şirketin defter ve belgelerinin sınırlı incelenmesi sonucunda, iade alacağının mahsubu talep edilen miktar kadar olmadığı, yükümlü şirketin bir kısım alışlarını sahte faturalarla belgelediğinden söz konusu sahte faturalarda yazılı olup indirim konusu yapılan 1/3 oranındaki katma değer vergilerinin reddedilmesi gerektiğinden bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna göre yükümlü şirketin bir kısım mahsup talepleri kabul edilmeyerek aleyhte düzeltme yapıldığı ancak, düzeltme fişleri tebliğ edilmeden doğrudan ödeme emri düzenlenerek tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Yukarda açıklanan madde hükmü dikkate alındığında, kanunun aleyhlerine düzeltme yapılan mükelleflere tanıdığı, düzeltme fişlerine karşı dava açma hakkının ortadan kaldırılması sonucunu doğuran düzeltme fişi tebliğ edilmeden doğrudan ödeme emri düzenlenerek tebliğ edilmesinde yasaya uyarlık bulunmadığından, mahkemece ödeme emrinin iptali gerekirken yazılı gerekçeyle onanmasında isabet görülmemiştir.
Bu nedenle, temyiz isteminin kabulü ile temyize konu vergi mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Tetkik Hakimi …'ın Düşüncesi: 213 sayılı Yasanın 121. maddesine göre aleyhine düzeltme yapılan mükellefe düzeltme fişlerinin tebliği gerekirken doğrudan ödeme emri düzenlendiği görüldüğünden mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince işin gereği görüşüldü:
İstem yükümlü şirket adına düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davayı reddeden vergi mahkemesi kararının bozulmasına ilişkin bulunmaktadır.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun "Re'sen düzeltme" başlıklı 121. maddesinde, "İdarece tereddüt edilmeyen açık ve mutlak vergi hataları re'sen düzeltir. Kendi aleyhlerine düzeltme yapılan kimselerin düzeltmeye karşı vergi mahkemesinde dava açma hakları mahfuzdur". hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden hurda metal alım satımı ile uğraşan davacı şirketin süresinde verdiği dilekçeler ile 2000/Temmuz, Ağustos ve Aralık dönemlerine ait katma değer vergisi beyannameleri üzerinden hurda metal alışlarından dolayı tahakkuk eden vergilerinin yine hurda satışından dolayı vergi sorumlusu sıfatıyla alıcılar tarafından tevkif edilen katma değer vergisi iade alacaklarından mahsubunu talep etmesi üzerine, yükümlü şirketin ilgili dönem defter ve belgelerinin incelenmesi sonucu iade alacağının mahsubu talep edilen miktar kadar olmadığı, bir kısım alışlarını sahte faturalarla belgelediğinden söz konusu faturalarda yazılı olup indirim konusu yapılan 1/3 oranındaki katma değer vergilerinin reddedilmesi gerektiğinden bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna göre yükümlü şirketin bir kısım mahsup talepleri kabul edilmeyerek aleyhte düzeltme yapıldığı ancak, düzeltme fişleri tebliğ edilmeden doğrudan ihtilaf konusu ödeme emrinin düzenlenerek tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda anılan madde hükmüne göre düzeltme fişlerine karşı dava açma hakkının ortadan kaldırılması sonucunu doğuran söz konusu tebliğ yapılmadan doğrudan ödeme emri düzenlenmesinde yasaya uyarlık bulunmadığından vergi mahkemesince ödeme emrinin iptali gerekirken yazılı gerekçe ile onanmasında isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin kabulüne … Vergi Mahkemesinin … tarih ve … sayılı kararının bozulmasına 19.10.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Esas No: 2002/1855
Karar No: 2004/5076
Temyiz İsteminde Bulunan: …
Karşı Taraf: Uluçınar Vergi Dairesi Müdürlüğü - Gebze/İSTANBUL
İstemin Özeti: Davacı şirketin mahsup talebi kabul edilmeyerek, adına inceleme raporuyla belirlenen katma değer vergisi farklarının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davayı; dosyanın incelenmesinden hurda metal alım satımı ile uğraşan yükümlü şirketin vergi borçlarının hurda metal teslimlerinden doğan katma değer vergisi iade alacağından mahsubu için yaptığı başvurunun, iade alacağının mahsubu talep edilen miktar kadar olmadığı ve bir kısım alışlarının sahte fatura ile belgelendirildiğinin inceleme raporu ile tespiti üzerine belirlenen gerçek iade alacağının talep edilen vergilerden mahsubu yapıldıktan sonra mahsubu yapılmayan kısımlar için dava konusu ödeme emrinin düzenlendiğinin anlaşıldığı, olayda yükümlü şirkete 2000 yılının Temmuz, Ağustos ve Aralık dönemlerinde fatura düzenleyen şahıs ve şirketlerden bir kısmının yapılan karşıt incelemelerde düzenledikleri faturaların sahte olduğunun tespiti üzerine bunlara ilişkin katma değer vergi indirimlerinin reddi suretiyle düzenlenen inceleme raporuyla hesaplanan gerçek iade alacağının, mahsubu talep edilen katma değer vergilerine düzeltme fişleriyle mahsubu yapıldıktan sonra mahsubu yapılmayan kısımların tahsili amacıyla ödeme emri düzenlendiği görüldüğünden ihtilaf konusu işlemin yasal olduğu gerekçesiyle reddeden … Vergi Mahkemesinin … tarih ve … sayılı kararının; mahsup talebi yerine getirilmeden ödeme emri düzenlenemeyeceği, düzeltme fişlerinin kendilerine tebliğ edilmediği ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti: Savunma verilmemiştir.
Danıştay Savcısı …'ün Düşüncesi: Uyuşmazlıkta, hurda metal alım satımıyla uğraşan yükümlü şirketin mahsup talebi kabul edilmeyerek, inceleme raporuyla belirlenen katma değer vergisi farklarının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davayı reddeden vergi mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulması istenmektedir.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun "Re'sen düzeltme" başlıklı 121. maddesinde, "İdarece tereddüt edilmeyen açık ve mutlak vergi hataları re'sen düzeltilir. Kendi aleyhlerine düzeltme yapılan kimselerin düzeltmeye karşı vergi mahkemesinde dava açma hakları mahfuzdur". hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, yükümlü şirketin 2000/7,8 ve 12 dönemlerine ait katma değer vergisi beyannameleri üzerinden tahakkuk ettirilen katma değer vergilerinin yine hurda satışından dolayı alıcılar tarafından yapılan tevkifat tutarlarından doğan farktan mahsubunun talep edilmesi üzerine yükümlü şirketin defter ve belgelerinin sınırlı incelenmesi sonucunda, iade alacağının mahsubu talep edilen miktar kadar olmadığı, yükümlü şirketin bir kısım alışlarını sahte faturalarla belgelediğinden söz konusu sahte faturalarda yazılı olup indirim konusu yapılan 1/3 oranındaki katma değer vergilerinin reddedilmesi gerektiğinden bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna göre yükümlü şirketin bir kısım mahsup talepleri kabul edilmeyerek aleyhte düzeltme yapıldığı ancak, düzeltme fişleri tebliğ edilmeden doğrudan ödeme emri düzenlenerek tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Yukarda açıklanan madde hükmü dikkate alındığında, kanunun aleyhlerine düzeltme yapılan mükelleflere tanıdığı, düzeltme fişlerine karşı dava açma hakkının ortadan kaldırılması sonucunu doğuran düzeltme fişi tebliğ edilmeden doğrudan ödeme emri düzenlenerek tebliğ edilmesinde yasaya uyarlık bulunmadığından, mahkemece ödeme emrinin iptali gerekirken yazılı gerekçeyle onanmasında isabet görülmemiştir.
Bu nedenle, temyiz isteminin kabulü ile temyize konu vergi mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Tetkik Hakimi …'ın Düşüncesi: 213 sayılı Yasanın 121. maddesine göre aleyhine düzeltme yapılan mükellefe düzeltme fişlerinin tebliği gerekirken doğrudan ödeme emri düzenlendiği görüldüğünden mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince işin gereği görüşüldü:
İstem yükümlü şirket adına düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davayı reddeden vergi mahkemesi kararının bozulmasına ilişkin bulunmaktadır.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun "Re'sen düzeltme" başlıklı 121. maddesinde, "İdarece tereddüt edilmeyen açık ve mutlak vergi hataları re'sen düzeltir. Kendi aleyhlerine düzeltme yapılan kimselerin düzeltmeye karşı vergi mahkemesinde dava açma hakları mahfuzdur". hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden hurda metal alım satımı ile uğraşan davacı şirketin süresinde verdiği dilekçeler ile 2000/Temmuz, Ağustos ve Aralık dönemlerine ait katma değer vergisi beyannameleri üzerinden hurda metal alışlarından dolayı tahakkuk eden vergilerinin yine hurda satışından dolayı vergi sorumlusu sıfatıyla alıcılar tarafından tevkif edilen katma değer vergisi iade alacaklarından mahsubunu talep etmesi üzerine, yükümlü şirketin ilgili dönem defter ve belgelerinin incelenmesi sonucu iade alacağının mahsubu talep edilen miktar kadar olmadığı, bir kısım alışlarını sahte faturalarla belgelediğinden söz konusu faturalarda yazılı olup indirim konusu yapılan 1/3 oranındaki katma değer vergilerinin reddedilmesi gerektiğinden bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna göre yükümlü şirketin bir kısım mahsup talepleri kabul edilmeyerek aleyhte düzeltme yapıldığı ancak, düzeltme fişleri tebliğ edilmeden doğrudan ihtilaf konusu ödeme emrinin düzenlenerek tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda anılan madde hükmüne göre düzeltme fişlerine karşı dava açma hakkının ortadan kaldırılması sonucunu doğuran söz konusu tebliğ yapılmadan doğrudan ödeme emri düzenlenmesinde yasaya uyarlık bulunmadığından vergi mahkemesince ödeme emrinin iptali gerekirken yazılı gerekçe ile onanmasında isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin kabulüne … Vergi Mahkemesinin … tarih ve … sayılı kararının bozulmasına 19.10.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Bu karar metni kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; taraf kimlik bilgileri anonimleştirilir. Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Kişisel verilerinizin yer aldığını düşünüyorsanız kaldırma talebinde bulunabilirsiniz.